Pierwszenstwo: 8 czerwca 1922 r. (Stany 'Zjednoczone Ameryki), Wynalazek dotyczy wydzielania meta¬ li zapomoca rozczynu bromu.Dla otrzymania rozczynu bromu roz¬ puszczamy brom w rozczynie soli, najko¬ rzystniej w soli haloidu. Plyn ten sluzy do lugowania rozpuszczajacego sie w bro¬ mie metalu ze sproszkowanej rudy lub in¬ nych skupien. O ile ruda zawiera siarczy¬ ny, otrzymuje sie przytem czestokroc siar¬ ke i rozczyn bromowy. Po oddzieleniu siarki i jalowej masy mineralnej pozosta¬ ly plyn poddaje sie elektrolizie w odpo- wiedniem ogniwie, gdzie nastepuje strace¬ nie metalu. Brom pozostaje w rozczynie.Elektrolize prowadzi sie nie do calkowite¬ go wydzielania metalu, aby zapobiec wy¬ dzielaniu sie bromu, który trudniej sie roz¬ puszcza w plynie pozbawionym soli chlo¬ rowcowych. Plyn zostaje odprowadzony wówczas, gdy zawiera dostateczna ilosc soli haloidalnych, utrzymujacych wolny brom w rozczynie. Plyn ten mozna sto¬ sowac ponownie do lugowania, wobec cze¬ go proces trwac moze bez przerwy przy bardzo nieznacznem zuzyciu bromu.Ponizej podaje sie przyklad praktycz¬ nego wykonania nowego sposobu. Rozpu¬ szczalnik stanowi plyn skladajacy sie z bromku cynku albo z mieszaniny chlorku i bromku cynku z zawartoscia 2,6% cynku.Rozpuszczalnik przygotowuje sie, rozpu¬ szczajac sól lub sole w wodzie albo przez traktowanie pylu cynkowego, zawierajace¬ go brom roztworem chlorku cynkowego.Jezeli stosuje sie dwie sole haloidowe moz¬ na je brac w stosunku 1:1. Mozna rów-niez stosowac mieszanine siarczanu i brom¬ ku cynku. Rozczynem tym wypelnia sie wanne elektrolityczna z elektrodami we- glowemil i zasila ja pradem 15 A na 900 cm2 powierzchni katodowej.Nastepuje wywiazywanie sie bromu, który opada na dno wanny i to nie w po¬ staci plynnej, lecz w postaci zawieszonej w nierozlozonych elektrolitach. Na dnie wanny rozczyn ten nie ulega ulatnianiu sie, a wiec nie zachodza zadne straty bro¬ mu. Elektrolizy nie prowadzi sie do cal¬ kowitego wydzielenia cynku, gdyz w ta¬ kim razie brom wydzielilby sie w plynnej nierozpuszczonej postaci. Jezeli rozczyn zawiera chlorek i bromek cynku albo siar¬ czan, chlorek i bromek cynku, natenczas brom stanowi pierwszy wolny anion, a po¬ niewaz chlor i siarczan sa tansze od bro¬ mu, mieszanina tych soli cynkowych moze znalezc korzystne zastosowanie, przyczem chlorek wzgl. siarczan cynku sluza jedynie do zawieszenia wywiazujacego sie bromu.Sciekajacy z wanny plyn zawiera brom w stanie wolnym w ilosci odpowiadajacej cynkowi wydzielonemu na katodzie i sta¬ nowi plyn lugujacy. Zamiast soli cynku mozna do zawieszenia bromu lub bromku stosowac inne sole.Podobnym plynem lugujacym traktuje sie potluczone rudy lub stezenia metalu w procesie ciaglym, który odbywa sie w spo¬ sób nastepujacy: sproszkowana ruda siar¬ kowa cynku lub odpowiednie jej koncen^ traty zostaja odpowiednio w plynie wymie¬ szane. Nastepuje rozklad siarczku cynku i powstaje bromek tego metalu, a wyzwo^ lona siarka pozostaje w jalowej masie mi¬ neralnej. Gdy praca odbywa sie wedlug zasady przeciwpradu, plyn zawierajacy najwieksza ilosc bromu dziala na mase najbardziej wylugowana. Powstajacy przy- tem Rozczyn odprowadza sie do osadników, gdzie nastepuje zapomoca pylu cynkowe¬ go oczyszczenia rozczynu od miedzi, kad¬ mu, i innych domieszek. Jezeli ruda za¬ wiera zloto i srebro, metale te zostaja rów¬ niez stracone zapomoca pylu cynkowego.Domieszka olowiu tworzy przewaznie siar¬ czan olowiu. Jezeli czesc olowiu tworzy jednak bromki lub chlorki, zostaje usunie¬ ta przez traktowanie pylem cynkowym.Rozpuszczanie zelaza odbywa sie w wol¬ niej szem od cynku tempie, chociaz czesc zelaza w postaci bromku moze przejsc do rozczynu. Czesc bromku zelaza odpada, jako bromek zelaza w postaci szlamu w wannie elektrolitycznej. Nieznaczna do¬ mieszka zelaza w gotowym produkcie nie¬ ma znaczenia, o ile nie chodzi o produkcje cynku chemicznie czystego. Przy nad¬ miernej ilosci zanieczyszczen mozna stoso¬ wac odpowiednie urzadzenia spustowe w celu zachowania tych domieszek w pew¬ nych okreslonych granicach. Zarówno cynk, jak brom, mozna przytern oddzielic z tych spuszczonych czesci plynu.Oczyszczony plyn przechodzi do wan¬ ny elektrolitycznej. Elektroliza trwa do czesciowego wydzielania cynku, aby nie- dopuscic do wywiazywania sie plynnego niezawieszonego w elektrolitach bromu.Spuszczony z wanny plyn idzie do miesza¬ del zawierajacych swieza partje rudy, wo¬ bec czego proces staje sie ciaglym.Wydzielony na katodzie cynk moze byc usuniety, przetopiony i przerobiony na ga¬ ski lub plyty i w tym stanie bez dalszej przeróbki stanowic artykul handlu. Od¬ padki zbiorników lugowych zawieraja siar¬ ke w postaci pianki, która zapomoca subli- mowania przerobic mozna na artykul han¬ dlowy. Produkt ten mozna wówczas bez¬ posrednio przerabiac np. w fabrykach kwa¬ su siarkowego.Proces powyzszy oprócz wydzielania cynku z rud siarkowych mozna stosowac do wydzielania innych metali z rud rozpu¬ szczalnych w rozczynie bromu, przyczem dzieki elektrolizie brom ten moze sluzyc do lugowania wielokrotnego. — 2 — PL PL