Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu zaladowywania komór piecowych weglem, stlaczania wegla, a zwlaszcza dotyczy urza¬ dzen do wykonywania sposobu, opisanego w patencie Nr 19551. Zadaniem wynalazku jest wytworzenie kanalów w ladunku we¬ gla, sluzacych do odprowadzania lotnych produktów destylacji.Na rysunku fig. 1 i 2 oraz fig. 3 i 4 przedstawiaja dwie rózne odmiany wyko¬ nania urzadzenia wedlug wynalazku. W dolnej czesci fig. 1 uwidoczniono przekrój pionowy przez srodek komory pieca ko¬ ksowniczego, a w górnej samo urzadzenie, przyczem prawa polowa fig. 1 przedstawia przekrój wzdluz linji / — /, a lewa—prze¬ krój wzdluz linji /' — / na fig. 2, fig. 2 przedstawia pionowy przekrój poprzeczny pieca i urzadzenia wzdluz linji // — // na fig. 1, fig. 3 i 4 odpowiadaja naogól figurom 1 i 2, a mianowicie lewa polowa fig. 3 przed¬ stawia przekrój wzdluz linji ///' — ///, a prawa — przekrój wzdluz linji /// — /// na fig. 4, fig. 4 — pionowy poprzeczny przekrój pieca i urzadzenia wzdluz linji IV — IV na fig. 3. Na fig. 5 przedstawiono w zwiekszonej podzialce szczegól urzadze¬ nia, a mianowicie slimaki, stosowane do stlaczania wegla.Na fig. 1 i 2 cyfra 1 oznaczono komore piecowa, zamknieta z obu stron drzwicz¬ kami 2 i ograniczona od góry sklepieniempieca 3. W sklepieniu 3 pieca znajduje sie osiem otworów zaladowczych 5 oraz zwy¬ kly otwór odlotowy:) 6 do gazów- Na ten ostatni jest nasadzona zwykla rura 7, za¬ konczona wylotem, skierowanym do odbie¬ ralnika 9, przyczem miedzy odbieralnikiem a rura pionowa jest wlaczony zawór prze¬ pustowy 8. Odbieralnik 9 sluzy do odpro¬ wadzania lotnych produktów z wolnej przestrzeni zbiorczej 10 gazów, znajduja¬ cej sie miedzy powierzchnia ladunku 4 we¬ gla a sklepieniem 3 pieca. Dalej w sklepie¬ niu 3 pieca miedzy kazdemi dwoma otwo¬ rami zasilczemi 5 sa umieszczone otwory 11. Kazdy z tych otworów 11 laczy sie za¬ pomoca krócca bocznego 12 z przewodem zbiorczym 13, ciagnacym sie na calej dlu¬ gosci komory w sklepieniu 3 pieca. Prze¬ wód 13 jest otwarty od strony czolowej pieca, przeciwleglej odbieralnikowi 9; po¬ miedzy odbieralnikiem 15 a przewodem 13 jest wlaczony regulujacy zawór przepu¬ stowy 14. Otwory 11 w sklepieniu sluza do wpuszczania rur 16, odciagajacych gazy przy pewnem okreslonem stloczeniu ladun¬ ku, przyczem rury te stanowia polaczenie miedzy otworami 11 sklepienia oraz puste- mi kanalami, które sie wytwarza w goto¬ wym ladunku 4 wegla.Na sklepieniu 3 pieca znajduja sie dwie szyny 18, ciagnace sie wzdluz calej baterji.Po szynach tych porusza sie podwozie 19 z urzadzeniem wedlug wynalazku do ladowa¬ nia i stlaczania wegla. Urzadzenie zala¬ dowcze zawiera jako glówne czesci sklado¬ we: skrzynie zaladowcza 20, ciagnaca sie prawie na calej dlugosci komory, z osmio¬ ma stozkowemi sypniami wypustowemi 21, ustawianemi zawsze ponad osmioma otwo¬ rami zaladowczemi 5, oraz wal zasilczy 22 o budowie komorowej, wlaczony miedzy te dwie czesci. Calkowity wolny przekrój ko¬ mór tego walu, okreslajacy ilosc dodawa¬ nego wegla na kazdy jego obrót, zmienia sie w kierunku dlugosci walu 22 w przy¬ padku komór piecowych, rozszerzajacych sie stozkowato od jednego konca ku drugie¬ mu koncowi pieca. Wal 22 moze sie ciagnac wzdluz skrzyni zasilczej 20, jako jedna calosc, albo tez, w razie potrzeby, mozna go podzielic na kilka czesci, aby w ten spo¬ sób otrzymac posrednie punkty podporowe w celu osadzenia w lozyskach. Wal zasil¬ czy 22 jest napedzany silnikiem 45 zapo- moca przekladni 46. Skrzynia zasilcza 20 ma przekrój o ksztalcie, uwidocznionym na fig. 2, przyczem jedna ze scian podluz¬ nych jest pióftowa, drugaX zas ustawiona pochylo. Podwozie 19 jest zaopatrzone w dwa slupy pionowe 23, polaczone na gór¬ nych koncach belka poprzeczna 24 i slu¬ zace do pionowego prowadzenia poziomej belki poprzecznej 25. Poprzecznica 25 wi¬ si na dwu lancuchach 26, prowadzonych po krazkach 27, których osie sa osadzone w lozyskach na slupach 23; lancuchy 26 nawijaja sie jednym koncem na bebny 28.Oba bebny 28 sa osadzone na wale 29, zaj¬ mujacym cala dlugosc urzadzenia, i sa wspólnie napedzane zapomoca silnika 30 i przekladni 31. Ten sposób zawieszenia po- przecznicy 25 umozliwia jednoczesnie jej prowadzenie równolegle do siebie oraz jej ruchy pionowe nadól i do góry. Z poprzecz- nicy 25 zwisa w lozyskach siodlowych 32 osiem pionowych walów 33, umieszczonych w kierunku osi pionowej kazdego z otwo¬ rów zasilczych 5 wzglednie kazdego ze sto¬ jacych nad niemi sypniów wypustowych 21. Kazdy z pionowych walów 33 jest wprawiany w ruch zapomoca kól stozko¬ wych 34 oraz poziomego walu posredniego 35, osadzonego zapomoca lozysk w po- przecznicy 25. Kazdorazowo cztery waly posrednie 35 prawej i lewej polowy fig. 2 sa napedzane zapomoca par kól stozkowych 36 i poziomego walu napednego 37, wpra* wianego w ruch zapomoca silnika 38, osa¬ dzonego na poprzecznicy 25 i przekladni 39 i 40. Wszystkie osiem walów pionowych 33 mozna wprawic jednoczesnie z jednako¬ wa szybkoscia w ruch obrotowy w tym sa- — 2 —mym kierunku. Waly 33 sa prowadzone - w dolnej czesci w obsadach 41 w rodzaju lo¬ zysk, przyczem obsady te opieraja sie w skrzynkach 42 (polaczonych na stale z po¬ krywami sypniów zasilczych 21) w sposób taki, iz posiadaja pewna podatnosc ela¬ styczna na boki, np. dzieki zastosowaniu sprezyn 43. Dolny koniec kazdego walu 33 jest zaopatrzony w slimak 44 w ksztalcie sruby.Najwyzej polozona belka poprzeczna 24 podstawy urzadzenia posiada trzy lo¬ zyska podporowe 48 walu 49, ciagnacego sie wzdluz calego urzadzenia; na wale tym osadzonych jest siedem bebnów 50. Ten wal bebnowy 49 jest napedzany zapomoca przekladni 52 i silnika 51, umieszczonego równiez na belce poprzecznej 24. Na kaz¬ dym z lancuchów 53, nawinietych na bebny 50, jest zawieszony drag stalowy 54, za¬ ostrzony (najlepiej) na dolnym koncu i przechodzacy w kierunku osi pionowej kaz¬ dego otworu 11 sklepienia 3 pieca. Kazdy z dragów 54 jest prowadzony w dolnej cze¬ sci zapomoca urzadzenia 55, podatnego w kierunku bocznym, zbudowanego i umoco¬ wanego tak samo, jak urzadzenia 41, 42, 43 walu slimakowego 33. Dragi 54 sluza do wytwarzania kanalów wyciagowych 17 do gazów w ladunku 4 wegla.Podana uprzednio liczba osmiu sypniów wypustowych wzglednie osmiu przechodza¬ cych przez nie walów slimakowych 33 oraz siedmiu umieszczonych miedzy niemi dra¬ gów formujacych 54 jest tylko dowolnie obranym przykladem. Pozioma odleglosc miedzy walami slimakowemi, decydujaca o ich liczbie, dobiera sie mozliwie tak wielka, aby na wszystkie czastki wegla wywierane bylo w przyblizeniu równomierne dzialanie stlaczajace. Dolna granica odstepu miedzy walami 33 zalezy wogóle od umieszczenia obok siebie sypniów wypustowych 21 na wozie zasilczym oraz od umieszczenia otworów 5 i 11 w sklepieniu pieca. W no¬ wych poziomych piecach 'komorowych o dlugosci 12 — 13 m stosuje sie waly sli¬ makowe wzglednie sypnie wypustowe z korzyscia w liczbie 12 do 15.Po opróznieniu komory piecowej 1 z koksu, wytworzonego z poprzedniego la¬ dunku, i zamknieciu jej przez zalozenie zpowrotem obojga drzwiczek 2 oraz po wylaczeniu odbieralników 9 i 15 zapomoca urzadzen 8 wzglednie 14, opuszcza sie naj¬ pierw do komory piecowej 1 drag 54 tak, aby ich dolne konce oparly sie o dno ko¬ mory albo siegaly prawie do dna. Dragi te opuszczaja sie dzieki temu, ze wal beb¬ nowy 49 z umocowanemi na nim bebnami 50 zostaje wprawiony w ruch zapomoca sil¬ nika 51, przyczem dragi 54 przenikaja do pustej komory piecowej 1 przez otwory 11 sklepienia 3 pieca, po usunieciu z nich po¬ kryw. Nastepnie wprawia sie w obrót wal zasilczy 22 zapomoca silnika 45 i w ten sposób nasypuje sie swiezego wegla do ko¬ mory 1 równomiernie na calej jej dlugosci.Z chwila rozpoczecia napelniania pieca weglem albo tez po napelnieniu nim cze¬ sciowo lub calkowicie komory opuszcza sie belke poprzeczna 25 ze wszystkiemi wisza- cemi na niej walami slimakowemi 33 do¬ póty, az slimaki 44 zaczna sie wsrubowy- wac w nasypany wegiel. Dalsze dzialanie slimaków na mase weglowa moze sie od¬ bywac w jakikolwiek z wielu róznych spo¬ sobów, opisanych w patencie Nr 19551. A zatem stlaczanie wegla moze sie odbywac podczas ruchu slimaków nadól, podczas ich ruchu do góry albo tez podczas obu tych ruchów, przyczem ze wzgledu na stla¬ czanie wegla podczas ruchu slimaków na¬ dól zachowuje sie przyspieszenie (wyprze¬ dzanie), a podczas ruchu do góry opóznie¬ nie ruchu slimaków. Jak wynika z patentu Nr 19551, nalezy to rozumiec w ten sposób, ze osiowe przesuniecie slimaka na jeden obrót podczas ruchu nadól jest wieksze, a podczas ruchu do góry jest mniejsze od skoku sruby slimaka. Dzieki takiemu dzia¬ laniu slimaków nastepuje odpychanie ma- ™ 3 —Sy weglowej zarówno natlól, jak i Ad boki, wskutek czego masa zastaje ubita. Prawa strona fig. 1 przedstawia stan, w którym ladunek 4 wegla zostal nasypany prawie na cala wysokosc komory piecowej 1, a slimaki, jak zaznaczono w miejscu 44', za¬ czynaja sie wsrubowywac w mase wegla zgóry nadól. Podczas tej pracy slimaków wegiel w dalszym ciagu jest dosypywany zgóry z sypniów wypustowych 21 przez otwory 5, w celu stalego dopelniania w ten sposób ilosci wegla, którego objetosc male¬ je wskutek stlaczania, odbywajacego sie w kierunku zgóry nadól. Dragi 54, stojace w ladunku weglowym, dzialaja, jako rdzenie, zapobiegajace podczas stlaczania zniszcze¬ niu kanalów pustych, wytwarzanych zapo- moca nich.Po calkowitem stloczeniu wegla w ko¬ morze piecowej Wyciaga sie dragi 54 ku gó¬ rze. Moze sie to odbywac korzystnie jedno¬ czesnie z ostatnim ruchem ku górze slima¬ ków 44, a tern samem jednoczesnie z osta- tecznem wyciagnieciem slimaków, albo tez bezposrednio potem. Wskutek wyciagnie¬ cia dragów 54 w ladunku 4 wegla pozostaja odpowiednie puste kanaly 17. W kazdym z tych pustych kanalów umieszcza sie przez znajdujacy sie ponad nim otwór // rure 16 do odciagania gazów w sposób taki, iz za¬ równo górny koniec tej rury jest polaczo¬ ny hermetycznie z otworem 11, jak i dol¬ ny —- z kanalem pustym 17, wskutek tego, iz koniec ten siega nieco w glab kanalu 17.Nastepnie po zamknieciu wszystkich otworów 11 oraz otworów zasilczych 5 przez nalozenie pokryw i po otwarciu oraz odpowiedniem nastawieniu zaworu przepu¬ stowego 14 rozpoczyna sie odsysanie lot¬ nych produktów destylacji z kanalów we¬ wnetrznych 17 przez rury wyciagowe 16, krócce boczne 12 i przewód zbiorczy 13 do odbieralnika 15. Jednoczesnie albo ewen¬ tualnie w pózniejszem stadjum mozna za¬ stosowac odsysanie gazów destylacyjnych z przestrzeni zbiorczej /0, pootwarciu za¬ woru przepustowego B, przez otwory 6 w sklepieniu i króciec 7 do odbieralnika 9.Podczas tego odsysania nalezy stale dbac o to, by cisnienie w przestrzeni zbiorczej do gazów utrzymywane bylo, jak zwykle, oko¬ lo + 0 mm slupka wodnego w stosunku do zewnetrznego cisnienia atmosferycznego, natomiast w kanalach wewnetrznych 17 ladunku weglowego 4 niedopreznosc moze dosiegac az do — 200 mm slupa wodnego i wiecej, a wiec znacznie przewyzszac zwykle stosowana niedopreznosc.Opisane urzadzenie pozwala na wpro¬ wadzanie do ladunku weglowego dragów 54 zgóry przez specjalne otwory w skle¬ pieniu i na utrzymywanie ich w ladunku, przyczem jednoczesnie wprawia sie w ruch narzedzia stlaczajace, wprowadzane przez otwory, sluzace do zasypywania wegla, Dzieki temu osiaga sie moznosc wytwa¬ rzania w ladunku weglowym kanalów wy¬ ciagowych do gazów zupelnie niezaleznie od stlaczania ladunku. Srodki, sluzace do poruszania dragów formujacych 54, oraz srodki, sluzace do poruszania narzedzi u- pychajacych, to jest walów slimakowych 33, sa zupelnie od siebie niezalezne.Po skonczeniu stlaczania i po usunieciu walów slimakowych 33 i dragów 54 z ko¬ mory piecowej wprowadza sie, korzystnie po ponownem dosypaniu niewielkiej ilosci swiezego wegla, drag wyrównawczy w zwy* kly sposób przez odpowiedni otwór 61 pra¬ wych drzwiczek 2 (fig. 1), w celu wyrów¬ nania i ubicia powierzchni ladunku 4 wegla.Wyrównywanie powierzchni ladunku powo¬ duje równiez stlaczanie powierzchniowych czastek ladunku weglowego 4. To stlacza¬ nie mozna spotegowac przez nadanie spe¬ cjalnego ksztaltu dragowi wyrównywajace- mu. Bardzo korzystne jest stosowanie urza¬ dzenia, opisanego w patencie Nr 20758, w którem stosuje sie drag wyrównawczy, któ¬ ry jest zaopatrzony w walce naciskowe i który zapomoca odpowiedniego prowadzen nia jest zabezpieczony od wychylania sie — 4 —nadól i ku górze, przyiem w kazdym razie i drugie drzwiczki 2 komory piecowej mu¬ sza byc zaopatrzone w odpowiedni otwór.Dzieki temu wyrównaniu i ubiciu po¬ wierzchni wegla usuniete zostaja wszelkie niedokladnosci stlaczania czastek po¬ wierzchniowych, powstajace podczas pra¬ cy slimaków wskutek poruszenia najwyzej lezacych czastek powierzchniowych wegla.Poniewaz jednak przy takiem wyrównywa¬ niu czastki wegla dostaja sie zupelnie nie¬ potrzebnie do kanalów 17, wytworzonych zapomoca pretów 54, i zatykaja je przy po¬ wierzchni, wiec, w celu ponownego prze¬ tkania tych kanalów, opuszcza sie jeszcze raz zgóry prety 54 do ladunku 4 wegla ewentualnie az do jego dna. To powtórne zastosowanie dragów 54 jest znacznie ula¬ twione dzieki ich niezaleznemu napedowi.Dopiero po powtórnem wyciagnieciu dra¬ gów zaklada sie rury wyciagowe 16.Urzadzenia wedlug fig. 3 i 4 róznia sie od urzadzen wedlug fig. 1 i 2 jedynie spo¬ sobami zawieszenia dragów 54 oraz srodka¬ mi, sluzacemi do pionowego ich prowadze¬ nia.W tej postaci wykonania, jak to zwla¬ szcza wyraznie wynika z fig. 3, dragi 54 sa zawieszone swemi górnemi koncami na tej samej poprzecznicy 25, na której sa osa¬ dzone waly slimakowe 33 oraz napedzajace je narzady. W tym celu na spodzie po¬ przecznicy 25, kazdorazowo w osi draga 54, sa umocowane poprzeczki 56 z u-ownika ze¬ laznego, zapomoca których luzno przecho¬ dzace przez nie dragi 54 sa zawieszone na pólkulistych glowicach 57. Prowadzenie dragów 54 w dolnej czesci urzadzenia usku¬ tecznia sie zapomoca urzadzen 55 w taki sam sposób, jak na fig. 1. Dragi 54 wgórze moga sie swobodnie przesuwac w poprzecz¬ kach 56. Polozenie dragów 54, uwidocznio¬ ne na fig. 3 i 4, jest ich najnizszem poloze¬ niem w stosunku do poprzecznicy 25 wzglednie umocowanych tia niej walów slimakowych 33, przyczem glowice 57 sa oparte o poprzeczki 56. W tern najnizszym polozeniu dolne konce dragów 54, zgodnie z fig, 3, siegaja na pewna odleglosc h nizej od dolnych konców walów slimakowych 33.Wielkosc tej róznicy wysokosci h dobiera sie celowo równa w przyblizeniu odleglosci miedzy dragiem 54 a sasiednim walem sli¬ makowym 33, lepiej jednakze wysokosc te obrac jeszcze wieksza.Tozawieszenie dragów 54 na poprzecz¬ nicy 25 wedlug fig. 3 i 4 daje, w porówna¬ niu z urzadzeniami wedlug fig. 1 i 2, nie- tylkof jak to mozna wywnioskowac bezpo¬ srednio, znaczne uproszczenie budowy, lecz takze ulepszenie w sposobie pracy, jak to wyjasniono ponizej. Dla tego sposobu pracy jest poza tern bardzo korzystne uksztaltowanie slimaków 44, uwidocznio¬ ne na fig. 5, które zreszta mozna stosowac i w innych przypadkach oraz w innych sposobach wykonywania wynalazku.Na fig. 5 liczba 33 oznaczono wal sli¬ makowy, a liczba 44 sam slimak. Slimak 44 tworzy zwój srubowy, który w poda¬ nym przykladzie jest wykonany z mocnej, odpowiednio wygietej i zwinietej blachy stalowej i jest przypojony do walu 33. Ze¬ wnetrzna czyli obwodowa krawedz zwoju srubowego tworzy linje srubowa A B C D, obejmujaca póltora skoku sruby. Profil zwoju srubowego, wziety w przekroju o- siowym, przedstawia sie na dolnym koncu jako przekrój blachy A E, a na górnym -— jako krawedz D F. Odpowiedni profil w srodkowym punkcie obwodu B jest przed¬ stawiony zapomoca krzywej B G. Jak wi¬ dac z rysunku, ksztalt profilu slimaka nie jest jednakowy na calej jego wysokosci, Na górnym koncu D krzywa profilu D F, czyli tworzaca powierzchni srubowej, jest linja prosta, prawie prostopadla, a miano¬ wicie biegnaca pod katem a okolo 75° do osi slimaka 44 wzglednie walu 33. Na dol¬ nym koncu A krzywa profilu AE jest wy¬ gieta ku górze tak, iz kat pochylenia /? na wewnetrznym koncu w pufikcie E jest zno- ..r- 5 —wu prawie równy odpowiedniemu katowi pochylenia a najwyzszej krzywej D F pro¬ filu* a wiec jest nieco mniejszy od kata prostego; natomiast kat poehylenia y ze* wnetranego konca przy A jest bardzo ostry i Jest równy okolo 15° Krzywe profi¬ lu czesci posrednich zwoju slimakowego, np B G, tworza stopniowe przejscie mie¬ dzy obydwoma podanemi profilami gra- nicznemi na górnym i na dolnym koncu. W calosci jednakze slimak, jak to mozna stwierdzic bezposrednio, ma taki ksztalt, ze krzywa profilu czesci spodniej, o która tu¬ taj glównie idzie, jest odchylona od Osi ku obwodowi ukosnie ku gór«e, Srednica ze¬ wnetrzna M slimaka jest równa w przybli¬ zeniu polowie przeswitu W (patrz fig. 4) ko¬ mory piecowej /, a wysokosc skoku slima¬ kowego H, która nalezy mierzyc np» miedzy punktami skrajnemi A C jest równa W przyblizeniu póltorej srednicy M (porów¬ nac fig. 5). W razie stozkowatosci kdmory w kierunku podluznym wielkosc srednicy M odpowiednio sie zmienia.Zmiennosc ksztaltu profilu zwoju wzdluz slimaka ma na celu róznorodne dzialanie slimaka na otaczajaca go i pory¬ wana przezen mase weglowa. Od górnego konca D slimaka rozchodzi sie ku dolowi cisnienie, dzialajace Wógóle w kazdetn miejscu powierzchni spodniej prostopadle do powierzchni srubowej w kierunku strzalki u, to znaczy, ze rozchodzi sie ono glównie równolegle wzgledem osi slimaka.Wskutek tego tez masa weglowa przesuwa sie tutaj glównie nadól w kierunku osio¬ wym, to znaczy, ze ta najwyzsza czesc sli¬ maka dziala glównie posuwajaco. Na dol¬ nym koncu A slimaka, przynajmniej w je¬ go czesciach skrajnyeh, bioracych glówny udzial w pracy slimaka, cisnienie, zazna¬ czone tutaj strzalka b, dziala ku zewnatrz bardziej poziomo, niz pochylo* A zatem nastepuje tutaj Wypychanie masy weglo¬ wej na boki i, dzieki temu* ubijanie jej.Calkowite dzialanie slimaka mozna rów¬ niez wytlomaczyf w ten sposób, ze Jego górna czesc doprowadza dtale swiezo do¬ sypywana mate weglowa do jego czesci dolnej, która nastepnie mase te stlacza, Aby zapewnic stale doprowadzanie swiezej masy weglowej zgóry do wnetrza slimaka, na górnym koncu D slimaka zasto¬ sowano, jako nowa wazna ceche wynalazku, ramie 58 z zelaznego plaskownika, nasa¬ dzone w przyblizeniu równolegle do osi walu slimakowego 33. Ramie to na górnym koncu jest zagiete ku osi i przymocowane do tulei 59, obejmujacej wal 33. Ramie 58, którego wysokosc jest równa w przyblize¬ niu podwójnej srednicy M slimaka, dziala podczas obrotu slimaka 44 jako nóz, kra¬ jacy i burzacy otaczajaca go mase weglo¬ wa, i w ten sposób dostarcza coraz to swie¬ ze j masy weglowej do slimaka w sposób, opisany ponizej.Nalezy zaznaczyc, ze wszystkie przy¬ toczone poprzednio dane liczbowe i inne wskazówki, dotyczace ksztaltu i rozmiarów slimaka, maja jedynie znaczenie przykladu i moga podlegac mniejszym lub wiekszym zmianom. Jeszcze jedna zmiana, o której warto wspomniec, polega na tern, te slimak zamiast zwoju pojedynczego, jak to uwi¬ doczniono na rysunkach, moze posiadac zwój podwójny. Takie uksztaltowanie sli¬ maka pozwala w kazdem stadjum robo- czem na symetryczny wzgledem oei roz¬ klad wszystkich sil w stosunku do slima¬ ka i jego walu oraz pozwala na osiagniecie bardziej równomiernego rozmieszczenia masy weglowej w komorze pieca, dzieki wiekszej równomiernosci W rozkladzie sil, powodujacych stlaczanie wegla. Budowa slimaka 44 nie ogranicza sie oczywiscie do stosowania blachy zelaznej na zwój srubo¬ wy, gdyz zwój slimakowy 44, wal 33 i ra¬ mie nozowe 5S moga byc wykonane z jed¬ nego odlewu stalowego.Urzadzenie wedlug fig. 3, 4 i 5 pracuje w sposób nastepujacy.Skoro oprózniona komora piecowa 1 - 6zostanie przez zalozenie obojga drzwiczek 2, wylaczenie oba odbieralników 9 i 15 ga¬ zu oraz otwarcie wszystkich otworów 5 i 11 przygotowana do zasypywania wegla, opu¬ szcza sie najpierw belke poprzeczna 25 (przyczem waly slimakowe 33 sa nieru¬ chome) zapomoca silnika 3& oraz krazków 28 w najnizsze polozenie 25', które na pra¬ wej stronie fig, 3 przedstawiono linja kre¬ skowana, W tern polozeniu dolny koniecwa¬ lu slimakowego 33 siega, prawie do dna ko¬ mory piecowej 19 dragi 54 zas opieraja sie na niem sweiui koncami dolnemi. Górne konce dragów 54 przeminely sie wskutek tego w poprzeczkach 56 ku górze tak, iz glowiceich 57 znajduja sie w stosunku do poprzecznicy 25 w polozeniu podwyzszonym 57' (fig. 3 strona prawa). Po osiagnieciu tego glebo¬ kiego zanurzenia slimaków oraz dragów 54 do wewnatrz komory piecowej, wprawia sie w obrót wal zasilczy 22 zapomoca sil¬ nika napedowego 45 i dzieki temu nasypu- je sie swiezy wegiel do komory piecowej / równomiernie na calej jej dlugosci, Skoro warstwa nasypanego wegla osiagnie taka grubosc, iz jej powierzchnia 60 pokryje calkowicie slimaki 44, czesciowo zas tylko sterczace ku górze ramiona nozowe 58, rozpoczyna sie podnoszenie walów slima¬ kowych 33 przez podnoszenie ku górze po- przecznicy 25, przy jednoczesnym obrocie slimaków. Obrót slimaków odbywa sie w kierunku, któryby przy czysto srubowym ruchu slimaków powodowal ich wykreca¬ nie sie ku górze z masy weglowej, W przy¬ padku slimaków prawozwojowych, jakie wszedzie przedstawiono na rysunkach, na¬ lezaloby, patrzac zgóry, zastosowac obrót w lewo. Podnoszenie slimaków musi sie od¬ bywac w przyblizeniu w tern samem tem¬ pie, w jakiem powierzchnia weglowa 60 przy jednoczesnie odbywa jacem sie dosy¬ pywaniu i upychaniu swiezego wegla pod¬ nosi sie coraz wyzej tak, aby poziom tej warstwy 60 w stosunku do slimaka 44 i je¬ go ramienia nozowego 58 byl zasadniczo stafe jednakowy. Ponadto miedzy szybko¬ scia podnoszenia slimaka a jego szybkoscia obrotu nalezy zachowac taki stosunek, aby droga ruchu postepowego slimaka na jeden obrót byla mniejsza od skoku zwojowego H, to jest zeby slimak opóznial sie. Znaczy to (porównac fig. 5), ze srodkowy punkt kra¬ wedziowy R slimaka 44, widziany zprzodu, porusza sie ku górze w kierunku R K, mniej pochylonym do poziomu, niz styczna i? L powierzchni srubowej, przechodzaca przez punkt i?. A wiec np. szybkosc podnoszenia slimaka w stosunku do szybkosci obrotu do¬ biera sie tak, aby droga wzniesienia na je¬ den obrót wynosila % do %(.a. nawet je¬ szcze mniejsza czesc skoku zwojowego H.Dzieki temu powierzchnia srubowa 44 wy¬ wiera od spodu na otaczajaca mase weglo¬ wa staly nacisk, spowodowany wyzej opi- sanem uksztaltowaniem profilu slimaka, w kierunkach, rozchodzacych sie czesciowo ku dolowi, czesciowo zas nazewnatrz na boki (porównac strzalki c \ b na fig. 5).Dzieki temu masa weglowa jest stlaczana nietylko wewnatrz samych slimaków, lecz takze w przestrzeniach, lezacych, miedzy sasiedniemi slimakami, w kierunku bocz¬ nym od tych slimaków. Jak wykazaly do¬ swiadczenia bezposrednie, nastepuje przy- tem prawidlowe przesuniecie czastek wegla w kierunku ku dolowi i na boki, liczac od slimaków. Pionowe ramiona nozowe 58, obracajace sie wraz ze slimakami 44, kraja i rozrzucaja przytem stale wegiel, nagro¬ madzony bezposrednio nad slimakami, i w ten sposób dostarczaja do slimaków 44 zgó¬ ry czastki wegla swiezo dosypywanego. W ten sposób, dopóki powierzchnia wegla 60 nie pokryje calkowicie ramion 58, niemoz¬ liwe jest wytworzenie sie pokladu mostko¬ wego z masy weglowej ponad slimakiem, coby przeszkadzalo stlaczaniu tej masy, a zatem w ciagu calego procesu dosypywa¬ nia wegla odbywa sie bez przerwy stlacza- nie wszystkiego swiezo doprowadzanego wegla.— ? —Na poczatku ruchu poprzecznicy 25 z polozenia dolnego 25' ku górze najpierw podnosza sie waly slimakowe 33, podczas gdy prety 54 pozostaja jeszcze na dnie ko¬ mory /. Trwa to dopóty, az poprzecznica osiagnie polozenie 25" wyzsze o odcinek h od polozenia 25'. W tern polozeniu 33" sli¬ maków i 54" dragów istnieje znowu rózni¬ ca h poziomów miedzy dolnemi koncami dragów 54 i walów 33. Ta róznica pozio¬ mów zostaje zachowana podczas dalszego podnoszenia poprzecznicy 25 oraz wisza¬ cych na niej walów slimakowych i dragów formujacych. Wskutek tej róznicy pozio¬ mów masa weglowa, tloczona nadól i na boki zapomoca slimaków, w miejscach, w których napotyka wiszace miedzy slimaka¬ mi dragi 54, znajduje rdzen oporowy, za¬ pobiegajacy zgnieceniu swiezo wytworzo¬ nego kanalu 17 w masie weglowej. Gdy la¬ dunek weglowy jest juz zupelny, to znaczy siega zadanej wysokosci pod sklepieniem powaly, oraz jest juz calkowicie stloczony, zatrzymuje sie wal zasilczy 22, a tern sa¬ mem przerywa dosypywanie swiezego we¬ gla do komory. Podnoszenie poprzecznicy 25 odbywa sie dalej. Poczawszy od tej chwili z powierzchni upchanej masy weglo¬ wej usuwaja sie najpierw dolne konce sli¬ maków 44, a dopiero nieco pózniej dolne konce pretów 54. Obrót walu slimakowego przerywa sie celowo w chwili, w której sli¬ maki wysuna sie z wegla. Skoro poprzecz¬ nica zajmie zpowrotem swe polozenie naj¬ wyzsze, a tern samem slimaki 44 i dragi 54 calkowicie zostana wysuniete ponad skle¬ pienie 3 pieca, wózek zasilczy odjezdza od obsluzonego pieca. Dalsze konieczne zabiegi wkladania rur wyciagowych 16 (patrz fig. 3 strona lewa), zamykania otwo¬ rów 11 oraz otworów zasilczych 5 w skle¬ pieniu, przylaczania odbieralników gazo¬ wych 15 i ewentualnie 9 sa takie same, jak w powyzej podanym przykladzie wedlug fig. 1 i 2. Mozna równiez zastosowac opi¬ sane tam wyrównywanie i stlaczanie po¬ wierzchniowej warstwy ladunku przed za¬ lozeniem rur wyciagowych 16. Potrzebne przytem powtórne wprowadzanie dragów 54 do kanalów wyciagowych 17, w celu ich przetkania, moze w urzadzeniu wedlug fig. 3 i 4 odbywac sie tylko do ograniczonej glebokosci, odpowiadajacej wyzej wspo¬ mnianej róznicy h poziomów, poniewaz o- puszczajace sie jednoczesnie z dragami 54 slimaki 44 przeszkadzalyby glebszemu spu¬ szczeniu nadól dragów 54.W opisanym ostatnio przykladzie we¬ dlug fig. 3, 4 i 5 przez ruch nadól walów slimakowych 33 i slimaków 44 w jednym zabiegu wprowadza sie i stlacza caly ladu¬ nek wegla, a jednoczesnie wytwarza sie w nim szereg kanalów wyciagowych 17. Ca¬ ly bieg urzadzenia odbywa sie z wielka latwoscia i szybkoscia. Calkowity np. okres wprowadzania dragów i slima¬ ków, nasypywania i stlaczania wegla oraz usuwania dragów formujacych i sli¬ maków z komory piecowej o wysoko¬ sci 4 m wynosi zaledwie 2 minuty. Ta nadzwyczajna sprawnosc ma wielkie zna¬ czenie w ruchu nowoczesnych pieców ko¬ ksowych o wysokiej intensywnosci roboczej.Z powyzszego opisu sposobów stlacza¬ nia wegla wynika, ze dokladna kolejnosc rozpoczynania i przerywania rozmaitych zabiegów ma zawsze znaczenie decydujace pod wzgledem wyniku ostatecznego, to jest pod wzgledem napelnienia komory pie¬ cowej weglem we wlasciwym stopniu oraz osiagniecia wlasciwego stopnia stloczenia wegla w calym ladunku, jak i w poszcze¬ gólnych czesciach komory. Ta wspólpraca rozmaitych mechanizmów napedowych, za¬ lezna od okreslonego rozplanowania, jest bardzo korzystna, poniewaz wymaga wogó- le tylko silników elektrycznych, wprawia¬ nych w ruch zapomoca odpowiedniego przymusowego rozrzadu. Mozna w tym ce¬ lu stosowac np. waly rozrzadcze zwyklej budowy, obracajace sie równomiernie (pra¬ widlowo) i powodujace samoczynne wla- — 8 —czanie i wylaczanie sie silników, dzieki odpowiednim umieszczonym na wale sty¬ kom. PL