Od kilku lat do sortowania wegla uzy¬ wa sie stolów, których glówna czescia jest rzeszoto drgajace, po ktorem przesuwany jest wegiel, rozdzielany zapomoca strumie¬ nia powietrza, doprowadzanego dmuchawa pod rzeszoto z dnem z sita blaszanego.Z niektórych stolów usuwa sie rozdzie¬ lone mineraly wzdluz krawedzi bocznej; z innych — zprzodu stolu, z którego wpada¬ ja do podstawionego zbiornika. We wszyst¬ kich przypadkach, w zaleznosci od zmian zasilania, trzeba przestawiac np. recznie noze, powodujace oddzielanie sie róznych mineralów od siebie. Oczywiscie takie sto¬ ly moga sortowac rózne mineraly. Urza¬ dzenie niniejsze do oczyszczania wegla ma jedynie na celu wyjasnienie przedmiotu wynalazku.Niedogodnoscia ukladów istniejacych jest regulowanie, uskuteczniane recznie, które ma charakter dorywczy oraz nie jest dokladne; ponadto jest ono zawsze opóz¬ nione w stosunku do przyczyn, wywoluja¬ cych koniecznosc wymienionego regulowa¬ nia.Celem wynalazku niniejszego jest urza¬ dzenie, regulujace szybkosc oprózniania samoczynnie w zaleznosci od zmian w za¬ silaniu jakosciowem i ilosciowem, oraz u- zyskiwanie mozliwie jednolitego skladu wegla i odpadów, oddzielonych zapomoca stolu.'Gl6\Vfta <^sciA tego ^T*ati!zenia jest przyrzad do wazenia ciaglego lub okreso¬ wego, który oddzialywa ma regulator sto¬ lu, w zaleznosci od ciezaru wlasciwego róznych mineralów, otrzymywanych jedno¬ czesnie, np. wegla i odpadów, lub tez w ce¬ lu zwiekszenia czulosci, zaleznej od cie¬ zaru wlasciwego najciezszych grudek we¬ gla lub najlzejszych grudek odpadów; po¬ niewaz od skladu tych grudek zaleza w znacznym stopniu zmiany skladu minera¬ lów oddzielonych.Przyrzad do wazenia bedzie wazyl sa¬ moczynnie stala objetosc ubytku badz w sposób ciagly, badz lez *w sposób okreso¬ wy, przyczem w zaleznosci od; swegoi polo¬ zenia, uzaleznionego jedynie od ciezaru wlasciwego wegla wazonego, przyrzad ten bedzie przestawial bezposrednio lub zapo- moca silnika pomocniczego w odpowiedni sposób noze, oddzielajace od siebie rózne mineraly, rozdzielane zapomoca stolu.Urzadzenie niniejsze pozwala na unik¬ niecie regulowania recznego; regulowanie wedlug wynalazku zapewnia uzyskiwanie wegla, niezaleznie od zmiany ubytku lub skladu wegla surowego, zasilajacego stól.Na rysunku uwidoczniono' przyklad wy¬ konania samoczynnego urzadzenia do re¬ gulowania wedlug wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia widok urzadzenia, zawierajacego przyrzad do wazenia ciaglego, fig. 2 — przekrój tego urzadzenia, fig. 3 — widok urzadzenia, zawierajacego przyrzad do wa¬ zenia okresowego w krótkich i stalych od¬ stepach czasu, fig. 4 — widok zgóry szcze¬ gólu przyrzadu do wazenia, fig. 5 — 7 — Szczególy przyrzadu do wazenia okresowe¬ go wedlug fig. 3 i 4, przyczem fig. 7 jest przekrojem wzdluz linji A — Bna fig. 6.Wegiel surowy jest rozdzielany na od¬ pady, zrosty i wegiel oczyszczany na sicie blaszanem 2 i usuwany wbok po progu 3, przyczem ciezar wlasciwy mieszaniny, u- suwanej po tym progu 3, zwieksza sie w kierunku od A do B.Wegiel czysty zbiera sie w zbiorniku 4, zrosty — w zbiorniku 5 i odpady — w zbiorniku 6 przy koncu stolu. Aby mozna bylo regulowac samoczynnie dzialanie sto¬ lu, w razie gdy zasilanie weglem surowym zmienia sie co do wielkosci i jakosci, na¬ lezy przestawiac samoczynnie noze, które z jednej strony beda oddzielaly wegiel od zrostów, a z drugiej strony — zrosty od odpadów. I W tym celu w miejscu oddzielania sie wegla od zrostów «aaj4ufa die tioze równo- j legle 7 i 8, osadzone na stalej osi 9. Naj- I gfubfczfe czastki wegla czystego, przesuwa¬ jace sie stale miedzy temi dwoma nozami | 7 i 8, wpadaja na przenosnik tasmowy 10, j kierujacy stale czesc wegla, opadajacego | miedzy nozami 7 i 8, do przyrzadu waza- I cego //, przyczem reszta spada do zbior¬ nika 4 ponad krawedzia 12.Glówna czescia przyrzadu do wazenia | jest belka 13, wahajaca sie swobodnie na | nozu 14, na której znajduje sie maly prze¬ nosnik tasmowy 15, poruszany stale silni¬ kiem elektrycznym16. : Przenosnik 15 otrzymuje stale regular¬ ne dawki wegla, opadajace miedzy noza¬ mi 7 i 8. Z drugiej strony te dawki regu- | larne, przesuwane w sposób ciagly ku kon¬ cowi przenosnika, wpadaja do zbiornika 4 wegla oczyszczonego. Zatem przenosnik 15 , jest zawsze obciazony ta sama objetoscia I wegla, wychylenie zas dzwigni 13 odpowia¬ da scisle ciezarowi wlasciwemu wegla, znajdujacego sie w kazdej] danej chwili tia f przenosniku 15. Dzwignia 13 posiada strzalke 17, która, w zaleznosci od ciezaru wlasciwego wegla, lezacego na przenosni¬ ku 15, pozostaje albo miedzy dwoma kon¬ taktami 18 i 19, albo tez dotyka jednego z nich. 2 drugiej strony dwa noze 7 i 8, maja¬ ce daznosc do obrócenia sie w kierurikti strzalki 20 pod'dzialaniem przeciwwagi 2t, sa utrzymywane linka 22, która fest ulbo ciagnkma w kterankuj strzalki 23, albo fest 2 —zwalniana, w zaleznosci od kierunku obro¬ tu silnika elektrycznego 24, uruchomianego zapomoca przekaznika elektromagnetycz¬ nego 25. Miedzy linka 22 a silnikiem 24 istnieje przekladnia 26.Tak wiec, gdy strzalka 17 przyrzadu wazacego 11 ustawi sie miedzy kontakta¬ mi 18 i 19, wówczas noze 7 i 8 pozostaja unieruchomione. Skoro tylko ciezar wlasci¬ wy wegla, odpadajacego miedzy dwoma no¬ zami 7 i 8 zwieksza sie, strzalka 17 przy¬ bliza sie do kontaktu 19 i, gdy ciezar wla¬ sciwy wegia wzrosnie dostatecznie, doty¬ ka kontaktu 19; wskutek czego przekaznik elektromagnetyczny 25 wzbudza sie i uru¬ chomia silnik 24 w tym kierunku, ze linka 22 zostaje pociagnieta w kierunku strzalki 23. Jezeli natomiast ciezar wlasciwy wegla, opadajacego miedzy nozami 7 i 8, zmniej¬ szy sie do wartosci, odpowiadajacej oczy¬ szczeniu zadanemu, strzalka 17 opuszcza koatakt 19, a silnik 24 zatrzymuje sie.Dzialanie jest to samo w razie zmniejsza¬ nia sie ciezaru wlasciwego wegla, opadaja¬ cego miedzy nozami 7 i 8. Mianowicie, kon¬ takt 18 wlacza wówczas silnik 24 w kierun¬ ku odwrotnym tak, iz linka 22 bedzie prze¬ suwala sie w kierunku odwrotnym do strzalki 23.Oczywiscie samoczynne regulowanie winno odbywac sie w zaleznosci od cieza¬ ru wlasciwego wegla. Poniewaz przyrizad mozna: naregulowac tak, aby nieznaczna zmiana ciezaru wlasciwego powodowala stykanie sie strzalki 1.7 z kontaktem 18 lub 19, wiec pozwala to na samoczynne regu¬ lowanie stolów.Zamiast zbierac wegiel, opadajacy mie¬ dzy nozami, 7 i 8, mozna byloby zbierac od¬ dzielnie pewna czesc ze wszystkich wegli oczyszczonych. Taki. uklad odpowiada mniejszej czulosci regulowania.Aby osiagnac calkowite; regulowanie samoczynne w urzadzeniu, w którem otrzy¬ muje sie np. trzy rodzaje produktu roz¬ dzielania aa stale,, wystatczylohy postawic. drugi uklad nozy, podoimy do ukladu po¬ danego^ w celu oddzielania od siebie zro¬ stów i odpadów, przyczem przestawianie sie tego ukladu bedzie zalezalo* od ciezaru wlasciwego odpadów lub czesci najlzej¬ szych odpadów.Mozna uniknac stosowania regulatora, wstawiajac na jego miejsce nóz 27, osadzo¬ ny na osi 28, zaopatrzony w przeciwwage 29 oraz polaczony przegubowo z nozem 7 zapomoca preta 30.Przyrzad da wazenia 11 moze byc do¬ wolnego rodzaju, jak równiez mozna sto¬ sowac lub nie stosowac przekaznika elek¬ tromagnetycznego 25, noze zas 7 i 8 moga byc sterowane niekiedy bezposrednio zapo¬ moca odpowiednich ukladów lub przy po¬ mocy silnika pomocniczego jednak zapo¬ moca przyrzadu do wazenia //. Równiez przenosnik 15 moze byc dowolnego rodza¬ ju, npi przenosnik tasmowy, srubowy, cier¬ ny i L dv Równiez przyrzad, móglby byc popro- stu ostrzegaczem, zawiadamiajacym obslu¬ ge o koniecznosci naregulowania reczne¬ go.Fig. 3 przedstawia samoczynny przyrzad do regulowania, w którym jednak zamiast wazenia ciaglego stosuje sie wazenie okre¬ sowe w równych odstepach czasu. Dwa no¬ ze 7 i 8 pozostaja stale pod dzialaniem! tej: samej linki 22, ciagnionej zapomoca silni¬ ka 24, uruchomianego przekaznikiem elek¬ tromagnetycznym 25. Lecz w tym^ przypad¬ ku uklad elektryczny dziala krótko, gdy kontakty wlaczaja silnik 24.Przyrzad do wazenia // fest wykonany w tym- przypadku nieco odmiennie; Przy¬ rzad ten sklada sie z belki rozwidlonej 13 i z dwóch czasz 31, 32, polaczonych, sztyw¬ no ze soba i mogacych wahac sie razem na osi 33 przymocowanej do podpór 34, osa¬ dzonych na nozach, polaczonych sztywno z dwoma ramionami belki 131 Z drugiej; strony beben 35,, zaopatrzony we. wglebienie. 36r jest obracany, stale, mar — 3 -lym silnikiem elektrycznym 37. Tak wiec wglebienie 36 napelnia sie okresowo we¬ glem, opadajacym miedzy dwoma nozami 7 i 8, powodujac tof ze wegiel wpada nor¬ malnie do zbiornika 40 wegla oczyszczone¬ go. Beben 35 obraca| sie stale w kierunku strzalki 38. Zawartosc wglebienia 36 jest wyrównywana nozem 39 w ten sposób, ze wglebienie to zawiera zawsze te sama sta¬ la objetosc wegla, wpadajacego do czaszy 31 za posrednictwem zbiornika 40.Silnik, obracajacy beben 35, pokreca takze dwa ksiuki 41, które unieruchomia ja lub wyzwalaja okresowo- strzalke 17. Ten sam silnik obraca równiez ksiuk 42, który po zwazeniu odlacza obydwie czasze 31 i 32 od ich podpór 34, z któremi sa polaczo¬ ne normalnie zapomoca zapadki, dociska¬ nej sprezyna.Na fig. 5 — 7 przedstawiono w powiek¬ szonej skali budowe przyrzadu, rozrzadza¬ jacego czasze 31, 32. Silnik elektryczny 37 (fig. 3) uruchomia ksiuk 42, na którego po¬ wierzchni znajduje sie wystep a, dzialaja¬ cy na zapadke ryglujaca b, osadzona na osi c, umieszczonej na jednej z podpór 34.Wspomniana zapadka ryglujaca posiada na jednym koncu wystep d, a na drugim wystep w ksztalcie widelek e, sluzacy do zaciskania preta /, laczacego czasze 31, 32.Sprezyna; g utrzymuje widelki e w polacze¬ niu z pretem /.W chwili wazenia, to znaczy gdy do czaszy 31 przesypala sie zawartosc wgle¬ bienia 36, zapadka b zczepia sie z pretem /, który zostaje unieruchomiony wzgledem dzwigni 13. Gdy zawartosc zbiornika 40 przesypuje sie do czaszy (np. 37), wów¬ czas ksiuki 41 sa ustawione w ten sposób, ze unieruchomiaja dzwignie 13. Nastepnie ksiuki wyswobodzaja te dzwignie, poczem nastepuje wazenie. Gdy tylko ksiuki 41 unieruchomia ponownie dzwignie, wystep ksiuka 42 dziala na zapadke 6, aby odsu¬ nac widelki e od preta /, który dzieki temu obraca sie na osi 33 w ten sposób, ze cza¬ sza 32 ustawia sie na miejscu czaszy 31, która opróznia sie, i odwrotnie. W tej sa¬ mej chwili wystep ksiuka 42, który juz ob¬ rócil sie, przestaje dzialac na zapadke b, a widelki e dzieki sprezynie g znajduja sie ponownie na drodze preta f* Czasza 32 mo¬ ze wówczas ponownie wypelnic sie zawar¬ toscia wglebienia 36. Widac, ze wazenie jest uskuteczniane okresowo (okres moze byc regulowany dowolnie), w zaleznosci od czego noze 7 i 8 pozostaja nieruchome luh przesuwaja sie w odpowiedni sposób.W jednym lub drugim przyrzadzie wa¬ zacym mozna poprawiac wplyw wilgotno¬ sci, ustawiajac na dzwigni 13, od strony strzalki 17, maly przenosnik lub czasze, po¬ dobne do czasz 31 i 32, otrzymujace W spo¬ sób ciagly lub okresowy ubytek lub stale objetosci przeniesionego w jednym punkcie stolu wegla, którego ciezar wlasciwy malo zmienia sie (np. wegiel oczyszczony jest bardzo jednolity), lecz którego wilgotnosc jest oczywiscie taka sama jak wegla, roz¬ rzadzajacego regulowanie. Tak wiec zmia¬ ny wilgotnosci sa wyrównywane w kazdej chwili tak, iz czynnik ten nie zaklóca sa¬ moczynnej regulacji stolu.Mozna nie uzywac ukladów do waze* nia, ksiuków, czasz oraz wglebien. Mozna byloby np: uzyc wagi, której dzwignia, po¬ siadajaca na swym koncu lyzke, obracala¬ by sie w ten sposób, aby obciazala sama lyzke te stala objetoscia wegla' do wazenia. PL