Wynalazek dotyczy sposobu i urzadze¬ nia do wyrobu rur spawanych z blachy me¬ talowej, np. blachy ze stali zlewnej, i ma na celu stworzenie nowych srodków, umozli¬ wiajacych przy dowolnym przekroju rury dokladne jej sformowanie, czyste i równo¬ mierne spojenie, jak równiez uzyskanie in¬ nych zasadniczych korzysci.Nowy sposób, który uskutecznia sie na zimno za wyjatkiem fazy spawania brzegów blachy za posrednictwem elektrycznego o- grzewania, polega w zasadzie na tern, ze bla¬ cha metalowa, która ma byc przerobiona na rure, az do chwili uzyskania gotowego wy¬ robu przechodzi w sposób ciagly przez sze¬ reg krazków wyciagowych i w ten sposób zostaje najpierw przykrojona do pozadanej szerokosci, nastepnie jej brzegi zostaja spro- filowane w celu ulatwienia skladania przy pózniejszym procesie spawania, poczem wy¬ gina sie ja stopniowo az do uzyskania prze¬ kroju rufy, zamyka przez spojenie stykaja* cych sie brzegów blachy i wkoncu równo¬ miernie walcuje i kalibruje. Sposób sklada sie wtedy ogólem z pieciu okresów robo¬ czych.Urzadzenie, sluzace do wykonywania sposobu posiada te nowa ceche znamienna, ze krazki wyciagowe, przez które przecho¬ dzi blacha metalowa az do fazy otrzymania gotowej rury, sluza iarówno do przesuwa¬ nia blachy, jak tez wraz z innemi narze*dziami do wykonywania poszczególnych stopni pracy.Jasnem jest, ze urzadzenia, sluzace dp wykonywania poszczególnych okresów pra¬ cy, niekoniecznie musza byc ustawione sze¬ regowo. Prócz tego poszczególne urzadze¬ nia lub tez grupy urzadzen moga byc rów¬ niez oddzielone od pozostalych. W ten spo¬ sób zapewnia sie kazdemu z poszczególnych urzadzen najkorzystniejsze warunki pracy, np. pod wzgledem szybkosci przesuwania przerabianego materjalu.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie przyklad wykonania urzadzenia wedlug wynalazku, gdzie fig. 1 i 2 przedstawia rzut pionowy wzglednie poziomy calego urzadze¬ nia, którego poszczególne przyrzady sa u- stawione szeregowo; fig. 3 — widok zprzo- du z czesciowym przekrojem pionowym przyrzadu do ciecia blachy, umieszczonego na . poczatku urzadzenia; fig. 4 — widok boczny tegoz urzadzenia; fig. 5 i 6 — widok zprzodu i widok boczny urzadzenia, umie¬ szczonego na drugiem miejscu i sluzacego do profilowania brzegów przykroj onej bla¬ chy; fig. 7 — przekrój blachy z profilowane- mi brzegami; fig. 8 i 9 — rzut pionowy i boczny pierwszej czesci przyrzadu, formu¬ jacego w szeregu okresów roboczych rure z blachy; fig. 10 — schematycznie przekrój rury w rozmaitych stopniach procesu formo¬ wania; fig. 11 i 12 — rzut pionowy i prze¬ krój poziomy ostatniej czesci przyrzadu do formowania z rdzeniem, który mozna nasta¬ wiac wewnatrz rury i który sluzy do wy¬ równywania jej przekroju; fig. 13 — rzut pionowy szczególu przyrzadu do formowa¬ nia; fig. 14 — przekrój rury opuszczajacej przyrzad do formowania; fig. 15 i 16 — pio¬ nowy przekrój podluzny wzglednie rzut po¬ ziomy przyrzadu do spawania stykajacych sie brzegów blachy; fig. 17 — przyrzad do spawania w powiekszonej skali czesciowo w widoku zprzodu, a czesciowo w przekroju pionowym wzdluz linji x — x na fig. 16; fig. 18 — przekrój pionowy szczególu przyrza¬ du do spawania; fig. 19 — umieszczony na koncu zespolu przyrzad do równomiernego wajcowania i kalibrowania gotowej rury spawanej; fig. 20 — przekrój pionowy wzdluz linji y — y na fig. 19 i fig. 21 — pio¬ nowy przekrój podluzny odmiany przyrza¬ du do walcowania i kalibrowania rur spa¬ wanych.Na fig. 1 i 2 przedstawiono stos blach 2, z którego pobiera sie blache w celu przerobu na rure. Blache te wprowadza sie nastepnie do podwójnych nozyc krazkowych w celu przyciecia odpowiednio szerokiego pasa.Nozyce krazkowe skladaja sie z dwóch par nozy krazkowych, których odleglosc równa jest pozadanej szerokosci blachy. Dolne i górne krazkowe nozyce 5, wzglednie 6, sa o- sadzone na wspólnych napedzajacych wa¬ lach 7, wzglednie 8. Pomiedzy parami tych nozyc na obydwóch walach 7 i 8 osadzone sa krazki 3, wzglednie 4, pomiedzy które wsuwa sie blache /, aby jej nadac ruch po¬ stepowy. Obok kazdego z górnych krazko¬ wych nozy 6 znajduje sie metalowy pier¬ scien 9 naciagniety na wykonany z twardej gumy pierscien 10, osadzony na wale 8, przez co pierscien metalowy wspiera sie sprezyscie w kierunku promienia na tym pierscieniu gumowym. Obydwa pierscienie 9, które moga byc wykonane nietylko z me¬ talu, lecz równiez i z innego sztywnego two¬ rzywa, przyciskaja przykrawana blache do powierzchni obwodowych dolnych nozy krazkowych, dzieki czemu krajanie odbywa sie bardzo sprawnie.Po opuszczeniu podwójnych nozyc kraz¬ kowych blache / wprowadza sie za posred¬ nictwem dolnych wspornych krazków 12 i bocznych krazków 13 do przyrzadu, sluza¬ cego do profilowania brzegów blachy. Przy¬ rzad ten sklada sie z kilku pociagowych krazków 14, umieszczonych parami nad so¬ ba i osadzonych ruchomo na osiach pozio¬ mych, oraz z kilku bocznych frezów 15, pro¬ filujacych brzegi blachy, które mozna za¬ stapic czesciowo lub calkowicie przez noze — 2 —16. Blacha, opuszczajaca ten przyrzad pro¬ filujacy, posiada przekrój, przedstawiony na fig. 7.Z przyrzadu profilujacego blacha dosta¬ je sie do przyrzadu formujacego. Przyrzad ten sklada sie z kilku dolnych wspornych krazków 17 o szerokosci zmniejszajacej sie stopniowo w kierunku ruchu blachy i o zwiekszajacej sie krzywiznie ich wkleslych powierzchni obwodowych, oraz z odpowied¬ niej ilosci górnych dociskajacych krazków 18, dostosowanych do powierzchni obwodo¬ wych wspornych krazków 17. Przy przej¬ sciu przez ten przyrzad blacha uzyskuje wygiety ksztalt o stopniowo zwiekszajacej sie krzywiznie, przedstawiony na fig. 10, az wkoncu otrzymuje ksztalt zblizony do rury.Przyrzad do formowania posiada kilka krazków 19, osadzonych ruchomo na osiach pionowych, które dzialaja na blache zboku, nadajac jej prostolinijny ruch postepowy.Za ostatnia para formujacych krazków 18 znajduja sie dwa krazki 21, osadzone ru¬ chomo na osiach pionowych, obejmujace z obu stron prawie zamknieta rure, utworzo¬ na z blachy wygietej. Za krazkami 21 znaj¬ duja sie dwa krazki 22, osadzone ruchomo na osiach pionowych oraz w tej samej pio¬ nowej plaszczyznie dwa krazki 23, osadzo¬ ne ruchomo na osiach poziomych. Wygiete powierzchnie obwodowe krazków 22 i 23 o- bejmuja rure 20 zarówno z obydwóch stron, jak i zdolu i zgóry. Z krazkami 22 i 23 wspólpracuje umieszczony wewnatrz rury rdzen 24 w ten sposób, ze plaszcz rury zo¬ staje docisniety na calym obwodzie równo¬ miernie do powierzchni obwodowej kraz¬ ków. Rdzen 24 osadzony jest na koncu draz¬ ka 25, lezacego wzdluz osi rury. Drazek 25 jest przymocowany do umieszczonej nieru¬ chomo nad rura poprzecznej listwy 26 za- pomoca nasady przechodzacej przez szcze¬ line rury. Pod dzialaniem krazków 22, 23 i rdzenia 24 rura uzyskuje na calej swej dlu¬ gosci równomierny przekrój i to niezaleznie od srednicy rury i od grubosci scian.Po opuszczeniu krazków 22, 23 rura 20 posiada przekrój przedstawiony na fig. 14, przyczem pomiedzy brzegami blachy znaj¬ duje sie jeszcze waska szczelina. Rura, pro¬ wadzona przez górny krazek 27, którego wystep w ksztalcie pierscienia 27* wchodzi w szczeline rury, dostaje sie nastepnie do przyrzadu do spawania, w którym brzegi blachy zostaja zlaczone i spojone, a rura ostatecznie zamknieta. Przyrzad do spawa¬ nia posiada dwa krazki 28, osadzone rucho¬ mo na osiach pionowych, które sciskaja ru¬ re az do zetkniecia sie ich brzegów. Zasad¬ nicze skladniki przyrzadu do spawania sta¬ nowia krazki 29 i 30, osadzone ruchomo na osiach poziomych, które tworza elektrodyf i z których jeden (krazek 29) jest umie¬ szczony wewnatrz rury, a drugi (30) z ze¬ wnatrz. Wewnetrzny krazek 29 jest umie¬ szczony na ramieniu 31, lezacem wzdluz osi rury, a zewnetrzny krazek 30 na pionowem wzgledem rury ruchomem ramieniu 32. Ra¬ miona 31 i 32 sluza jednoczesnie do dopro¬ wadzania pradu do elektrod i sa polaczone w tym celu w odpowiedni sposób za posred¬ nictwem przetwornika 34 z siecia 33. Spa¬ wanie odbywa sie znanym sposobem punk¬ towym lub szwowym. Ramie 31, dzwigajace wewnetrzny krazek 29, jest ruchome w kie¬ runku pionowym i laczy sie przegubowo ze sworzniem srubowym 35, przechodzacym przez szczeline rury, który to sworzen moz¬ na nastawiac w kierunku pionowym zapo- moca recznego kola 36. W ten sposób moz¬ na regulowac nacisk elektrody wewnetrznej na plaszcz rury. Nacisk zewnetrznego kraz¬ ka 30 mozna regulowac za posrednictwem drazka 37 i dzialajacej na ten ostatni recz¬ nej dzwigni 38. Elektrodowe krazki 29 i 30 sa chlodzone krazaca woda. Szczególnie trudnosci nastrecza doprowadzanie i od¬ prowadzanie wody, chlodzacej wewnetrzny elektrodowy krazek 29. Wedlug wynalazku ramie 31, dzwigajace krazki elektrodowe, zaopatrzone jest w dwie oddzielne puste ko¬ mory 39 i 48. Do komory 39 doprowadza sie — 3 —wode chlodzaca przez kanal 3S, a odprowa¬ dza przez rure 40, osadzona, w czopie 41 krazka. Z tej rury przeplywa woda chlo¬ dzaca otworami 42 przez kanaly 43 do pier¬ scieniowej komory 44 krazka. Z tej pierscie¬ niowej komory przeplywa woda przez ka¬ naly 45 i otwory 46 do drugiej rury 47, u- mieszczonej wspólsrodkowo w czopie, i wkoncu doplywa do drugiej pustej komory 48 ramienia 31, z której zostaje usunieta przez kanal 49. Chlodzenie woda górnego krazka elektrodowego moze byc uskutecz¬ nione w zasadzie w prostszy sposób, przy- czem woda moze w tym przypadku nie prze¬ plywac przez ramie, dzwigajace krazek, e- wentualnie ramie to moze byc chlodzone oddzielnie. Boczne krazki 48, sluzace do sciskania rury az do zetkniecia sie brzegów blachy, mozna wedlug potrzeby pochylac pod rozmaitemi katami w celu wyrównania ewentualnych zmian kierunku szwu spoiny.Krazki te moga byc ewentualnie calkowicie usuniete.Zamknieta rura 50 przechodzi z przy¬ rzadu do spawania pomiedzy dwoma pro- wadniczemi krazkami 51 i 52 do urzadzenia, sluzacego do kalibrowania i równomiernego walcowania. Ten ostatni przyrzad, przed¬ stawiony na fig. 19, sklada sie z szeregu dol¬ nych, wspornych krazków 53 i górnych doci¬ skajacych krazków 54, które obejmuja rure od góry i od dolu i przesuwaja naprzód w kierunku jej dlugosci. Wraz z temi krazka¬ mi wspólpracuje rdzen umieszczony we¬ wnatrz rury, utworzonej przez zgrubiony koniec 56 drazka 55, lezacego równolegle do osi rury, oraz przez cztery walce 57 osadzo¬ ne na tym zgrubionym koncu. Walce 57 sa osadzone swobodnie i ruchomo na osiach 58, tworzacych wzajemnie cztery boki kwa¬ dratu. Walce posiadaja powierzchnie wypu¬ kle, stykajace sie z zewnetrznym obwodem rury. Rdzen dociska plaszcze rury do po¬ wierzchni krazków 53 i 54, powodujac rów¬ nomierne je} wywalcowanie i skalibrowanie.Na drazku 55 osadzony jes' ruchomo kol¬ nierz 59. Wysuwajaca sie rura powoduje przesuniecie kolnierza, wskutek czego ude¬ rza on o haczykowo zagiety pret 60, zamy¬ kajac obwód elektryczny. Przez zamkniecie obwodu w ten sposób nastepuje zmiana kie¬ runku obrotu krazków 53 i 54, przez co ska- librowana rura 50 cofa sie i zostaje usunieta z maszyny. Zamiast samoczynnego elek¬ trycznego przyrzadu do zmiany kierunku mozna równiez zastosowac odpowiedni przyrzad reczny lub tez samoczynny mecha¬ niczny.Na fig. 21 przedstawiono odmienna po¬ stac wykonania urzadzenia, sluzacego do walcowania i kalibrowania spawanej rury.Urzadzenie to stanowi wydrazony walcowy kadlub 61, skladajacy sie z dwóch czesci, polaczonych np. zapomoca zawias. Do tego kadluba wsuwa sie gotowa rure 50 i obra¬ bia zapomoca obracajacego sie rdzenia, zao¬ patrzonego w pewna ilosc ukosnych wzgle¬ dem osi rury walców 57; rdzen osadzony jest na drazku 55', lezacym wzdluz osi rury.Drazek obraca sie za posrednictwem nape¬ du slimakowego 62, 63. Jednoczesnie prze¬ suwa sie kadlub 61 wraz z rura 50 wzdluz osi, dzieki czemu rura 50 zostaje wywalco- wana i skalibrowana równomiernie na calej swej dlugosci.Szczególy powyzszego urzadzenia moga byc zmienione lub wykonane odmiennie, jed¬ nakze tylko w ramach niniejszego wynalaz¬ ku. PL