Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia do sterowania lub uruchomiania rozmai¬ tych narzadów lub przyrzadów z odleglo¬ sci, skladajacego sie zwykle z drutów lub linek, wodzonych zapomoca odpowiednich pochw prowadniczych i sterujacych wzgled¬ nie uruchomiajacych wzmiankowane roz¬ maite narzady przez ich popychanie lub po¬ ciaganie, albo tez skladajacego sie z dru¬ tów lub pretów, polaczonych z dzwigniami w miejscach, w których zachodzi zmiana kierunku ruchu tych drutów lub pretów.Przedmiotem wynalazku jest urzadze¬ nie do sterowania lub uruchomiania roz¬ maitych narzadów z odleglosci, w którem sa zastosowane zebnice (t. j. drazki uzebio¬ ne) i kólka zebate. Poszczególne czesci, czyli czlony tego urzadzenia, przylegajace do siebie w szeregu, schodza sie w wezle, utworzonym z prowadnic, z których w kaz¬ dej moze sie przesuwac w kierunku osio¬ wym zebnica, oraz z kólka zebatego, moga¬ cego obracac sie w tym zespole i zazebiaja¬ cego sie z zebnicami, schodzacemi sie w da¬ nym wezle.Zapomoca takiego urzadzenia mozna przeniesc ruch na duze odleglosci, bez trudnosci zmieniac nagle kierunek ruchu o- raz przenosic ruch dowolnie przez popy¬ chanie lub pociaganie lub tez w czesci przez popychanie, w czesci zas przez pociaganie, co umozliwia dostosowanie urzadzenia do wszelkich wymagan. Ponadto w urzadzeniu tego rodzaju prety, stanowiace poszczegól-ne jego czlony, poruszaja sie zawsze do¬ kladnie w kierunku swych osi podluznych bez odchylania sie od niego, dzieki czemu zastosowanie urzadzenia wymaga bardzo malo miejsca i zapewnia, przy zastosowa¬ niu urzadzenia do sterowania narzadów z odleglosci, taka dokladnosc, jaka trudno o- siagnac zapomoca urzadzenia, w którem za¬ stosowany jest drut gietki, wodzony w po¬ chwie, albo zapomoca urzadzenia, które za¬ wiera dzwignie, wykonywajace czesto zlo¬ zony ruch postepowo obrotowy.Na rysunku przedstawione sa trzy przy¬ klady wykonania urzadzenia wedlug wyna¬ lazku. Fig. 1 przedstawia schematycznie u- rzadzenie o dwukrotnem odchyleniu jego czlonów od kierunku prostego; fig. 2 — schemat urzadzenia prostolinijnego z od- chylónem odgalezieniem; fig. 3 — urzadze¬ nie o odwróconym kierunku ruchu jego czlonów; fig. 4 ¦— widok boczny w wiekszej skali, a fig. 5 — widok czolowy wezla ped¬ ni; fig. 6 — przedstawia przekrój wzdluz linji 6 — 6 na fig. 5, a fig. 7 — przekrój po¬ przeczny wzdluz linji 7 — 7 na fig. 6 tegoz wezla; fig. 8 wreszcie przedstawia przekrój odmiany konstrukcyjnej wezla, analogicz¬ ny do przedstawionego na fig. 7.W przykladzie wykonania wedlug fig. 1 narzad sterujacy jest przedstawiony sche¬ matycznie w postaci dzwigni 1, mogacej wahac sie kolo punktu nieruchomego 2 i polaczonej przegubowo w miejscu 3 z czlo¬ nem 4 pedni. Zamiast laczyc dzwignie 1 (lub jakikolwiek inny narzad sterujacy) z czlonem 4 urzadzenia zapomoca przegubu mozna oczywiscie polaczyc ja z nim w in¬ ny sposób, np. zapomoca wycinka uzebione¬ go, stale polaczonego z dzwignia 1 i zaze¬ biajacego sie z uzebiona czescia czlonu 4.Wymieniony czlon 4 winien byc sztywny, jezeli ruch ma byc przenoszony przez po¬ pychanie albo zarówno przez pociaganie jak i popychanie, podczas gdy czlon ten moze byc gietki, jezeli ruch ma byc przeno¬ szony wylacznie przez pociaganie. W kaz¬ dym razie, czlon 4, który moze sie skladac z zespolu kilku czesci (rur, drutów i t. d.), jest zakonczony zebnica 5, zazebiajaca sie z kólkiem zebatem 6, osadzonem obrotowo na nieruchomym sworzniu; z kólkiem tern moze sie zazebiac zebnica 7, nalezaca do drugiego czlonu 8, utworzonego w ten sam sposób jak i czlon 4. Czlon 8, który moze tworzyc z czlonem 4 dowolny kat, jest zao¬ patrzony na swym przeciwleglym koncu w zebnice 9, zazebiajaca sie z kólkiem zeba¬ tem 10, osadzonem obrotowo na odpowied¬ nim sworzniu. Z tern kólkiem zebatem 10 zazebia sie zebnica 11 nastepnego czlonu 12, dzialajacego np. zapomoca drugiej zebnicy 13 na narzad 14 (przedstawiony schema¬ tycznie) , na który ma byc przeniesiony ruch dzwigni 1.Oczywiscie, liczba pretów lub wezlów moze byc wieksza, w celu nadania urzadze¬ niu zadanej dlugosci.Jest rzecza jasna, ze umieszczajac osie kólek zebatych 6, 10 i t. d. w róznych kie¬ runkach mozna poprowadzic szereg czlo¬ nów urzadzenia po jakiejkolwiek dowolnej linji przestrzennej w celu polaczenia na¬ rzadu sterujacego 1 z narzadem sterowa¬ nym 14.Na fig. 2 uwidoczniony jest przypadek, gdy trzeba ruch, przeniesiony zapomoca czlonu 4 na narzad 14, odgalezic równiez w innym kierunku. W tym celu czlon 4 posia¬ da w miejscu posredniem zebnice 15, zaze¬ biajaca sie z kólkiem zebatem 16, z którem zazebia sie zebnica czlonu 17, stanowiace¬ go inna galaz urzadzenia, majaca na celu sterowanie innego narzadu 18 synchronicz¬ nie z narzadem 14.Oczywiscie, odgalezien urzadzenia mo¬ ze byc wiecej niz jedno, a kazde z nich mo¬ ze posiadac dowolna, zadana dlugosc.Na fig. 3 przedstawiona jest odmiana urzadzenia, w której kierunek ruchu w dwóch sasiednich wezlach jest odwrócony, a mianowicie zebnice 5, 7 oraz 9, 11 odpo¬ wiednich par czlonów 4, 8 oraz 8, 12 znaj- — 2 —duja sie po przeciwleglych stronach osi ob¬ rotu kólek zebatych 6 i 10. W ten sposób dzialanie, wywarte w kierunku strzalki na czlon 4, powoduje przesuniecie sie czlonu 8 w kierunku przeciwnym, czlon zas 8 powo¬ duje ze swej strony przesuniecie sie czlonu 12 w kierunku zgodnym z kierunkiem ruchu czlonu 4. Umozliwia to wykonanie np. czlo¬ nu 8 w postaci ciegna, jak sie to zwykle w niektórych przypadkach stosuje.Opisane urzadzenia moga byc laczone ze soba w celu dostosowania ich do danych warunków pracy.Kazdy wezel moze sie skladac z zespo¬ lu w rodzaju przedstawionego na fig. 4—7.Wezel taki posiada podstawe, która winna byc umocowana nieruchomo i posiada po¬ stac stojaka 19, w którym umocowany jest sworzen 20; na sworzniu tym osadzone jest np. zapomoca zespolu walków 21 pojedyn¬ cze kólko zebate albo grupa kólek zebatych 22 i 23, stanowiacych jedna calosc, z któ- remi zazebiaja sie zebnice 24 i 25, nalezace do czlonów urzadzenia schodzacych sie w danym wezle. Zebnice 24 i 25 moga sie przesuwac w kierunku osiowym w prosto¬ linijnych prowadnicach 26 i 27, otaczaja¬ cych swemi pierscieniowo rozszerzonemi czesciami kólka zebate 22 i 23 i umieszczo¬ nych jedna obok drugiej, dzieki czemu two¬ rza one lacznie oslone, która jest zakryta na swych koncach plytkami 30. Sworzen 20, nagwintowany i zaopatrzony w nakretke 31, umozliwia, po zwolnieniu nakretki 31, usta¬ wienie jednej prowadnicy pod pewnym ka¬ tem wzgledem drugiej oraz zamocowanie ich w zadanem polozeniu przez dokrecenie nakretki 31, co powoduje zlaczenie ich przyleglych krawedzi, zaopatrzonych w ra¬ zie potrzeby w zeby.Gdy dwa czlony urzadzenia, schodzace sie w wezle, tworza pewien kat, musza byc oczywiscie zastosowane dwa kólka zebate lub dwie strefy zazebiania sie w przypad¬ ku pojedynczego kólka zebatego, odpowia¬ dajace dwom zebnicom, mieszczacym sie w przyleglych prowadnicach, jak to ma miej¬ sce w konstrukcji, uwidocznionej na rysun¬ ku. Przeciwnie zas w przypadku, przedsta¬ wionym na fig. 3, obie zebnice tego samego wezla moga znajdowac sie w jednej pla¬ szczyznie i miescic sie w prowadnicach, na¬ lezacych do tej samej czesci oslony.Jest rzecza jasna, ze zamiast dwóch zebnic, jak to zostalo przedstawione, kazdy wezel moze zawierac ich kilka, co wymaga jedynie zastosowania kilku odpowiednich oslon, zespolonych ze soba zapomoca sworz¬ nia 20, i umozliwia zastosowanie tyluz od¬ galezien urzadzenia.Pierscienie 28 i 29 zespolu lub pierscie¬ nie skrajne wiekszej liczby czlonów moga posiadac ksztalt polówek puszki, zamknie¬ tych na koncach czlonów skrajnych, t. j. ze¬ wnetrznych, jednakze korzystniej jest sto¬ sowac konstrukcje, przedstawiona na ry¬ sunku, w której wszystkie pierscienie sa jednakowe i otwarte z obu stron, poniewaz w ten sposób kazdy czlon oslony moze byc przestawiony wzgledem czlonu przyleglego w celu dostosowania urzadzenia do innych warunków pracy.Wreszcie, wezel taki moze zawierac kól¬ ka zebate o róznej srednicy, jak np. kólka zebate 22* i 23', przedstawione na fig. 8, co pozwala zmieniac dowolnie stosunek prze¬ kladni miedzy róznemi czesciami pewnej galezi urzadzenia lub miedzy róznemi jego galeziami. PL