PL214520B1 - Sposób kształtowania plastycznego w wykroju zamkniętym wyrobów płaskich z dwoma żebrami - Google Patents

Description

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 214520 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 394881 ^{(51) Int.Cl.}

B21J 5/02 (2006.01) B21J 5/08 (2006.01) B21J 9/06 (2006.01) (22) Data zgłoszenia: 16.05.2011

Sposób kształtowania plastycznego w wykroju zamkniętym wyrobów płaskich z dwoma żebrami

	(73) Uprawniony z patentu:
	POLITECHNIKA LUBELSKA, Lublin, PL
(43) Zgłoszenie ogłoszono:
19.11.2012 BUP 24/12	(72) Twórca(y) wynalazku:
	ANDRZEJ GONTARZ, Krasnystaw, PL ANNA DZIUBIŃSKA, Lublin, PL
(45) O udzieleniu patentu ogłoszono:
30.08.2013 WUP 08/13	(74) Pełnomocnik:
	rzecz. pat. Tomasz Milczek

PL 214 520 B1

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób kształtowania plastycznego w wykroju zamkniętym wyrobów płaskich z dwoma żebrami w trójsuwakowej prasie kuźniczej.

Istnieje wiele znanych i stosowanych metod wytwarzania wyrobów płaskich z dwoma żebrami między innymi odlewanie, obróbka skrawaniem, spajanie i obróbka plastyczna.

Najczęściej stosowaną metodą wytwarzania elementów płaskich z dwoma żebrami jest obróbka skrawaniem opisana przez W. Olszaka „Obróbka skrawaniem”, WNT, Warszawa 2008 r. Sposób ten jest pracochłonny oraz charakteryzuje się dużymi stratami materiału.

Wykorzystanie spajania do uzyskania wyrobów płaskich z dwoma żebrami charakteryzuje się obniżonymi własnościami wyrobu oraz czasochłonnością i małą wydajnością procesu przedstawione w opracowaniu A. Ambroziaka „Innowacje w technikach spajania”, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2009 r.

Wyroby płaskie z dwoma żebrami wykonane technologią odlewania posiadają niższe własności mechaniczne i użytkowe niż elementy wytworzone metodami obróbki plastycznej opisane w literaturze F. Stachowicza „Przeróbka plastyczna”, Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów 2000 r.

Najkorzystniejsze własności wytrzymałościowe wyrobów płaskich z dwoma żebrami zapewniają procesy kształtowania plastycznego opisane w literaturze J. Sińczak „Procesy przeróbki plastycznej”, Wydawnictwo Naukowe AKAPIT, Kraków 2003 r. Przykładem jest metoda wyciskania, podczas której występują duże siły kształtowania oraz szybkie zużycie narzędzi opisane przez W. Liburę „Płynięcie metalu w procesie wyciskania”, AGH Uczelniane Wydawnictwa Naukowo-Dydaktyczne, Kraków 2008 r.

Do sposobów kształtowania plastycznego wyrobów płaskich z dwoma żebrami zalicza się również kucie matrycowe opisane w literaturze specjalistycznej przez P. Skubisza „Technologie kucia matrycowego”, ARBOR FP, Kraków 2010 r. Wadą tej metody jest występowanie ograniczeń w zastosowaniu w szczególności przy wytwarzaniu wyrobów płaskich z bardzo wysokimi i cienkościennymi żebrami.

Istotą sposobu kształtowania plastycznego w wykroju zamkniętym wyrobów płaskich z dwoma żebrami w trójsuwakowej prasie kuźniczej jest to, że półfabrykat w kształcie płaskiej płyty umieszcza się w wykroju zamkniętym pomiędzy matrycą a bocznymi narzędziami kształtującymi, a następnie zaciska się górnym narzędziem w środkowej części płyty, po czym spęcza się przy wykorzystaniu ruchu bocznych narzędzi kształtujących, które przysuwają się do siebie w płaszczyźnie poziomej przez co wyciska się dwa żebra o założonych wymiarach wyrobu w pionową część przestrzeni wykroju zamkniętego pomiędzy górnym narzędziem a bocznymi narzędziami kształtującymi.

Sposób według wynalazku umożliwia wytwarzanie wyrobów płaskich z dwoma żebrami o dobrych własnościach mechanicznych i użytkowych wynikających z korzystniejszej struktury ukształtowanego wyrobu. Zaletą wynalazku jest niski koszt wykonania prostych narzędzi kształtujących oraz możliwość ich unifikacji. Wynikiem sposobu kształtowania według wynalazku jest znaczna oszczędność materiałowa oraz obniżenie energochłonności procesu ze względu na wykonanie wyrobu w jednym cyklu pracy prasy. Korzystnym skutkiem niniejszego wynalazku jest możliwość otrzymania wyrobu o bardzo zbliżonych kształtach i wymiarach do produkowanych części w przemyśle lotniczym i samochodowym. Sposób kształtowania plastycznego w wykroju zamkniętym pozwala uzyskać wyroby płaskie z dwoma cienkościennymi żebrami o równomiernej wysokości. Ważnym aspektem wynalazku jest uniwersalność metody, która może być zastosowana do kształtowania wyrobów płaskich z dwoma żebrami z różnych materiałów używanych w procesach obróbki plastycznej.

Wynalazek został przedstawiony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok początku procesu kształtowania plastycznego w wykroju zamkniętym wyrobu płaskiego z dwoma żebrami, fig. 1a - półfabrykat, fig. 2 - widok końca procesu kształtowania plastycznego w wykroju zamkniętym wyrobu płaskiego z dwoma żebrami, fig. 2a - otrzymany wyrób gotowy.

Sposób kształtowania plastycznego w wykroju zamkniętym wyrobów płaskich z dwoma żebrami polega na tym, że półfabrykat 1 w kształcie płaskiej płyty umieszcza się w wykroju zamkniętym pomiędzy matrycą 2 a bocznymi narzędziami 3 i 4. Następnie półfabrykat 1 zaciska się w środkowej części górnym narzędziem 5. Ruch bocznych narzędzi 3 i 4 kształtujących, które przysuwają się do siebie w płaszczyźnie poziomej powoduje spęczanie półfabrykatu 1. W wyniku spęczania płaskiej płyty zostają wyciśnięte dwa żebra w pionową część przestrzeni wykroju zamkniętego pomiędzy górnym narzędziem 5 a bocznymi narzędziami 3 i 4 kształtującymi. Po ukształtowaniu gotowego wyrobu 6 o założonych wymiarach boczne narzędzia 3 i 4 kształtujące cofają się do pozycji wyjściowej.

PL 214 520 B1

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Sposób kształtowania plastycznego w wykroju zamkniętym wyrobów płaskich z dwoma żebrami w trójsuwakowej prasie kuźniczej, znamienny tym, że półfabrykat (1) w kształcie płaskiej płyty umieszcza się w wykroju zamkniętym pomiędzy matrycą (2) a bocznymi narzędziami (3) i (4) kształtującymi, a następnie zaciska się górnym narzędziem (5) w środkowej części płyty, po czym spęcza się przy wykorzystaniu ruchu bocznych narzędzi (3) i (4) kształtujących, które przysuwają się do siebie w płaszczyźnie poziomej przez co wyciska się dwa żebra o założonych wymiarach wyrobu (6) w pionową część przestrzeni wykroju zamkniętego pomiędzy górnym narzędziem (5) a bocznymi narzędziami (3) i (4) kształtującymi.