PL214513B1 - Sposób kształtowania plastycznego w wykroju zamkniętym wyrobów płaskich z jednym żebrem - Google Patents

Description

(12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 214513 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 394505 ^{(51) Int.Cl.}

B21J 5/08 (2006.01) B21J 9/06 (2006.01) (22) Data zgłoszenia: 11.04.2011

Sposób kształtowania plastycznego w wykroju zamkniętym wyrobów płaskich z jednym żebrem

	(73) Uprawniony z patentu:
	POLITECHNIKA LUBELSKA, Lublin, PL
(43) Zgłoszenie ogłoszono:
22.10.2012 BUP 22/12	(72) Twórca(y) wynalazku:
	ANDRZEJ GONTARZ, Krasnystaw, PL ANNA DZIUBIŃSKA, Lublin, PL
(45) O udzieleniu patentu ogłoszono:
30.08.2013 WUP 08/13	(74) Pełnomocnik:
	rzecz. pat. Tomasz Milczek

PL 214 513 B1

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób kształtowania plastycznego w wykroju zamkniętym wyrobów płaskich z jednym żebrem w trójsuwakowej prasie kuźniczej.

Wytwarzanie wyrobów płaskich z jednym żebrem jest przeprowadzane dotychczas według stanu techniki różnymi metodami m.in. obróbki skrawaniem, spajania, odlewania i obróbki plastycznej.

Najczęściej stosowaną metodą wytwarzania tych elementów jest obróbka skrawaniem opisana przez W. Olszaka „Obróbka skrawaniem”, WNT, Warszawa 2008 r. Technologia ta jest pracochłonna i charakteryzuje się dużymi stratami materiału.

Zastosowanie metody spajania do uzyskania wyrobów płaskich z jednym żebrem przedstawione jest w opracowaniu A. Ambroziaka „Innowacje w technikach spajania”, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2009 r. cechuje się ona obniżonymi własnościami wyrobu oraz czasochłonnością i małą wydajnością procesu.

Wykonując wyroby płaskie z jednym żebrem technologią odlewania otrzymuje się wyroby, które posiadają znacznie niższe własności mechaniczne i użytkowe niż elementy uzyskane metodami obróbki plastycznej przedstawione w literaturze F. Stachowicza „Przeróbka plastyczna”, Oficyna Wydawnicza Politechniki Rzeszowskiej, Rzeszów 2000 r.

Najlepsze własności wytrzymałościowe wyrobów płaskich z jednym żebrem stosowanych w przemyśle lotniczym i samochodowym zapewniają procesy kształtowania plastycznego opisane w literaturze J. Sińczak „Procesy przeróbki plastycznej”, Wydawnictwo Naukowe AKAPIT, Kraków 2003 r. Przykładem jest technologia wyciskania, przy której zachodzi znaczne zużycie narzędzi z uwagi na występowanie dużych sił kształtowania opisane przez W. Liburę „Płynięcie metalu w procesie wyciskania”, AGH Uczelniane Wydawnictwa Naukowo-Dydaktyczne, Kraków 2008 r.

Spośród metod kształtowania plastycznego wyrobów płaskich z jednym żebrem wyróżnić można kucie matrycowe opisane w literaturze specjalistycznej przez P. Skubisza „Technologie kucia matrycowego”, ARBOR FP, Kraków 2010 r. Wadą tej metody jest ograniczone zastosowanie, niemożliwe jest bowiem wytwarzanie wyrobów płaskich z bardzo wysokim i cienkościennym żebrem.

Istotą sposobu kształtowania plastycznego w wykroju zamkniętym wyrobów płaskich z jednym żebrem w trójsuwakowej prasie kuźniczej jest to, że półfabrykat w kształcie płaskiej płyty umieszcza się w wykroju zamkniętym pomiędzy matrycą a narzędziami, a następnie spęcza się przy użyciu bocznych narzędzi kształtujących zbliżających się do siebie ruchem posuwistym ze stałą prędkością przez co wyciska się środkową część spęczanego odcinka płyty w górną część przestrzeni wykroju i kształtuje się żebro o założonych wymiarach wyrobu gotowego.

Sposobem według wynalazku uzyskuje się wyroby płaskie z jednym żebrem o dobrych własnościach mechanicznych i użytkowych wynikających z korzystniejszej struktury ukształtowanego wyrobu. Zaletą wynalazku jest możliwość unifikacji prostych narzędzi do kształtowania plastycznego w wykroju zamkniętym wyrobów płaskich z jednym żebrem, co spowoduje obniżenie kosztów. Wynikiem sposobu kształtowania według wynalazku jest znaczne zmniejszenie strat materiałowych oraz czasochłonności i energochłonności procesu ze względu na możliwość wykonania wyrobu w jednym cyklu pracy prasy. Wynalazek umożliwia otrzymanie detali o bardzo zbliżonych kształtach i wymiarach do wyrobów gotowych stosowanych w branży lotniczej i samochodowej. Sposób kształtowania plastycznego w wykroju zamkniętym pozwala uzyskać wyroby płaskie o równomiernym rozkładzie wysokości cienkiego żebra. Ważnym aspektem wynalazku jest uniwersalność sposobu kształtowania plastycznego w wykroju zamkniętym, który jest wykorzystywany do otrzymania wyrobów płaskich z jednym żebrem z różnych materiałów metalowych używanych w procesach przeróbki plastycznej.

Wynalazek został przedstawiony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok początku procesu kształtowania plastycznego w wykroju zamkniętym wyrobu płaskiego z jednym żebrem oraz rodzaj użytego półfabrykatu, a fig. 2 - widok końca procesu kształtowania plastycznego w wykroju zamkniętym wyrobu płaskiego z jednym żebrem oraz otrzymany wyrób gotowy.

Sposób kształtowania plastycznego w wykroju zamkniętym wyrobów płaskich z jednym żebrem polega na tym, że półfabrykat 1 w kształcie płaskiej płyty umieszcza się w wykroju pomiędzy matrycą 2 a narzędziami 3 i 4. Następnie boczne narzędzia 3 i 4 kształtujące zbliżające się do siebie ruchem posuwistym ze stałą prędkością v powodują spęczanie półfabrykatu 1. Jednocześnie środkowa część spęczanego odcinka płyty jest wyciskana w górną część przestrzeni wykroju do momentu osiągnięcia założonych wymiarów i kształtu żebra. Po otrzymaniu ostatecznego kształtu wyrobu 5 gotowego boczne narzędzia 3 i 4 cofają się do położenia wyjściowego.

PL 214 513 B1

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Sposób kształtowania plastycznego w wykroju zamkniętym wyrobów płaskich z jednym żebrem w trójsuwakowej prasie kuźniczej, znamienny tym, że półfabrykat (1) w kształcie płaskiej płyty umieszcza się w wykroju zamkniętym pomiędzy matrycą (2) a narzędziami (3) i (4), a następnie spęcza się przy użyciu bocznych narzędzi (3) i (4) kształtujących zbliżających się do siebie ruchem posuwistym ze stałą prędkością przez co wyciska się środkową część spęczanego odcinka płyty w górną część przestrzeni wykroju i kształtuje się żebro o założonych wymiarach wyrobu gotowego (5).