PL23190B1 - Sposób natluszczania luznych wlókien przedzalniczych. - Google Patents

Description

Do natluszczania luznych wlókien prze¬ dzalniczych, jak np. welny, pólwelnianych mieszanek i tym podobnych materjalów do¬ tychczas prawie wylacznie stosuje sie emul¬ sje obojetnego oleju lub oleiny. Emulsje te posiadaja, zwlaszcza wtedy, gdy do wy¬ twarzania ich stosowano równiez olej mine¬ ralny, te wade, ze przy wymywaniu ich podczas procesu fabrykacji wystepuja mniejsze lub wieksze trudnosci. W tym przypadku, gdy srodek natluszczajacy po¬ zostaje przy dalszej fabrykacji w towarze, jak naprzyklad w kapelusznictwie, trzeba bylo odnalezc odpowiednie zwiazki rozpu¬ szczalne w wodzie; obecnie stosuje sie w kapelusznictwie produkty w rodzaju oleju tureckiego, jak naprzyklad wysoko sulfo¬ nowana oleine lub gliceryne. Maja one jednak te wade, ze w przedzalnictwie nie dorównywaja wcale pod wzgledem skutecz¬ nosci dzialania emulsjom olejów i powo¬ duja nieprzyjemne zjawiska uboczne. Tak naprzyklad welna, natluszczona oleina wysoko sulfonowana, daje sie z trudnoscia przasc wskutek zlepiania sie wlókien z czesciami maszyn. Mieszanina oleiny wy¬ soko sulfonowanej i oleju mineralnego zgola nie daje sie juz usunac z towaru za- pomoca normalnych sposobów mycia, w szczególnosci zas po dluzszem lezeniu na¬ tluszczonej pilsni. Zwykle roztwory my¬ dla okazaly sie w wiekszosci przypadków równiez nieuzytecznemu, poniewaz zlepiaja wlókna w zgrzeblarce i nie posiadaja wla¬ sciwie zadnej wlasciwosci natluszczania.Obecnie stwierdzono, ze rozpuszczalne w wodzie zwiazki, wytworzone z kwasu tluszczowego lub alkoholu tluszczowego, w'fotórycn refczla kwasu tluszczowego jest ^prawdzie zupelnie zaclfcwana, a grupa Itarboksylowa kwisu tluszczowego j ednak Lastói&Jna vpkain^skó^anl) jakimkolwiek sposobem, wzglednie grupa alkoholowa u- czyniona rozpuszczalna w wodzie przez zestrowanie zapomoca kwasu siarkowego, nadaja sie wysmienicie do zastosowania w przedzalnictwie. Wszystkie te zwiazki sa wytworzone z alifatycznych kwasów kar- bonowych lub alkoholi jako cial podsta¬ wowych i posiadaja koncowa grupe sulfo*- nowa, która jest zwiazana albo z weglem, jako prawdziwa grupa sulfonowa, albo z alkoholem tluszczowym, jako ester alkoho¬ lu i kwasu siarkowego. Zwiazki te posiada¬ ja nastepujacy wzór ogólny: R _ X *~ R' — S03 — Me lub R. O — — S03 — Me, w którym X oznacza — H R' I I CH20-, -COO-, -CON- lub -CON-; R — alifatyczna reszte o przynajmniej 7 ato¬ mach wegla w czasteczce; R' i i?" oznacza¬ ja niepodstawione lub dowolnie podsta¬ wione reszty alifatyczne lub aromatyczne, a Me oznacza, potasowiec lub amon, Tafcietni zwiazkami sa naprzyklad po- tasowcowe sole kwasu oleylooksyetanosul- fonowego, oleylofenylotauryny, oleylomety- lotauryny, estru kwasu stearynowego i fe- ndlosulfonowego, eteru alkoholu n-dodecy- lowegoi kwasu oksyetanosulfonowego, estru kwasu siarkawego i alkoholu stearylowego.Szczególnie pomyslne skutki powoduje przy zastosowaniu w przedzalnictwie obo¬ jetny odczyn wodnego roztworu tych zwiaz¬ ków, a oprócz tego i to, ze roztwory tych zwiazków posiadaja wlasciwosc natlu¬ szczania bez powodowania zlepiania sie wlókien.Poniewaz wiekszosc zwiazków tej gru¬ py jest takze bardzo odporna na dzialanie zasad i kwasów, przeto zwiazki le nadaja sie równiez wysmienicie do zastosowania w przemysle wlókienniczym i w kapelusznic- twie. Wyzszosc roztworów wymienionych zwiazków nad emulsjami do przedzenia, wytwarzanemi ze zwykle do tego celu sto¬ sowanych olejów, polega przedewszystkiem na tern, ze daja sie one z latwoscia wymyc.Najwazniejsza róznica i szczególna war¬ tosc tego sposobu polega wiec na tern, ze pracuje sie roztworami rozpuszczonych w wodzie zwiazków, dajacych sie usunac przez proste plókanie, a nie, jak to mialo miejsce dotychczas, emulsjami nierozpu¬ szczalnych w wodzie zwiazków, powoduja¬ cych przy wymywaniu zawsze mniejsze lub wieksze trudnosci. Roztwory wedlug wy¬ nalazku stosuje sie bezposrednio do prze¬ dzenia jako srodki natluszczajace, anie ja¬ ko srodki rozpraszajace.Wedlug wynalazku pracuje sie w ten sposób, ze zwiazki te stosuje sie w zalez¬ nosci od rodzaju przerabianego materjalu albo pojedynczo, albo w mieszaninie ze so¬ ba w postaci wodnych roztworów o- roznem stezeniu, które moze wahac sie, wedlug po¬ trzeby, w bardzo szerokich granicach.Przyklad I. W celu wytworzenia wel¬ nianej przedzy trykotowej natluszcza sie 90 kgj luznej nieuprzedzonej welny roztwo¬ rem 2,5 kg sodowej soli kwasu oleylo- oksyetanosulfonowego o wzorze C17/f33..COOCH2.CH2.SOzNa w 25 litrach wo¬ dy. Dotychczas potrzeba bylo do natlu¬ szczania tej samej welny 10% oleiny. We¬ dlug I przykladu wykonania wynalazku obróbka luznej welny na zgrzeblarce odby¬ wa sie gladko, niedoprzed nie przyczepia sie i nie wystepuja ani na zgrzeblarce, ani na przasnicy podobne trudnosci, które na¬ tomiast ujawniaja sie w razie natluszcze¬ nia welny 10%-owa oleina. Poza tern uzy¬ wany w niniejszym przykladzie zwiazek, jako rozpuszczalny w wodzie, daje sie o wiele lepiej Wymyc, niz nierozpuszczalna w wodzie emulsja oleiny.Przyklad II. Luzna welne nieuprzedzo- na, przeznaczona do wyrobu przedzy ko¬ biercowej, natluszcza sie 20%-owym roz- - 2 —tworem 1 kg sodowej soli oleylometylotau- ryny o wzorze C17//33 . CON. CH2 . CH2.CH3 SOzNa w 12 litrach wody, a nastepnie wel¬ ne te sie przedzie, Partja tak natluszczonej welny przechodzi beznagannie przez zgrze- blarke i przasnice, a srodek natluszczaja¬ cy daje sie potem bardzo latwo wymyc.Przyklad IIL Wyczeski, przeznaczone do wytwarzania kapeluszy; welnianych, na¬ tluszcza sie roztworem 1 czesci sodowej soli estru kwasu siarkowego i alkoholu dodecy- lowego o wzorze C^H^ . CH20 . SO^Na w 7 — 10 czesciach wody, a nastepnie sie przedzie. Wynik przedzenia jest doskona¬ ly, a srodek natluszczajacy daje sie usu¬ nac bez wszelkiej pozostalosci przy naste¬ pujacem folowaniu na kwasno1.Przyklad IV, Welne surowa z poludnio¬ wej Afryki (z Przyladku), przeznaczona do wytwarzania wyrobów z welny zgrzebnej, natluszcza sie roztworem, zawierajacym w 15 czesciach wody oprócz 1 czesci soli so¬ dowej kwasu oleylooksyetanosulfonowego 1 czesc soli sodowej eteru kwasu oksyeta- nosulfonowego i alkoholu dodecylowego o wzorze CnH23. CH20—CH2. CH2. SOsNa.Skutek przedzenia jest doskonaly, a sro¬ dek natluszczajacy daje sie bardzo latwo wymyc.Przyklad V, Luzna welne nieuprzedzo- na natluszcza sie przed przedzeniem cie¬ plym 5% -owym roztworem potasowej soli oleylofenylotatiryny o wzorze C17ff33. CO. N—CH2CH2. S03K.C6Hb Przyklad VI, Pólwelne natluszcza sie 10%-owym roztworem amonowej soli kwa¬ su stearylooksypropansulfonowego o wzo¬ rze C17ff35 . CO . OCH2 . CH2 . CH2 .. SOs(NH4) i przerabia sie dalej na pólwel¬ niana pilsn do przemyslu zabawkarskiego.Przyklad VII, Szarpana welne sztucz¬ na natluszcza sie 10$-owym roztworem potasowej soli kwasu oleylofenyloanilido- sulfonowego o wzorze C17//33, CO. N.I C6Hb . CQH6 . S03K i przedzie sie na tania prze¬ dze.Przyklad VIII, Mieszanine wyczesków^ i delikatnej, luznej, welny nieuprzedzongj natluszcza sie 5% -owym roztworem soli amonowej kwasu oleyloizopropyloamino- ksylenosulfonowego o wzorze C17ff33 .. CO.N—C6H5(CHJ2.SO/NHJ i prze- l CH / \ 3«C C«3 rabia dalej na kapelusze.Przyklad IX, Luzna welne nieuprzedzo- na natluszcza sie 8%-owym roztworem soli sodowej kwasu palmitylofenolosulfo- nowego o wzorze C15HS1C0. OC6H± .. S03Na, a nastepnie sie przedzie.Przyklad X, Mieszanine delikatnej, luz¬ nej, nieuprzedzonej welny i sztucznego je¬ dwabiu „vistra" natluszcza sie 5%-owym roztworem soli sodowej estru kwasu siar¬ kowego i alkoholu cetylowego o wzorze C15//31. CH2. O. SOsNa i przedzie sie na przedze mieszana (fantazyjna). PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. Sposób natluszczania luznych wlókien przedzalniczych, znamienny tern, ze sto¬ suje sie w tym celu roztwory zwiazków o ogólnym wzorze R — X — R' — SOs — Me lub R — O — S03 — Me, w którym X oznacza -CH20-, -COO-9 -CON-, -CON-: ¦I l H R" R oznacza alifatyczna reszte o przynaj¬ mniej 7 atomach wegla w czasteczce, R' i R" oznaczaja podstawione lub niepodsta- wione reszty alifatyczne lub aromatyczne, a Me — potasowiec lub amon, I. G, Farbenindustrie A.ktiengesellschaft. Zastepca: M, Skrzypkowski, rzecznik patentowy. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL