Przedmiot wynalazku niniejszego sta¬ nowi klinometr, wyposazony w naczynie, zawierajace kwas, i przeznaczony do ozna¬ czania odchylenia otworu wiertniczego od pionu oraz kierunku tego odchylenia.Zwykly klinometr, wyposazony w na¬ czynie, zawierajace kwas, oznacza tylko kat odchylenia otworu wiertniczego od pio¬ nu, przyczem uskutecznia sie to przez na¬ gryzanie linji na wewnetrznej sciance na¬ czynia dookola jego obwodu.Klinometr, stanowiacy przedmiot wy¬ nalazku niniejszego, nietylko oznacza kat odchylenia otworu wiertniczego od pionu przez nagryzienie linji dookola obwodu we¬ wnetrznej scianki naczynia, lecz zapomoca zawieszonej w tej cieczy igly magnesowej jest równiez oznaczony na sciance naczy¬ nia i kierunek odchylenia skrzywionego o- tworu wiertniczego, przyczem dzialanie magnesu oparte jest na tern zalozeniu, ze oddzialywanie pobocznych pól magnetycz¬ nych, oprócz pola magnesu i pola ziemskie¬ go, moze nie byc brane pod uwage.Klinometr wedlug wynalazku jest wy¬ posazony w szklane naczynie, w którem jest umieszczona igla magnesowa, plywa¬ jaca na powierzchni cieczy nagryzajacej, znajdujacej sie w naczyniu i pokrytej cie¬ cza obojetna. Jeden z biegunów igly ma¬ gnesu jest wyposazony w nasadke, która znieksztalca powierzchnie cieczy w razie zetkniecia sie nasadki tej ze scianka naczy¬ nia. W tym celu ciecze, wlane do naczynia,oraz ksztalt i tworzywo nasadki sa dobie¬ rane tak, ze jedna'z cieczy wiecej przywie¬ ra do nasadki bieguna igly magnesowej niz druga, wskutek czego na nasadce tworzy sie blonka jednej z cieczy i nastepuje od¬ ksztalcenie powierzchni rozdzialu cieczy w naczyniu. Nasadke bieguna igly nalezy wy¬ konac z takiego tworzywa, aby jedna z cie¬ czy latwiej przywierala niz druga, miano¬ wicie, aby do nasadki mocniej przywierala ciecz, pokrywajaca ciecz nagryzajaca. Po¬ nadto jest tu wykorzystana sila odpycha¬ nia, ujawniajaca sie i dziajajaca miedzy scianka naczynia i druga nasadka, umie¬ szczona na drugim biegunie igly magneso¬ wej, wskutek czego igla wraz z nasadka przesuwa sie ku przeciwleglej sciance na¬ czynia. W wyniku tego przesuwu nasadka bieguna igly magnesowej, dosumieta do scianki naczynia, odksztalca powierzchnie rozdzialu cieczy i to odksztalcenie zostaje zaznaczone na sciance naczynia przez na- gryzienie jej ciecza nagryzajaca, przyczem otrzymuje sie trwaly znak na sciance na¬ czynia, odpowiadajacy swym ksztaltem odksztalceniu linji, nagryzionej na obwo¬ dzie wewnetrznej scianki naczynia zapo- moca cieczy nagryzajacej.Wedlug jednego z przykladów wyko¬ nania wynalazku szklane naczynie, umie¬ szczone w wytrzymalej na duze cisnienie i nieprzepuszczajacej wody oslonie, wyko¬ nanej z metalu niemagnetycznego, zawiera wodny roztwór np. kwasu fluorowego, któ¬ ry pokrywa warstwa cieczy obojetnej, np. oleju.W plaszczyznie rozdzialu cieczy umie¬ szczona jest igla magnesowa o ksztalcie precika, zawieszonego na plywaku, posia¬ dajacym ksztalt np. pólkuli. Igla jest po¬ kryta warstwa np. ebonitu, zalbezpieczaja- cego ja od nagryzania wskutek zetkniecia sie z kwasem. Na jednym z biegunów igly znajduje sie nasadka, na niej nasadzona lub stanowiaca z nia jedna calosc, posiada¬ jaca wypukla powierzchnie zewnetrzna i wykonana z materjalu, do którego nie przy¬ wiera woda, lecz przywiera olej. Do tego celu nadaje sie np. ebonit, powleczony naj¬ lepiej gutaperka. Do drugiego bieguna igly magnesowej jest przytwierdzona inna wiek¬ sza nasadka z tegoz samego materjalu; na¬ sadka ta posiada takie ksztalty i wielkosc, iz jest odpychana od scianki naczynia z wieksza sila, niz nasadka mniejsza, umie¬ szczona na przeciwleglym biegunie igly.Wieksza nasadka posiada postac wygietej plytki równiez z ebonitu, najlepiej powle¬ czonego gutaperka, przyczem promien krzy¬ wizny tej plytki jest w przyblizeniu równy promieniowi krzywizny wewnetrznej scian¬ ki naczynia.Podczas uzycia klinometru mniejsza na¬ sadka zostaje dosunieta do scianki naczy¬ nia, przyczem znieksztalca w tern miejscu powierzchnie rozdzialu cieczy, wytwarza¬ jac w tej powierzchni niewielkie wglebie¬ nie, którego ksztalt zostaje zaznaczony na sciance naczynia przez nagryzienie wygie¬ tej linji.Ilosc oleju, pokrywajacego ciecz nagry¬ zajaca, powinna byc tak dobrana, aby na¬ sadki, umieszczone na biegunach igly ma¬ gnesowej, znajdowaly sie na poziomie po¬ wierzchni rozdzialu cieczy.W razie potrzeby mniejsza nasadka mo¬ ze byc uksztaltowana tak, aby wglebienie, wytwarzane przez nia w powierzchni roz¬ dzialu cieczy, posiadalo wiecej okreslony ksztalt. W tym celu najlepiej jest stoso¬ wac pasek z ebonitu, przymocowany do igly magnesowej w polozeniu pionowem.Wskazane jest, aby powierzchnia tego pa¬ ska, zwrócona ku sciance naczynia, byla wypukla.W celu zapobiezenia daznosci cieczy nagryzajacej do rozplywania sie po calej powierzchni nasadek, wskazane jest zao¬ patrzyc powierzchnie zewnetrzne obydwóch nasadek w poprzeczne rowki.Klinometr niniejszy moze byc równiez stosowany jednoczesnie z dowolnego rodza- - 2 -ju klockiem odciskowym (stosowanym w wiertnictwie), w celu rozpoznania rodza¬ ju przeszkód lub przedmiotów, znajduja¬ cych sie w otworze wiertniczym. W tym celu klinometr moze byc przymocowany do górnej powierzchni klocka odciskowego, tak ze klinometr zaznaczy kierunek, w któ¬ rym jest umieszczona przeszkoda w otwo¬ rze wiertniczym, podczas gdy na klocku odciskowym otrzyma sie przez zderzenie go z ta przeszkoda odpowiedni odcisk.Na rysunku sa uwidocznione trzy przy¬ klady wykonania wynalazku. Fig. 1 przed¬ stawia przekrój pionowy klinometru, za¬ stosowanego w otworze wiertniczym, fig. 2 — przekrój pionowy naczynia, zawiera¬ jacego kwas, fig. 3 —. przekrój poprzecz¬ ny, uwidoczniajacy plywak i igle magneso¬ wa w rzucie pionowym, fig. 4 — przekrój pionowy plywaka i igly magnesowej, fig. 5 — widok zboku, przedstawiajacy ksztalt linji, nagryzanej na sciance naczynia; fig. 6 i 7 przedstawiaja szczególowo uksztalto¬ wanie nasadek biegunowych igly magneso¬ wej, przyczem na fig. 6 igla jest przedsta¬ wiona wewnatrz naczynia klinometru; fig. 8 przedstawia przekrój, wyjasniajacy spo¬ sób przymocowania klocka odciskowego do dolnego konca przyrzadu, fig. 9 — schema¬ tycznie naczynie, wyposazone w srodki, sto¬ sowane do podniesienia poziomu plaszczy¬ zny rozdzialu cieczy w naczyniu po do- konanem odznaczeniu odchylenia otworu wiertniczego.Na rysunku oslona 10 jest mosiezna lub np. jest wykonana z bronzu fosforowego, t. j. metalu niemagnetycznego. Oslona ta posiada w górnym koncu wydrazenie 11, w którem jest wstawione naczynie 12, zawie¬ rajace kwas i ustawione na podkladce 13 np. z gumy oraz otoczone gumowemi pier¬ scieniami 14. Naczynie 12 jest zamkniete pokrywa 15, na której umieszczony jest krazek 16 np. z gumy, utrzymywany we wlasciwem polozeniu zapomoca wkladki uszczelniajacej 17 np. z miekkiej gumy, zacisnietej pomiedzy sztywnym krazkiem 18 a niemagnetycznym kapturkiem 19, na-, kreconym na oslone 10. Oslona) 10 i kaptu¬ rek 19 sa wyposazone w odejmowane kloc¬ ki 20, które sluza dó prowadzenia przyrza¬ du w otworze wiertniczym. Górne klocki 20 sa utrzymywane we wlasciwem poloze¬ niu zapomoca przecietych pierscieni zaci¬ skowych 21, a dolne klocki 20 — zapomo¬ ca ciezkiej glowicy 22, wkreconej na dol¬ ny koniec oslony 10. Górny koniec kaptur¬ ka 19 posiada nagwintowane od wewnatrz gniazdo 23, wkrecone na koniec zerdzi, za¬ pomoca których klinometr jest opuszczany do otworu wiertniczego.W razie potrzeby glowica 22 moze byc usunieta i zastapiona (fig. 8) oprawa 24, w której umocowany zostaje klocek 25 np. z olowiu, na którym moga byc otrzymane ocU ciski danej przeszkody po opuszczeniu kli¬ nometru do otworu wiertniczego. Szklane naczynie 12 zawiera w dolnej czesci 26 ciecz nagryzajaca, nad nia zas znajduje sie. warstwa oleju 27. Igla magnesowa 28 jest przymocowana do dolnej powierzchni ply¬ waka 29 dowolnego ksztaltu i rozmiaru, przyczem plywak winien utrzymywac igle na poziomie powierzchni 30 rozdzialu cie¬ czy w naczyniu. Igla magnesowa jest zap- patrzona w powloke ochronna 31 np. z e- bonitu w celu zabezpieczenia przed dzia¬ laniem cieczy nagryzajacej. Na jednym, koncu igly magnesowej znajduje sie nasad¬ ka 32 z ebonitu, powleczonego gutaperka,- do którego nie przywiera woda i który jest odporny na dzialanie kwasów, lecz powi¬ nien posiadac takie wlasnosci, aby do nie¬ go przywieral olej. Nasadka 32 moze po-; siadac ksztalt kuli (fig. 2, 3 i 4). Gdy na¬ sadka 32 zblizy sie do scianki bocznej na¬ czynia, to blonka oleju, przywierajaca da nasadki, obnizy nieco powierzchnie 30, od¬ dzielajaca kwas od oleju, czyli powierzch¬ nie rozdzialu cieczy, jak to przedstawiono w miejscu A (fig. 5). Poniewaz zas igla ma¬ gnesowa moze swobodnie pokrecac sie w — 3 —riitt^d, &aii^^ Wyjasftiaja- ca kifefttli#fc 6fl^l«j»i ©Nwa-fc Wiefttócsfe- gb W ptódft.Na dHjgftii lIBKtf 1#y ftiagA^oWej u- ml&itzohk JfcSl ^teMIA^a 33 w p&- s^iaiA y^Sj^h ^ którego sro- dfck kl*ywfcAy ^ftiytf« *ic ze srbdkiein cdiit fcflra fc*«&fó4 ^iiftddnia zawietrz¬ na fri Matófe m&fti&f ^rifytoMm po- wtóri^tiik t& £Matfa fófete ^ofefaryv *e stlk fcS^ftatói*, Wy*#atókfJ|c4 si* w stepie miedzy ta pWfcr2fchflla a ^ei^ka itórcLyM&, p«&iML& ttka 1fr&*te«C, aby Igla itfa£rferfoVa 4<«lafe £ffcfc§«tó$te ko tej scialtte hafciyftik, dó ktWGj aMifcma fest NASitfiri 32 i 33 Jf&ftoWiA fedaa ialósfc Z $oWl&a SJ Sjfo ^gii&awfc], WykdfllHia i^/it&bfoffa, M t*4 nM8tfHd teta&ga sta- rittWfó t^i^fenc fczCsSi, ^f^yiftófcfewy^mtie *lo i$ft maghi^Wef. Nu&aki3£ l MttiOfabyc w^ltbi^tae z tiftgó sat&fegó lub tfMfaailysh itóterfalfew z tefih te&rzm&ttettti aby two¬ rzywo tóh tylo bdpóftfte na dzifclaiife kwa¬ sów, do tworzywa zki ft&tttiki 3i powinien prizyw^fec z MWdSna olej.Fig. % i 7 ^edstaWtajA ftasadki o nieteo ocltofrteitóych ksztaltami; nasadki te rtiaja W^tW^rzaÓ w powierzchni rozdzialu cieczy wgf#tóteia o Wftjcei odstanych ksztaltach.JtetófflA sa w tyth |yrzyikdku ^Opatrzone W ^cftfctfefcfcrie rowki. Ebbnitowe aa&iadki riti$& byz £oWle taperki, oskdrianfcj * toztWtirti dwusiarcz- ktx w^gla.Poprzeczne rowki .na fcdwite^httiach jiifefl^t staSmjA #pór d^$n6§ci fcieczy na- gfyzaftctej 36 rt^lywania $fe pk calej po- Wtfetzbhrii nftsadfck, ihiaiiftWicfe po- gutaper¬ kowej pdwilóce ebonitowych nasadek, dzid¬ ki czeihu Olsiaga Sie W pbwl&rzcfthi rozdzia¬ lu feiefefey (ktoasu i okjtt) wglebifenifei o pew¬ nych bfefe§l6nych k§«ttltach. Gdy taki ptzifzaA tsmAk tóyty w aAwom wiertni czyA b m&tmm $mmkvvro ^d*hyl«^iw od pkfm, to tWick&zfcfeie sit} dlttg&s£i W*ek^ sfcfcj oai elipsy* o^aftlczajiyc^ W pltfecfc?- loliefii ftafczyniu ^ó^^zfefetó^ fófcdfelfelti £fe- czft Stefe &le tak zttfcezne, fc& tóla <(ydpytfea- nia feasadki 33 Vd walowej SdAtóki i^itzy- nia staje ^^ zbyt Mala, aby zapewnic hate- zyte dostihl^fe bfy pr^eciWleglfei iia^adki 32 db sfeianki tfiatóynia. W celu ptttezWy- ciezenia te} ti-^ftjosfei przy Wleteatyfch ka¬ tami Odehytetóa otwOfóW wi^ttficzych, Wzglednie |rzy Aa^tósbWatóu pfij^adti W skirzyWio^iy^h btwotach wi^rtlriczy^h, wal- c6We Sa^zyiiie ± kwa^etti mlOze byt ffaSta- ptim <«§. 6) Mczynfetf!, pogada j^c^fll dol- ri^ e*^§c kulista Ifia, w ktdrem powistódl- nik ^otóMalHl ci^zy znajduje sie W pla¬ szczyznie, pi-z€5roWWdzto«l^j ptt^z Sradfck tej cz^ci Misiej, wzglednie tfttttiiwie waj^ tóz^ tej i^azfczyziiy, ptaycfceni wypukle pbwie^ifehMefeasa^k 32 i 33 posiadaja pro- ittltótilf 4^kywizhy fitetto tftiite^e wi pro- mietriA fctilktej scianki mezytó*. tkbih tyfe r^«ai^z ^bzad««% pokryd:e naczynia siatka w celu tóatwi^nda odczyty¬ wania zaznaczonych na $tifoi&e nac^ywia znak«w, ódpbwiadaj^fey^ ^ddiytenlom b- tWdHi ^Wertnlczi^o. W tym fcehi M wateo^ wej litób kulistej Mantem waczynSa itfoga byc naznafei^ie Ufoje pionowe tob |oifl»Bie, wz^l^dhie —- je^teie i d-Wigie W jedn&feowych Odst^ach.Przyrzad powyzszy moze byc tfówisez zastosowany do ozinac^ftitói odchylen otwo- rti Wferfeaiczfego iia kitku p*ori:ottia?ch. W o- tWot^e wlerthtezyfci, w którym kat odchy¬ lenia od pkmu zmi-eiria sie ma rozmaitych pozibihach, kolejwe o^naozfeftia moga byc otrzymyw&he przefc zmiane skutecznosei nagfyzfetóa Mttak6w, ^Aowiadajacych ro«- niailytoi poziottiom. Powyzsze riioze byc o- siagnSete przez zmiatt^ okresów czasu, w ciagu któfyfch odbywa sie nagryzanie pt^zciJególinych poziomach.Moga byc równiez pr^ewidztene ftrodkirnl Kz«kiafca kifasu od ótefal w ftacryniu po kazdeft* *m*#zm$a »*thyl«fliUfc nabory ok-f^teh^ i^rfotoach'. Tytulwn jjtzykla- du, jak mozna podnosic poziom powierzch¬ ni Wz^zSalii kWs^ * n^fiUfe J2 (fig. ^ |«t fcafcpatrzone w klap¬ ka 3#., tnaótowana n$t zawiasach i stano¬ wia*^ '&*takd Wydrazonego korka 73, w któ¬ rym umieszczony jest srut olowiany 35, który moze wypadac do wnetrza naczynia przez klapke 34, która otwiera sie i pewna liczba srutu spada do naczynia np. pod¬ czas raptownego szarpniecia przyrzadu do góry. PL