PL216733B1 - Sposób otrzymywania mieszaniny lipidów z żółtka jaja, zwłaszcza kurzego - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania mieszaniny lipidów z żółtka jaja, zwłaszcza kurzego.

Fosfolipidy, z biologicznego punktu widzenia, posiadają szereg istotnych właściwości funkcjonalnych (zdolność emulgowania).

Mogą one znaleźć szerokie zastosowanie przemyśle spożywczym, farmaceutycznym lub kosmetycznym.

Źródłem pozyskiwania fosfolipidów mogą być zarówno surowce pochodzenia roślinnego, np. nasiona roślin oleistych, jak również zwierzęcego, np. żółtko jaja, tkanka mózgowa i nerwowa.

Znany jest sposób oczyszczania surowej lecytyny z triacylogliceroli i cholesterolu, bazujący na nierozpuszczalności fosfolipidów w acetonie, przy pomocy którego uzyskano wzbogacony preparat fosfolipidów o czystości 70% (V. Vandana, M.S .L. Karuna, P. Vijayalakshmi, R.B .N. Prasad: Journal of the American Oil Chemists' Society vol. 78, no. 5, 2001, ss. 555-556).

Podobny proces, opisywany przez Palaciosa i Wanga, oparty jest na otrzymaniu fosfolipidów z żółtka natywnego, po odolejeniu, za pomocą acetonu, przed, lub po ekstrakcji fosfolipidów, którą prowadzi się z alkoholem etylowym (Journal of the American Oil Chemists' Society, vol. 82, no. 8, 2005, ss. 565 - 569).

W metodzie otrzymywania fosfolipidów z nasion rzepaku wykorzystuje się, jako solwent, dwutlenek węgla w stanie nadkrytycznym. W celu zmiany polarności cieczy i poprawy ekstrakcji stosowano kosolwent alkoholowy, (N. T. Dunford, F. Temelli: Journal of the American Oil Chemists' Society, vol. 72, nr 9, 1995, ss. 1009-1015).

Z opisu patentowego US 4714571 znany jest sposób, w którym przeprowadzono ekstrakcję fosfolipidów z żółtka, oczyszczonego wstępnie acetonem oraz z użyciem acetonitrylu jako solwentu. Następnie po odparowaniu solwentu, uzyskany precypitat przemywany był heksanem.

Wynalazek dotyczy sposobu otrzymywania mieszaniny lipidów z żółtka jaja, wzbogaconej w fosfolipidy, którą uzyskuje się w wyniku ekstrakcji alkoholowej i oczyszczanej acetonem.

Istota wynalazku polega na tym, że przed procesem ekstrakcji obniża się pH żółtka do wartości 4,0 - 6,0, za pomocą roztworów kwasów organicznych lub nieorganicznych.

Korzystnie jest gdy pH żółtka reguluje się kwasem cytrynowym a w procesie oczyszczania stosuje się, aceton schłodzony do temperatury od 248 K do 253 K,

Zastosowanie kwasów nieorganicznych lub organicznych, korzystnie kwasu cytrynowego, do obniżenia pH żółtka umożliwia poprawę wydajności i czystości uzyskanych preparatów fosfolipidowych.

Wynalazek jest bliżej zilustrowany w poniższych przykładach wykonania:

P r z y k ł a d 1. Po usunięciu, za pomocą sita, błony witelinowej z żółtka, pobiera się 100 g tak oczyszczonego żółtka, po czym obniża się, za pomocą 0,5 molowego roztworu kwasu cytrynowego, wartość pH do poziomu 6,0. Następnie trzykrotnie przeprowadza się ekstrakcję, przy użyciu alkoholu etylowego w nadmiarze 4:1. Ekstrakcję prowadzi się przez okres 1 godzinę, przy ciągłym mieszaniu mechanicznym. Następnie mieszaninę wiruje się, przy 3000 x g, w czasie przez 15 min. W celu oddzielenia osadu białkowego. Warstwę etanolową, bogatą w fosfolipidy dekantuje się znad osadu i odparowuje w wyparce próżniowej. Osad białkowy z pozostałą częścią fosfolipidów poddaje się dwóm kolejnym etapom ekstrakcji w sposób identyczny jak opisano powyżej. Otrzymane w ten sposób frakcje z każdego etapu ekstrakcji oczyszcza się z triacylogliceroli i cholesterolu w ciągu 1 min., przy użyciu acetonu, ochłodzonego do 277 K, w stosunku wagowym 3:1, w odniesieniu do otrzymanej frakcji. Otrzymaną w ten sposób zawiesinę odwirowuje się przy 4000 x g przez 15 min w temperaturze 278°K. Po odwirowaniu frakcję acetonową odrzuca się, a z dolnej części, zawierającej fosfolipidy, usuwa się pozostałości acetonu w koncentratorze próżniowym w temperaturze 323K przez 15 min przy podciśnieniu 190 mbar. W ten sposób otrzymuje się 10,79 g preparatu o czystości 40,50%.

P r z y k ł a d 2. Ekstrakcję fosfolipidów ze 1000 g żółtka jaja prowadzi się tak jak w przykładzie 1, z tą różnicą, że pH żółtka doprowadza się, za pomocą 1,0 molowego roztworu kwasu chlorowodorowego, do poziomu 5,0. W ten sposób uzyskuje się 218,9 g frakcji fosfolipidowej, o czystości 28,98%

P r z y k ł a d 3. Ekstrakcję fosfolipidów ze 100 g żółtka jaja prowadzi ono tak jak w przykładzie 1, z tą różnicą, że pH żółtka obniża się, za pomocą 0,5 molowego roztworu kwasu cytrynowego, do poziomu 4,0. Uzyskuje się 13,97g frakcji fosfolipidowej, o czystości 60,00%.

P r z y k ł a d 4. Ekstrakcję fosfolipidów ze 100 g żółtka jaja prowadzi sie tak w przykładzie 1, z tą różnicą, że do ekstrakcji wykorzystuje się metanol a pH żółtka obniża do poziomu 4,0, za pomocą 0,5

PL 216 733 B1 molowego roztworu kwasu cytrynowego. W ten sposób uzyskuje się 13,42g frakcji fosfolipidowe, o czystości 18,85%.

Claims (3)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób otrzymywania mieszaniny lipidów z żółtka jaja, zwłaszcza kurzego, wzbogaconej w fosfolipidy, uzyskanej w wyniku ekstrakcji alkoholowej, a następnie oczyszczanej acetonem, znamienny tym, że przed procesem ekstrakcji pH żółtka obniża się, za pomocą roztworów kwasów organicznych lub nieorganicznych, do wartości 4,0 - 6,0.
2. 2. Sposób, według zastrz. 1, znamienny tym, że pH żółtka reguluje się kwasem cytrynowym.
3. 3. Sposób według zastrz 1, znamienny tym, że w procesie oczyszczania stosuje się, aceton schłodzony do temperatury od 248 K do 253 K.