Wedlug znanej metody wytwarzania przedzy krepowej materjal wyjsciowy sta¬ nowi jedwab sztuczny w postaci motków, których poszczególne nitki wykazuja 100 — 200 skretów na metrze, W tej postaci jedwab sztuczny klei sie, poczem na ce- wiarce przewija sie go na cewki, które przenosi sie na skretarke obraczkowa lub pietrowa w celu nadania nitce tak zwane¬ go skretu wstepnego, to znaczy dalszych 500 do 800 i wiecej skretów na metr bie¬ zacy. Cewka, przyjmujaca nitke skrecona, jest wykonana zwykle jako cewka, stoso¬ wana na tak zwanej skretarce pietrowej w tym celu, aby nitke skrecic tu ostatecz¬ nie juz jako nitke krepowa. Cewka ta przyjmuje na skretarce pietrowej gotowa nitke krepowa i jest zazwyczaj okragla, przyczem posiada szyjke, zaopatrzona w otwory. Skrecona nitke krepowa zaparza sie na tej cewce, azeby nitke ponownie u- trwalic. Po ukonczeniu zaparzania nitki, nalezy ja przewinac np. na cewki krzyzo¬ we, poniewaz nawój wskutek zaparzania rozluznia sie. Przewaznie paruje sie nitke po pierwszem przewinieciu powtórnie w ce¬ lu dalszego zmniejszenia pozostalych je¬ szcze w niej napiec.Aby mozna bylo zuzytkowac nitke kre¬ powa przy tkaniu jako watek, trzeba przez cewienie wytworzyc kopki watkowe.Wiadomo, ze podczas wytwarzaniaskreta- luapftwsga, jak równiez przy wszystkich nastepnych manipulacjach two¬ rza sie na nitce wezelki, które, raz pojar wiwszy sie, nie daja sie juz* usunac bez przerwania nitki. To powstawanie wezel¬ ków tlumaczy sie dwiema przyczynami.Jezeli srednica nitki jest niejednakowa w róznych jej miejscach, to na nitce tworza sie miejsca grubsze i ciensze, a w tych cienszych miejscach nagromadza sie pod¬ czas nitkowania zbyt wiele skretów, co gro¬ zi tworzeniem sie wezelków. Jednakze nie¬ bezpieczenstwo to tkwi raczej w samym procesie nitkowania, gdyz bledu tego nale¬ zy sie doszukiwac w obciagu nitki podczas nitkowania. Cewka, przyjmujaca nitke skrecona, jest napedzana zapomoca walka, na którym jest ona osadzona luzno, co wla¬ snie powoduje powstawanie bardzo- duzych luzów miedzy walkiem napedowym a cew¬ ka, a zatem i wielka niejednostajnosc szyb¬ kosci obciagu skreconej nitki, wskutek cze¬ go tworzy sie nierówna przedza, co pocia¬ ga za soba tfaurzenie sie wezelków na nitce.Prócz niejednostajnej szybkosci obcia¬ gu dzialaja tu jeszcze dodatkowo skoki prowadnika nitkowego, który, przesuwajac nitke na jeden lub na drugi koniec cewki, powoduje w ten sposób za kazdym skokiem nierówny obciag* nitki i napiecie, a w dal¬ szej: konsekwencji nierównosc przedz y^ co jeszcze-bardziej poteguje tworzenie sie we¬ zelków; Obecna metoda wytwarzania przedzy krepowej jest nietylko droga i uciazliwa, ate* takze wadliwa, gdyz nierównosc prze¬ dzy peeiaga za soba ujemne skutki przy dalszej: obróbce.Sposób wedlug wynalazku: stanowi istot*- rie uproszczenie i udoskonalenie przedzal¬ nictwa. Sztuczny jedwab wiskozowy, prze¬ waznie uzywany do wyrobu przedzy kre¬ powej, który na cewce przedzalniczej ule¬ ga wszelkim czynnosciom uzupelniajacym, bieleniu i podsuszaniu, podlega nitkowaniu W stanie wilgotnym, zanim dzieki suszeniu nastapi skurczenie sie nitki na kopce. Tak zwana kopka nitkowa jest utrzymywana przy pomocy odpowiedniego urzadzenia w stanie wilgotnym nawet podczas nitkowa¬ nia. Sposób ten* daje sie uzyc równiez przy zwyklem nitkowaniu w razie zastosowania urzadzenia wysuszajacego, przyczem kur¬ czenie sie nitki moze zachodzic podczas suszenia jej w stanie luznym, dzieki czemu otrzymuje sie nitke o równomiernem wy¬ dluzeniu. Bezposrednio po znitkowaniu wstepnie skrecona nic przechodzi, jako nic pojedyncza, w osebn&m urzadzeniu proces sklejania, przyczem moze byc jednoczesnie farbowana. Jak wiadomo, wskutek skrece¬ nia nic traci okolo 6% swej dlugosci, a o- siagane skrócenie przyczynia sie równiez do tworzenia sie wezelków.Poniewaz- nic przy sklejaniu staje sie wilgotna, wiec podczas nitkowania wydluza sie ja o tyle, o ile skrócila sie ona wskutek zwilgotnienia. Wydluzanie uskutecznia sie bezposrednio po zwilzeniu nici w odpo- wiedmem urzadzeniu. Wydluzenie mozna przeprowadzic równiez na samej kopce przyjmujacej, puszczajac ja w obrót szyb¬ szy o tyle, o ile zmniejszyla sie szybkosc zasilania nicia, wskutek skrócenia jej, spo¬ wodowanego przez znitkowanie.Klej tkacki (sztywnik)r mozna zastapic równiez iimym srodkiem zmiekczajacym, jak npr. latwo zmydlajacym sie-olejem fufr sama woda.Po sklejeniu suszy sie nitke, która pod¬ czas tego moze sie kurczyc swobodniej wo¬ bec czego nawija sie na kopke* z równo¬ miernem wydluzeniem. Kopka nawojowa, wykonywa ruch obrotowy, a prócz, tegtf w celu nawiniecia nilki porusza sie ruchem? posuwisto-zwrotnym, to znaczy, ze skrecam na nitka nie jest wprawiana prowadnikiem nitkowym w ruch posuwisto-zwrotny, gdyz. prowadnik ten jest osadzony nieruchom** Kopka nawojowa jest uruchomiana przy¬ musowo^ a w miare zwiekszania su$ jef - 2 -^srednicy loscfbny rprzyrzad imienia jej szybkosc obrotowa, wobec czego szybkosc dbciagtt jaitki i skrecenie pozostaja stale, * wiec znika równiez poczatkowy okres tworzenia sie wezelków.Tej kopki nawojowej uzywa sie r«ów- aiez ^ako kopki nitkowej de wyrobu prze¬ dzy krepowej, W celn wytworzenia przedzy krepowej skreconej nitce nadaje sie skrecenie osta¬ teczne, a zaraz potem, jeszcze w ciagu te¬ go samego zabiegu roboczego, ulega ona parowaniu, a takze (w osobnem urzadze¬ niu) suszeniu, przyczem powstaje utrwalo¬ na nitka krepowa, która natychmiast na- wija sie w postaci kopki watkowej lub stozkowej wzglednie cylindrycznej lub krzyzowej.Pakowanie skreconej nitki moze miec przebieg taki, ze najpierw zostaje ona zwilzona woda, a nastepnie wysuszona w 0UBZABCBB, przyczem temperatura przy ^wchodzeniu wilgotnej nitki do suszarki mo¬ ze wynosic wiecej niz 100°C, wobec czego woda*, zawarta w nitce, ulatniajac sie, prze¬ nika nitke.Zaleznie rod przeznaczenia przedzy kre¬ powej, sposób daje sie wykonac w ciagu jednego procesu roboczego, podczas które¬ go wilgotna jntka zostaje skrecona w go¬ towa nitke krepowa, wydluzona, wysuszo¬ na d w celu dalszej bezposredniej przerób¬ ki nawinieta w postaci kpplri (stozkowej, krryzowaj., watkowej, walcowej it, d,), Al¬ bo tez nitka moze w jednym zabiegu ro¬ boczym przejsc przez proces skrecania, klejenia, parowania i suszenia, a w ciagu tego samego zabiegu moga byc wykonane gotowe kopki watkowe lub stozkowe wzglednie walcowe, przeznaczone do dal¬ szej,, bezposredniej przeróbki.W kazdym .razie przy stosowaniu ni¬ niejszego sposobu wyrobu przedzy krepo¬ wej odpada przewijanie, nie wylaczajac -gotowej kqpki, przeznaczonej do dalszej przeróbki.Okalalo rftie, ze gotowa o&ka kcapwna podczas pasowania w kapet, na która ^w mysl rwynflW.kn nitka aosiajae .nawinieta z jednostajnem naprezenie-m, nie w^kazi^e zaklesoiec na kopkach tnaw©jowyjoH, /jak fio bylo stalem zjawiskiem -w dotydbcaase- wych kopkach krepowych. Postep ten je*t nastepstwem jednostajnego napiecia rniiki i równomiernego sknecenia wedlug wyna¬ lazku niniejszego, .Na tej samej kopce nitkowej daje sie przep*ewadzic k klejienie nitki, wobec cze¬ go staje sie zbednem osobne 4trzadzeme .do klejenia.Wydluzanie nitki uskutecznia «ie za¬ wsze miedzy kapka nitkowa a nawaj&w4f nawet jesli kopka nawojowa $est stozkowa, poniewaz wedlug opisanego tu .-apo&obu stala szybkosc nawijania sie nitki jest za¬ pewniona niezaleznie od rodzaju jcewek przyjmujacych.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie kilka .przykladów wykonania wynalaz - ku, a mianowicie iig. li uwidocznia pierw¬ szy przyklad wykonania urzadzenia, Jag, 2 —przekrój aparatu suszacego tego urza- 4zeriia, fig, 3 — drugi przyklad wykonania, Jjg. 4 — taczeoi, fig, 5 —- czwarty, J*g. & i 7 — piaty, a i|g. & — szósty przyklad ary- konania.Kopke, która fjsuz przeszla obróbke wy¬ konczajaca, nasadza ^sie na wrzeciono 2 i nitke o przeszlo SQ%-&wb) zawartosci wil¬ goci poddaje sie skrecaniu. 'Kopka 1 je^t otoczona kloszem 3, który w ipelu prowa¬ dzenia nitki posiada u góry maly otwór 4 i kaczyk 5. Bezposrednio powyzej tego ha¬ czyka 5 osadzona jest paca walków obcia¬ gowych 6, 7, które moga posiadac powloke z materjalu, nieniszczacego nitki, szu, aksamitu, pilsni i t. d. Skrecanie nitki odbywa sie w mysl wynalazku pa wiekszej czesci na krótkiej drodze JBÓedzy haczy¬ kiem Sra. walkami obciagowemi 6,7.Powyzej walków 6, 7 nitka przesuwa sie po krazku zwilzajacym ;& Do ^wilzABia — 3 —mozna uzywac wody z ewentualnym do¬ datkiem srodków zmiekczajacych i kleja- cych. Bezposrednio po zwilzeniu nitke su¬ szy sie, przesuwajac ja przez suszarke 9.W suszarce tej nitka ma nietylko wy¬ schnac, lecz równiez ulec bezposrednio przed wysuszeniem parowaniu, które ma na celu zachowanie specjalnej postaci, udzie¬ lonej nitce przez nitkowanie, i pozbawie¬ nie jej sklonnosci do tworzenia wezelków.Parowanie to dochodzi w mysl wynalazku w ten sposób do skutku, ze w suszarce wy¬ twarza sie temperature 300aC, wobec cze¬ go wilgoc, zawarta w nitce, ulatnia sie. Do kazdego wrzeciona stosowana jest osobna suszarka, która jednak moze byc wykona¬ na w najrozmaitszy sposób, np. jak przed¬ stawiono na fig. 1 i 2. Nitka przesuwa sie tu we wcieciu 10 walca wydrazonego 11, ogrzewanego para, goracem powietrzem lub elektrycznoscia, zwanego grzejnikiem, któ¬ ry jest otoczony oslona izolacyjna 12, któ¬ ra w celu prowadzenia) nitki; posiada szcze¬ line, a dla unikniecia strat ciepla, powodo¬ wanych ta szczelina, moze byc otoczona obracalnym plaszczem izolacyjnym 13, który równiez posiada szczeline. W celu wprowadzenia nitki obraca sie szczeline plaszcza 13 w ten sposób, zeby sie pokryla z poprzednio wspomniana szczelina oslony 12. Po wprowadzeniu nitki obraca sie zpo- wrotem plaszcz 13 tak, aby szczelina oslo¬ ny izolacyjnej 12 zostala znów calkowicie zaslonieta. Obydwie oslony izolacyjne 12 i 13 mozna oczywiscie zastapic równiez jedna tylko, która ze wzgledu na koniecz¬ nosc wprowadzenia nitki zaopatruje sie za- mykalna nakrywa, biegnaca wzdluz calej dlugosci oslony i pokryta materjalem izo¬ lacyjnym. U góry i u spodu suszarki 9 mozna umiescic równiez w celu lepszej izo¬ lacji obrotowe przykrywy zamykajace 14, 15 ze szczelinami.Na fig. 3 uwidoczniona jest inna postac wykonania suszarki. Niema tu wlasciwego grzejnika i tylko w dolnej czesci suszarki umieszczony jest palnik 102, który moze byc zbudowany podobnie, jak znane pal¬ niki opalarek gazowych. Wilgotna nitke mozna przeciagnac tu ponad plomieniem lub przez sam plomien, przyczem wytwa¬ rza sie natychmiast wokolo nitki pozadana warstewka pary, która chroni nic przed o- grzaniem sie ponad 100°C. Pozostale cze¬ sci konstrukcyjne suszarki moga pozostac te same, co i w przykladzie pierwszym.Powyzej suszarki (fig. 1) odbywa sie nawijanie nitki bez jakichkolwiek wahan w napieciu. Okolicznosc ta ma pierwszorzed¬ ne znaczenie pod wzgledem równomierne¬ go skrecenia nitki. Jezeli bowiem nitka wskutek zmiany napiecia w pewnem miej¬ scu zrobi sie grubsza (w razie zbyt male¬ go wydluzenia) lub ciensza (przy zbytniem wydluzeniu), to pierwotnie równomiernie rozmieszczone skrecenie nitki przesunie sie do miejsca najcienszego, w którem nastep¬ nie przy odprezeniu sie silnie skreconej nitki powstanie wezelek. Spostrzezono, ze przyczyna wahania sie napiecia jest pro¬ wadnik nitkowy, drgajacy ruchem posuwi¬ sto-zwrotnym przed kopka nawojowa, po¬ niewaz dlugosc nitki miedzy przedostatnim nieruchomym prowadnikiem a prowadni¬ kiem, drgajacym przed kopka, zmienia sie ustawicznie. Wobec tego w urzadzeniu we¬ dlug wynalazku niniejszego zastosowany jest ruch posuwisto-zwrotny cewki i kopki nawojowej 16 oraz nieruchomo umieszczo¬ ny przed nia prowadnik nitkowy 17. Wy¬ klucza to wszelkie wahania napiecia, a po¬ nadto pozwala na uczynienie wspomnianej przestrzeni miedzy przedostatnim prowad¬ nikiem nitkowym (w tym przypadku po¬ krywka 15) a prowadnikiem ostatnim do¬ wolnie mala, co pod wzgledem konstruk¬ cyjnym daje pewne korzysci. Odpowiednio do tego mimosród 18 wprawia kopke 16, np. walcowa lub krzyzowa, w ruch posuwi¬ sto-zwrotny, a przekladnia 19, 20 obraca ja coraz to wolniej w miare narastania na¬ woju. — 4 —Szybkosc obwodowa kopki 16 jest przy- tem o tyle mniejsza, o ile kurczy sie nic miedzy walkami wyciagowemi 6, 7 a kop¬ ka 17, jezeli nie uzna sie za lepsze wydlu¬ zyc nitke i nadac jej wskutek tego odmien¬ ne wlasciwosci.Zaleznie od wlasciwosci przerabianego przedziwa, nitkowanie mozna przeprowa¬ dzac w toku jednego zabiegu roboczego lub, jak zwykle dotychczas, w ciagu kilku procesów roboczych. W mysl wynalazku jednakze kazdy proces roboczy laczy sie z nitkowaniem, wobec czego moga zupelnie odpasc osobne zabiegi robocze, jak np. pa¬ rowanie lub przewijanie, Poszczególne za¬ biegi robocze sa w zasadzie jednakowe, a róznia sie jedynie urzadzeniem do cewie- nia, W mysl wynalazku bowiem podczas o- statniego zabiegu przeprowadza sie prze¬ dze w postac kopek, których mozna uzyc bezposrednio do tkania lub dziania i t d., jako np. kopek watkowych, flaszkowych, sloikowych, krzyzowych o koncach stozko¬ wych i t. d. W ciagu tej przeróbki udziela sie przedzy umyslnie tylko pewnej niewiel¬ kiej liczby skretów, azeby mozna bylo wy¬ zyskac calkowicie stosunkowo drogie ma¬ szyny do wytwarzania kopek specjalnych.Korzystnie jest nawet nadac przedzy pod¬ czas przedostatniej przeróbki wieksze skre¬ cenie, niz to jest zamierzone, azeby mozna ja bylo w ciagu ostatniej przeróbki znów nieco rozkrecic, co utrudni równiez powsta¬ wanie wezelków.Przy wytwarzaniu wspomnianych wy¬ zej kopek specjalnych wykluczone sa w mysl wynalazku wszelkie wahania napie¬ cia. Przy sporzadzaniu kopek watkowych, które przy tkaniu sa przesuwane poprzez nitki osnowy, cel ten osiaga sie np. w spo¬ sób nastepujacy.Kopka watkowa 21 jest osadzona na wale 22 (fig. 3), napedzanym zapomoca kól zebatych 23, 24, 25 i 26. Kolo zebate 24 jest uruchomiane za posrednictwem pro¬ wadnika i czopu 27 oraz kola zebatego 25, osadzonego mimosrodowo wzgledem kola zebatego 24 na wale 28, który podtrzymuje beben rozrzadczy 29 z krzywym rowkiem prowadnika nitkowego 30. Szybkosc obro¬ towa kopki zmienia sie zatem okresowo wraz z kazdym skokiem prowadnika nitko¬ wego 30 tam i zpowrotem i to w ten spo¬ sób, iz jej liczba obrotów na minute jest mniej lub bardziej scisle odwrotnie pro¬ porcjonalna do srednicy obwodu, na który nawija sie nitka, gdyz, jak wiadomo, struk¬ tura uzwojenia jest w kopkach tych stoz¬ kowa.Przewodnik nitkowy oprócz ruchu po¬ suwisto-zwrotnego wykonywa dodatkowy ruch postepowy wzdluz kopki w celu owi¬ niecia jej przedza na calej dlugosci. Do¬ datkowy ruch postepowy prowadnika nit¬ kowego 30 uzyskuje sie przy pomocy na¬ stepujacego urzadzenia: w zbieraczu 31 prowadnika nitkowego 30, uruchomianym zapomoca bebna rozrzadczego 29, osadzona jest obrotowo tuleja 32, która jest nape dzana kolami zebatemi 33, 34, 35, 36 i kól¬ kiem zebatem 37, wobec czego obok ruchu posuwisto-zwrotnego wykonywa ruch obro¬ towy. Prowadnik nitkowy jest osadzony na gwintowanym drazku 38, który jest pocia¬ gany zapomoca gwintowanej równiez tulei 32, ale natrafia na przeszkody w ruchu ob¬ rotowym ze strony klina 40, prowadzonego w tulei 39, zaopatrzonej w szczeline. Za kazdym obrotem tulei 32 prowadnik nitko¬ wy 30 zostaje zatem przesuniety dodatko¬ wo ku przodowi o jeden skok gwintu.Zamiast kopek walcowych mozna wy¬ twarzac równiez stozkowe kopki o stozko¬ wych koncach. Takze i w tym przypadku szybkosc obwodowa, jak równiez napiecie nitki powinny o ile mozna byc stale, jezeli ma sie uniknac nieprawidlowosci w prze¬ dzy. W tym celu kopka i prowadnik nitko¬ wy musza byc uruchomiane w nieco skom¬ plikowany sposób, gdyz trzeba uwzglednic czynniki nastepujace: 1. Wzrost przecietnej srednicy kopki, — 5 -2. Zmiane srednicy kopki podczas jednego skoku prowadnika nitkowego w jedna i w druga strone. 3. Zmiane stosunku maksymalnej sred¬ nicy kopki dc^ jej srednicy minimalnej pod¬ czas jednego skoku prowadnika nitkowego w jedna i druga strone przy rosnacym nawoju. 4. Zmiane szybkosci prowadnika nit¬ kowego podczas1 jegoi jednego skoku w jed¬ na i w druga strone przy rosnacym nawo¬ ju kopki, potrzebna do uzyskania jednako¬ wej wszedzie grubosci warstwy przedzy. 5. Zmiane stosunku najwiekszej szyb¬ kosci prowadnika nitkowego do najmniej¬ szej szybkosci kopki przy rosnacym na¬ woju. 6. Wynikajaca z punktu 4 zmiane uko¬ snego ulozenia nitki na cewce lub kopce. 7. Zmniejszenie sie dlugosci nawoju przy rosnacej srednicy.Odpowiednio do tego mozna zestawic urzadzenie napedowe wedlug schematu, u- widocznionego na fig. 4.Naped uskutecznia sie zapomoca dwóch stozków scietych 41, 42, przyczem przy po¬ mocy tarczy kciukowej 43 i prowadnika pasowego 44 pas 45 jest przesuwany od¬ powiednio do wzrastajacego obwodu kop¬ ki 46. Za stozkiem 42 bezposrednio pola¬ czone sa pary stozków scietych 47, 48 i 49, 50. Para stozków scietych 49, 50 urucho¬ mia przy pomocy przekladni 51 kopke 46, przyczem prowadnik pasowy 53 przesuwa pas 52 to w jedna, to w druga strone w ten sposób, ze wychylenie tego prowadnika 53 powoli staje sie coraz mniejsze. Po¬ chodzi to stad, ze beben rozrzadczy 55 z krzywym rowkiem prowadniczym porusza listwe 54 ruchem posuwisto-zwrotnym, a li¬ stwa ta przesuwa tam i zpowrotem zaopa¬ trzona w szczeline 57 prowadnice wahliwa 56, z która polaczony jest przegubowo pro¬ wadnik pasowy 53. W szczelinie 57 przesu¬ wa sie powoli pod dzialaniem tarczy kciu¬ kowej 60 czop 58 dzwigni 59. Para stozków scietych 41, 48, napedzana zapóitióca pary stozków scietych 41, 42, uruchomia zapo¬ moca kól zebatych 61, 62 bebny rozrzad- cze 63, 64 i 55 z krzywemi rowkami pro- wadniczemi, z których ostatni beben, jak wyzej wspomniano, wprawia w ruch posu¬ wisto-zwrotny prowadnik pasowy 53. Be¬ ben rozrzadczy 64 uruchomia zapomoca li¬ stwy poslizgowej 66 wahliwej prowadnicy 67 prowadnik nitkowy 65, przyczem rów¬ niez w celu umozliwienia powolnej zmiany skoku prowadnika nitkowego 65 przesuwa¬ ny jest ruchem zwrotnym przy pomocy dzwigni 70 i mimosrodu 71 czop 69, zacho¬ dzacy w szczeline 68 prowadnicy wahliwej 67. Beben rozrzadczy 63 z krzywym row¬ kiem prowadniczym sluzy do przesuwania tam i zpowrotem prowadnika pasowego 72.Wychylenie prowadnika 72 zmienia sie za posrednictwem listwy 74, wahliwej pro¬ wadnicy 75, czopa 76, dzwigni 73 i tarczy kciukowej 77.Poszczególne przekladnie dzialaja w sposób nastepujacy.Przy pomocy pary stozków scietych 41, 42 i tarczy kciukowej 43 zmniejsza sie licz¬ be obrotów na minute kopki 46 wzglednie skoków prowadnika nitkowego 65 odpo¬ wiednio do zwiekszania sie przecietnej srednicy kopki, natomiast przy pomocy bebna rozrzadczego 55 z krzywym rowkiem prowadniczym i pary stozków scietych 49, 50 reguluje sie liczbe obrotów kopki 46 podczas kazdego skoku tam i zpowrotem prowadnika nitkowego 65 odpowiednio do zmiennej srednicy kopki i zmiennego sko¬ snego ulozenia nitki na kopce 46.} Przy po¬ mocy tarczy kciukowej 60 dzwigni 59, czo¬ pa 58 i prowadnicy wahliwej 56 sprawia sie, ze wzmiankowane wahania szybkosci obrotowej powoli maleja, poniewaz w mia¬ re zwiekszenia sie obwodu kopki stosunek najwiekszej srednicy kopki do najmniej¬ szej zmniejsza sie. Poniewaz wahania licz¬ by obrotów na minute kopki 46 pozostaja w bezposrednim zwiazku z polozeniem pro- — 6 —wadnika nitkowego 65, przeto beben roz- rzadczy 55 z krzywym rowkiem prowadni- czym jest napedzany bezposrednio bebnem 64 prowadnika nitkowego. Beben rozrzad- czy 64 jest napedzany uruchomiana zapo- moca przekladni 41, 42, 43, 44 para stoz¬ ków scietych 47, 48, których pas jest ste¬ rowany zapomoca przekladni 63, 74 i 75 w ten sposób, iz grubosc warstwy na kop¬ ce 46 pozostaje wszedzie jednakowa, to znaczy, iz szybkosc prowadnika nitkowego jest odwrotnie proporcjonalna do kazdo¬ razowej srednicy kopki. Poniewaz jednak, jak juz wspomniano, stosunek najwiekszej srednicy kopki do najmniejszej maleje ze wzrostem owiniecia, przeto trzeba odpo¬ wiednio zmniejszyc wychylenie prowadni¬ ka pasowego 72 zapomoca tarczy kciuko¬ wej 77, dzwigni 73, czopa 76 i prowadnicy wahliwej 75. Za posrednictwem przekladni 66, 67, 69, 70A 71 zmniejsza sie ponadto w miare wzrostu owiniecia wychylenie pro¬ wadnika nitkowego 65 w tym celu, aby o- trzymac nawój o koncach stozkowych.Krzywizny poszczególnych mimosrodów mozna dobrac! w ten sposób, azeby podczas calego okresu nawijania szybkosc obwodo¬ wa kopki byla bezwzglednie stala.Rozumie sie, ze poszczególne przeklad¬ nie i mechanizmy dzwigniowe mozna do¬ wolnie zastepowac innemi o dzialaniu rów- nowaznem. Mozna równiez calkowicie usu¬ nac jedna lub druga przekladnie, jezeli nie przywiazuje sie wagi do wynikajacych stad malych niedokladnosci, lub tez mozna po¬ szczególne przekladnie zastapic prostszemi i tanszemi. W szczególnosci moznaby np. zastapic przekladnie 49, 50, 53, 57, 55, 56, 54, 58, 59, 60 oraz 47, 48, 61, 62, 63, 74, 75, 76, 73, 77, 72 tak zwanemi przekladniami kciukowemi o zmiennej mimosrodowosci.Te obydwie przekladnie kciukowe mozna nawet zastapic, jak to schematycznie uwi¬ docznia fig. 5, jedna taka przekladnia bez narazania sie na zbyt wielkie niedokladno¬ sci. W tym przypadku kopka 46 bylaby na¬ pedzana za posrednictwem dwóch kól ze¬ batych 78, 79 i bebna rozrzadczego 64, któ¬ ry bylby uruchomiany zapomoca pary stoz¬ ków scietych 41, 42 i przekladni kciukowej 80, 81, której mimosrodowosc zmienia sie zapomoca dzwigni 82 i mimosrodu 83.Inny przyklad wykonania jest przed¬ stawiony na fig. 6 i 7. W tym przypadku równiez zapobiega sie w mysl wynalazku wszelkim wahaniom napiecia w celu uzy skania jak najrówniejszej przedzy.Walki 84, 85, obracajace sie ze stala szybkoscia, odbieraja nitke z kopki nitko¬ wej 1 i prowadza ja poprzez przyrzad wy¬ równawczy 86 na stozkowa kopke krzyzo¬ wa 46 z koncami stozkowemi (lub bez nich). Liczba obrotów wrzeciona kopki 46 jest na poczatku nawijania nitki podczas jednego skoku tam i zpowrotem prowadni¬ ka nitkowego 65 stala, ale zmniejsza sie ona powoli odpowiednio do wzrostu prze¬ cietnej srednicy kopki. Podczas jednego skoku tam i zpowrotem prowadnika nitko¬ wego 65 zmienia sie zatem szybkosc obwo¬ dowa kopki 46 odpowiednio do jej stopnia zbieznosci, natomiast nitka jest odwijana z kopki 1 ze? stala szybkoscia zapomoca wal¬ ków 84, 85. W przyrzadzie wyrównawczym 86 odbywa sie nagromadzanie nitki dopóty, dopóki kopka 46 odciaga ja wolniej niz walki 84, 85, i oddawanie tej nitki, skoro szybkosc obwodowa kopki 46 stanie sie wieksza od szybkosci obwodowej walków 84, 85. Wobec tego warunkiem zasadni¬ czym jest to, aby srednia szybkosc obwo¬ dowa kopki 46 byla dokladnie równa szyb¬ kosci obwodowej walków 84, 85.W mysl wynalazku przyrzad wyrów¬ nawczy 86 jest wykonany w ten sposób, ze¬ by zarówno nagromadzanie sie, jak i odda¬ wanie zpowrotem nitki odbywalo sie w praktyce bez jakichkolwiek wahan napie¬ cia; cel ten osiaga sie w ten prosty sposób, iz na tworzacej sie petli nitkowej zawiesza sie bardzo lekki ciezarek 87 i prowadzi go w rurce 88 lub podobnym narzadzie. Na — 7 —górnym koncu rurki nitke mozna ponadto poprowadzic po dwóch krazkach prowad¬ niczych 89,90. i W celu wyrównania ewentualnych ma¬ lych niezgodnosci miedzy szybkoscia ob¬ wodowa walków 84, 85 a srednia szybko¬ scia obwodowa kopki 46 mozna walkom 84, 85 nadac ksztalt stozkowy (fig. 7). W razie niezgodnosci miedzy szybkosciami obwodo- wemi powierzchni kopki 46 i walków 84, 85 prowadnik^ nitkowy 91 nawija nitke na cze¬ sci walków 84, 85 o wieksze) wzglednie mniejszej srednicy, wskutek czego szyb¬ kosc obwodowa walków staje sie ponownie równa szybkosci obwodowej kopki. Pro¬ wadnik nitkowy 91 jest sterowany zapomo- ca dwóch czulków 92, 93, umieszczonych w rurze 88, oraz za posrednictwem dzwigni lub innych srodków do przekazywania ru¬ chów. Jezeli ciezarek 87 podniesie sie lub opadnie zbyt daleko, a wiec jezeli szybkosc obwodowa kopki zwiekszy sie lub zmniej¬ szy w porównaniu z szybkoscia obwodowa walków, to ciezarek 87 uruchomi czulki 92, 93, a te znów przesuna odpowiednio pro* wadnik nitkowy.Stozki sciete 94, 95, prowadnik pasowy 96 i tarcza kciukowa 97 uruchomiaja kop¬ ke 46 w ten sposób, ze jej srednia szybkosc obwodowa pozostaje stala. Prowadnik nit¬ kowy 65 jest napedzany zapomoca bebna rozrzadczego 98, przyczem w celu wytwo¬ rzenia kopek o koncach stozkowych mozna zapomoca tarczy kciukowej 99 i zwrotnej dzwigni 100 odpowiednio zmniejszac jego skok.Na szóstym przykladzie wykonania (fig. 8) pokazano, w jaki sposób mozna o- trzymywac z kopki nitkowej 1 nitke rów¬ niez w stanie suchym; para walków obcia¬ gowych 6 i 7 (fig. 5) jest zastapiona przy- tem jednym tylko walkiem obciagowym 101, pokrytym pluszem, guma lub podob¬ nym materjalem, W celu lepszego przylec gania nitki kat, opasania nia walka 101 po* winien wynosic co najmniej 90°* Szybkosc obwodowa walka obciagowego zaleca sie dobrac nieco wieksza od szybkosci obwo¬ dowej cewki nawojowej. Suszarke 9 mozna ogrzewac równiez pradem elektrycznym o niskiem napieciu, przyczem grzejniki ko¬ rzystnie jest ulozyc w rurce miedzianej lub sporzadzonej z podobnego metalu wzgled¬ nie stopu w ksztalcie litery U, otaczajacej nitke. Dobrze jest równiez nawijac nitki w formie cylindrycznych kopek krzyzowych o koncach stozkowych.Jest rzecza jasna, ze poszczególne me¬ chanizmy napedzajace lub ich czesci, dzia¬ lajace na prowadnik nitkowy i cewke na¬ wojowa, sa identyczne we wszystkich przy¬ kladach wykonania, w kazdetn miejscu skrecania lub poszczególnych grupach tych miejsc. Mechanizmy te moga tez urucho¬ miac wszystkie cewki i prowadniki nitkowe w maszynie.Jest równiez rzecza oczywista, ze opi¬ sane w pierwszym przykladzie wykonania (fig. 1) utrzymywanie prowadnika nitkowe* go nieruchomym oraz ruch posuwisto - zwrotny cewki wzglednie kopki mozna za¬ stosowac równiez we wszystkich innych przykladach wykonania przez proste prze¬ niesienie ruchu prowadnika nitkowego na os cewki.Nowe te zasady cewienia opisane po¬ wyzej, zapobiegajace wahaniom napiecia nitki, mozna oczywiscie szczególnie ko¬ rzystnie zastosowac równiez w innych ma¬ szynach wlókienniczych, w których odby¬ wa sie proces cewienia, np. w przedzar¬ kach, skretarkach obraczkowych i innych skretarkach watkowych, cewiarkach krzy¬ zowych, flaszkowych i t. d.; to samo tyczy sie suszarek, które mozna uzytkowac np. w motarkach mokrych, skretarkach i prze¬ dzarkach mokrych i t. d. PL