¦u'*l Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu obróbki ryzu nieluszczonego, luszczonego lub odpadków ryzowych i polega zasadni¬ czo na poddawaniu go dzialaniu tempera- tury nizszej od temperatury zamarzania wody, np. okolo —40°C. W celu skutecz¬ niejszego dzialania niskiej temperatury na ziarna ryzu dobrze jest je namoczyc tak, aby zawieraly wody powyzej normalnej ilosci, poczem temperature ryzu obniza sie zasadniczo ponizej 0°.Zawartosc wody w ziarnach ryzu lu¬ szczonego lub nieluszczonego powieksza sie do 15 — 30%, Dobrze jest równiez po oziebieniu ziarn ryzu (np. do —40°C) pod¬ dac je dzialaniu goracej wody, najlepiej wrzacej lub prawie wrzacej.Moczenie ryzu w cieplej wodzie (np. przy temperaturze okolo 70°'C) powinno sie odbywac w ciagu 4 — 6 godzin; zamra¬ zanie ryzu powinno trwac przez krótki czas, np. 5 — 10 minut przy temperaturze np. —35°C, —45°C; po oblaniu ryzu gora¬ ca woda suszy sie go.Wynalazek obejmuje równiez urzadze¬ nie do przeprowadzania wyzej podanego sposobu, zawierajace zbiornik lub zbiorniki do moczenia, komore oziebiajaca, urzadze¬ nie do doprowadzania ryzu ze zbiornika do moczenia do komory oziebiajacej, prze-nosnik do przeprowadzania ryzu przez ko¬ more oziebiajaca, koryto wodne i polaczo¬ ny z niem nagrzewacz oraz przenosnik, któn ry odbiera ryz po przejsciu p#cea komore oziebiajaca i przeprowadza jjp przez kory¬ to wodne.Obecnie w celu przygotowania ryzti do obróbki nieluszczony ryz moczy sie^ua|s pierw w wodzie, nastepnie poddaje sie go dzialaniu pary nasyconej, a potem suszy sie go mechanicznie, przyczem caly ten za¬ bieg wymaga Jb&rdz* ifejio zas wedlug niniejszego wynalazku trwa znacznie krócej i daje ie* s*m «kuiek, gdyz ziarna ryzu naby^afa pódokrw/dk ko¬ rzystnych wlasnosci, ulatwiajacych wlasci¬ wa obróbke.Bo wiekszej czesci ryz, zebrany z pola, jest zupelnie kruchy i posiada nieco kredo¬ wy wyglad, po przyrzadzeniu go zas spo¬ sobem wedlug niniejszego wynalazku staje sie cokolwiek zelatynowy i ma normalny wyglad; stosowany obecnie sposób rozpa- rzania ryzu nadaje mu wyglad zólty.Wskutek poddawania ryzu dzialaniu temperatury ponizej 0 i nastepnie dziala¬ nia wrzacej lub prawie wrzacej wody pecz¬ nieja lub pekaja czasteczki skrobi. Natural¬ na zawartosc wody w ziarenku ryzu waha sie w granicach 10 —- 12%. Jest ona nie¬ dostateczna, by mozna bylo otrzymac zado¬ walajace wyniki przy zamrazaniu, wobec czego moczy sie ryz w cieplej wodzie tak dlugo, aby doprowadzic zawartosc wody do 25 — 30¦%. Poniewaz zawartosc wody w ziarnach ryzu z róznych zbiorów jest rózna, dlatego tez dopelnienie niezbednej ilosci wody, jaka- ziarna ryzu powinny po¬ siadac przed zamrozeniem i od której jest zalezne wstepne moczenie, powinno byc zbadane dla danego uzytego produktu. Za¬ wartosc wody w ryzti przed zamrozeniem i temperatura tego zamrozenia, jak równiez czas* w ciagu którego trzyma go sie- w ob¬ nizonej temperaturze, sa zaleznemi od sie¬ bie czynnikami, i*p. przez zwiekszenie dzia¬ lania zamrazajacego pomyslne wyniki moz¬ na otrzymac przy traktowaniu ryzu, za- C wfetajajcego mniejszy procent wody, co po¬ ciaga za sef^a krótszy okres wstepnego mo¬ czenia. Oprócz tego przedluzenie czasu, potrzebnego do pizejscia ryzu przez komo¬ re oziebiajaca, wymaga wyzszej tempera¬ tury przy nastepnem nagrzewaniu.Ponizej podano przyklad zastosowania sposobu wedlug wynalazku do ryzu bur- manskiego nieluszczonego, którego natu¬ ralna za**a*to$c wady wynosi 11,2%.Pierwszy okres obróbki polegal na dopro- wa4zmu zawariwi^iipdy do 25 — 30% uprzez mocztnie ryt* zli cieplej wodzie o temperaturze 70°C w ciagu 5 godzin. Na¬ moczony ryz trzymano nastepnie przez krótki czas w temperaturze okolo —40QC, a potem natychmiast poddano dzialaniu wrzacej wody i wysuszono. Sposób ten przeprowadzono w urzadzeniu, uwidocz- nionem schematycznie na rysunku. Urza¬ dzenie to sklada sie ze zbiorników 1 do wstepnego moczenia, z leja 2 do przesypy¬ wania ryzu z /powyzszych zbiorników do komory oziebiajacej 3 na tasmowy prze¬ nosnik bez konca 4 do przeprowadzania ryzu przez te komore oziebiajaca. W celu otrzymania koniecznego spadku tempe¬ ratury w komorze stosuje sie pochlaniacz amonjakowy. Przenosnik 4 porusza sie z taka szybkoscia, zeby ryz ukladal sie cien¬ ka warstwa na górnej czesci tasmy prze- nosnika, a przejscie ryzu przez komore zaj¬ mowalo okolo 7 minut. Ryz po przejsciu przez komore 3 przesypuje sie z przenosni¬ ka 4 na jeden koniec przenosnika 5, pola¬ czonego ze zbiornikiem 6 goracej wody.Nad przenosnikiem 5 zastosowany jest pas 7 bez konca, wskutek czego ryz w cienkie} warstwie przechodzi przez zbiornik 6 go¬ racej wody, znajdujac sie miedzy tasma przenosnika 5 i pasem 7. Zbioradk 6 napel¬ nia sie goraca wodaf utrzymana w tempe¬ raturze wrzenia zapomoca grzejnika fazo- wego, umieszczonego pod ;zbHornikiem. — 2 —Przenosnik j j pas 7 szybkoscia, zeby ryz przechodzil przez zbiornik goracej wody w ciagu 1 minuty.Rozumie sie, ze przylegle czesci przenosni¬ ka 5 i pasa 7 sa tak umieszczone, ze znaj¬ duja sie poftizej góraegp poziomu wody w zbiorniku. Ryz* po wyjsciu ze zbiornika 6 goracej wody, doprowadza sie do obroto¬ wej suszarki 8, zasilanej goracem powie¬ trzem z grzejnika 9. Wysuszony ryz od¬ prowadza sie lejem 10 do odpowiedniego odbioniika, poczem mozna go poddawac zwyklej obróbce, jak mielenie i oSluski- wanie. Stwierdzono, ze dzieki temu sposo¬ bowi, przeprowadzonemu w powyzej opi- sanem urzadzeniu, mrozony ryz, po przej¬ sciu przez zbiornik 6 goracej wody, stracil 0,5% swej wilgoci.Przy wykonywaniu tego sposobu naj¬ wazniejsza czynnoscia jest wstepne mo¬ czenie ryzu w cieplej wodzie i ostateczne przepuszczenie mrozonego ryzu przez go¬ raca wode. Jednak te czynnosci moga ule¬ gac zmianom w zakresie mniejszego wy¬ nalazku. Naprzyklad traktowanie mrozone¬ go ryzu goracem powietrzem lub para le¬ zy w zakresie wynalazku, jednak trakto¬ wanie to niekoniecznie musi nastepowac bezposrednio po zamrozeniu. Rozumie sie, ze zasadnicza czescia sposobu wedlug wy¬ nalazku jest poddawanie ryzu dzialaniu temperatury nizszej od temperatury za¬ marzania wody. PL