Znany jest sposób otrzymywania we¬ glanu lub dwuweglanu potasu przez trak¬ towanie siarczanu potasu weglanem baru w wodnej zawiesinie, ewentualnie stosujac dwutlenek wegla. Wedlug sposobu tego o- trzymuje sie jednoczesnie Blanc fixe, któ¬ ry mozna stosowac bezposrednio lub tez przemienic w siarczek baru przez trakto¬ wanie srodkami redukuj acemi, a nastepnie w weglan baru, stosowany ponownie do traktowania siarczanu potasu.Obecnie wykryto, ze, stosujac siarczan potasu i weglan baru, mozna otrzymywac oprócz weglanu potasu jednoczesnie siar¬ czan sodu, skoro siarczan baru, otrzymy¬ wany przy traktowaniu siarczanu potasu weglanem baru przez traktowanie soda, przemienia sie ponownie w weglan baru.Siarczan baru mozna, jak wiadomo, przeprowadzic w weglan baru przez trak¬ towanie soda w wodnej zawiesinie w wyz¬ szej temperaturze, ewentualnie pod zwiek- szonem cisnieniem, przyczem powstaje jed¬ noczesnie siarczan sodu. Ten proces prze¬ miany wymaga jednak stosowania nadmia¬ ru sody, tak iz pod koniec otrzymuje sie roztwór, zawierajacy oprócz siarczanu so¬ du nadmiar sody.Wykryto równiez, ze z tych roztworów mozna otrzymywac zarówno sode, jak i siarczan sodu w stanie technicznie czystym, dzieki czemu mozna nawracac sode ponów-nie «io proctmi, który przebiega wówczas, jako zamkftfety proces |^otey.Sposób póstepowami polega na tern, ze lugi macierzyste weglanu baru traktuje sie dwutlenkiem wegla w temperaturze 50°C, przyczem znaczna czesc sody, zawartej w roztworze, wydziela sie jako dwuweglan sodu. To wydzielenie zachodzi w tym stop¬ niu, ze nastepnie przy chlodzeniu lugów macierzystych, zawierajacych sól glauber- ska obok niewielkich ilosci dwuweglanu so¬ du, otrzymuje Sia krystaliczna sól glauber- ska, praktycznie wolna od dwuweglanu lub sody. Lugi macierzyste soli glauberskiej zawieraja, stosownie do rozpuszczalnosci siarczanu sodu, niewielka ilosc tego ostat¬ niego i odpowiednio niewielka ilosc dwu¬ weglanu sodu. Dwuweglan nawraca sie do procesu i stosuje do rozpuszczania nowej ilosci sody, niezbednej do przemiany siar¬ czanu baru. Mozna go równiez stosowac do wytwarzania zawiesiny dwuweglanu sodu, wytraconego w jednej z poprzednich faz procesu, przyczem zawiesine ogrzewa sie w celu odpedzenia dwutlenku wegla z dwu¬ weglanu sodu.Przyklad I. 180 kg siarczanu potasu i 220 kg weglanu baru w wodnej zawiesinie przemienia sie na dwuweglan potasu i siar¬ czan baru przy wprowadzaniu jednocze- snem dwutlenku wegla. Otrzymany lug dwuweglanu potasu steza sie przez odpa¬ rowanie, przyczem wydziela sie z dwuwe¬ glanu dwutlenek wegla. Stezony lug we¬ glanu potasu przerabia sie nastepnie w znany sposób na weglan potasu. Otrzymu¬ je sie 140 kg weglanu potasu.Siarczan baru, otrzymywany pr2ez traktowanie siarczanu potasu weglanem ba¬ ru, zawisa w roztworze sody, zawieraja¬ cym 320 kg Na2CÓ3. Zawiesine ogrzewa sie, mieszajac w ciagu czterech godzin pod cisnieniem 3 atmosfer. Pb ostudzeniu do temperatury okolo ^C, odsacza sie otrzy¬ many weglan baru, który przemywa sie i stosuje ponownie do traktowania siarczanu potasu. Lugi macierzyste weglanu baru, za¬ wierajace w litrze 140 gr Na2S04 i 220 gr No^CO^ traktuje sie dwutlenkiem wegla w temperaturze 50°C. Wydziela sie przy- tem ponad 85% sody, zawartej w lugach w postaci dwuweglanu sodu. Lugi macie¬ rzyste dwuweglanu sodu chlodzi sie do —3°C. Siarczan sodu, zawarty w lugach, wydziela sie wskutek oziebienia w postaci krystalicznej soli glauberskiej. Lugi ma¬ cierzyste soli glauberskiej nawraca sie po¬ nownie do procesu.W tych lugach wytwarza sie zawiesine otrzymanego dwuweglanu sodu oraz Blanc fixe, otrzymany przy dalszej przemianie siarczanu potasu przez traktowanie wegla¬ nem baru. Po dodaniu do lugów odpowied¬ niej ilosci swiezej sody i wody ogrzewa sie je w autoklawie. Dwutlenek wegla, od- szczepiajacy sie od dwuweglanu sodu, wy¬ puszcza sie z autoklawu i stosuje do wy¬ tracania dwuweglanu sodu z lugów macie¬ rzystych weglanu baru w nastepnej opera¬ cji. Dwuweglan sodu w wodnej zawiesinie mozna napowrót przemienic w sode przez ogrzanie i odszczepienie dwutlenku wegla, a otrzymane w ten sposób lugi sodowe sto¬ suje sie do nowego traktowania siarczanu baru.Krystaliczna sól glauberska mozna w znany sposób przerobic na sól glauberska kalcynowana. Zawiera ona zaledwie nie¬ znaczne ilosci sody.Nastepnie wykryto, ze zamiast wegla¬ nu baru mozna stosowac weglan strontu.Przy tej przemianie powstaje sól podwój¬ na siarczanu potasu i siarczanu strontu, która mozna z latwoscia przemienic w siar¬ czan strontu zapomoca lugów, zawieraja¬ cych dwuweglan. Lugi macierzyste siar¬ czanu strontu, zawierajace siarczan pota¬ su, sluza nastepnie do rozpuszczania no¬ wych ilosci siarczanu potasu.Przyklad II. 355 kg siarczanu potasu i 150 kg weglanu strontu w wodnej zawie¬ sinie przemienia sie, wprowadzajac dwu-tlenek wegla, w trudno rozpuszczalna sól podwójna K2SO± . SrSO± i rozpuszczalny dwuweglan potasu. Roztwór dwuweglanu potasu, zawierajacy w litrze okolo 140 gr K2C03, przerabia sie w znany sposób na staly weglan potasu.Pozostalosc, skladajaca sie z soli po¬ dwójnej, pokrywa sie warstwa wody i roz¬ klada przez gotowanie, a nowopowstala pozostalosc przemywa. Odzyskuje sie w ten sposób 340 kg wilgotnego siarczanu strontu. Lug, zawierajacy siarczan potasu, oraz lugi, zawierajace dwuweglan, nawra¬ ca sie do procesu i stosuje do rozpuszcze¬ nia nowych ilosci siarczanu potasu.Odzyskiwanie siarczanu strontu usku¬ tecznia sie roztworem sody, zawierajacym 107 kg Na2COz. Calkowita przemiana za¬ chodzi juz po czterogodzinnem mieszaniu zawiesiny w temperaturze 20 — 30°C, Po uplywie tego czasu siarczan strontu prze¬ mienia sie calkowicie w weglan strontu. Pro¬ dukt ten daje sie dobrze filtrowac; po od¬ filtrowaniu przemywa go sie niewielka ilo¬ scia wody, W ten sposób odzyskuje sie calkowicie weglan strontu, wprowadzony do procesu. Lug macierzysty zawiera 140 kg Na2SOi, otrzymywanego w znany spo¬ sób jako sól glauberska, która mozna prze¬ robic na kalcynowany siarczan sodu. Lugi macierzyste po soli glauberskiej nawraca sie do procesu.Jak wynika z powyzszego przykladu, siarczan strontu przemienia sie w weglan strontu za posrednictwem mniejszej ilosci sody, niz siarczan baru, tak iz zastosowa¬ nie weglanu strontu jest znacznie ko¬ rzystniejsze od zastosowania weglanu baru.Do odzyskania siarczanu strontu wy¬ starcza 1 mol sody. PL PL