Wiadomo, ze przez ogrzewanie siarcza¬ nu dwufenylenotlenkodwuazoniowego w bardzo stezonym roztworze kwasu siarko¬ wego nie mozna otrzymac tlenku okisy- dwufenylenowego, gdyz wymieniony zwia¬ zek dwuazoniowy jest bardzo odporny na dzialanie ciepla w wyzszych temperatu¬ rach i nawet po kilkugodzinnem ogrzewa¬ niu wieksza jego czesc wykrystalizowiuje zpowrotem w sitanie niezmienionym. Tle¬ nek oksydwufenylenowy byl otrzymany dzialaniem niebieskiego tlenku wolframo¬ wego na rezorcyne w temperaturze 500— 550°C (porówm. Chemisches Zentralblatt, 1927, tom I, sffcr. 2651, ustep 2).Wykryto obecnie, ze mozna otrzymac oksyzwiazki tlenku, siarczku, sulfotlen- ku- i sulfonu dwufenylenowego wzgled¬ nie ich pochodnych i produktów pod¬ stawienia, ogrzewajac zwiazki dwuazo- nio'we odpowiednich amin w kwasie fosfo¬ rowym z dodatkiem lub bez dodatku od¬ powiednich katalizatorów i (najlepiej) w temperaturze podwyzszonej. Najkorzyst¬ niej postepuje sie przytean w ten sposób, iz dwuazowanie przeprowadza sie w kwa¬ sie fosforowym i produkt reakcji, tworza¬ cy sie podczas gotowania, usuwa z miesza¬ niny reakcyjnej inatychmiast, np. wprowa¬ dzajac jednoczesnie przegrzana pare wodna.Zwiazki, otrzymywane wedlug wyna-tózitL; mOga zaaletó zastosowanie jako pro^i^t$^$redntó'tta barw- nfkólfe i ^inwórifc,3f Przyklad L 36,6 g tlenku 2-amfriodwu- fenyienowego (Berichte der ctelitsch. chein.GeseMisch. 41, 1908, srtr. 1941) ogrzewa" sie z 300 om3 wody do wrzenia i dodaje 150 cm3 20% -wego kwasu siarkowego. W tett*- peraturze 50—60°C roztwór ten dwuazuje sie przez skraplanie stezonego wodnego roztworu azotynu bodowego. Przesaczony roztwór zadaje sie nmiej wiecej 250 om3 stezonego kwasu siarkowego. Przy ochla¬ dzaniu krystalizuje z roztworu t«gp siar¬ czan dwuazoniowy w tilugich, zóltych, blyszczacych jak jedwab iglach. Odsaczo¬ ny, jeszcze wilgotny osad ten miesza sie z 250 oti3 kwasu fosforowego i wkrapla do kolby, ogrzanej do 200°C, wdmuchujac jednoczesnie pare wodna, ogrzana do tej¬ ze temperatury.Oddesttyilowuje tlenek 2-oksydwufeny- lenowy, kttóry oczyszcza sie przez rozpu- sizczenie go w lugu sodowym i wytracenie kwasem solnym. Z ligroiny krystalizuje w iglach, topniejacych w 139°C.Przyklad II. 92 g tlenku 2-aminodwu* fenylenowego ogrzewa sie z 750 g tech¬ nicznego kwasu fosforowego do tempera¬ tury 100—110°C az do rozpuszczenia. Po ochlodzeniu roztworu do temperatury 0— 5aC, wykrysfólizowujfc sie wieksza czesc fosforanu 2-amfeiod!wufenyleno-tleinkowfc* go, poczetfi dwuazuje Sie zaponioca 350 cms 10%-wego roztworu azotynu sodowe¬ go. Wytworzony przezroczysty roztwór dwtuizowy, przesadzony w razie potrzeby, Wkrapla sie dó kolby, ogrzanej do tempe¬ ratury 200—2l0°C, w której umieszczono uprzednio ókólto 20—50 g technicznego kwasu fosforowego, wdmuchujac jedoo- czesnie pare wodna, przegrzana do tempe¬ ratury 200—210^0. W destylacie osadza 6i£ prawi- czysty tlenek 2-oksydwufemy- lenowy.Ttoorsy on, po ptzekrystalizowairiu z mieszaniny chloroformu i ligroiny, prawie bezbarwne krysztaly, topniejace w 139°C.Mozna równiez postepowac i w ten spo¬ sób, iz powyzej opisany roztwór dwuazo- wy wlewa sie do wrzacej mieszaniny 1 kg technicznego kwasu fosforowego' i 400 cm3 wody i ultrzymuje w stanie wrzenia dopó¬ ty, stz wzieta próbka przestanie juz sprze¬ gac sie, wówczas roztwór ten rozciencza sie woda i utworzony tlenek 2-oksydwufe- nylenowy badz odsacza sie, badz wyciaga rozpmaczalnikiem organicznym. W celu dalszego oczyszczenia rozpuszcza sie go w lugu sodowym, siraca kwasem solnym i przckrystalizowujje z mieszaniny chloro¬ formu i lignoiny.Przyklad III. Z tlenku J-aminodwufe- nyleniowego otrzymuje sie wedlug /przy¬ kladu II, z dobra wydajnoscia, tlenek 3- oksydwufenylenowy. Po przekrystalizowa- niu z mieszaniny chloroformu i ligroiny zwiazek ten tworzy prawie bezbarwne krysztaly o punkcie topnienia 136°C.Tlenek 3-aminodwufenylenowy daje sie otrzymac przez 10-godzinne ogrzewanie tlenku 3-bromodwufenylenowego (Berichte jder deutsch. chem. Gesellsch. 55, 1922, str. 1661) z nadmiarem stezonego amonjaku w obecnosci soli miedzi w temperaturze 200—220°C. Przekrystalizowany z alko¬ holu metylowego tworzy on bezbarwne krysztaly, topniejace w 128°C.Przyklad IV. 100 g siarczku 2-atfliflo- dwufenylenowego (Comptes rendus 182, 1926, str. 894) ogrzewa sie z 750 g tech¬ nicznego kwasu fosforowego az do rozpu¬ szczenia. Po ochlodzeniu do temperatury 0—5°C roztwór ten dwuazuje sie zapo- moca 350 cm3 10% -go roztworu azotynu sodowego i wytworzony roztwór dwuazo- wy wkrapla, przepuszczajac jedmoczestiie przegrzama do 180—200°C pare wodna, do kolby, ogrzanej do 180°—200°C. Z de¬ stylatu otrzymuje sie prawie czysty si&r- czek 3-oksydwiitoiyleinowy. Tworzy on po pr«rftry8taHzowanlu z mteManiny eMoro- ~ 2 —formiu i ligroiny bezbarwne krysztaly, top¬ niejace w 156°C.Przyklad V. 10 g sulfotlemku 2-amino- dwufenylenowego rozpuszcza sie na gora¬ co w 100 g technicznego kwasu fosforo¬ wego i, po ochlodzeniu do temperatury 0—5°C, dwuazuje zapomoca 33 cm3 10%- wego roztworu azotynu sodowego. Wy¬ tworzony roztwór dwuazowy wkrapla sie, przepusizczajac jednoczesnie przegrzana do 180—200aC pare wodna do kolby, o- grzanej do 180—200°C Powstaly sulfo- tletnek 2-oksydwtufenyienowy odpedza sie z para wodna, a po przekrystalizowaniu z ligroiny otrzymuje sie bezbarwne kryszta¬ ly, topniejace w 147°C.Stosujac, jako produkt wyjsciowy, sul¬ fon 3-aminodwufenylenowy, otrzymuje sie w ten sposób sulfon 3-oksydwufenyleno- wy w postaci bezbarwnych krysztalów, topniejacych w 264°C. PL PL