PL213679B1 - 3-Tienyloanalog nerolidolu - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest nowy związek, 3-tienyloanalog nerolidolu, o przyjemnym, trwałym warzywnym zapachu, podobnym do zapachu korzenia marchwi.

Nerolidol jest acyklicznym seskwiterpenowym alkoholem występującym w przyrodzie, między innymi w olejku cabreuva i jest powszechnie stosowany w kompozycjach zapachowych i aromatach spożywczych.

Znany jest z opisu patentowego PL 198495 furyloanalog nerolidolu czyli 9-furan-2-ylo-3,7-dimetylonona-1,6-dien-3-ol, o delikatnym, kwiatowym zapachu, podobnym do zapachu nerolidolu.

Natomiast z opisu patentowego PL 198497 jest znany metylofuryloanalog nerolidolu czyli 3,7-dimetylo-9-(5-metylofuran-2-ylo)-nona-1,6-dien-3-ol, o przyjemnym, delikatnym, kwiatowym zapachu, podobnym do zapachu nerolidolu.

Przedmiotem wynalazku jest nowy związek, 9-tiofen-3-ylo-3,7-dimetylonona-1,6-dien-3-ol o wzorze 1

stanowiący 3-tienyloanalog nerolidolu, w którym reszta izobutenylowa nerolidolu została zastąpiona podstawnikiem tiofenowym. Nowy związek stanowi mieszaninę izomerów geometrycznych E,Z w stosunku 4:3, charakteryzuje się przyjemnym, trwałym warzywnym zapachem, podobnym do zapachu korzenia marchwi. Znajduje zastosowanie jako składnik aromatów spożywczych i kompozycji zapachowych. Właściwości fizyko-chemiczne i spektralne nowego związku są następujące: temperatura wrzenia 399-408 K przy ciśnieniu 0.63 kPa;

MS (izomer trans). 232(M⁺-18)(4), 164(17), 107(22), 98(35), 97(100), 93(272), 71(38), 55(22), 53(20), 43(35).

MS (izomer cis): 232(M⁺-18)(4), 164(16), 107(17), 98(51), 97(100), 93(22), 71(38), 55(18), 53(20), 43(31).

¹H NMR (CDCl₃) (izomer cis/trans) δ: 7.23(m, 1H), 6.92(m, 2H), 5.89(2dd, J=17.5, 10.50, 1H), 5.23(m, 1H), 5.16(m, 2H), 5.06(m, 1H), 2.72(m, 2H), 2.32(m, 2H), 1.71 i 1.64(2s, 3H), 1.27 i 1.24 (2s, 3H);

¹³C NMR (CDCl3) (izomer cis/trans) δ: 144.61, 142.05, 134.12, 133.95, 127.86, 127.73, 125.46, 124.55, 124.52, 119.64, 119.43, 111.22, 72.95, 41.81, 41.57, 40.02, 32.49, 28.48, 28.11, 27.26, 27.21, 22.89, 22.23, 21.99,15.59.

Nowy związek, 9-tiofen-3-ylo-3,7-dimetylonona-1,6-dien-3-ol o wzorze 1, w postaci mieszaniny izomerów cis/trans otrzymuje się z 5-tiofen-3-ylo-3-metylopent-1-en-3-olu o wzorze 2

który ogrzewa się z acetylooctanem etylu, powstały w wyniku tej reakcji keton poddaje się reakcji Grignard'a z bromkiem winylomagnezowym w środowisku tetrahydrofuranu i po zakończeniu tej reakcji do środowiska reakcji dodaje się nasycony roztwór chlorku amonowego, produkt ekstrahuje się toluenem, przemywa wodą i po odparowaniu z niego rozpuszczalnika, poddaje się go destylacji pod zmniejszonym ciśnieniem, w wyniku czego otrzymuje się związek o wzorze 1 z wydajnością 61% w przeliczeniu na związek o wzorze 2.

PL 213 679 B1

Przedmiot wynalazku ilustruje poniższy przykład.

P r z y k ł a d.

Mieszaninę 0.1 mola 5-tiofen-3-ylo-3-metylopent-1-en-3-olu o wzorze 2 i 0.2 mola acetylooctanu etylu ogrzewano do 453 K w czasie 3 godzin. W trakcie reakcji wydzielał się ditlenek węgla i oddestylowywał etanol. Po zakończeniu reakcji odparowano nadmiar acetylooctanu etylu i produkt reakcji w postaci ketonu destylowano w temperaturze 395-402 K przy ciśnieniu 0.50 kPa. 0.048 mola otrzymanego ketonu wkroplono w czasie 2 godzin do roztworu 0.05 mola bromku winylomagnezowego w 50 ml tetrahydrofuranu utrzymując temperaturę około 308 K. Po zakończeniu reakcji dodano nasycony roztwór chlorku amonowego i produkt ekstrahowano 3 porcjami toluenu. Po przemyciu wodą i odparowaniu rozpuszczalnika produkt destylowano w temperaturze 399-408 K przy ciśnieniu 0.62 kPa.

Otrzymano mieszaninę izomerów cis/trans 9-tiofen-3-ylo-3,7-dimetylonona-1,6-dien-3-olu o wzorze 1 z wydajnością 61% w przeliczeniu na związek wyjściowy o wzorze 2, o wyżej podanych właściwościach fizyko-chemicznych oraz spektralnych.

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Nowy związek, 9-tiofen-3-ylo-3,7-dimetylonona-1,6-dien-3-ol o wzorze 1 stanowiący 3-tienyloanalog nerolidolu.