Utlenienie zapomoca powietrza, arsenu, antymonu, cyny, cynku i innych latwo utleniajacych sie metali az do olowiu w od¬ powiedniej temperaturze w zwyklym albo ulepszonym procesie wytapiania olowiu jest mozliwe w praktyce, jednak proces ten jest tylko wtedy pomyslny, gdy jednoczesnie zostaje utleniona duza ilosc olowiu.Proponowano stosowanie azotanów me¬ tali alkalicznych wraz z powietrzem do u- tleniania cynku zawartego w olowiu, lecz nawet wtedy, gdy temperatura jest utrzy¬ mana w niewielkich granicach, , dzialanie jest takie, ze powoduje jednoczesnie z u- tlenieniem zanieczyszczenie olowiu; wobec tego dla celów praktycznych niema to wy¬ bitnego znaczenia.Wynalazca stwierdzil, ze rozmaite inne srodki utleniajace, a nie powietrze, pomie¬ dzy innemi azotany i chlorany metali al¬ kalicznych moga byc stosowane w odpo¬ wiedniej temperaturze dla korzystnego u- tleniania tych zanieczyszczen bez znacz¬ nych strat olowiu na skutek utleniania.Wedlug niniejszego wynalazku olów, który ma byc poddany rafinacji, wprowa¬ dza sie w stopionym stanie w dokladne zetkniecie z odpowiednim srodkiem utle¬ niajacym, innym niz powietrze, zawieszo¬ nym albo rozpuszczonym w lugu albo w stopionej mieszaninie lugu i chlorków al¬ kalicznych. Do tego celu odpowiednie sa srodki utleniajace, które latwo daja sie rozpuscic albo rozdzielic w stopionym lugu.Odpowiedniemi srodkami utleniajacemi sa ciala stale, jak np. azotany, azotyny,chlorany albo podchloryny alkalji albo in¬ ne sole lub nadtlenki, oddajace latwo tlen w temperaturach pomiedzy punktem topie¬ nia olowiu i 500° C.Wynalazca stwierdzil, ze mieszanina stopionej sody kaustycznej i azotanu sodu z chlorkiem sodu albo bez jest bardzo od¬ powiednim srodkiem dla danego celu; od¬ powiednie zwiazki potasowe maja równo¬ wazne dzialanie.Wynalasca przekonal sie, te mieszani* na stopionego lugu i chloranów alkalicz¬ nych z chlorkiem alkalicznym lub innym topliwym chlorkiem albo bez nich jest rów¬ niez odpowiednim srodkiem.Stosunek uzywanych srodków utlenia¬ jacych i temperatury dobiera sie tak, aby zapewnic w pewnym stopniu, gdy jest po¬ zadane stopniowe kolejne utlenianie zanie¬ czyszczen bez znacznej straty olowiu w po¬ staci tlenku.Wskazanem jest przeprowadzenie pro¬ cesu w ten sposób, ze stopiony metal prze¬ prowadza sie przez stopiony lug albo mie¬ szanine lugu i chlorku, umieszczona w pio¬ nowym cylindrze takim, jaki posiada apa¬ rat, opisany w poprzedniem zgloszeniu.Srodek utleniajacy wprowadza sie w stanie stalym stopniowo i ciagle do cylindra podczas calego procesu zapomoca takiego odpowiedniego srodka, jak automatyczny zasilacz w ten sposób uregulowany, ze da¬ je odpowiednia ilosc w pozadanym czasie.W wypadku, gdy olów zawiera anty¬ mon, arsen i cyne, proces przebiega w ten sposób, ze zaledwie niewiele antymonu u- tlenia sie przed calkowitem oddzieleniem cyny i arsenu i naogól cyna zostaje utle¬ niona przed arsenem. O ile temperatura i szybkosc dodawania tlenu sa odpowied¬ nie, olów nie powinien sie utleniac, dopóki wszystkie zanieczyszczenia nie beda calko¬ wicie usuniete.Nastepujace przyklady wyjasniaja wy¬ nalazek.Przyklad 1. 50 ton surowego bialego olowiu, zawierajacego 0,25% antymonu, topi sie i przeprowadza przez stopiona mie¬ szanine: Sody kaustycznej (72%) 850 lbs i Chlorku sodu (95%) 600 lbs, do której wprowadza sie stopniowo w cia¬ gu 6 godzin Azotan sodu (95%) w ilosci 200 lbs.Temperatura stopionego metalu jest o- kolo 420° C.Antymon przechodzi do stopionego od¬ czynnika i po rozpuszczeniu tego zostaje w przewaznej czesci w postaci nierozpu¬ szczalnego tlenku tak, ze moze byc od¬ dzielony od rozczynu, który nastepnie moz¬ na odparowac i znów uzyc ze srodkiem utleniajacym. Praktycznie biorac, nic z o- lowiu nie przechodzi do odczynnika i na¬ lezy sie spodziewac 100% wydajnosci ra¬ finowanego olowiu. » Przyklad 2. 50 ton surowego bialego olowiu, zawierajacego 0,134% cyny, 0,103% arsenu i 0,287% antymonu, traktuje sie w podobny sposób mieszanina: Sody kaustycznej (72%) 1,360 lbs i Chlorku sodu (95%) 950 lbs, dc której dodaje sie stopniowo 340 lbs a- zotanu sodu. Temperature stopionego me¬ talu utrzymuje sie pomiedzy 400—420° C.Cyna, arsen i antymon przechodza do od¬ czynnika. Po rozpuszczeniu tegoz w wo¬ dzie przewazna czesc antymonu zostaje wf postaci nierozpuszczalnego tlenku. Cyna i arsen pozostaja w rozczynie, z którego mozna je usunac w jakikolwiek znany spo¬ sób.Nic z olowiu, praktycznie biorac, nie przechodzi do odczynnika i nalezy oczeki¬ wac wydajnosci 100% rafinowanego olo¬ wiu.Przyklad 3. 50 ton surowego bialego olowiu, zawierajacego 0,134% cyny, 0,103% arsenu i 0,287% antymonu, wprowadza sie do stopionej mieszaniny, zawierajacej: a) Sody Kaustycznej (72%) 370 lbs i Chlorku sodu (95%) 250 lbs, — 2 —do której dodaje sie w podobny sposób 90 lbs azotanu sodu, 90% cyny zostaje wy- ekstrachowane z olowiu i przechodzi w utle¬ nionej postaci do odczynnika, niezmiesza- ne z arsenem i antymonem, które pozosta¬ ja w olowiu i który, praktycznie biorac, wcale sie nie utlenil.Cyne mozna otrzymac z rozczynu od¬ czynnika.Stosowana przytem temperatura wy¬ nosi 400° C. b) Olów, pozbawiony przewaznej cze¬ sci cyny, idzie teraz do nowej stopionej mieszaniny, zawierajacej: Sody kaustycznej (72%) 275 lbs i Chlorku sodu (95%) 190 lbs, do której dodaje sie stopniowo: Azotanu sodu w ilosci 68 lbs.Pozostala cyna i prawie caly arsen zo¬ staja wyekstrachowane i przechodza nie- zmieszane z tlenkiem olowiu do odczyn¬ nika, z którego moga byc usuniete.Temperatura stosowana przytem wy¬ nosi 400° C. * c) Olów nie zawiera teraz wcale cyny i praktycznie wolny jest od arsenu. W celu usuniecia antymonu traktuje sie go osta¬ tecznie, wprowadzajac znów do stopionej mieszaniny: Sody kaustycznej - [12%) 720 lbs i Chlorku sodu (95%) 500 lbs, do której dodaje sie stopniowo podczas procesu azotanu sodu w ilosci 180 lbs.Temperatura olowiu wynosi 420° C.Caly antymon, niezmieszany z olowiem, przechodzi do odczynnika, z którego moze byc wyodrebniony w postaci nierozpu¬ szczalnego tlenku, jak poprzednio, a od¬ czynnik moze byc odzyskany przez odpa¬ rowanie.Olów otrzymuje sie teraz w zupelnie czystym rafinowanym stanie. Wydajnosc stanowi praktycznie 100% pierwotnej za¬ wartosci.We Wszystkich powyzszych przykla¬ dach jako srodek utleniajacy mozna sto¬ sowac zamiast azotanu sodu — chloran sodu.Posiada on przy uzyciu wieksze zalety, niz azotan, gdyz latwiej jest kontrolowac jego dzialanie, zuzywa sie go jednak wie¬ cej.Takze zupelnie dobremi srodkami utle¬ niajacemi sa podchloryny i nadtlenki, uzy¬ te z lugiem albo mieszaninami lugu i chlor¬ ków. ^ PL PL