PL208965B1 - Urządzenie drogowe - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest urządzenie drogowe składające się ze sztywnej pokrywy zamontowanej przegubowo na ramie, w szczególności z pokrywą w postaci kraty. Jest ono stosowane w szczególnoś ci w urzą dzeniach zwie ńczają cych kominki na odprowadzeniach wód deszczowych lub w urządzeniach zamykających kominki rewizyjne lub kontrolne w podziemnych sieciach wodnych takich, jak włazy uliczne lub chodnikowe.

Ze względów bezpieczeństwa, jak również ze względów ekonomicznych istotne jest, aby pokrywy urządzeń drogowych mogły być zdejmowane jedynie przez osoby uprawnione.

Znane są urządzenia drogowe wyposażone w środki utrudniające zdjęcie pokrywy sposobem wyłącznie ręcznym. Znane jest w szczególności urządzenie zwieńczające kominki włazowe lub kominki na odprowadzeniach wód deszczowych, zawierające ramę i pokrywę zbudowaną ze zdejmowanej kraty, przystosowanej do przegubowego połączenia z ramą na osi obrotu, leżącej przy boku kraty, przy czym krata ta składa się, patrząc w kierunku jej osi obrotu, z części środkowej i dwóch części bocznych, na których znajdują się czopy wchodzące w gniazda znajdujące się w ramie. Części boczne połączone są sprężyście z częścią środkową, co sprawia, że całość jest strukturą odkształcalną. Odkształcalność konstrukcji kraty wykorzystano ponadto wyposażając ją w jeden lub kilka prętów również sprężyście odkształcalnych, przystosowanych do zatrzaskiwania się w występie znajdującym się w ramie, co uniemoż liwia rę czne otwarcie włazu przez zdję cie kraty. Jednak dzi ę ki temu, ż e konstrukcja kraty jest odkształcalna, zdjęcie jej jest możliwe. Należy w tym celu podważyć boczne, skrajne pręty dowolnej dźwigni i uwolnić czopy z ich gniazd w ramie.

Znane są również urządzenia zabezpieczające przed kradzieżą, które dla utrudnienia zdjęcia pokrywy wymagają zastosowania elementu zdejmowanego. Jest to niewygodne, ponieważ element ten można zgubić lub zdjąć za pomocą innego narzędzia.

Celem wynalazku jest zaradzenie tym niedogodnościom.

Urządzenie drogowe według wynalazku składa się ze sztywnej pokrywy zamontowanej przegubowo na ramie, przy czym pokrywa ma dwie krawędzie boczne zawierające dwa czopy, wyznaczające oś przegubu równoległą do krawędzi obrotu pokrywy, umieszczane w dwóch odpowiednich wgłębieniach w ramie, nad które zachodzi przynajmniej częściowo ścianka stanowiąca część ramy.

Urządzenie drogowe według wynalazku charakteryzuje się tym, że pokrywa zawiera ponadto giętki bolec, sprężyście odkształcany po oparciu go o występ znajdujący się na odpowiedniej krawędzi końcowej ramy, skierowany równolegle do krawędzi bocznych, przy czym wolna końcówka tego bolca, umieszczana w pobliżu krawędzi obrotu, jest ukształtowana odpowiednio do współpracy z występem, podczas wkładania czopów do wgłębień w ramie.

Korzystnie, występ ma górną powierzchnię boczną nachyloną ku górze oraz dolną powierzchnię boczną odciętą do wewnątrz, która w położeniu zamknięcia pokrywy na ramie współpracuje z odpowiednią skośną powierzchnią wolnej końcówki giętkiego, sprężystego bolca.

Korzystnie, w ramie znajduje się, po stronie przeciwległej do występu, drugi występ znajdujący się na krawędzi końcowej, przeciwległej do krawędzi obrotu i przystosowany do zatrzaskiwania się z wolną końcówką drugiego giętkiego, sprężystego bolca zawartego w pokrywie.

Drugi występ i wolna końcówka drugiego giętkiego, sprężystego bolca korzystnie zawierają powierzchnie współpracujące tworzące krzywki, działające w kierunku otwarcia i/lub zamknięcia pokrywy.

Wolna końcówka każdego giętkiego, sprężystego bolca korzystnie zawiera podcięcie dla strefy bocznej występu.

Korzystnie, bolce skierowane są prostopadle do kierunku, w którym skierowane są czopy przegubu.

Bolce korzystnie umieszczone są w odpowiednich wycięciach pokrywy, przy czym wolna końcówka każdego bolca dochodzi do odstępu wykonanego w odpowiedniej krawędzi pokrywy.

Pokrywa korzystnie jest kratą, ewentualnie jest to krata z żeliwa sferoidalnego.

Korzystnie, pokrywa ma kształt ogólny czworoboku.

Zastosowanie sprężyście odkształcalnego bolca umożliwia, przez jego sprężyste odkształcenie po oparciu go o występ, włożenie czopów do odpowiednich wgłębień znajdujących się w ramie i wyciągnięcie ich z tych wgłębień.

Dzięki tej konstrukcji, utrudnione jest nieuprawnione zdjęcie, a zwłaszcza kradzież pokrywy, ponieważ wymaga to zastosowania specjalnego narzędzia, takiego jak łom górniczy lub kilof.

PL 208 965 B1

Przedmiot wynalazku przedstawiono w nie ograniczającym go przykładzie wykonania z odniesieniem do załączonych rysunków, na których: fig. 1 przedstawia schematycznie, w przekroju wzdłuż linii I-I z fig. 2, ramę stanowiącą część składową urządzenia drogowego według pierwszego wariantu wykonania wynalazku; fig. 2 przedstawia schematycznie widok z góry ramy przedstawionej w przekroju na fig. 1; fig. 3 przedstawia schematycznie przekrój ramy z fig. 2 wzdłuż linii III-III z tej figury; fig. 4 przedstawia schematycznie przekrój ramy z fig. 2 wzdłuż linii IV-IV z tej figury; fig. 5 przedstawia schematycznie widok z przodu pokrywy stanowiącej część składową urządzenia drogowego według pierwszego wariantu wykonania wynalazku; fig. 6 przedstawia schematycznie widok z góry pokrywy z fig. 5; fig. 7 przedstawia schematycznie przekrój pokrywy z fig. 6 wzdłuż linii VII-VII z tej figury; fig. 8 przedstawia schematycznie przekrój pokrywy z fig. 6 wzdłuż linii VIII-VIII z tej figury; fig. 9 przedstawia schematycznie przekrój pokrywy z fig. 6 wzdłuż linii IX-IX z tej figury; fig. 10 przedstawia schematycznie widok z góry urządzenia drogowego według pierwszego wariantu wykonania; fig. 11A przedstawia schematycznie widok w perspektywie występu ramy z fig. 1 do 4 i wolnej końcówki giętkiego bolca pokrywy z fig. 5 do 9, przystosowanych do zatrzaskiwania naprzeciw siebie w położeniu zamknięcia pokrywy, ale dla jasności rysunku przedstawionych w odległości jeden od drugiego; fig. 11B przedstawia schematycznie przekrój poprzeczny drugiego występu ramy z fig. 1 do 4 i drugiego giętkiego bolca pokrywy z fig. 5 do 9, przystosowanych do zatrzaskiwania naprzeciw siebie w położeniu zamknięcia pokrywy, ale dla jasności rysunku przedstawionych w odległości jeden od drugiego, na wysokości linii XI-XI z fig. 10; i fig. 12 przedstawia schematycznie widok z góry urządzenia drogowego według drugiego wariantu wykonania wynalazku.

Urządzenie drogowe przedstawione na rysunkach jest urządzeniem zwieńczającym dla sieci kanalizacyjnych, przeznaczonym do zamocowania w gruncie, na przykład w nawierzchni jezdni, na górnym krańcu kominka odprowadzania lub dostępu (nie przedstawionego); urządzenie to jest tutaj czworobokiem, ale oczywiście ten kształt nie ogranicza innych rozwiązań.

Urządzenie składa się z dwóch części z żeliwa sferoidalnego, to znaczy z ramy 1, w tym przypadku o kształcie ogólnym prostokątnym, otaczającej wejście 2, w tym przypadku okrągłe, do kominka i ze sztywnej kraty 3 tworzącej pokrywę zamykającą ramę. Pokrywa 3 i rama 1 są połączone przegubowo jedna z drugą za pomocą wzajemnie oddziałujących środków przegubowych tak, aby pokrywa mogła być poruszana między położeniem zamknięcia, kiedy spoczywa na ramie i mniej więcej przykrywa wejście, a położeniem otwarcia, kiedy je całkowicie odsłania. Pokrywa 3 jest w zasadzie obracana wokół osi, która jest w przybliżeniu pozioma i równoległa do mniejszych boków prostokąta urządzenia i spoczywa w ramie między dwoma położeniami wzmiankowanymi powyżej.

Zastosowane tu słowo „poziomy(a) oznacza (i będzie oznaczać w całym tekście) „równoległy do płaszczyzny w której ułożona jest rama, pomimo że płaszczyzna ta może być ewentualnie nachylona, jeżeli urządzenie przeznaczone jest do umieszczenia na powierzchni gruntu nachylonego, a słowo „pionowy(a) oznaczać będzie „prostopadły do płaszczyzny w której położona jest rama.

Środkami współpracującymi ze sobą przegubowo - pokrywy 3 i ramy 1 są odpowiednio dwa czopy 30A, 30B wystające po bokach z jednej i z drugiej strony pokrywy, zawarte w dwóch krawędziach bocznych w pobliżu krawędzi końcowej 31 zwanej dalej „krawędzią obrotu pokrywy, przy czym te dwa czopy są ustawione współosiowo jeden z drugim wyznaczając w przybliżeniu poziomą oś obrotu pokrywy, oraz dwa wgłębienia 10 w ramie przystosowane do pomieszczenia odpowiednio dwóch czopów pokrywy.

Wgłębienia 10 w ramie obramowane są krawędzią końcową 11 i krawędziami bocznymi 12 ramy, które stanowią część jej ścianki zewnętrznej, przy czym krawędź końcowa 11 przeznaczona jest równocześnie do pomieszczenia krawędzi obrotu 31 pokrywy, w pobliżu której umieszczone są czopy 30A, 30B; ta krawędź końcowa 11 ramy służy jako ogranicznik pokrywie 3 i wyznacza położenie otwarcia w oparciu o tę krawędź.

Nad dwa wgłębienia 10 zachodzi ścianka 13, której powierzchnia górna jest współpłaszczyznowa z powierzchnią górną ramy, to znaczy kantem górnym ścianki zewnętrznej ramy i w przybliżeniu z powierzchnią górną pokrywy 3 kiedy jest ona w położeniu zamknięcia; dla jednego z wgłębień, ścianka 13 tworzy wycięcie 130, którego funkcja będzie omówiona później, podczas gdy dla drugiego wgłębienia, ścianka 13 łączy się bez nieciągłości z krawędzią końcową 11 ramy i tworzy nad nią mostek materiałowy.

Obie krawędzie końcowe 11 i 11' ramy wyposażone są w występ 14, 14' dla pokrywy 3, skierowany w kierunku wnętrza ramy i którego powierzchnia górna jest współpłaszczyznowa z krawędziami końcowymi 11, 11'; oba występy 14, 14' są umieszczone naprzeciw siebie, po tej samej stronie dużej

PL 208 965 B1 środkowej 15 ramy 1, to znaczy od strony gdzie ścianka 13 zawiera wycięcie 130, kilka milimetrów od tej dużej środkowej; każdy występ zawiera, w jego części górnej, powierzchnie boczne nachylone zbieżnie jedna z drugą w kierunku powierzchni górnej, przy czym powierzchnia boczna 141, 141' każdego występu, usytuowana od strony dużej środkowej 15, przeznaczona jest do utworzenia powierzchni nacisku oddziałującej na giętki element pokrywy jak to zobaczymy dalej; w części dolnej, oba występy zawierają również powierzchnie boczne nachylone, a bardziej szczegółowo powierzchnię boczną 142, 142' usytuowaną od strony dużej środkowej ramy i odchyloną od tej dużej środkowej w stronę powierzchni wewnętrznej występu, przeznaczoną do utworzenia powierzchni nacisku oddziałującej również na giętki element pokrywy, w okolicznościach również wyjaśnionych dalej.

Dla ułatwienia, określenia takie jak wysoki(a), „niski(a), „górny(a), „dolny, „na wierzchu, „pod spodem, „na, „pod, odnoszą się do elementów pokrywy 3 w położeniu zamknięcia.

Krata stanowiąca pokrywę 3 składa się z jednej części, o kształcie ogólnym w przybliżeniu prostokątnym, z prętów podłużnych rozciągających się prostopadle do jej osi obrotu i prętów poprzecznych rozciągających się równolegle do tej osi, przy czym pręty te wyznaczają otwory przechodzące na wylot przez pokrywę dzięki czemu jest ona lekka tworząc równocześnie sztywną konstrukcję.

Obszary prętów podłużnych 32A, 32B dochodzące do brzegów kraty 3 w miejscach, gdzie znajdują się czopy 30A, 30B, mają przekrój w kształcie odwróconej litery L, której ramię poziome położone jest w górnej części kraty i której wolna końcówka ramienia pionowego jest w dolnej części kraty; ramiona poziome odwróconych L dwóch prętów 32A, 32B skierowane są w tym samym kierunku i w ten sposób ramię pionowe odwróconego L jednego z prętów 32A wyznacza krawędź boczną kraty, podczas gdy przeciwległa krawędź boczna jest wyznaczona przez wolną końcówkę ramienia poziomego odwróconego L drugiego pręta 32B, którego ramię pionowe jest cofnięte w stosunku do tej krawędzi bocznej; ponieważ oba czopy 30A, 30B leżą poza obrysem kraty na mniej więcej tej samej długości, czop 30A zawarty w pierwszym pręcie 32A jest krótszy niż czop 30B zawarty w drugim pręcie 32B (patrz fig. 7 i 8); aby ułatwić jego włożenie na miejsce. Krótszy czop 30A ma ponadto zukosowane krawędzie lub jest ścięty, tak aby utworzyć strefę jeszcze bardziej skróconą od strony najbliższego brzegu końcowego kraty (patrz fig. 6).

Krawędź końcowa 31 kraty (krawędź obrotu), w pobliżu której umieszczone są czopy 30A, 30B, składa się ze współliniowych odcinków, oddzielonych odstępem 33 o długości w przybliżeniu równej po obu stronach dużej środkowej 15 ramy 1 w jej położeniu zamknięcia. Odstęp 33 jest powiększony przez wycięcie 34 rozciągające się w kierunku strefy środkowej kraty, która w głębi jest utworzona przez pręt poprzeczny 35, równoległy do krawędzi obrotu 31; to wycięcie 34, szersze niż odstęp 33, leży po jednej i po drugiej stronie dużej środkowej 15.

Pręt poprzeczny 35 stanowiący część sztywnej konstrukcji zawiera, stanowiący z nią jeden element, giętki i sprężysty bolec 36, rozciągający się w wycięciu w przybliżeniu wzdłuż głównej osi środkowej 15 ramy w jej położeniu zamknięcia, to znaczy prostopadle do osi przegubu w przybliżeniu od środka pręta poprzecznego 35 aż do odstępu 33 między dwoma odcinkami 31A, 31B, w odległości od nich, przy czym strefa wolnej końcówki giętkiego bolca 36 usytuowana jest w przybliżeniu w równej odległości od tych dwóch odcinków. Z taką geometrią i bliskością występu 14 i głównej osi środkowej 15, umieszczenie kraty 3 w położeniu zamknięcia w ramie 1 byłoby niemożliwe gdyby te dwa elementy nie były odpowiednio przystosowane; dokładniej, powierzchnia strefy wolnej końcówki bolca, współpłaszczyznowa z powierzchnią górną kraty tworzy szerokie wydrążenie 361 dochodzące do tej powierzchni górnej od strony odcinka 31B leżącego bliżej dłuższego czopa 30B; to wydrążenie 361 stanowi gniazdo dla strefy bocznej występu 14 ramy usytuowanej od strony dużej środkowej 15, kiedy krata jest w położeniu zamknięcia w ramie; powierzchnia boczna tej samej strefy bolca 36 położona poniżej poziomu wydrążenia 361 wyznacza grzbiet w kształcie odwróconego V skierowanego ostrzem naprzeciw odcinka 31B, utworzony z nachylonej powierzchni górnej 365 i cofniętej powierzchni dolnej 362. Zasadniczo pionowa powierzchnia 363 łączy powierzchnię nachyloną 365 z powierzchnią górną kraty.

Krawędź końcowa 31' kraty, przeciwległa i w przybliżeniu równoległa do krawędzi obrotu 31, składa się również z trzech odcinków 31A', 31B', 31C' rozmieszczonych wzdłuż tej krawędzi, której dwa odcinki 31A', 31B' są oddzielone odstępem 33' sięgającym na mniej więcej taką samą odległość po obu stronach dużej środkowej 15 ramy kiedy krata 3 jest do niej wsunięta w położeniu zamknięcia.

Odstęp 33' przechodzi w wycięcie 34' rozciągające się w kierunku strefy środkowej kraty, które ograniczone jest przez pręt poprzeczny 35' równoległy do krawędzi końcowej 31'; wycięcie 34, szersze niż odstęp 33', rozciąga się z jednej i z drugiej strony dużej środkowej 15.

PL 208 965 B1

Pręt poprzeczny 35' o sztywnej konstrukcji zawiera, stanowiący z nią jeden element, bolec 36' blokowania pokrywy w położeniu zamknięcia, również giętki i sprężysty, rozciągający się w wycięciu w przybliżeniu wzdłuż dużej środkowej 15 ramy kiedy krata jest w położeniu zamknięcia, to znaczy prostopadle do osi obrotu w przybliżeniu od środka pręta poprzecznego 35' aż do odstępu 33' między dwoma odcinkami 31A', 31B', w pewnej odległości od nich, przy czym strefa wolnej końcówki giętkiego bolca 36' usytuowana jest w przybliżeniu w równej odległości od tych dwóch odcinków. Ponieważ, z taką geometrią, umieszczenie kraty 31 w położeniu zamknięcia w ramie 1 byłoby niemożliwe gdyby te dwa elementy nie były odpowiednio przystosowane, powierzchnia strefy wolnej końcówki bolca 36' współpłaszczyznowa z powierzchnią górną kraty tworzy otwór 361' dochodzący do tej powierzchni górnej od strony odcinka 31B' który jest położony bliżej dłuższego czopa 30B; to wydrążenie 361' stanowi gniazdo dla strefy bocznej występu 14' ramy usytuowanej obok dużej środkowej 15, kiedy krata jest w położeniu zamknięcia w ramie; powierzchnia boczna tej samej strefy bolca 36' położona poniżej poziomu wydrążenia 361' wyznacza grzbiet w kształcie odwróconego V skierowanego ostrzem naprzeciw odcinka 31B' i tworzy powierzchnię przejmowania nacisku przystosowaną do przejęcia, podczas wkładania krawędzi końcowej 31' kraty w ramę naprzeciwko jej krawędzi końcowej 11', nacisku powierzchni bocznej 141' występu 14' powodując sprężyste odkształcenie bolca, a podczas odsłaniania krawędzi końcowej 312, nacisku powierzchni bocznej 142' powodując również sprężyste odkształcenie bolca. Grzbiet utworzony z odwróconego V jest utworzony przez nachyloną powierzchnię górną 365' i przez cofniętą powierzchnię dolną 362', przy czym zasadniczo pionowa powierzchnia 363' łączy powierzchnię górną 365' z powierzchnią górną kraty.

Obecnie opisane zostaną w sposób szczegółowy operacje montażu kraty 3 w ramie 1, zamykanie urządzenia, wyciąganie kraty, oraz blokowanie kraty i w miarę ich wykonywania, niektóre części ramy i kraty a w szczególności występy 14, 14' i bolce 36, 362, które umożliwiają powyższe operacje.

W celu zamontowania dwóch czopów 30A, 30B we wgłębieniach 10 ramy 1 postępuje się w następujący sposób:

- ustawia się kratę pod kątem 3 do 90° w stosunku do ramy, lekko ukośnie tak, aby można było wprowadzić dłuższy czop 30B do odpowiedniego wgłębienia 10; w tym położeniu, kant końcówki 364 zasadniczo pionowej powierzchni 363 giętkiego bolca 36 styka się z nachyloną boczną powierzchnią 141 występu 14 ramy, podczas gdy ukos czopa 30A styka się z krawędzią pionową ścianki 13 usytuowanej od strony czopa 30A; w ten sposób każde dodatkowe przesunięcie kraty w kierunku ścianki 13 usytuowanej od strony czopa 30B, konieczne, aby wprowadzić czop 30A do jego wgłębienia 10, staje się niemożliwe; w tym położeniu, ramię poziome L odwrócone od pręta 32B znajduje się naprzeciwko wycięcia 130 wykonanego w ściance 13 od strony czopa 30B;

- następnie wywiera się na kratę 3 nacisk skierowany z góry na dół, umożliwiając w ten sposób ukośnej krawędzi czopa 30A ślizganie się po pionowej krawędzi ścianki 13, co powoduje przemieszczenie się kraty poprzecznie przy równoczesnym zginaniu bolca 36; od strony czopa 30B, ramię poziome odwróconego L pręta 32B wsuwa się do wycięcia 130 ścianki 13, przy czym grubość tego ramienia jest mniejsza od szerokości wycięcia;

- podczas gdy czop 30A wysuwa się z krawędzi pionowej ścianki 13, bolec 36 wraca do wolnego położenia i odsyła w ten sposób czop 30A do odpowiedniego wgłębienia 10, przy czym to przemieszczenie poprzeczne kraty powoduje również jej wysunięcie z wycięcia 130 ścianki 13. W tym położeniu pionowym, w którym czopy są wsunięte do wgłębień, krata ma lekki luz poprzeczny którego amplituda nie pozwala na wysunięcie jednego lub drugiego z czopów, co powoduje, że kraty nie można wymontować z ramy bez odpowiednich narzędzi, sprężysty bolec 36 spełnia w ten sposób funkcję zabezpieczenia przeciw kradzieży.

Podczas zamykania kraty, wolna końcówka giętkiego bolca 36 przechodzi pod występem nacisku 14 i nachylona powierzchnia 365 bolca dochodzi do bocznej powierzchni nachylonej 142 występu 14 od spodu aby naprężyć giętki bolec 36, którego druga funkcja polega na utrzymaniu krawędzi obrotu 31 kraty w styku z ramą 1. W tym celu, nachylenie powierzchni 365 odpowiada nachyleniu powierzchni 142.

Ta współpraca między powierzchniami 365 i 142 umożliwia, w położeniu zamknięcia, nałożenie kraty na ramę. Należy zauważyć ponadto, że powierzchnie 141 i 142 występu 14 mają nachylenia typowe rzędu 20° i 30° odpowiednio w stosunku do pionu.

Aby wyciągnąć kratę 3, postępuje się w następujący sposób:

- umieszcza się kratę w położeniu otwarcia pod kątem 90°;

PL 208 965 B1

- umieszcza się narzędzie (łom górniczy lub kilof) w pobliżu czopa 30A, między kratą i powierzchnią wewnętrzną krawędzi bocznej 12 ramy;

- wywiera się nacisk tak, aby przemieścić (przesunąć) kratę zginając giętki bolec 36, którego powierzchnia pionowa 363 styka się z grzbietem utworzonym przez nachylone powierzchnie boczne 141 i 142 występu 14 i to dotąd, aż ugięcie bolca 36 będzie wystarczające, aby umożliwić wydobycie czopa 30A z jego wgłębienia;

- wreszcie przesuwa się kratę w kierunku przeciwnym aby uwolnić dłuższy czop 30B.

Aby zablokować kratę 3 w położeniu zamknięcia i przeszkodzić w ten sposób jej podniesieniu w kierunku otwarcia, stosuje się drugi giętki bolec 36], umieszczony po przeciwnej stronie niż przegub i przystosowany do współpracy przez mechanizm zapadkowy z drugim występem 14' ramy.

Występ 14' ma, jak to pokazano, kształt wypukły w postaci odwróconego V z powierzchnią tworzącą pochylenie górne 141' zwróconą ku górze i powierzchnią tworzącą pochylenie dolne 142' cofniętą od pionu. Korzystnie, powierzchnia 141' jest mniej odchylona od pionu niż powierzchnia 142', przy czym typowe wielkości nachylenia są rzędu 20° i odpowiednio 30°. Podobnie jest z powierzchniami tworzącymi pochylenia współpracujące 365' i 362' należącymi do giętkiego bolca 36', które mają również kształt wypukły w postaci odwróconego V, przy czym powierzchnia górna 365' ma to samo nachylenie co powierzchnia dolna 142' występu 14', podczas gdy powierzchnia dolna 362' bolca 36' ma to samo nachylenie co powierzchnia górna 141' występu 14].

Tak więc, aby zablokować kratę 3 na ramie 1, przechyla się ją w kierunku zamknięcia, ewentualnie potrząsając nią; współdziałanie powierzchni 362' i 141' odpycha sprężysty bolec 36', następnie, po przekroczeniu wierzchołka V, bolec 36' wraca sprężyście do swego położenia początkowego. Krata jest wówczas zablokowana przez współpracę powierzchni 365' bolca 36' z powierzchnią wewnętrzną 142' występu 14'.

To współdziałanie przeciwdziała otwarciu kraty bez odpowiedniego narzędzia i dociska kratę do ramy.

Aby otworzyć kratę (odblokować), wprowadza się narzędzie, na przykład łom górniczy między kratę i ramę w strefie oddalonej od przegubu zwłaszcza na wysokości krawędzi końcowej 31' lub na wysokości krawędzi bocznych 12 w pobliżu krawędzi 31'; następnie, dociskając do ramy, wywiera się wahadłowy nacisk w kierunku otwarcia.

Powierzchnia górna 365' bolca 36' ślizga się wówczas na zasadzie krzywki wzdłuż powierzchni dolnej 142' występu 14', przy czym bolec 36' zgina się sprężyście aż do uwolnienia z oddziaływania występu 14'. W położeniu końcowym odblokowanym, bolec 36' powraca sprężyście do położenia wyjściowego.

Giętki bolec 36' zapewnia w ten sposób automatyczne blokowanie i odblokowanie kraty 3, bez konieczności bezpośredniego oddziaływania na nią, co powodowałoby ryzyko jej uszkodzenia.

Należy zauważyć, że powierzchnia 362 bolca 36 nie odgrywa żadnej aktywnej roli i że powierzchnia 142 występu 14 nie oddziałuje podczas montażu lub demontażu kraty; natomiast powierzchnia ta umożliwia, we współpracy z nachyloną powierzchnią 365 bolca 36, dociśnięcie kraty do ramy w położeniu zamknięcia kraty.

Fig. 12 przedstawia wariant wykonania urządzenia drogowego według wynalazku, w którym urządzenie to ma kształt ogólny w przybliżeniu kwadratowy. Różnice między tym urządzeniem a urządzeniem przedstawionym na poprzednich figurach polegają na tym, że kształt ogólny jest kwadratowy, a nie prostokątny i na tym, że krata 3 ma geometrię tylko lekko różniącą się z powodu tego kwadratowego kształtu.

Elementy widoczne na fig. 12, które zostały już opisane w odniesieniu do fig. 1 do 11 mają te same numery oznaczeń. W szczególności, krata 3 zawiera dwa pręty podłużne 32A, 32B, na których znajdują się czopy 30A, 30B, wyznaczające oś obrotu równoległą do krawędzi obrotu pokrywy, wkładane do odpowiednich wgłębień 10 ramy 1, na które zachodzi ścianka 13. Czop 30A znajdujący się na pierwszym pręcie podłużnym 32A, jest krótszy, niż czop 30B znajdujący się na drugim pręcie podłużnym 32B. Krata 3' zawiera również sprężysty bolec 36, równoległy do prętów bocznych 32A, 32B, przy czym swobodny koniec bolca 36, zachodzi na przestrzeń 33 znajdującą się między dwiema częściami 31A, 31B krawędzi obrotu. Bolec 36 jest przystosowany do współpracy z oporowym występem 14 znajdującym się na odpowiedniej krawędzi obrotu 11 ramy 1 w celu umożliwienia, przez sprężyste odkształcenie bolca 36 opartego na występie 14, włożenie czopów do odpowiednich wgłębień znajdujących się w ramie i wyciągnięcie ich z tych wgłębień.

PL 208 965 B1

Dodatkowo, aby zablokować kratę 3 w położeniu zamkniętym, i w ten sposób zapobiec jej otwarciu, krata jest również zaopatrzona w dodatkowy sprężysty bolec 36', umieszczony naprzeciw krawędzi obrotu kraty i mający swobodny koniec przystosowany do zatrzaskiwania go na drugim oporowym występie 141, znajdującym się na ramie i umieszczonym naprzeciw oporowego występu 14.

Wynalazek nie ogranicza się do przedstawionych wariantów wykonania. W ramach wynalazku możliwe są różne inne jego warianty. W szczególności możliwe są warianty wykonania, w których pokrywa nie jest w kształcie kraty i warianty, w których wzdłuż tego samego brzegu pokrywy istnieje kilka odstępów przedłużonych przez wycięcia w których znajduje się giętki, sprężysty bolec. Można zwłaszcza przewidzieć warianty wykonania, w których pokrywa jest okrągłym włazem i ma co najmniej jeden giętki bolec pod spodem, to znaczy bolec ten znajduje się pod jego powierzchnią dolną i współpracuje z co najmniej jednym występem ramy przesuniętym w dół w stosunku do wariantów wykonania które zostały opisane powyżej.

Claims (10)

1. Urządzenie drogowe składające się ze sztywnej pokrywy (3) zamontowanej przegubowo na ramie (1) przy czym pokrywa (3) ma dwie krawędzie boczne (32A, 32B) zawierające dwa czopy (30A, 30B), wyznaczające oś przegubu równoległą do krawędzi obrotu (31) pokrywy, umieszczane w dwóch odpowiednich wgłębieniach (10) w ramie, nad które zachodzi przynajmniej częściowo ścianka (13) stanowiąca część ramy, znamienne tym, że pokrywa zawiera ponadto giętki bolec (36), sprężyście odkształcany po oparciu go o występ (14) znajdujący się na odpowiedniej krawędzi końcowej (11) ramy, skierowany równolegle do krawędzi bocznych (32A, 32B), przy czym wolna końcówka tego bolca (36), umieszczana w pobliżu krawędzi obrotu (31), jest ukształtowana odpowiednio do współpracy z występem (14), podczas wkładania czopów (30A, 30B) do wgłębień (10) w ramie.

2. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że występ (14) ma powierzchnię boczną górną (141) nachyloną ku górze oraz powierzchnię boczną dolną (142) podciętą do wewnątrz, która w położeniu zamknięcia pokrywy (3) na ramie (1) współpracuje z odpowiednią skośną powierzchnią (365) wolnej końcówki giętkiego, sprężystego bolca (36).

3. Urządzenie według zastrz. 1 albo 2, znamienne tym, że w ramie (1) znajduje się, po stronie przeciwległej do występu (14), drugi występ (14') znajdujący się na krawędzi końcowej (31') przeciwległej do krawędzi obrotu (31) i przystosowany do zatrzaskiwania się z wolną końcówką drugiego giętkiego, sprężystego bolca (36') zawartego w pokrywie (3).

4. Urządzenie według zastrz. 3, znamienne tym, że drugi występ (14') i wolna końcówka drugiego giętkiego, sprężystego bolca (36') zawierają powierzchnie współpracujące (141', 142', 365', 362') tworzące krzywki, działające w kierunku otwarcia i/lub zamknięcia pokrywy.

5. Urządzenie według zastrz. 3, znamienne tym, że wolna końcówka każdego giętkiego, sprężystego bolca (36, 36') zawiera podcięcie (361,361') dla strefy bocznej występu (14, 14').

6. Urządzenie według zastrz. 3, znamienne tym, że bolce (36, 36') skierowane są prostopadle do kierunku, w którym skierowane są czopy (30A, 30B) przegubu.

7. Urządzenie według zastrz. 3, znamienne tym, że bolce (36, 36') umieszczone są w odpowiednich wycięciach (34, 34') pokrywy (3), przy czym wolna końcówka każdego bolca dochodzi do odstępu (33, 33') wykonanego w odpowiedniej krawędzi (31,31') pokrywy.

8. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że pokrywa (3) jest kratą.

9. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że pokrywa (3) jest z żeliwa sferoidalnego.

10. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że pokrywa (3) ma kształt ogólny czworoboku.