Z olowiu albo ze stopów olowiu z za¬ wartoscia arsenu, cyny, antymonu, cynku i t. d, zostaja te zanieczyszczenia, wzgled¬ nie skladniki stopów, w ten sposób usuwa¬ nej ze stopiony olów w mialko rozdrobnio¬ nym stanie doprowadza sie do dokladnego zmieszania z wodorotlenkiem alkalicznym.Sposób ten prowadzi sie tak, by podczas traktowania do stopionego olowiu dostawa¬ ly sie srodki utleniajace w odmierzonych ilosciach, przyczem wskazanem jest, aby temperatura byla o tyle niska, zeby tlenek olowiu nie przechodzil do stopu. Dokladne zmieszanie olowiu z odczynnikami moze byc np. osiagniete w ten sposób, ze plynny olów wprowadza sie do stopionych odczyn¬ ników. Olów w tych warunkach wskutek jego wyzszegoi ciezaru wlasciwego opada w stopie, zbiera sie pod stopem i wciaz w ten sam sposób doprowadza sie do zetkniecia z odczynnikiem, az do czasu przejscia za¬ nieczyszczen, wzglednie niepozadanych skladników, do stopu. Jako srodek utlenia¬ jacy, który wskazanem jest ciagle dodawac w okreslonych ilosciach podczas powyzsze¬ go procesu, moze byc uzyty np. azotan so¬ dowy. Gdy stopiony metal przy prowadze¬ niu go w kolowym obiegu procesu przez odczynnik styka sie z powietrzem, to, na¬ turalnie, i tlen z powietrza dziala w pew¬ nym stopniu utleniajaco.Do wodorotlenku alkalicznego w celu regulowania jego punktu topliwosci i cia- gliwosci, jak równiez dla ulatwienia od-dzielania i ponownego otrzymywania za¬ wartych w odczynniku substancyj, moga byc domieszane sole, jak np. sól kuchenna* Jezeli traktowany materjal zawiera jed¬ noczesnie kilka powyzej wskazanych za¬ nieczyszczen albo skladników, to moga one równiez byc otrzymywane oddzielnie w ten sposób, ze proces przeprowadza sie stopniowo, albowiem przy oczyszczaniu utlenia sie przedewszystkiem arsen. Dopie¬ ro gdy materjal juz nie zawiera godnych uwagi ilosci arsenu, rozpoczyna sie utle¬ nianie cyny i, gdy glówne ilosci cyny sa juz wydzielone, wtedy dopiero rozpoczyna sie utlenianie antymonu. Odpowiednio do powyzszego przy stopniowem oczyszczaniu olowiu traktuje sie materjal przedewszyst¬ kiem okreslona czescia calkowitej ilosci majacego byc uzytym odczynnika tak dlu¬ go, az np, glówna masa arsenu nie zosta¬ nie oddzielona, poczem usuwa sie zawiera¬ jacy arsen stop i materjal traktuje sie no¬ wa czescia odczynnika dla wydzielenia cyny, a nastepnie — reszta odczynnika dla oddzielenia antymonu. Przez takie stopnio¬ we wydzielanie zawarte w materjale za¬ nieczyszczenia wzglednie skladniki daja sie oddzielnie otrzymywac, w oddzielnych od¬ powiednich porcjach i sa prawie w stanie czystym. Naturalnie, proces moze byc pro¬ wadzony i w ten sposób, ze np. otrzymuje sie arsen wraz z cyna i oddzielnie anty¬ mon i t. d.Arsen, cyna i antymon, które byly za¬ warte w olowiu, znajduja sie w uzytych odczynnikach w formie 50H alkalicznych zwiazków tlenowych tych metali, to zna¬ czy jako sole kwasu arsenowego, kwasu cynowego i antymonowego. Otrzymane przy tym sposobie produkty moga byc da¬ lej przerabiane w celu przeprowadzenia zwiazków arsenu, cyny i antymonu w taka forme, przy której moga byc one latwo u- zyte.Opisany sposób nadaje sie dobrze do wydzielania powyzej wskazanych zanie¬ czyszczen wlz^lednie czesci skladowych z olowiu i jest bardziej ekonomiczny od zna¬ nych dotychczas sposobów. Metale otrzy¬ muje sie podlug tego sposobu w stanie bar¬ dziej czystym, niz przy znanych sposobaah.Jednak i ten sposób ma jeszcze pewna wa¬ de, polegajaca na tern, ze musi byc uzyta duza ilosc srodka utleniajacego, który zu¬ zywa sie bezpowrotnie, gdyz tlen jego pod¬ czas procesu laczy sie z arsenem, cyna, an¬ tymonem i t. d. Równiez i zuzyte odczyn¬ niki, które- moga zawierac, alkal j a zrace, sole metali alkalicznych kwasu arsenowe¬ go, antymonowego i cynowego, musza w celu otrzymywania ponownego zwiazków alkalicznych i oddzielania wchlonietych przy procesie oczyszczania substancyj, byc przerabiane oddzielnie. Przerabianie to, a szczególnie przerabianie soli kwasu anty¬ monowego na antymon metaliczny, pola¬ czone jest ze znacznemi kosztami i z cal¬ kowita albo czesciowa strata alkal j ów, przez które antymon jest zwiazany na sól kwasu antymonowego.Sposób wedlug wynalazku umozliwia znaczne zmniejszenie zuzycia potrzebnych do rafinacji olowiu odczynników, szczegól¬ nie srodków utleniajacych.Wynalazek polega na tern, ze, jako srodki utleniajace, -przy przerabianiu nie¬ czystego olowiu wzglednie stopów olowiu, potasem zracym, zostaja stosowane zwiazki tlenowe takich metali, które z olowiem równiez wytwarzaja stopy, ale maja mniej¬ sze powinowactwo do tlenu, niz zanieczy¬ szczenia, które maja byc usuniete z olowiu.Przy uzyciu takich zwiazków tlenowych jako srodków utleniajacych, zostaja utle¬ nione latwiej ulegajace utlenieniu substan¬ cje, tworzace z olowiem stopy, które na¬ stepnie przechodza do stopionej czesci, a na ich miejsce do stopu z olowiem przechodzi metal z uzytych zwiazków tlenowych, ule¬ gajac przy procesie tym redukcji. Do uzy¬ tych do traktowania olowiu albo stopów olowiu podlug wynalazku odczynników — 2 —moga byc dodawane równiez i inne sole, jak np, sól kuchenna.Równiez l wedlug wynalazku wydzie¬ lanie substaneyj tworzacych z olowiem stop moze sie odbywac stopniowo. To stopniowe traktowanie moze np, byc w ten sposób przeprowadzone, ze jako srodek utleniajacy zostaje przedewszystkiem uzy¬ ty zwiazek tlenowy metalu, który moze utlenic jedynie tylko najlatwiej ulegajace utlenieniu zanieczyszczenia. Nastepnie, w celu usuniecia dalszych zanieczyszczen, wzglednie skladników stopów olowiu w dalszym przebiegu roboczym, stosuje sie zwiazki tlenowe takiego metalu, który rów¬ niez moze tworzyc stop z olowiem, ale po¬ siada mniejsze powinowactwo do tlenu od skladników, które maja byc w tym prze¬ biegu usuniete.Gdy olów podlegajacy oczyszczeniu, wzglednie stop olowiu posiada juz metal, którego zwiazek tlenowy zostaje wedlug wynalazku uzyty, jako srodek utleniajacy, to oczywiscie metal ten nagromadza sie, có szczególnie korzystnem jest w tych wy¬ padkach, gdy idzie o wytworzenie stopu olowiu ze zwykla rynkowa zawartoscia skladników.Rozumie sie, ze równiez moziiwem jest stosowanie pochodzacej z rafinacji wcze¬ sniejszego ladunku mieszaniny soli, jako Srodka utleniajacego, zawierajacej obok potrzebnego srodka utleniajacego zwiazki tlenowe takich substaneyj, które maja byc usuniete z olowiu. Przez odpowiedni wy¬ bór/skladu stapianych substaneyj i olowiu, który ma byc przerobiony, jest sie w moz- poóci otrzymywania dzieki sposobowi we¬ dlug wynalazku produktów o pozadanym •odpowiednim skladzie, -,"¦ Wedlqg stanowiacego przedmiot wyna¬ lazku sposebu otrzymuje sie nie czysty o- lów lecz stop olowiu, a jako srodek utle¬ niajacy lao^e byc uzyty zwiazek tlenowy takiego metalu, by otrzymac cenny stop olowiu* np. herte olowiajoa, W ten sposób bezwartosciowe stopy olowiu mozna prze¬ rabiac na stopy cenne. Stop olowiu moze naturalnie byc podlug znanych sposobów przerobiony, np, i na olów miekki, przy* czem uzyty odczynnik, zawierajacy sklad¬ nik stopu olowiu w ksztalcie zwiazków tle¬ nowych (np, antymonian sodowy), moze byc uzyty wedlug wynalazku, jako srodek utleniajacy, przy przerabianiu nowego la¬ dunku, W dalszym opisie istota wynalazku be¬ dzie blizej wyjasniona na przykladach wy¬ konawczych.Jezeli, np,, ze stopu olowiu, zawieraja¬ cego arsen, cyne i antymon, maja byc wy¬ dzielone podlug niniejszego sposobu arsen i cyna, to stosuje sie odczynnik, zawieraja¬ cy obok wodorotlenku alkalicznego — an¬ tymonian metalu alkalicznego, Wskazanem jest w tym celu stosowanie mieszaniny soli otrzymanej przy oczyszczaniu olowiu, któ¬ ra obok antymonianu alkalicznego moze zawierac cynian i arsenian alkaliczny. Gdy taka mieszanine soli miesza sie przy odpo¬ wiedniej temperaturze ze stopionym olo¬ wiem, to przedewszystkiem utlenia sie za¬ warty w materjale arsen przez sól kwasu antymonowego na kwas arsenowy, który przechodzi do stopionej czesci, a odpo¬ wiednia ilosc antymonu z alkalicznego an¬ tymonianu redukuje sie na metal, który tworzy stop z olowiem. W ten sposób po¬ wieksza sie zawartosc antymonu w stopie olowiu. Po usunieciu przewaznej ilosci ar¬ senu ma miejsce taki sam proces pomiedzy cyna i antymonem, wskutek czego dalsza ilosc antymonu zajmuje miejsce cyny vt stopie, a cyna jako cynian alkaliczny prze¬ chodzi na miejsce antymonu do stopionej czesci, Ilosc potrzebnej soli kwasu antymo¬ nowego daje sie okreslic przez stechiome- tryczne wyliczenie z zawartosci arsenu i cyny w materjale, przyczem mozna, natu¬ ralnie, brac pod uwage równiez i utlenia* jace dzialanie powietrza, z którem stopio¬ ny olów styka sie podczas procesu, ;,.. Przerabianie stopów olowiu moze byc, wedlug wynalazku, wykonane takze iw ten sposób, ze przedewszystkiem usuwa sie arsen wraz z wytopiona czescia, zawiera¬ jaca obok wodorotlenku alkalicznego cy- nian alkaliczny, poczem w dalszym prze¬ biegu roboczym wydzielona zostaje cyna przez zastosowanie wodorotlenku alkalicz¬ nego i antymonianu alkalicznego.W obu wypadkach powstaje stop anty- monoolowiowy, który uzywa sie, jako taki, Rozumie sie, ze mozliwe sa i inne wy¬ konania sposobu podlug wynalazku; np. sposób ten moze byc stosowany do prze¬ rabiania stopów, skladajacych sie tylko z arsenu i olowiu albo cyny i olowiu albo ar¬ senu i cyny albo arsenu, cyny i antymonu.Jednoczesnie z tlenowemi zwiazkami metali, stosowanemi przy tym sposobie ja¬ ko srodki utleniajace, moga, w razie po¬ trzeby, byc stosowane jeszcze inne, stale, plynne albo gazowe srodki utleniajace, jak np. azotan, sodowy.Niezaleznie od oszczednosci srodka u- tleniajacego i wodorotlenku alkalicznego, która osiaga sie przez powtórne stosowanie potrzebnej do przerabiania njaterjalu olo¬ wiowego mieszaniny soli, sposób wedlug wynalazku przedstawia jeszcze i te zalete, ze zmniejsza sie zuzycie odczynnika i, dzie¬ ki temu, koszty przerobu sa znacznie mniej¬ sze. Dalej powstaje moznosc bezposrednie¬ go przerabiania na cenne stopy nieczystego olowiu albo stopów olowiu zupelnie bez¬ wartosciowych albo posiadajacych bardzo mala wartosc pod wzgledem technicznym.Sposób podlug wynalazku moze byc wy¬ konany zapomoca wszelkich odpowiednich urzadzen, jednak szczególnie dogodnemi okazaly sie urzadzenia, opisane w niemiec¬ kich patentach 368 432 i 404 609, albo tez przerabia sie dale} na olów miekki.Pozostajaca z tego przerabiania stopiona czesc, zawierajaca antymon w postaci an¬ tymonianu alkalicznego, moze byc dalej stosowana jako srodek utleniajacy, przy przerabianiu nowego ladunku nieczystego olowiu.Wystepujace przy sposobie wedlug ni¬ niejszego wynalazku reakcje prawdopo¬ dobnie przebiegaja wedlug nastepujacych równan: PL PL PL