Najdluzszy czas trwania patentu do 10 lutego 1951 r.W patencie Nr 22788 opisana jest ru¬ ra, otrzymana zapomoca odlewu odsrodko¬ wego w formie, która jest ochladzana z zewnatrz i na której powierzchnie we¬ wnetrzna naklada sie przed odlewaniem warstwe drobno sproszkowanego mate- rjalu, np. zelaza nakrzemionego. Warstwe te wytwarza sie zapomoca strumienia ga¬ zów bezposrednio przed zetknieciem sie stopionego metalu z powierzchnia formy.Rura, otrzymana w ten sposób, posiada dwojaka strukture. Warstwa zewnetrzna rury, odlanej w takiej formie, sklada sie z krysztalków krzewiastych z ferrytu i perlitu lub z perlitu, splecionych ze soba i nieulozonych w jednym kierunku i nie zawiera weglików, podczas gdy warstwe wewnetrzna tworzy ferryt i perlit lub perlit, w których znajduja sie plytki gra¬ fitowe. Rura tego rodzaju, niezarzona po odlaniu, jest bardziej wytrzymala na ude¬ rzenia, niz rura, otrzymana w ochladzanej formie przez znane odlewanie odsrodkowe i wyzarzona po odlaniu.Przy przeprowadzanych próbach oka¬ zalo sie, iz rura, otrzymana sposobem we¬ dlug patentu Nr 22788, posiada po zarze¬ niu odmienna strukture, niz przed zarze-niem, jak równiez znacznie wieksza roz¬ ciagliwosc i wytrzymalosc na uderzenia.Prawie calkowita ilosl perlitu w postaci krysztalków krzewiastych przemienia sie w ferryt, przyczem jednak powyzej opisa¬ na struktura tych krysztalków nie zostaje zniszczona; ziarnkowa struktura zelaza rury niezarzonej, która to struktura jest prawie niedostrzegalna, przemienia sie w wieloscienne zupelnie równomierne kry¬ sztalki o dokladnie oznaczalnych po¬ wierzchniach zfewpetrznych. Podczas gdy warstwa wewnetrzna rury niezarzonej za¬ wiera wieksze ilosci zwiazanego) wegla, niz jej warstwa zewnetrzna, przyczem ilosc tego skladnika w obu warstwach rury jest po zarzeniu w przyblizeniu jednakowa i nie przekracza 0.15% calkowitego ciezaru odlewu.Struktura otrzymanej rury zarzonej jest dwojaka. Warstwa zewnetrzna sklada sie z krysztalków krzewiastych ferrytu splecionych ze soba, przyczem perlit jest zawarty jedynie tu i owdzie w nadzwyczaj malej ilosci. Oprócz tego warstwa ta za¬ wiera wegiel w postaci drobnych ziarnek.Warstwa wewnetrzna jest utworzona glów¬ nie z ferrytu, w którym znajduja sie tu i owdzie male ilosci perlitu, jako tez i ziarn¬ ka wolnego wegla i plytki grafitowe, Zarze¬ nie wedlug sposobu, stanowiacego niniej¬ szy wynalazek, wykonywal sie przez ogrze¬ wanie rury do temperatury wyzszej, niz jej temperatura krytyczna, w której zela¬ zo a przemienia siej w zelazo y.Wymieniona temperatura krytyczna za¬ lezy od skladu zelaza i odpowiada 760 -*- 815°C. Zelazo, stosowane w wielkich ilo¬ sciach w handlu, posiada krytyczna tempe¬ rature w przyblizeniu 805°C. Okazalo sie, iz korzystne jest ogrzewanie rur w przy¬ blizeniu do 925°C, przyczem jednak nalezy uwazac, aby temperatura ta nie zostala w znacznym stopniu przekroczona. Przy u- trzymywaniu tej temperatury osiaga sie wprawdzie bardzo zadowalajace wyniki, próby wykazaly jednak, iz jakosc rury polepsza sie wraz ze zmniejszeniem tem¬ peratury ponizej 925°C, o ile temperatura ta przekracza temperature krytyczna.W celu zapobiegania niepozadanem na¬ pieciom w rurze po ogrzaniu jej ponad krytyczna temperature, ochladza sie ja powoli w przyblizeniu do 650°C, a nastep¬ nie z kazda dowolna szybkoscia.Przy ogrzewaniu rury a zelazo prze¬ mienia sie w zelazo y, a po ochlodzeniu ponizej temperatury krytycznej zelazo otrzymuje ponownie strukture a zelaza.Dzieki temu osiaga sie znaczna zmiane ziarnistej struktury odlewu, podczas gdy przed zarzeniem ziarnistosc byla niewi¬ doczna i nieregularna, przyczem odlew wykazuje po zarzeniu wieloscienne ziarnka o dokladnie oznaczalnych powierzchniach zewnetrznych i jednakowej w przyblize¬ niu wielkosci i ksztalcie. Ilosc zwiazanego wegla jest stosunkowo bardzo mala i nie przekracza 0.15%, przyczem wolny wegiel znajduje sie w postaci ziarnek, a nie w postaci plytek. Ilosc grafitu w warstwie ze¬ wnetrznej rury jest mniejsza niz w war¬ stwie wewnetrznej, czego nastepstwem jest prawdopodobnie zwiekszenie rozcia¬ gliwosci warstwy krzewiastej (dendrytycz¬ nej).Wytrzymalosc na uderzenie rury wyza¬ rzonej jest trzy razy wieksza, niz wytrzy¬ malosc rury niezarzonej.Na rysunku fig. 1 uwidocznia czescio¬ wo w rzucie poziomym, a czesciowo w przekroju podluznym rure wedlug wyna¬ lazku; fig. 2 — rure te w przekroju wzdluz linji 2 —¦ 2 na fig. 1; fig. 3 ¦— schematycz¬ nie mikrofotograficzny widok warstwy dendrytycznej w powiekszeniu, przy któ- rem struktura krzewiasta wystepuje juz wyraznie; fig. 4 — odpowiedni widok war¬ stwy grafitowej; fig. 5 — taki sam widok warstwy dendrytycznej, uwidoczniajacy ziarnista strukture ferrytu, a fig. 6 — od¬ powiedni widok warstwy grafitowej. — 2 —Naiezy zaznaczyc, iz kazda powierzch¬ nia warstwy dendrytycznej (fig. 3 i 5), przygotowana do badan i zdjec mikrosko¬ powych, przecina krysztalki, splecione ze soba pod rozmaitemi katami. To samo do¬ tyczy fig. 6 i czesciowo fig. 4, a mianowi¬ cie przekroju plaszczyzny, wzdluz której dokonywane jest badanie, z plytkami gra¬ fitu.Litera A oznacza kielich rury, litera A* — jej czesc cylindryczna, litera B — dendrytyczna warstwe zewnetrzna, której grubosc odpowiada w przyblizeniu Vs gru¬ bosci scianki rury, a litera C — grafitowa warstwe wewnetrzna. Dendrytyczne kry¬ sztalki ferrytu oznaczone sa na fig. 3 — litera D, ziarnka wegla — litera E, a po¬ wierzchnie z mieszaniny eutektycznej fo¬ sforku — litera F. W ferrycie G (fig. 4), tworzacym glówna czesc warstwy we¬ wnetrznej, znajduja sie plytki grafitowe H, charakteryzujacej te warstwe, jako tez nie¬ równomierne ziarnka wegla, odpowiadaja¬ ce! ziarnkom warstwy zewnetrznej. Miesza¬ nine eutektyczna fosforku oznacza litera F.Fig. 5 i 6 uwidoczniaja budowe ziarnek fer¬ rytu, w których, umieszczone sa tu i ow¬ dzie ziarnka perlitu /. PL