PL188286B1

PL188286B1 - Nowy związek, pochodna furanu

Info

Publication number: PL188286B1
Application number: PL97322698A
Authority: PL
Inventors: Janusz Nowicki; Józef Góra; Józef Kula; Dina Hammad
Original assignee: Politechnika Lodzka
Priority date: 1997-10-17
Filing date: 1997-10-17
Publication date: 2005-01-31
Also published as: PL322698A1

Abstract

Nowy związek, 4-(5-butylo-2-furylo)-2-butanon o wzorze przedstawionym na rysunku.

Description

Przedmiotem wynalazku jest nowy związek, pochodna furanu, który wykazuje właściwości zapachowe.

Z czasopisma „Pollena” - Tłuszcze-Środki piorące-Kosmetyki, 19 (12) 510 (1975) jest znana pochodna furanu o nazwie -(2-furylo)-2-metylo-2,5-heksadien-4-on o zapachu cytrusowym.

Wynalazek dotyczy nowej pochodnej furanu, 4-(5-butylo-2-furylo)-2-butanonu o wzorze przedstawionym na rysunku, która charakteryzuje się intensywnym, świeżym zapachem z nutą ozonowo-ambrową i może być stosowana jako istotny sensoryczny składnik kompozycji perfumeryjnych.

Sposób wytwarzania nowego związku polega na tym, że furan poddaje się alkilowaniu metylowinyloketonem, w obecności katalizatora kwasowego w środowisku wodnym w temperaturze 30-35°C w czasie 120-150 minut. Diketon otrzymany w reakcji alkilowania poddaje się następnie reakcji z 1,2-alkilodiolami, korzystnie etanodiolem, stosując 1 mol diolu na 1 mol diketonu, w obecności katalizatora kwasowego w toluenie w temperaturze wrzenia w czasie 120-180 minut, w wyniku czego następuje blokowanie jednej grupy ketonowej diketonu, a następnie redukcji, na przykład metodą Wolffa-Kiżnera, wolnej grupy ketonowej. Produkt finalny wyodrębnia się przez destylację pod zmniejszonym ciśnieniem.

Przedmiot wynalazku ilustruje poniższy przykład.

Przykład

W szklanym reaktorze umieszczono 100 cm^J 0% wodnego roztworu kwasu octowego, 1 cm³ stężonego kwasu siarkowego, 100 g (1,5 mola) furanu i podczas mieszania wkroplono, w czasie około 60 minut utrzymując temperaturę około 30°C, 210 g (3 mole) metylowinyloketonu. Mieszanie zawartości reaktora kontynuowano w czasie 90 minut, po czym mieszaninę reakcyjną oziębiono do temperatury około 20°C, dodano 100 cm3 wody, oddzielono warstwę organiczną od wodnej, a warstwę wodną ekstrahowano 2 porcjami po 150 cm3 toluenu. Ekstrakt połączono z warstwą organiczną, przemyto 5% roztworem węglanu sodowego aż do odczynu obojętnego, suszono 10 g siarczanu magnezowego, po czym oddestylowano rozpuszczalnik. Pozostałość destylowano pod zmniejszonym ciśnieniem odbierając frakcję o temperaturze wrzenia do 75°C/2,0 mm Hg w ilości 65 g (n²⁰D =1,4696), a następnie frakcję o temperaturze wrzenia 155-160°C/2,0 mm Hg w ilości 112 g (n20_Q= 1,4838), zawierającą 96%

2.5- (di-2-oksobutylo)furanu.

104 g (0,5 mola) 2,5-(di-2-oksobutylo)furanu ogrzewano następnie, w aparaturze z nasadką do azeotropowego usuwania wody, z 31 g (0,5 mola) 1,2-etanolodiolu w środowisku 200 g toluenu w obecności 0,03 g kwasu p-toluenosulfonowego w temperaturze wrzenia w czasie 120 minut. Po wydzieleniu 9 cm3 wody, mieszaninę reakcyjną oziębiono do temperatury około 20°C, przemyto 100 cm3 2% roztworu węglanu sodu i po oddestylowaniu toluenu, destylowano pod zmniejszonym ciśnieniem odbierając frakcję monoketalu etylenowego

2.5- (di-2-oksobutylo)furanu o temperaturze wrzenia 148-152°C/0,8 mm Hg w ilości 106 g.

Następnie 84 g (0,33 mola) monoketalu etylenowego 2,5-(di-2-oksobutylo)furanu, 50 g (1 mol) hydratu hydrazyny i 28 g (0,5 mola) wodorotlenku potasu rozpuszczono w 300 g 1,2-etanodiolu i ogrzewano pod chłodnicą zwrotną utrzymując stan wrzenia w czasie 4 godzin, po czym oddestylowano na wyparce wodę i nieprzereagowaną hydrazynę, a pozostałość ogrzewano w temperaturze wrzenia do chwili zaprzestania wydzielania się azotu (około

188 286 π

godziny). Zawartość kolby oziębiono potem do temperatury pokojowej, dodano 600 cm wody, oddzielono warstwę organiczną, a warstwę wodną ekstrahowano 3 porcjami po 200 cm³toluenu. Warstwę organiczną połączoną z ekstraktem przemyto wodą do odczynu obojętnego i pozostałość po oddestylowaniu rozpuszczalnika destylowano pod zmniejszonym ciśnieniem zbierając frakcję ketalu etylenowego 4-(5-butylo-2-furylo)-2-butanonu o temperaturze wrzenia 110-114 °C/0,7 mm Hg w ilości 60 g, co stanowiło 98% wydajności teoretycznej.

g (0,25 mola) ketalu etylenowego 4-(5-butylo-2-furylo)-2-butanonu ogrzewano następnie, pod chłodnicą zwrotną, ze 120 cm3 10% wodnego roztworu kwasu octowego w temperaturze wrzenia w czasie 4 godzin, po czym oziębiono do temperatury pokojowej, odzielono warstwę organiczną od wodnej, a warstwę wodną ekstrahowano 2 porcjami po 100 cm3 toluenu. Warstwę organiczną połączoną z warstwą wodną przemyto roztworem węglanu sodu i po oddestylowaniu rozpuszczalnika, destylowano pod zmniejszonym ciśnieniem zbierając 40 g frakcji 4-(5-butylo-2-furylo)-2-butanonu o temperaturze wrzenia 89-92°C/0,5 mm Hg i czystości 98%, oznaczonej chromatograficznie.

Otrzymany 4-(5-butylo-2-furylo)-2-butanon miał postać bezbarwnej, oleistej cieczy o intensywnym, przyjemnym, świeżym zapachu z nutą ambrową, przypominającym zapach aldehydu metylononylooctowego bez tłuszczowej nuty, a także zapach świeżo suszonej na słońcu bawełnianej bielizny.

Strukturę otrzymanego ketonu potwierdziły wyniki analizy widma magnetycznego rezonansu jądrowego *H NMR i widma masowego (MS):

Ή NMR (200 MHz, CDCh) δ: 0,92 (t, 7Hz), 1,36 (m), 1,57 (m), 2,16 (s), 2,55 (t, 7Hz), 2,87 (m), 5,84 (m),

M.S. (m/e): 194 (MS), 43 (100), 151 (80), 137 (71), 81 (52), 107 (36), 95 (30), 55 (26), 48 (22), 105 (12).

188 286

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 50 egz. Cena 2,00 zł

Claims

Zastrzeżenie patentowe

Nowy związek, 4-(5-butylo-2-furylo)-2-butanon o wzorze przedstawionym na rysunku.