Znany jest sposób przeprowadzenia drzewa i innych materyj, zawierajacych ce¬ luloze, przez ogrzewanie z kwasem i pod odpowiedniem cisnieniem — w cukier (glu¬ koze) i otrzymywania alkoholu (alkoholu etylowego) z glukozy przez fermentacje.Jako odpowiednie kwasy uzywano kwas siarkowy, solny i siarkawy oraz przy scu- krzaniu drzewa stosowano mieszanine kil¬ ku kwasów zamiast jednego. Co sie tyczy skladu mieszanin tego rodzaju, to albo nie dawano wogóle zadnych wskazówek, albo tez proponowano takie mieszaniny, które w porównaniu z praca z jednym tylko kwa¬ sem — nie dawaly zadnych korzysci tech¬ nicznych, lub nawet wykazywaly pewne braki.Wszystkie znanie dotychczas sposoby scukrzania drzewa posiadaja te wade, ze daja tylko nieznaczne ilosci cukru oraz, ze otrzymane zaciery trudno fermentuja. Rów¬ niez, nieznany byl dotychczas sposób, któ¬ ryby oprócz glukozy dawal furfurol obok alkoholu metylowego.Zauwazono, ze mozna osiagnac bardzo dobre rezultaty przez to, ze przemiane substancji, zawierajacej celuloze, uskutecz¬ nia sie zapomoca kwasu solnego lub siar¬ kowego (kwasy przetwarzajace) z tym, ze obok kwasu przetwarzajacego, który musi byc obecny w ilosci potrzebnej do prze¬ miany, dodaje sie jeszcze kwas lub kwasy dodatkowe, które dzialaja jako katalizato¬ ry i wobec tego potrzebne sa tylko w nie¬ znacznych ilosciach, Mbzna np. stosowac, jako kwas przetwarzajacy, kwas solny, a jako katalitycznie dzialajacy kwas dodat¬ kowy — kwas siarkowy, lub siarkawy, al-bo fluorowodorowy, iub tez kilka z nich.O ile zas, jako kwasu przetwarzajacego u- zywa sie kwasu siarkowego, wtedy, jako kwasy dodatkowe, wchodza pod uwage: kwas solny, siarkawy lub inne kwasy nie¬ organiczne. Kwas siarkawy, naprzyklad, nie daje sie zastosowac, jako kwas prze¬ twarzajacy,* lecz tylko jako katalitycznie dzialajacy kwas dodatkowy. Zamiast kwa¬ sów dodatkowych nalezy wziac pod uwa¬ ge i niektóre sole kwasne np. dwusiarcza- ny i dwusiarczyny. Dalej mozna stosowac jako dodatek sole, które rozkladaja sie w nadmiarze obecnego kwasu, albo tez w da¬ nych warunkach rozczepiaja sie hydroli- tycznie, jak to ma np. miejsce u chlorków magnezu, wapnia, glinu, cynku i manganu.Pracujac podlug opisanego wyzej spo¬ sobu, otrzymuje sie znaczna ilosc cukrów, wieksza niz przy sposobach dotychczas u- zywanych, jednoczesnie osiaga sie te ko¬ rzysc, ze otrzymana roztwory cukru do¬ skonale fermentuja.Znanem jest- wspomniane poprzednio stosowanie mieszanin! kilku kwasów za¬ miast jednego. W niniejszym sposobie nie chodzi o zastapienie jednego kwasu przez mieszanine dwu lub trzech kwasów, lecz sam sposób polega na tern, ze kwas, nada¬ jacy sie do przemiany, mianowicie kwas solny lub siarkowy, koniecznie musi byc obecny równiez w ilosci potrzebnej do prze¬ miany i ze obok niego musza byc obecne dodatki, dzialajace katalitycznie, a miano¬ wicie, wedlug wynalazku, w postaci kwa¬ sów.Bardzo wazny jest stosunek ilosci cie¬ czy (wody zakwaszonej) do uzytego drze¬ wa. Nalezy unikac niedomiaru, gdyz wte¬ dy na koszt cukrów, zdatnych do fermen¬ tacji, powstaja substancje nie fermentuja¬ ce. Jezeli np. uzyc, jako kwasu przetwa¬ rzajacego, kwasu solnego, wtedy ilosc wo¬ dy, jaka nalezy dodac, lezy wogóle pomie¬ dzy uzyta iloscia drzewa, a polowa tej ilo¬ sci. Rozumie sie samo przez sie, ze przy wymierzaniu ilosci plynu nalezy odpowied¬ nio uwzglednic i zawartosc wody w drze¬ wie.Szczególnie korzystny sposób wykona¬ nia wynalazku, sprzyjajacy tworzeniu sie furfurolu, polega na tern, ze przetwarza sie zapomoca kwasu solnego lub siarko¬ wego np. maczke opilkowa lub inne sub¬ stancje, zawierajace pentozany lub pento- zy, z tern, ze musza byc dodane co najmniej dwa kwasy dodatkowe, dzialajace katali¬ tycznie, a mianowicie w ten sposób, zeby jeden z nich byl dodany w nadmiarze w porównaniu z drugim. Jako kwasów do¬ datkowych, uzywa sie w tym wypadku z korzyscia kwasu siarkowego i siarkawego (przy zastosowaniu kwasu solnego, jako kwasu przetwarzajacego) i kwasu solnego oraz siarkawego (przy uzyciu kwasu siar¬ kowego, jako przetwarzajacego).Wspomniano juz na poczatku, ze i przy wczesniej znanych sposobach scukrzania drzewa i podobnych materjalów tworzy sie furfurol. Jednak powstaje go znacznie mniej niz 0,5% w stosunku do suchej sub¬ stancji drzewnej. Przeciwnie, przy poste¬ powaniu wedlug niniejszego wynalazku, (przy zastosowaniu opilek jodlowych lub maczki z tych opilek) otrzymuje sie 2. — 3% furfurolu obok znacznych ilosci alko¬ holu metylowego, przez co caly proces staje sie bardziej korzystny.Wiadomo, ze furfurol powstaje w1 du¬ zych ilosciach przez ogrzewanie drzewa bukowego z mocnym, np. 12% kwasem solnym, przytem powstajacy cukier fer¬ mentujacy nie ma zadnego znaczenia, po¬ niewaz przy ogrzewaniu z tak mocnym kwasem utworzone przejsciowo cukry zo¬ staja przetworzone.Dalszy sposób wykonania wynalazku polega na tern, ze obok dzialajacych kata¬ litycznie kwasów dodatkowych, dodaje sie jeszcze specjalne substancje ochraniajace, — 2 —w szczególnosci metale lub tlenki metali, np. tlenek zelazowy, tlenek chromu, tlenek manganu i t. d. Wtedy mozna pracowac z mniej szemi cisnieniami par, bez uszczu¬ plenia wydajnosci cukrów.Równiez korzystnem jest szybkie ozie¬ bianie mieszaniny poreakcyjnej, po doko¬ nanej przemianie w ten sposób, ze po wy¬ puszczeniu z autoklawów par i gazów w autoklawach wytwarza sie próznie albo przepuszcza lub przesysa przez nie powie¬ trze albo inny odpowiedni gaz. Dzieki te¬ mu otrzymuje sie podwójna korzysc, ponie¬ waz powieksza sie wydajnosc cukrów i do¬ staje sie zaciery dobrze fermentujace.Szczególnie nadaje sie ten sposób, gdy chodzi o unikniecie strat furfurolu oraz in¬ nych produktów lotnych.Praktyczne wykonanie niniejszego spo¬ sobu jest nastepujace: Obracajacy sie be¬ ben, zastosowany do cisnienia, napelnia sie opilkami lub innemi substancjami, za- wierajacemi celuloze, dodaje odpowiednia ilosc plynu i przez krótkie wprowadzenie pary pod cisnieniem najpierw poddaje sie zawartosc bebna procesowi parzenia. Do¬ piero po Wydmuchaniu utworzonych par wprowadza sie pod cisnieniem w odpowied¬ ni sposób potrzebne kwasy. Przytem na¬ lezy zwracac uwage, aby kwas przetwa¬ rzajacy byl dodany w ilosci wystarczajacej takze i dla przemiany. Zaleznie od okolicz¬ nosci nalezy ilosc te ustanowic, zapomoca uprzednich prób, przy których pracuje sie tylko z samym kwasem przetwarzajacym.Przeprowadzenie tych doswiadczen jest bardzo proste, poniewaz, pracujac z wy¬ starczajaca iloscia kwasu, otrzymuje sie^ produkt latwo dajacy sie rozcierac, nie wy¬ kazujacy twardych czesci i który utracil zupelnie strukture drzewa, podczas, gdy przy zastosowaniu niewystarczajacych ilo¬ sci kwasów, w pozostajacych produktach w znacznym jeszcze stopniu zostaje utrzy¬ mana budowa drzewa. Po dodaniu kwasów podnosi sie stopniowo cisnienie pary do 7 — 8 atmosfer. Po zakonczeniu procesu przetwarzania wpuszcza sie odchodzace gazy do chlodnicy, w której kondensuje sie furfurol obok innych produktów gazowych.W celu otrzymania znacznych ilosci furfu¬ rolu, znajdujacych sie jeszcze w resztkach drzewnych, wpuszcza sie do autoklawu pa¬ re lub odsysa furfurol. Pary te wzglednie gazy, zawierajace furfurol, w celu otrzy¬ mania tego ostatniego, równiez odprowa¬ dza sie do chlodnicy* Potem opróznia sie beben, a stale produkty reakcji luguje sie w celu otrzymania roztworu cukru fermen¬ tujacego.Przyklad I. Ogrzewa sie do 160° — 170°C 1000 kg suchej maczki trocinowej z 880 1 wody, 10 kg bezwodnego kwasu sol¬ nego (zastosowanego w odpowiedniej ilo¬ sci, jako 33% kwas solny), 1,98 kg bezwod¬ nego kwasu siarkowego (zastosowanego w odpowiedniej ilosci, jako kwas siarkowy o ciezarze wlasciwym 1,04 — 1,21) i 1 kg S©2. Wydajnosc wynosi 36,5% cukru oraz 2,5% furfurolu. & Przyklad ff. 1000 kg suchej maczki trocinowej zadaje sie 800 1 wody i ogrze¬ wa do 160° — 170°C przy dodawaniu 12,4 kg bezwodnego kwasu siarkowego (uzyte¬ go w odpowiedniej ilosci, jako kwas siar¬ kowy o ciezarze wlasciwym 1,04 — 1,21) i 60 g S02. Wydajnosc wynosi 36,2% cu¬ kru oraz 2,2% furfurolu.Przy pracy w tych samych warunkach, Jednak z ta róznica, ze uzyto tylko kwasu solnego lub siarkowego, jako kwasu prze¬ twarzajacego, a dodawanie kwasu dodat¬ kowego bylo zaniechane, wynosila wydaj¬ nosc tylko 22% cukru i 0,2 do maxi!mum 0,4% furfurolu. PL