Znane sa sposoby drukowania zapomo¬ ca wielobarwnych klisz, zlozonych z mo- zaikowato zestawionych klocków barwia¬ cych. Klocki barwiace tych klisz, znajdu¬ jace sie w stanie galaretowym lub stalym, zwykle sa rozpuszczalne w terpentynie, benzynie, dwusiarczku wegla lub w innych rozpuszczalnikach, a drukowanie uskutecz¬ nia sie w ten sposób, iz mater jaly, przezna¬ czone do nadrukowania, jak papier, tka¬ niny lub im podobne przed drukiem sa zwilzane rozpuszczalnikiem. W ten sposób osiaga sie jednym zabiegiem odbitke wie¬ lobarwna.Dotychczas uzywane sa tylko plaskie klisze tego rodzaju.Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu druku zapomoca wymienionych klisz, wy¬ tworzonych na walcu. Wynalazek polega na tern, ze klisza, utworzona z rozpuszczal¬ nych w wodzie klocków barwiacych, jest ulozona i naklejona na walcu drukujacym i zostaje odbita zapomoca jednego lub kil¬ ku blisko siebie umieszczonych walców, do¬ ciskajacych rotacyjnie, przyczem pasmo tkaniny, papieru, slomy, czesanki i t. d. jest przeprowadzone przed drukiem przez u- rzadzenie zwilzajace. Wskutek tego umoz¬ liwione zostaje drukowanie dowolnie dlu¬ gich pasm materjalu w jednym, ciaglym zabiegu drukarskim, w wielu róznorodnych kolorach zapomoca kliszy na walcu.*) Wlascicielka patentu oswiadczyla, ze wynalazca jest p. Astra Sark nr. Drunow.Nadrukowane pasmo materjalu zostaje bezposrednio potem wysuszone przez o- grzewanie lub przewiew," a nastepnie nawi¬ niete.Majac na wzgledzie zuzycie kliszy, pasmo materjalu moze byc drukowane na¬ piete w kierunku dlugosci, i to przy malo zuzytej kliszy bardziej napiete, niz przy kliszy mocno zuzytej, tak ze po elastycz- nem skurczeniu sie zadrukowanego pasma, nadrukowane wzory posiadaja w przybli¬ zeniu stale, jednakowe wymiary.Fig. 1 przedstawia urzadzenie zwilzaja¬ ce, drukujace i suszace w widoku zboku, fig. 2 — jego rzut poziomy, fig. 3 — walec drukujacy w widoku zprzodu, fig. 4 — je¬ go rzut poziomy, fig. 5 — sprzeglo, fig- 6--*- widok czolowy walca.Wedlug fig. 1 i 2 urzadzenie zwilzajace sklada sie z walców, pokrytych tkanina i osadzonych w ramach podstawy d piono¬ wo jeden nad drugim i przesuwalnie. Pod walcem dolnym c umieszczona jest wanna D z rozpuszczalnikiem, t. j. woda, terpenty¬ na, spirytusem i t. d., w którym zanurza sie walec. Przy tej wannie znajduje sie zwy¬ kle urzadzenie do utrzymywania w niej sta¬ lego poziomu cieczy. Lozyska walców C sa wyposazone w dzwignie E, obciazona cie¬ zarkami w ten sposób, iz cisnienie pomie¬ dzy walcami C moze byc zmieniane. Przy¬ rzad dzwigowy e sluzy do podnoszenia dzwigni g Przed walcami C znajduja sie walec rozciagajacy B i rolka A zaopatrzona w ha¬ mulce. Urzadzenie to sluzy do dowolnego podluznego rozciagania pasma materjalu, podlegajacego drukowaniu. Walec rozcia¬ gajacy B posiada w swym plaszczu prety f o dlugosci okolo polowy dlugosci walca, przesuwane w kierunku osiowym. Dziala¬ niem (nieuwidocznionych na rysunku) spre¬ zyn sa one naciskane w kierunku konców walca, na których konce pretów / slizgaja sie po skosnych plaszczyznach prowadni¬ czych, prostopadlych do plaszczyzny ry¬ sunku (fig. 2). Prowadnice te sa nieobroto- wo umocowane przy ramie d w ten sposób, iz prety podczas jednego pólobrotu walca rozciagajacego posuwaja sie pod dziala¬ niem sprezyn ku koncom walca, a podczas drugiego pólobrotu pod dzialaniem sko¬ snych plaszczyzn prowadniczych, wbrew oporowi sprezyn, zostaja posuniete ku srod¬ kowi walca. Prety plaszczowe / uskutecz¬ niaja w ten sposób rozciaganie lezacej na nich tkaniny, lub pasma papieru.Rama maszyny d jest przesuwana na dzwigarach U np. zapomoca sruby w ten sposób, ze odleglosc suszarki od urzadzenia drukujacego moze byc zmieniana.Urzadzenie drukujace sklada sie z wal¬ ca drukujacego L, na którego obwodzie u- klada sie klisze, i z dwóch walców doci¬ skajacych K, K, z których jeden jest umie¬ szczony powyzej, a drugi — ponizej wal¬ ca L. Powierzchnie tych dwóch walców sa powleczone zwykle plaszczem elastycznym, jak np. guma lub tkanina. Walce K i L sa, podobnie jak walce C, umieszczone prze¬ suwnie w ramie maszyny i ich lozyska sa obciazone dzwignia ciezarowa M ze zmien¬ nym naciskiem. Dzwignie ciezarowe M moz¬ na podniesc zapomoca przyrzadu dzwigo¬ wego e. Przed walcem drukujacym L jest umieszczony walec rozciagajacy '-N, który jest uksztaltowany podobnie, jak walec rozciagajacy B.Klisza, umieszczona na obwodzie walca drukujacego Z,, jest zestawiona mozaikowa¬ lo z dowolnej liczby róznorodnych mas barwiacych w odpowiednich rozpuszczalni¬ kach. Masy barwiace sa rozpuszczalne i w razie nacisku wilgotnego pasma materjalu na klisze, zostaja na swej powierzchni cze¬ sciowo rozpuszczone, przyczem oddaja czesc swej farby pasmu.Nad walcem drukujacym L i walcem do¬ ciskajacym K umieszczony jest na górnym dzwigarze poziomym h ramy podstawy ma¬ szyny drukujacej g szczotkowy walec O, sluzacy do odciagania od walców zadruko- — 2 —wanego pasma iriatcrjalu. Na praWym kon¬ cu dzwigara h umieszczony jest obciagniety aksamitem walec Q, który prowadzi pasmo do ukladarki T. Powyzej nadrukowanego pasma napietego walcami 0, Q, umieszczo¬ ne jest urzadzenie suszace S, skladajace sie np. z wielu dowolnie wlaczanych grzej¬ ników elektrycznych lub wentylatorów.Odleglosc pomiedzy urzadzeniem suszacem i nadrukowywanem pasmem jest zmienna, aby mozna bylo dogodnie zmieniac dziala¬ nie suszace.Azeby zapobiec rozerwaniu delikatnych nadrukowywanych tkanin lub pasm papie¬ rowych, umieszczony jest przy ramie g wa¬ lek P, na który nawiniete jest pasmo tka¬ niny, sluzacej jako podkladka, biegnace lacznie z pasmem, przeznaczonem do dru¬ ku, przez walec drukujacy L i walce doci¬ skajace K oraz walec rozciagajacy N do pierwszego walca Q, powleczonego aksami¬ tem. Z walca tego tylko podkladka zostaje doprowadzona do walca nawijajacego R, napedzanego napedem ciernym i umieszczo¬ nego na ramie podstawy maszyny. Zapomo- ca tej podkladki prowadzone jest równiez pasmo, majace byc nadrukowane.Wspólny mechanizm do napedu urza¬ dzenia zwilzajacego i drukujacego jest u- ruchomiany zapomoca silnika elektryczne¬ go i kola zebatego H, które jest przytwier¬ dzone do ramy d urzadzenia zwilzajacego.Kolo zebate H napedza zapomoca kola ze¬ batego /, przekladni ciernej F o zmiennej szybkosci i przekladni lancuchowej G wal poprzeczny i, na którym osadzony jest sli¬ mak J, zazebiony z kolem slimakowem, u- mieszczonem na dolnym koncu walu pio¬ nowego, na którego górnym koncu przy¬ twierdzony jest slimak J*. Slimak J' zaze¬ bia sie z kolem slimakowem sredniego wal¬ ca.Wal poprzeczny i posiada przesuwane na nim osiowo kolo lancuchowe Z, które za¬ pomoca lancucha Y napedza wal talerzowy przekladni ciernej F' urzadzenia drukuja¬ cego tak, iz urzadzenie zwilzajace i dhiku- jace pracuja w jednym rytmie. Urzadzenia te jednak w razie odpowiedniego nastawie¬ nia przekladni ciernych F i F' moga byc na¬ pedzane z róznemi szybkosciami, azeby pa¬ smo materjalu, przeznaczone do nadruko¬ wania, moglo byc w sposób odpowiedni na¬ ciagniete przed wejsciem do urzadzenia drukujacego i aby mozna bylo zmienic od¬ powiednio szybkosci robocze. Wyciagania drukowanego pasma materjalu jest celowo stosowane wieksze przy mniej zuzytej kli¬ szy, niz przy bardziej zuzytej, aby po od¬ prezeniu nadrukowanego pasma otrzymac mozliwie jednakowe wymiary nadrukowa¬ nego wzoru. Wal kola przekladni ciernej F4 napedza zapomoca przekladni slimako¬ wej J" pionowy wal, który zapomoca prze¬ kladni slimakowej J'" napedza walec dru¬ kujacy L. Walce naciskajace K sa ze swej strony napedzane zapomoca tarcz walca drukujacego. Wal tego walca napedza za¬ pomoca przekladni lancuchowej V, prze¬ kladnie zebata X i przylaczone do niej dal¬ sze przekladnie lancuchowe walca Q, fal- downice T i walek R podkladki.Wedlug fig. 3 — 6 walec drukuja¬ cy L jest zaopatrzony na swych kon¬ cach w nasadki B\ które sa osadzo¬ ne w ramie maszyny i ochronione sa od osiowych przesuniec zapomoca pier¬ scieni C. Na jednej z nasadek osa¬ dzone jest napedowe kolo slimakowe */'". Konce walu walca L sa na nasadkach walu B' umocowane odejmowalnie zapo¬ moca przykrywki lozyskowej Bn nasadek oraz podstawki 5", która jest przymoco¬ wana do splaszczonej czesci nasadki zapo¬ moca srub. Walce drukarskie, zaopatrzone w klisze, sa dzieki temu latwo wymienne.W podobny sposób wymiennemi moga byc uczynione i walce naciskajace, np. moz¬ na walec stalowy zamienic na walec gumo¬ wy, oblozony zelatyna lub tkanina.Dzialanie urzadzenia jest nastepujace: pasmo materjalu zbiegajace z walka A, — 3 —jest prowadzone po walcu rozciagajacym B, zaleznie od koniecznosci wiekszego lub mniejszego zwilzenia, albo (fig. 1) bezpo¬ srednio przez wanne rozpuszczalnikowa D, i po dolnym lub górnym walcu C, albo po¬ miedzy walcami C dolnej pary, albo w celu wyzecia nadmiaru cieczy pomiedzy walca¬ mi C górnej pary, i nastepnie powyzej lub ponizej walca rozciagajacego N, który w danym razie jest napedzany w odpowied¬ nim kierunku, a potem pasmo przechodzi okolo walca drukujacego L i tu poddane zostaje naciskowi. Aby na drodze pomie¬ dzy obu urzadzeniami moglo nastapic od¬ powiednie wysuszenie, odstep pomiedzy u- rzadzeniem zwilzajacem i urzadzeniem drukujacem jest regulowany przez przesta¬ wianie ramy podstawy maszyny d. Przed wejsciem materjalu pomiedzy walce dru¬ kujace i dociskajace materjal jest rozciaga¬ ny w kierunku poprzecznym i podluznym, dzieki odpowiedniemu nastawieniu szybko¬ sci jego przesuwu oraz dzialaniu walców rozciagajacych B i N. Razem z pasmem, przeznaczonem do drukowania, biegnie z walka P mocniejsza podkladka pomiedzy walcem drukujacym i naciskajacym, a po¬ tem dalej po walcu O i pierwszym walcu 0 do urzadzenia suszacego S wzglednie na walek R. Zadrukowane pasmo materjalu jest suszone zapomoca urzadzenia suszace¬ go S, a potem ukladane zapomoca ukladar- ki7\ PL