Przedmiotem niniejszego wynalazku jest sposób wykonywania elementów budowla¬ nych z betonu, cementu lub podobnego ma- terjalu, przyczem jako uzbrojenie tych ele¬ mentów sluzy material gietki z wlókien ro¬ slinnych, który w wykonanej juz budowli zostaje utrzymany w stanie napietym. Ma¬ terjal ten, umieszczony w betonie, podpiera równiez beton, dopóki beton ten jest plyn¬ ny, dzieki czemu zbedne sa oszalowania.Wiadomo, iz wlókna roslinne sa w znacznym stopniu wytrzymale na rozcia¬ ganie i od dlugiego czasu stosowane w wie¬ lu przypadkach. Ponadto, nitki z wlókien roslinnych sa elastyczne.Wedlug wynalazku stosuje sie materjal, tkany z wlókien roslinnych, jak np. plótno z juty, a w celu zapobiegania rozciaganiu sie wlókien w pierwszych stadjach, nadaje sie materjalowi pewne naprezenie rozcia¬ gajace.Materjal tego rodzaju nie utlenia sie w betonie lub cemencie i zatrzymuje swa wy¬ trzymalosc przez czas nieograniczony.Znana jest rzecza, iz przy stosowaniu wlókien porowatych tkaniny kurcza sie przy dzialaniu wody i pary wodnej. Wy¬ nalazek wyzyskuje te wlasciwosc do udzie¬ lania materjalowi wstepnego naprezenia rozciagajacego. Wedlug wynalazku np. su¬ che plótno z juty, recznie rozciagniete na stalej ramie i do niej przymocowane, na¬ stepnie nawilzone, powleka sie zapomoca szczotki warstwa betonu lub cementu, któ¬ ry wiazac sie z woda w otworach plótna, powoduje sciaganie wlókien juty i wywolu-je w nich pewne wstepne naprezenie roz¬ ciagajace, pozostajace na stale i nastepnie wystepujace i dzialajaice # plótnie w wyko¬ nanej juz budowli* Plótno, którego wlókna ulegly wstepne¬ mu naprezeniu, moze byc uzyte jako uzbro¬ jenie elementów budowlanych, wykonanych z betonu ldb cementu, poniewaz odksztal¬ cenia plótna i przylegajacej don warstewki betonu pod dzialaniem sil, dzialajacych w budowli, sa mniej wiecej jednakowe i plót¬ no, wskutek istnienia wstepnych naprezen w jego wlókienkach, moze byc uwazane jako stale polaczone z betonem lub podobnym materjalem.Na rysunku uwidocznione sa przyklady budowli, wykonanych sposobem wedlug wy¬ nalazku. Fig. 1 i 2 przedstawiaja w prze¬ kroju poprzecznym slup, wzglednie rure, fig. 3—5 w przekrojach podluznych roz¬ maite przyklady wykonania scian, fig. 6 — dach, fig. 7 — rure, fig. 8 i 9 — podloge, a fig. 10 i 11 —wydrazone czesci budowli.Uzbrojenie slupa / o odpowiedniej sred¬ nicy stanowi wedlug fig. 1 plótno jutowe 2 lub podobny materjal o stosunkowo wiel¬ kich oczkach. Plótno to w postaci zwinietej rury zostaje zawieszone w odpowiedni spo¬ sób i wówczas wiewa sie do rury tej beton 3, cement lub podobny materjal w stanie plynnym. Pod dzialaniem ciezaru plynnego materjalu i jego kurczenia sie podczas wy¬ sychania, plótno jutowe otrzymuje wstepne naprezenia rozciagajace. Drobne czastki be¬ tonu 3, jak piasek i cement, przenikaja przez otwory plótna nazewnatrz tak dlugo, az plótno nie zostanie zupelnie otoczone betonem, wypelniajacym rure. Zewnetrzna powierzchnie powleka sie ewentualnie do¬ datkowa oslona betonu lub cementu i wy¬ koncza slup w zwykly sposób. Przed za¬ betonowaniem rury plóciennej mozna we¬ wnatrz lub zewnatrz niej umiescic druty lub prety metalowe, które zwiekszaja wy¬ trzymalosc slupa.Przy wykonywaniu rury (fig. 2) plótno 2 nawija sie wzdluz linji srubowej naokolo usuwalnego rdzenia 4, poczem nawilza sie je i powleka pasta z betonu, cementu lub podobnego materjalu. Po osuszeniu tej warstwy naklada sie na nia druga podobna warstwe, usuwa rdzen 4 i powleka ewentu¬ alnie wewnetrzna powierzchnie plótna warstwa betonu lub cementu.Sciane 0 wedlug fig. 3 otrzymuje sie, przymocowujac do slupa 5 plótno 2, które¬ go konce zostaja wyciagniete i przymoco¬ wane do dalszych slupów. Przymocowanie plótna do slupa 5 zostaje dokonane przez umieszczenie plótna w betonie podczas wy¬ pelniania oszalowania tego slupa betonem.Na przeciwleglej stronie slupa 5 umieszcza sie belke 6 z drzewa luib z innego materja- lu izolujacego, przytwierdzona do slupa 5 zapomoca gwozdzi 7 lub haczyków 8. Na¬ stepnie nawilza sie plótno 2 i powleka war¬ stwa pasty betonu lub cementu, po której osuszeniu naklada sie dalsza warstwe 13 tego materjalu, w celu otrzymania sciany zewnetrznej O. Wewnetrzna powierzchnia plótna otrzymuje cienka warstwe 14 beto¬ nu lub cementu. Przy wykonywaniu sciany podwójnej przymocowuje sie zapomoca gwozdzi drugie plótno 2 do belki 6 i powle¬ ka je, podobnie jak przy scianie pierwszej, warstwami 15 i 16.Koniec plótna 2 sciany zewnetrznej O zostaje umocowany w plycie z betonu 17 (fig. 4), podczas gdy koniec plótna sciany wewnetrznej I przymocowany jest do ply¬ ty drewnianej 18, umieszczonej w plycie 17. Plótno zostaje rozciagniete w celu na¬ dania mu wstepnego naprezenia, które zwieksza sie dzieki kurczeniu sie plótna po nawilzeniu go woda lub wilgotnym beto¬ nem.Belka izolujaca 6 moze posiadac sciete konce stozkowe i byc otoczona z trzech stron betonem. Slupy 5 mozna równiez wy¬ konac z drzewa (fig. 5) i przymocowac do nich plótno gwozdziami. Grubosc warstw betonu, stosowanych na jednej powierzchni — 2 —plótna lub na jego obydwóch powierzch¬ niach, wynosi zwykle 6 — 12 mm.W celu otrzymania otworów na okna lub drzwi umieszcza sie w odpowiednich miejscach drewniane ramy, które po nalo- leniu warstw z betonu usuwa sie i odcina czesci plótna wewnatrz otworów.Przy wykonywaniu dachu (fig. 6) nasu¬ wa sie na belke 20 plótno 2 o pozadanej dlugosci i szerokosci, którego konce przy¬ mocowuje sie do scian 21 wzglednie prze¬ dluza poza te sciany (linja kreskowana).Zbyt silnemu zwisaniu plótna wdól mozna zapobiec zapomoca siatki metalowej, umie¬ szczonej pod plótnem. Zewnetrzna po¬ wierzchnie plótna powleka sie nastepnie warstwa 23, a po osadzeniu tejze równiez dolina powierzchnia plótna otrzymuje po¬ dobna powloke. Przestrzen pomiedzy scianami 21 a plótnem wypelnia sie war¬ stwa 25 betonu; pocztem usuwa sie belke 20.Po usunieciu belki 20 plótno kurczy sie, a naprezenie rozciagajace wywoluje w niem ciezar powloki.Szczyty dachu otrzymuje sie, powleka¬ jac betonem odpowiednie kawalki plótna i umieszczajac je wzdluz krawedzi szczyto¬ wych przed powlekaniem lub po powleka¬ niu (zewnetrznych powierzchni plótna 2.Rure wedlug fig. 7 otrzymuje sie, przy¬ mocowujac suche plótno do dwóch pier¬ scieni 30, 31, utrzymywanych w odpowied¬ ni sposób w pozadanej odleglosci od siebie tak, ze plótno jest napiete. W razie potrze¬ by stosuje sie pierscienie posrednie 32.Plótno nawilza sie woda i powleka zapo¬ moca szczotek warstwa betonu lub cemen¬ tu, na która naklada sie druga warstwe 34.Na fig, 8 przedstawiono podloge, wy¬ konana wedlug wynalazku. W pewnych od¬ stepach wykonywa sie w ziemi otwory na slupy 41, których górne powierzchnie znaj¬ duja sie w poziomie górnej powierzchni fundamentu 40. Przestrzen pomiedzy slu¬ pami a fundamentem wypelnia sie piaskiem 42, poczem napina sie na fundamencie i slupach plótno 2, które powleka sie warst¬ wa 43 stosunkowo plynnego betonu. Grubosc warstwy wynosi w przyblizeniu 24 mm. W razie koniecznosci plótno otrzymuje przed nalozeniem tej warstwy, cienka takaz warstwe, nakladana zapomoca szczotek.Drobne czastki betonu przechodza przez otwory plótna i lacza sie z piaskiem. Wil¬ goc i cement powoduja kurczenie sie plótna, które dzieki temu oraz dzialaniu ciezaru powloki otrzymuje naprezenie roz- ciagajace. Ewentualnie mozna na piasek 42 nalozyc cienka warstwe betonu, a na niefj, po osuszeniu jej, napiac plótno. Podloga moze posiadac równiez dwie warstwy plót¬ na 2.W wszystkich przypadkach warstwe, na¬ kladana szczotkami, wykonywa sie z ce¬ mentu szybko tezejacego, a wlasciwa po¬ wloke — iz cementu zwyklego.Przy budowie podlogi na pietrze plótno 2 przymocowuje sie do scian 17 i podpiera slupami lub ksztaltownikami 44. Po na¬ wilzeniu naklada sie na plótno pierwsza warstwe betonu, a nastepnie warstwe dru¬ ga 45.Sciany i podlogi mozna równiez wyko¬ nywac w sposób, wyjasniony na fig. 10 i 11.Sciany te i podlogi skladaja sie z wydrazo¬ nych cegiel o dlugosci w przyblizeniu 270— 300 cm i o czworokatnym przekroju po¬ przecznym 50 X75 cm. W celu otrzymania takiej cegly laczy sie ze soba cztery be- leczki drewniane o dlugosci cegly, umie¬ szczone równolegle do siebie, zapomoca listwi przymocowanych do konców bele- czek tak, ze powstaje rama o ksztalcie ce¬ gly. Na tej ramie napina sie i przymocowu¬ je do niej plótno, które nawilza sie i powle¬ ka najpierw pasta z betonu lub cementu, na która naklada sie dalsza warstwe 50 tego materjalu. Po osadzeniu tej warstwy usu¬ wa sie listwy, laczace beleczki, jakotez i same beleczki.Plótno posiada stosunkowo wielkie o- twory, przez które materjal powlekajacy — 3 —przedostaje sie do wnetrza cegly. Ewen¬ tualnie mozna na wewnetrzna powierzchnie plótna nalozyc warstwe betonu, Zamiast plótna mozna stosowac tasme o malej szerokosci, która nawija sie na ra¬ me wzdluz linji srubowej tak, ze wnetrze ramy zostaje zupelnie pokryte. Belki po¬ dluzne mozna wykonac z metalu i umiescic je na stale wewnatrz cegly.Cegly te umieszcza sie jedna obok dru¬ giej tak, ze powstaje podloga, przyczem spoiny wypelnia sie zaprawa cementowa, a cala powierzchnie pokrywa sie warstwa e- wentualoie uzbrojionego betonu. W celu zwiekszenia wytrzymalosci podlogi uklada sie cegly w pewnych odstepach jedna od drugiej, a przestrzenie pomiedzy niemi wy¬ pelnia sie betonem.Sciany z takich cegiel otrzymuje sie, ukladajac cegly poziomo lub pionowo i la¬ czac je zaprawa cementowa lub podobna.Powierzchnie zewnetrzne i wewnetrzne scian powleka sie cienka warstwa betonu lub cementu. Sciany takie nadaja sie do do¬ mów mieszkalnych, gdyz posiadaja prózne przestrzenie, sa wiec nieczule na zmiany zewnetrznych temperatur; ponadto sa lek¬ kie i tanie.Sposób wedlug wynalazku mozna stoso¬ wac równiez przy wykonywaniu schodów, dzwigarów i innych czesci budowli.Dzieki istnieniu wstepnego naprezenia rozciagajacego wytrzymalosc budowli zo¬ staje zwiekszona, jako tez zapobiega sie pe¬ kaniu betonu. Poniewaz uzbrojenie sklada sie z tkaniny, moize byc omo wykonane w do¬ wolnej dlugosci i szerokosci, zbedne sa wiec polaczenia czesci uzbrojenia ze soba.Oprócz tego uzbrojenie znajduje sie w jed¬ nej plaszczyznie, posiada wiec taki ksztalt, iz nadane mu naprezenie rozciagajace zo¬ staje stale utrzymane. PL