PL186598B1

PL186598B1 - Element ułożyskowania skrzydła

Info

Publication number: PL186598B1
Application number: PL98324984A
Authority: PL
Inventors: Wolfgang Lau; Hans-Peter Schenck; Dieter Renz
Original assignee: Winkhaus Fa August
Priority date: 1997-02-25
Filing date: 1998-02-24
Publication date: 2004-01-30
Also published as: EP0860570A2; DE19707496A1; ATE238878T1; EP0860570B1; DE59808111D1; EP0860570A3; PL324984A1

Description

Przedmiotem wynalazku jest element ułożyskowania skrzydła, zwłaszcza skrzydła okiennego lub skrzydła drzwiowego, przeznaczony zasadniczo do automatycznego montażu na ramie skrzydła za pomocą automatu montażowego.

Z EP 0 683 297 Al jest znane umieszczanie prowadnicy narożnej na ramach skrzydeł za pomocą automatu montażowego. Automat montażowy posiada część kątową stykową/centrującą z dwiema w przybliżeniu prostopadle wzajemnie ustawionymi powierzchniami stykowy4

186 598 mi/centrującymi. Podczas umieszczania prowadnicy narożnej na narożu skrzydła drzwiowego, automat montażowy chwyta swoim chwytakiem znajdującą się w magazynie prowadnicę narożną w ten sposób, że obszar narożny przylega w miejscu połączenia drugiego ramienia kątowego prowadnicy narożnej do części kątowej stykowej/centrującej. To znaczy, do każdej z powierzchni stykowej/centrującej przylega jedno z ramion kątowych prowadnicy narożnej. Wtedy prowadnica narożna jest w tym położeniu ustalona na chwytaku za pomocą odcinków chwytaka. W tym położeniu centrowanym względem chwytaka prowadnica narożna porusza się razem z chwytakiem w kierunku naroża ramy skrzydła. Przy tym chwytak wraz z uchwyconą prowadnicą narożną porusza się wzdłuż określonej linii ku narożu ramy skrzydła. Ta linia może być albo przekątną ramy skrzydła albo może być na przykład dwusieczną kąta naroża ramy skrzydła.

Prowadnice narożne są przynajmniej w obszarze chwytanym przez chwytak wykonane symetrycznie, tak że są one centrowane przez część kątową stykową/centrującą. Automat montażowy wraz z chwytakiem porusza się ku skrzydłu okiennemu na przykład wzdłuż kierunku ruchu zgodnego z dwusieczną kąta naroża ramy skrzydła, przy czym część kątowa stykowa/centrująca wraz z prowadnicą narożną jest utrzymywana z przodu w kierunku ruchu do ramy skrzydła, tak że dwusieczna kąta prowadnicy narożnej centrowanej w części kątowej stykowej/centrującej jest zgodna z linią ruchu. Wskutek tej zgodności automat montażowy trafia prowadnicą narożną dokładnie na naroże ramy skrzydła nie wymagając kolejnych korygujących bocznych ruchów przesuwnych. Warunkiem tego jest jednakże właśnie omówione symetryczne wykonanie prowadnic narożnych w obszarze współpracującym z chwytakiem.

W częściach ułożyskowania skrzydeł, które zawierają część kątową utworzoną z dwóch ramion kątowych, jak również część łożyskową zamocowaną na jednym z ramion kątowych, występuje problem polegający na tym, że podczas chwytania przez chwytak części kątowej stykowej/centrującej, element ułożyskowania skrzydła nie może zostać centrowany, ponieważ na jedną z powierzchni stykową/centrującą nie wpada przyporządkowane ramię kątowe lecz odcinek mocujący części łożyskowej, tak że element ułożyskowania skrzydła jest przesunięty z położenia wycentrowanego. To powoduje, że w celu montażu za pomocą tradycyjnego automatu montażowego, który powinien nadawać się także do montażu prowadnic narożnych muszą być przeprowadzone ruchy korygujące, aby uzyskać dokładne ustawienie elementu ułożyskowania skrzydła na skrzydle okiennym.

Przedmiotem wynalazku jest element ułożyskowania skrzydła, zwłaszcza skrzydła okiennego lub skrzydła drzwiowego, który to element jest przeznaczony zasadniczo do automatycznego montażu na ramie skrzydła za pomocą automatu montażowego, obejmującego chwytak z częścią kątową stykową/centrującą, która posiada dwie ustawione wzajemnie pod określonym kątem powierzchnie stykowe/centrujące służące do centrowania/przylegania obszaru narożnego elementu ułożyskowania skrzydła

Istota wynalazku polega na tym, że element ułożyskowania skrzydła obejmuje: pierwsze ramię kątowe, drugie ramię kątowe, które jest połączone z pierwszym ramieniem w obszarze narożnym przeważnie pod określonym kątem, zasadniczo pod kątem prostym, Każdemu z ramion kątowych jest przyporządkowana jedna z powierzchni stykowych/centrujących części kątowej stykowej/centrującej w celu przylegania/centrowania elementu ułożyskowania skrzydła na części kątowej stykowej/centrującej część łożyskową, która odcinkiem mocującym jest umieszczona przy użyciu sworzni mocujących, lub spawania na zewnętrznej powierzchni jednego z ramion kątowych. Jedno ramię kątowe za pomocą obszaru przylegania utworzonego przez odcinek mocujący i/lub sworznie mocujące przylega do jednej z powierzchni stykowej/centrującej. Poza tym element według wynalazku zawiera wzniesienie powierzchni przylegania na drugim ramieniu kątowym, na którym jest przewidziane wzniesienie powierzchni przylegania drugiego obszaru przylegania, którym drugie ramię kątowe przylega do drugiej z powierzchni stykowych/centrujących części kątowej stykowej/centrującej.

W celu uzyskania dokładnego centrowania elementu ułożyskowania skrzydła na chwytaku według wynalazku zaproponowano, aby odstęp pomiędzy drugim obszarem przylegania na wzniesieniu powierzchni przylegania i poziomem powierzchni wewnętrznej drugiego ra186 598 mienia kątowego był w zasadzie równy odstępowi pierwszego obszaru przylegania i wewnętrznej powierzchni pierwszego ramienia kątowego.

Następnie przewidziano, że gdy element ułożyskowania skrzydła przylega powierzchnią wewnętrzną pierwszego ramienia kątowego i wewnętrzną powierzchnią drugiego ramienia kątowego do powierzchni przylegania skrzydła okiennego, przeważnie do powierzchni rowka przylgi, wtedy jest zapewnione, że powierzchnia wewnętrzna każdego ramienia kątowego tworzy poziom wyjściowy od którego musi być wymiarowany dodatkowy odstęp wynikający ze wzniesienia w celu kompensowania niesymetrycznego rozmieszczenia.

Ponieważ na ogół tego rodzaju elementy ułożyskowania skrzydła są wytwarzane z blachy zaproponowano, że wzniesienie powierzchni przylegania stanowi wybrzuszenie drugiego ramienia kątowego. Takie wybrzuszenie można uzyskać w prosty sposób przez odpowiednie wygięcie lub ukształtowanie taśmy blachy użytej do budowy elementu ułożyskowania skrzydła według wynalazku.

W sposób korzystny przewidziano przy tym, że długość wzniesienia powierzchni przylegania w kierunku wzdłużnym drugiego ramienia kątowego jest w przybliżeniu równa długości drugiej powierzchni stykowej/centrującej części kątowej stykowej/centrującej w kierunku wzdłużnym drugiego ramienia kątowego.

Aby można było za pomocą tradycyjnego chwytaka automatu montażowego uchwycić element ułożyskowania skrzydła według wynalazku zaproponowano, że na przynajmniej jednym z ramion kątowych jest przewidziane wykonanie odcinka przyłożenia w celu uchwycenia przez palec chwytający chwytaka.

Taki odcinek przyłożenia mieści w sobie otwór lub przeważnie dzięki wytłaczaniu powierzchniowemu, tłoczeniu lub czemuś podobnemu, wykonaną krawędź przyłożenia na przynajmniej jednym ramieniu kątowym.

Poza tym część łożyskowa elementu ułożyskowania skrzydła obejmuje odcinek łożyskowy i odcinek łączący służący do połączenia odcinka łożyskowego z odcinkiem mocującym, przy czym odcinek łączący i odcinek mocujący są połączone ze sobą wzdłuż linii łączącej równoległej do jednego z ramion kątowych i przy tym część łożyskowa jest w ten sposób wykonana i/lub umieszczona na ramieniu kątowym, że jest możliwe składowanie bezpośrednio sąsiadujących obok siebie w postaci stosu kilku elementów ułożyskowania skrzydła z przeważnie równoległymi do siebie płaszczyznami środkowymi elementów ułożyskowania skrzydła i nawzajem naprzeciwko, przeważnie obok siebie sąsiadujących ramion kątowych.

Zwłaszcza podczas montażu za pomocą automatu montażowego jest korzystne, gdy elementy ułożyskowania skrzydeł nie muszą być wkładane do automatu montażowego pojedynczo lecz gdy można je dostarczyć do magazynu. Dostarczenie do magazynu wymaga jednak określonego rozmieszczenia względem siebie pojedynczych elementów ułożyskowania skrzydła. Jeżeli przy tym jest przewidziane poprzednio założone ustawienie z położonymi równolegle do siebie płaszczyznami środkowymi elementów ułożyskowania skrzydeł i leżącymi naprzeciwko siebie nawzajem ramionami kątowymi, wtedy pojedyncze elementy ułożyskowania skrzydła są łatwo pobierane przez chwytak z magazynu i jak z tego wynika są bardzo ciasno upakowane w stos.

Elementy ułożyskowania skrzydeł są przeważnie wykonane w ten sposób, ze pomiędzy płaszczyzną środkową elementu ułożyskowania skrzydła i odcinkiem łożyskowym jest uzyskiwany stosunkowo duży występ, przy czym odcinek łączący przebiega ściśle wzdłuż powierzchni skrzydła, aby możliwie mało kolidować z nieruchomą ramą okna lub ramą drzwi. To oznacza jednak, że przynajmniej bardziej odcinek łączący i/lub odcinek mocujący wystaje z boku nad ramieniem kątowym, co może stwarzać trudności przy ciasnym wzajemnym ułożeniu w stos kilku elementów ułożyskowania skrzydła. W celu uniknięcia takich trudności zaproponowano, aby kąt utworzony pomiędzy odcinkiem łączącym i odcinkiem mocującym w obszarze ich połączenia był większy niż 90°.

Alternatywnie lub dodatkowo jest możliwe, że odcinek mocujący na swoim nie połączonym z odcinkiem łączącym i tym przeciwległe umieszczonym swobodnym końcu posiądą obszar brzegowy, który jest przesunięty względem sąsiedniego do niego obszaru brzegowego bocznego ramienia kątowego w kierunku do płaszczyzny środkowej elementu ułożyskowania

186 598 skrzydła. Następnie przewidziano, że odcinek mocujący jest ścięty ukośnie na swoim swobodnym odcinku brzegowym.

Element ułożyskowania skrzydła, obejmuje przynajmniej jedną część centrującą na przynajmniej jednym ramieniu kątowym, która podczas umieszczania elementu ułożyskowania skrzydła na ramie skrzydła wchodzi w rowek przylgi, przeważnie rowek drążka napędowego na ramie skrzydła, przy czym część centrująca posiada w odcinku centrującym dwie naprzeciwko siebie umieszczone powierzchnie centrujące, które przylegają do każdorazowych powierzchni wewnętrznych rowka przylgi.

Przy tym jest korzystne, gdy część centrująca posiada przylegający do odcinka centrującego i zwężający się odcinek wprowadzający, z umieszczonymi na powierzchniach centrujących skośnymi powierzchniami wprowadzającymi. Zwłaszcza podczas montażu automatycznego mogą być za pomocą odcinka wprowadzającego kompensowane nieznaczne odchyłki ustawienia chwytaka dzięki temu, że skośne powierzchnie wprowadzające spychają element ułożyskowania skrzydła we właściwe położenie podczas zbliżania do ramy skrzydła.

Aby możliwie nie utrudniać wsuwania elementu ułożyskowania skrzydła z jego częścią centrującą w rowek przylgi i zachować przy tym działanie centrujące zaproponowano, też że przynajmniej na jednej powierzchni centrującej jest przewidziane umieszczenie przynajmniej jednego żebra centrującego do przylegania na jednej z powierzchni wewnętrznych rowka.

Można również przewidzieć, że przynajmniej jedno żebro centrujące znajduje się na odcinku centrującym w kierunku, który jest przeważnie prostopadły do wzdłużnego kierunku rowka.

Gdy alternatywnie przynajmniej jedno żebro centrujące znajduje się na odcinku centrującym w kierunku, który na ogół przebiega równolegle do kierunku nasuwania, na którym porusza się element ułożyskowania skrzydła podczas nasuwania na ramę skrzydła, wtedy przynajmniej jedno żebro centrujące podczas wsuwania odcinka centrującego w rowek przylgi pomimo przewidywanego działania centrującego wykazuje bardzo niewielki opór wsuwania. Przy tym przynajmniej jedno żebro centrujące przebiega na ogół równolegle do dwusiecznej kąta elementu ułożyskowania skrzydła.

W celu umożliwienia uwzględnienia tolerancji wykonania podczas produkcji ram skrzydeł, zwłaszcza podczas umieszczania w nich rowków przylgi zaproponowano, że na każdej powierzchni centrującej jest przewidziane przynajmniej jedno żebro centrujące i że szerokość części centrującej w obszarze żeber centrujących jest większa niż największa dopuszczalna szerokość rowka przylgi, którego największa dopuszczana szerokość składa się z obliczeniowej szerokości rowka przylgi i największej dopuszczalnej tolerancji wykonania rowka przylgi. W tego rodzaju wykonaniu część centrująca, swoim żebrem centrującym jest wciskaną w rowek przylgi w wyniku odkształcenia żeber centrujących i/lub ramy skrzydła w tym obszarze.

Według wynalazku, przewiduje się, że w części centrującej jest przewidziany otwór dla śruby mocującej przeprowadzony w odcinku centrującym i w danym przypadku w odcinku wprowadzaj ącym.

W elemencie ułożyskowania skrzydła według wynalazku wzajemne przesunięcie wytworzone przez wprowadzenie części łożyskowej na jednym z ramion kątowych dzięki przewidywaniu wzniesienia powierzchni przylegania na drugim ramieniu kątowym zasadniczo jest kompensowane, tak że przeważnie ponownie centrowana powierzchnia przylegania elementu ułożyskowania skrzydła według wynalazku na części kątowej stykowej/centrującej chwytaka jest uzyskiwana podczas montażu elementu ułożyskowania skrzydła na ramie skrzydła. Zmiany w konstrukcji automatu montażowego lub oprogramowania automatu montażowego ze względu na jego tor ruchu podczas montażu elementu ułożyskowania skrzydła nie są wymagane dlatego, gdyż tradycyjny automat montażowy może być według wynalazku zastosowany nie tylko do montażu prowadnic narożnych lecz także do montażu elementów ułożyskowania skrzydeł.

W tego rodzaju elementach ułożyskowania skrzydła należy zwrócić uwagę na to, aby jego części składowe nie wchodziły w kolizję z innymi częściami składowymi ramy skrzydła lub skrzydła okiennego albo skrzydła drzwiowego. Nie należy przykładowo części składo186 598 wych ramy skrzydła na zamocowanej ramie szlifować lub uderzać. Zaproponowano, aby wzniesienie powierzchni przylegania było wykonane tylko w jednym z obszarów narożnych elementu ułożyskowania skrzydła, w bliskim odstępie od drugiego ramienia kątowego. Tego rodzaju wykonanie jest korzystne, dlatego że zwłaszcza w przypadku przewidywania wzniesienia powierzchni przylegania przez wybrzuszenie drugie ramię kątowe jest podniesione tylko w obszarze wzniesienia powierzchni przylegania ramy skrzydła, to znaczy nie jest umieszczone w rowku przylgi lub czegoś podobnego. W ten sposób pomimo przewidywania wybrzuszenia można uzyskać trwałe zamocowanie elementu ułożyskowania skrzydła na ramie skrzydła.

W tego rodzaju wykonaniu elementu jest możliwe utrzymanie stosunkowo małego bocznego występu odcinka mocującego i dzięki skośnemu przebiegowi odcinka łączącego otrzymanie stosunkowo dużego występu odcinka łożyskowego bez występowania wzajemnej kolizji ułożonych obok siebie w stos elementów ułożyskowania skrzydła.

Przedmiot wynalazku został przedstawiony w przykładach wykonania na rysunku na którym na fig. 1 przedstawiono widok z boku z elementem ułożyskowania skrzydła umieszczonym na narożu ramy skrzydła, na fig. 2a - schematycznie przekrój wzdłuż linii na-IIa na fig. 1 elementu ułożyskowania skrzydła umieszczonego na ramie skrzydła, na fig. 2b - odpowiedni widok wzdłuż linii IIb-IIb na fig. 1, na fig. 3 - widok elementu ułożyskowania skrzydła uchwyconego przez chwytak, na fig. 4 - widok z góry stosu elementów ułożyskowania skrzydła w magazynie do pobrania przez chwytak, na fig. 5 - odpowiadający fig. 4 widok alternatywnego wykonania elementów ułożyskowania skrzydła, na fig. 6 - przekrój przez część centrującą wzdłuż linii VI-VI na fig. 7, na fig. 7 - w widoku część centrującą pokazaną na fig.6 w kierunku strzałki VII na fig.6, na fig. 8 w widoku część centrującą z fig.6 w kierunku strzałki VIII i na fig. 9 przedstawiono widok z boku części centrującej z fig. 6 w kierunku strzałki IX.

Na figurze 1, fig.2 i fig.3 przedstawiono element ułożyskowania skrzydła 10, który jest umieszczony na narożu ramy skrzydła 12. Jak to można zauważyć na fig. 2a i fig. 2b rama skrzydła 12 posiada w tym celu rowek przylgi 14, który jest wykonany jako schodkowy, to znaczy rowek przylgi 14 posiada pierwszy szerszy odcinek 16 i przylegający do szerszego odcinka 16 do wewnątrz węższy odcinek 18. Przy tym szerszy odcinek rowka 16 jest przewidziany w celu wytworzenia, poniżej dokładnie opisanej powierzchni przylegania ramion kątowych 20, 22 elementu ułożyskowania skrzydła 10, tak że ramiona kątowe 20, 22 swoimi powierzchniami zewnętrznymi przeważnie leżą w tej samej płaszczyźnie co powierzchnia obwodu przylgi 24. Węższy odcinek 18 tworzy odcinek rowka drążka napędowego, w którym mogą być prowadzone drążki napędowe zespołu okucia połączone wzajemnie przez prowadnice narożne (nie przedstawione na figurach).

Obydwa ramiona kątowe 20, 22 są ze sobą połączone w obszarze narożnym 26 w przybliżeniu pod kątem prostym. Na jednym z ramion kątowych 20, 22 poniżej nazywanym pierwszym ramieniem kątowym 20 jest zamocowana część łożyskowa 28, z którą rama skrzydła 12 jest ułożyskowana wychylnie na uzupełniającej części łożyskowej, która jest umieszczona na nieruchomej ramie okiennej lub ramie drzwiowej. Część łożyskowa 28 jest umieszczona w pobliżu obszaru narożnego 26 i w przedstawionym wykonaniu jest za pomocą dwóch sworzni 30, na przykład nitowkrętów lub śrub z dwustronnym gwintem 30 zamocowana na pierwszym ramieniu kątowym 20 z odcinkiem mocującym 32. Należy tu zwrócić uwagę na to, że zamocowanie części łożyskowej 28 za pomocą odcinka mocującego 32 na pierwszym ramieniu kątowym 20 może być przedsięwzięte w różnorodny sposób, na przykład przez spawanie lub coś podobnego. Także dowolna jest liczba użytych do zamocowania nitów lub sworzni; mogą być więc użyte więcej niż dwa lub w danym przypadku tylko jeden sworzeń 30.

Dzięki części łożyskowej 28 zamocowanej na pierwszym ramieniu kątowym 20, to znaczy dzięki odcinkowi mocującemu 32 i sworzniom 30, na zewnętrznej powierzchni 30 pierwszego ramienia kątowego 20, jest utworzona warstwa materiału, która z odstępem Al wystaje nad wewnętrzną powierzchnią pierwszego ramienia kątowego 20.

W uzupełniający sposób jest wtedy na drugim ramieniu kątowym, poniżej nazywanym drugim ramieniem kątowym 22, utworzone wybrzuszenie 38 w pobliżu obszaru narożnego 26. Wybrzuszenie jest tak ukształtowane w obszarze narożnym 26 przez odpowiednie wygięcie,

186 598 przeważnie wykonanego ze wstęgi blachy, elementu ułożyskowania skrzydła 10, że ono wystaje z odstępem A2 nad odpowiadającym wewnętrznej powierzchni 42 drugiego ramienia kątowego 22 poziomem wewnętrznej powierzchni 40. Tego rodzaju wykonanie ramienia kątowego 10 jest dlatego spotykane, że jak niżej zostanie objaśnione, można je umieszczać na ramach skrzydeł 12 za pomocą automatu montażowego.

Automat montażowy, który nie jest w sposób wyraźny przedstawiony na figurach, posiada chwytak 44 (patrz fig.3), za pomocą którego może być uchwycony element ułożyskowania skrzydła 10 i może być umieszczony na ramie skrzydła 12. Chwytak 44 posiada jedną centralnie umieszczoną część kątową stykową/centrującą 46 jak również dwa palce chwytaka 48, 50. Część kątowa stykowa/centrująca 46 posiada dwie w przybliżeniu pod kątem prostym względem siebie umieszczone powierzchnie stykowe/centrujące 52, 54, przy czym powierzchnia stykowa/centrująca 52 jest przyporządkowana pierwszemu ramieniu kątowemu 20 i powierzchnia stykowa/centrująca 54 jest przyporządkowana drugiemu ramieniu kątowemu 22.

Jeżeli element ułożyskowania skrzydła 10 ma być umieszczony za pomocą automatu montażowego na ramie skrzydła 12, to chwytak 44 powinien być na niżej opisany stos elementów ułożyskowania skrzydła 10 w magazynie dostarczony w ten sposób, że obszar narożny 26 elementu ułożyskowania skrzydła 10 jest centrowany w części kątowej stykowej/centrującej 46. To znaczy dochodzi do przylegania powierzchni stykowej/centrującej 52 na górnym sworzniu 30 przedstawionym na fig. 1, który w obszarze pierwszego ramienia kątowego 20 tworzy najwyższy punkt i przy tym obszar przylegania 56 dla powierzchni stykowej/centrującej 52. W odpowiedni sposób przylega powierzchnia stykowa/centrująca 54 na wybrzuszeniu 38, które w obszarze drugiego ramienia kątowego 22 tworzy najwyższy punkt i przy tym obszar przylegania 58.

Element ułożyskowania skrzydła 10 według wynalazku jest wykonany w ten sposób, że odstęp Al pomiędzy powierzchnią wewnętrzną 34 pierwszego ramienia kątowego i jego obszarem przylegania 56 jest na ogół równy odstępowi A2 pomiędzy poziomem powierzchni wewnętrznej 40 drugiego ramienia kątowego 22 i jego obszarem przylegania 58. To znaczy, na obydwóch ramionach kątowych 20, 22 jest dla chwytaka 46 ze względu na ich wysokość wykonane równo ukształtowane wzniesienie, tak że podczas przylegania każdorazowej powierzchni stykowej/centrującej 52, 54 na im przyporządkowanych obszarach przylegania 56, 58, element ułożyskowania skrzydła 10 na chwytaku 46 jest utrzymywany w ten sposób, że dwusieczna kąta W elementu ułożyskowania skrzydła 10 jest również dwusieczną kąta W pomiędzy powierzchniami stykowymi/centrującymi 52, 54 kąta utworzonego na chwytaku. Jak można zauważyć na fig. 1, dwusieczną kąta W elementu ułożyskowania skrzydła 10 należy rozumieć w ten sposób, że dzieli ona na pół kąt pomiędzy powierzchnią wewnętrzną 34 pierwszego ramienia kątowego 20 i powierzchnią wewnętrzną 42, to znaczy poziomem powierzchni wewnętrznej 40 drugiego ramienia kątowego 22.

Następnie chwytak 44 z zamocowanym na nim elementem ułożyskowania skrzydła 10 poruszą się na przykład w kierunku dwusiecznej kąta W do ramy skrzydła 12, przy czym dwusieczna kąta W tworzy również dwusieczną kąta odpowiedniego naroża ramy skrzydła 12, wtedy na podstawie przez powierzchnie przylegania 56, 58 przewidywanego centrowanego zamocowania elementu ułożyskowania skrzydła 10 względem chwytaka 44 jest przewidziane odpowiednio symetrycznie wykonane ustawienie elementu ułożyskowania skrzydła 10 względem ramy skrzydła 12. To znaczy, podczas zbliżania w kierunku dwusiecznej kąta W obszar narożny 26 elementu ułożyskowania skrzydła 10 przylega dokładnie na obszarze narożnym 60 ramy skrzydła 12, przy czym nie są konieczne jakiekolwiek dalsze boczne przesunięcia. Powierzchnie wewnętrzne 34, 42 obydwóch ramion kątowych 20, 22 przylegają wtedy dokładnie na jedhym z szerszych odcinków rowka 16 ograniczających ku dołowi powierzchnię rowka 62.

Ponieważ przyleganie powierzchni wewnętrznych 34, 42 na powierzchni rowka 62 rowka przylgi 14 określa ustawienie elementu ułożyskowania skrzydła 10 względem ramy skrzydła 12, jest ważne wymiarowanie odstępów Al i A2 obszarów przylegania 56, 58 ze względu na każdorazowe powierzchnie wewnętrzne 34, 42 lub poziom powierzchni wewnętrznej 40 ramion kątowych 20, 22. Tego rodzaju wymiarowanie pociąga za sobą, jak zwłaszcza na fig. 1 i fig. 3 można to zauważyć, że dwusieczna kąta W połowi nie tylko kąt pomiędzy powierzch186 598 niami stykowymi/centrującymi 52, 54 na części kątowej stykowej/centrującej 46, lecz także kąt pomiędzy wewnętrznymi powierzchniami 34, 42 w przypadku wyobrażalnego przedłużenia powierzchni wewnętrznej 42 przez poziom powierzchni wewnętrznej 40, ale także kąt naroża ramy skrzydła w obszarze narożnym 60.

Jak można zauważyć na fig. 1 i fig. 3, wybrzuszenie 38 jest wykonane w ten sposób, że rozciąga się ono tylko w pobliżu obszaru narożnego 26. Wykonanie może być tego rodzaju, że długość wybrzuszenia 38 w kierunku wzdłużnym drugiego ramienia kątowego 22 na ogół odpowiada długości powierzchni stykowej/centrującej 54 w kierunku wzdłużnym drugiego ramienia kątowego 22. Z jednej strony jest zapewnione, że jest możliwe odpowiednie przyleganie i centrowanie, z drugiej zaś strony jest także zapewnione, że drugie ramię kątowe 22 z wystarczająco długim odcinkiem ramienia kątowego znajduje się wewnątrz rowka przylgi 14, w celu uzyskania odpowiedniego ustalenia elementu ułożyskowania skrzydła 10 na ramie skrzydła 12, to znaczy w rowku przylgi 14 . Także występ drugiego ramienia kątowego 22 nad powierzchnią obwodu przylgi jest możliwie krótki, tak że można uniknąć wzajemnej kolizji z innymi częściami składowymi, na przykład odcinkami nieruchomej ramy, także pod działaniem siły ciężkości.

Należy zwrócić uwagę na fakt, że zamiast wybrzuszenia 38 można zastosować inne środki zaradcze w celu przewidywania odpowiedniego odstępu A2 pomiędzy poziomem powierzchni wewnętrznej 40 i odpowiednim obszarem przylegania 58 drugiego ramienia kątowego 22. Jest także na przykład możliwe, że również jak na pierwszym ramieniu kątowym 20 jest naniesiony dodatkowy materiał, to znaczy jest zamocowany za pomocą sworzni, przy czym ze względu na prostotę i ekonomiczność wytwarzania jest zalecane wybrzuszenie 38, które wykonuje się przez odpowiednie zginanie.

Aby można było element ułożyskowania skrzydła 10 uchwycić za pomocą chwytaka 44 na pierwszym ramieniu kątowym, to znaczy odcinku mocującym 32 części łożyskowej 28 jest wykonany otwór 63, w który może wejść odpowiedni ząb na palcu chwytaka 40. Na drugim ramieniu kątowym 22 za pomocą wytłaczania lub tłoczenia jest na zewnątrz wygięty odcinek językowy 66, który tworzy krawędź chwytową 68 dla odpowiedniego zęba 70 na palcu chwytaka 48. Dzięki tego rodzaju uchwyceniu elementu ułożyskowania skrzydła 10 za pomocą palców chwytaka 48, 50 element ułożyskowania skrzydła 10 ze swoim obszarem narożnym 26 jest wtedy w powyżej opisany sposób utrzymywany na powierzchniach stykowych/centrujących 52, 54 i centrowany względem dwusiecznej kąta pomiędzy tymi obydwiema powieizchniiam .

Na figurze 4 jest przedstawiony stos elementów ułożyskowania skrzydła 10 znajdujący się w tylko schematycznie przedstawionym magazynie 72. Elementy ułożyskowania skrzydła 10 są w ten sposób ułożone w stos, że są one ustawiane wzajemnie równolegle położonymi płaszczyznami środkowymi elementu ułożyskowania skrzydła E i umieszczonymi naprzeciwko siebie ramionami kątowymi. Najwyższy element ułożyskowania skrzydła 10 w stosie, to znaczy na fig.4 na prawo położony element ułożyskowania skrzydła 10 można wtedy za pomocą również schematycznie zaznaczonego chwytaka 44 w opisany powyżej sposób uchwycić i pobrać ze stosu. Aby można było element ułożyskowania skrzydła 10 w odpowiedni sposób umieścić na ramie skrzydła 12 jest wymagane żeby, jak to można zauważyć na fig.2b, odcinek łożyskowy 74 części łożyskowej 28, który jest połączony z odcinkiem mocującym 32 za pomocą odcinka łączącego 76 był przesunięty w bok względem odcinka mocującego 32 i ramion kątowych 20, 22. Przy tym rozmieszczenie powinno być tego rodzaju, że odcinek łączący 76 znajduje się możliwie blisko powierzchni skrzydła 78. Przy tym w obszarze połączenia pomiędzy odcinkiem mocującym 32 i odcinkiem łączącym 76 jest przewidziana linia łącząca przebiegająca przeważnie równolegle do pierwszego ramienia kątowego 20. W celu umożliwienia możliwie dużego bocznego odchylenia odcinka łożyskowego 74 względem odcinka mocującego 32 odcinek łączący 76 jest wykonany w ten sposób, że w obszarze połączenia jego z odcinkiem mocującym 32 jest utworzony kąt a, który jest większy od 90°. To znaczy, odcinek łączący 76 rozciąga się od odcinka mocującego 32 ukośnie i osiąga sąsiadująco umieszczony w stosie element ułożyskowania skrzydła 10.

Aby można było linię łączącą pomiędzy odcinkiem łączącym 76 i odcinkiem mocującym 32 możliwie daleko przesunąć w bok, to znaczy od płaszczyzny środkowej elementu uło10

186 598 żyskowania skrzydła E przewidziano następnie, że obszar końcowy odcinka mocującego 32 przeciwległy połączeniu z odcinkiem łączącym 76 tworzy obszar brzegowy 80, który, jest przesunięty względem sąsiadującego obszaru brzegowego 82 pierwszego ramienia kątowego 20 w kierunku płaszczyzny środkowej elementu ułożyskowania skrzydła E. To znaczy, w tym obszarze jest utworzone miejsce dla odchylonego w bok odcinka łączącego sąsiedniego elementu ułożyskowania skrzydła. Dodatkowo może być przewidziane, że obszar brzegowy 80 odcinka mocującego 32 jest ukośnie ścięty. W tego rodzaju wykonaniu pomimo stosunkowo dużego bocznego odstępu pomiędzy odcinkiem mocującym 32 i odcinkiem łożyskowym 74 można więc przedsięwziąć układanie w stos w magazynie 72 bezpośrednio przylegającymi do siebie pojedynczymi elementami ułożyskowania skrzydła 10 i wzajemnie odpowiadającymi ramionami kątowymi.

Na figurze 5 przedstawiono odpowiadający fig. 4 widok stosu elementów ułożyskowania skrzydła 10 w magazynie 72, w którym elementy ułożyskowania skrzydła 10 mają w ten sposób połączony ze sobą odcinek łączący 76 i odcinek mocujący 32, że one zawierają w obszarze ich połączenia kąt w przybliżeniu równy 90°. Aby także w tego rodzaju wykonaniu otrzymać stosunkowo duże boczne odchylenie odcinka łożyskowego 74 względem odcinka mocującego 32, to znaczy płaszczyzny środkowej elementu ułożyskowania skrzydła E, linia łącząca pomiędzy odcinkiem mocującym 32 i odcinkiem łączącym 76 jest jeszcze dalej przesunięta od płaszczyzny środkowej elementu ułożyskowania skrzydła E i jest położona obok przyporządkowanego ramienia kątowego 2.0. Ponieważ jednak obszar brzegowy 80 odcinka mocującego 32 jest znowu przesunięty względem obszaru brzegowego 82 ramienia kątowego 20 do płaszczyzny środkowej elementu ułożyskowania skrzydła E część łożyskowa 28 elementu ułożyskowania skrzydła 10 może znowu objąć ramię kątowe 20 bezpośrednio sąsiadująco umieszczonego elementu ułożyskowania skrzydła 10, tak że w tego rodzaju wykonaniu jest możliwe bardzo ciasne ułożenie w stos elementów ułożyskowania skrzydła 10 z bezpośrednio do siebie przylegającymi ramionami kątowymi 20, 22.

Dzięki wykonaniu elementu ułożyskowania skrzydła 10, zwłaszcza w wykonaniu i umieszczeniu części łożyskowej 28 na każdorazowym pierwszym ramieniu kątowym 20 jest umożliwione bardzo ciasne ułożenie w stos w magazynie 72, które umożliwia w pełni automatyczne pobieranie chwytakiem 44 ułożonych w stos elementów ułożyskowania skrzydła 10 i następujący po tym w pełni automatyczny montaż na ramię skrzydła. Gdy znajdujący się w stosie na górze element ułożyskowania skrzydła 10 zostanie pobrany przez chwytak 44, wtedy pozostałe w stosie elementy ułożyskowania skrzydła 10 przesuwają się w kierunku strzałki P, tak że następny element ułożyskowania skrzydła 10 w stosie jest wtedy umieszczony w ten sposób, że on może być następnie uchwycony przez chwytak 44.

Jak to można zauważyć na figurach, na ramionach kątowych 20, 22 są umieszczone każdorazowo części centrujące 84, które podczas nasuwania elementu ułożyskowania skrzydła 10 w rowek przylgi 14 na ramie skrzydła 12 i w szczególności węższy odcinek rowka 18, chwytają i przy tym prowadzą do wyśrodkowania elementu ułożyskowania skrzydła 10 w rowku przylgi 14 . Tego rodzaju część centrująca 84 jest przedstawiona na fig. 6, fig. 7, fig. 8 i fig. 9. Część centrująca 84 posiada odcinek ustalający 84 z główką mocującą 88. Główka mocująca 88 jest wsuwana w otwór przewidziany w każdorazowym ramieniu kątowym 20, 22 i potem rozpłaszczana przez odkształcenie, tak że część centrująca 84 jest zamocowana na każdorazowym ramieniu kątowym. Następnie część centrująca 84 posiada odcinek centrujący 90 wykonany jednoczęściowo z odcinkiem ustalającym 86, który obejmuje dwie umieszczone naprzeciwko powierzchnie centrujące 92, 94, które są przewidziane do przylegania na każdorazowych powierzchniach wewnętrznych rowka wąskiego odcinka rowka 18. Do odcinka centrującego 90 przylega odcinek wprowadzający 96 ze skośnymi powierzchniami wprowadzającymi 98, 100, przy czym każdej powierzchni centrującej 92, 94 jest przyporządkowana jedna skośna powierzchnia wprowadzająca 98, 100. Dzięki skośnym powierzchniom wprowadzającym podczas ruchu elementu ułożyskowania skrzydła 10 do ramy skrzydła 12 mogą być kompensowane niewielkie niedokładności ruchu, ponieważ za pomocą skośnych powierzchni wprowadzających 98, 100 części centrujące 84 są wprowadzane w każdorazowe odcinki rowka przylgi 14.

186 598

Następnie na każdej z powierzchni centrujących 92, 94 jest wykonane żebro centrujące 102, 104. Szerokość D części centrującej 84 w obszarze żeber centrujących 102, 104 jest dobrana w ten sposób, że jest ona nieznacznie większa od największej dopuszczalnej szerokości wąskiego odcinka 18 rowka przylgi 14. Przy największej szerokości jest taka szerokość do przyjęcia, która wynika z obliczeniowej szerokości tego wąskiego odcinka rowka 18 i największej dopuszczalnej tolerancji wykonania. Tym samym jest zapewnione, że także przy stosunkowo dużych tolerancjach wykonania części centrującej 84 zawsze może dojść do przylegania jej żeber centrujących 102, 104 na odpowiednich powierzchniach wewnętrznych rowka. Podczas nasuwania elementu ułożyskowania skrzydła 10 na ramę skrzydła 12 część centrująca 84 odkształca się w obszarze żeber centrujących 102, 104 i/lub ramy skrzydła 12 w odpowiednim obszarze rowka przylgi 18. To, która z części jest odkształcana zależy od każdorazowo dobranego materiału. Część centrująca może na przykład być wykonana z metalu, a rama skrzydła 12 może być wykonana z drewna lub tworzywa sztucznego, wtedy na ogół odkształcone zostanie bardziej miękkie drewno lub tworzywo sztuczne.

Na figurze 1 można zauważyć, że żebra centrujące 102, 104 przebiegają w tym przypadku zasadniczo prostopadle do ramion kątowych 22 łub 20, to znaczy przebiegają prostopadle do wzdłużnego kierunku rowka przylgi 14. Przy tego rodzaju rozmieszczeniu żeber centrujących 102, 104 wszystkie części centrujące 84 umieszczone na elemencie ułożyskowania skrzydła 10 są takie same, to znaczy część składowa musi być utrzymywana w gotowości. Na fig.3 jest przewidziane rozmieszczenie żeber centrujących 102© 104' , w którym przebiegają one w kierunku dwusiecznej kąta W. To znaczy, podczas nasuwania elementu ułożyskowania skrzydła 10 według fig.3 na ramę skrzydła 12 żebra centrujące 102', 104' wykazują tylko stosunkowo niewielki opór nasuwania, dzięki czemu montaż jest uproszczony. W tego rodzaju wykonaniu muszą jednakże obydwie części centrujące 84' umieszczone na drugim ramieniu kątowym 22 być wykonane jako wzajemnie przesunięte, ponieważ ze względu na ustalanie położenia odcinka ustalającego i odcinka centrującego są one umieszczone na ramieniu kątowym 22 w różny sposób .

Jak to dalej można zauważyć na fig. 6 i fig. 7 w części centrującej 84 jest wykonany przechodzący przez odcinek centrujący 90 i odcinek wprowadzający 96 otwór dla śrub mocujących 106. Przez otwór dla śrub mocujących 106 można wtedy wkręcić w ramę skrzydła 12 śrubę mocującą przechodzącą przez odpowiedni otwór w ramieniu kątowym, aby zamocować element ułożyskowania skrzydła 10 na ramie skrzydła 12. Ponieważ podczas wkręcania śrub mocujących w ramę skrzydła, zwłaszcza przy zastosowaniu ram skrzydła z tworzywa sztucznego, w obszarze, w którym śruba wchodzi w materiał ramy skrzydła powstaje niewielki pagórek z materiału, to znaczy powstaje zgrubienie materiału otaczającego śrubę mocującą, w obszarze bliskim dna rowka części centrującej 84, to znaczy w powierzchni czołowej 108 odcinka wprowadzającego 96 można wykonać poszerzony odcinek 110 otworu dla śruby mocującej 106, przez który może być przejęte zgrubienie materiału powstałe na ramie skrzydła 12. Jest przy tym zapewnione, że element ułożyskowania skrzydła 10 może przylegać za pomocą powierzchni wewnętrznych 34, 42 ramion kątowych 20, 22 w przewidywany sposób na powierzchni rowka 62 szerszego odcinka rowka 16.

Dzięki przedłożonemu wynalazkowi jest przewidziany element ułożyskowania skrzydła 10, do umieszczania na ramach skrzydeł, który mimo odcinka łożyskowego umieszczonego na jednym z ramion kątowych jest używany w tradycyjnym automacie montażowym, jak również jest używany do montażu prowadnic narożnych wykonanych symetrycznie w jego obszarze narożnym. Następnie są elementy ułożyskowania skrzydła według wynalazku ukształtowane w ten sposób, że bezpośrednio przylegającymi do siebie ramionami kątowymi i równoległymi do siebie płaszczyznami środkowymi elementu ułożyskowania skrzydła mogą być one układane w stosy w magazynie, także gdy jest przewidziane stosunkowo duże boczne odchylenie odcinka łożyskowego części łożyskowej względem płaszczyzny środkowej elementu ułożyskowania skrzydła E. Z tego powodu dzięki rozmieszczeniu części centrujących na elemencie ułożyskowania skrzydła jest przewidziane podczas automatycznego montażu dokładne i trwałe ustawianie elementu ułożyskowania skrzydła względem rowka przylgi.

186 598

TE

Η

Si ser

186 598

TL

Z

I

186 598

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 50 egz.

Cena 4,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Element ułożyskowania skrzydła, przeznaczony zwłaszcza do skrzydła okiennego lub skrzydła drzwiowego, który to element jest zasadniczo przeznaczony do automatycznego montażu na ramie skrzydła za pomocą automatu montażowego, posiadającego chwytak z częścią kątową stykową/centrującą, która posiada dwie ustawione wzajemnie pod określonym kątem powierzchnie stykowe/centrujące, służące do przylegania/centrowania obszaru narożnego elementu ułożyskowania skrzydła, znamienny tym, że element ułożyskowania skrzydła (10) zawiera: pierwsze ramię kątowe (20), drugie ramię kątowe (22), które jest połączone w obszarze narożnym (26) z pierwszym ramieniem kątowym (20) przeważnie pod określonym kątem, na ogół bliskim kątowi prostemu, przy czym każdemu ramieniu kątowemu (20, 22) jest przyporządkowana jedna z powierzchni stykowych/centrujących (52, 54) części kątowej stykowej/centrującej (46) w celu przylegania/centrowania elementu ułożyskowania skrzydła (10) na części kątowej stykowej/centrującej (46), część łożyskową (28), która z odcinkiem mocującym (32) jest zamocowana za pomocą sworzni mocujących (30), spawania lub inaczej, na zewnętrznej powierzchni (36) jednego (20) z ramion kątowych (20, 22), przy czym pierwsze ramię kątowe (20) za pomocą obszaru przylegania utworzonego przez odcinek mocujący (32) i/lub sworznie mocujące (30) lub inne elementy złączne przylega na jednej (52) z powierzchni stykowej/centrującej (52, 54), oraz wzniesienie powierzchni przylegania (38) na drugim (22) z ramion kątowych (20, 22), na którym jest przewidziane wzniesienie powierzchni przylegania (38) drugiego obszaru przylegania (58) za pomocą którego drugie ramię kątowe (22) przylega na drugiej (54) z powierzchni stykowycb/centrujących (52, 54) części kątowej stykowej/centrującej (46).
2. Element według zastrz. 1, znamienny tym, że odstęp A2 pomiędzy drugim obszarem przylegania (58) na wzniesieniu powierzchni przylegania (38) i poziomem powierzchni wewnętrznej (40) drugiego ramienia kątowego (22) jest równy zasadniczo odstępowi Al pomiędzy pierwszym obszarem przylegania (56) i powierzchnią wewnętrzną (34) pierwszego ramienia kątowego (20).
3. Element według zastrz. 2, znamienny tym, że element ułożyskowania skrzydła (10), powierzchnią wewnętrzną (34) pierwszego ramienia kątowego (20) i wewnętrzną powierzchnią (42) drugiego ramienia kątowego (22) przylega na powierzchni przylegania (62) ramy skrzydła (12), zasadniczo na powierzchni rowka przylgi (62).
4. Element według zastrz. 1 albo 2, albo 3, znamienny tym, że wzniesienie powierzchni przylegania (38) stanowi wybrzuszenie (38) drugiego ramienia kątowego (22).
5. Element według zastrz. 1, albo 2, albo 3, znamienny tym, że wzniesienie powierzchni przylegania (38) jest wykonane tylko na odcinku drugiego ramienia kątowego (22) bliskim obszaru narożnego (26) elementu ułożyskowania skrzydła (10).
6. Element według zastrz. 5, znamienny tym, że długość wzniesienia powierzchni przylegania (38) w kierunku podłużnym drugiego ramienia kątowego (22) jest w przybliżeniu równa długości drugiej powierzchni stykowej/centrującej (54) części kątowej stykowej/centrującej (46) w kierunku podłużnym drugiego ramienia kątowego (22).
7. Element według zastrz. 1, znamienny tym, że na przynajmniej jednym z ramion kątowych (20, 22) jest przewidziany odcinek chwytowy (63, 66, 68) do uchwycenia palcem chwytaka (48, 50) chwytaka (44).
8. Element według zastrz. 7, znamienny tym, że odcinek chwytowy (63, 66, 68) posiada otwór (63) lub zasadniczo za pomocą wytłaczania, tłoczenia lub podobnej obróbki, utworzoną krawędź chwytową (68 przynajmniej na jednym z ramion kątowych (20, 22).
9. Element według zastrz. 1, znamienny tym, że część łożyskowa (28) zawiera odcinek łożyskowy (74) i odcinek łączący (76) łączący odcinek mocujący (32) z odcinkiem łoży186 598 skowym (74), przy czym odcinek łączący (76) i odcinek mocujący (32) są połączone ze sobą wzdłuż linii łączącej równoległej do jednego z ramion kątowych (20).
10. Element według zastrz. 9, znamienny tym, że pomiędzy odcinkiem łączącym (74) i odcinkiem mocującym (32) w obszarze ich połączenia jest utworzony kąt a większy niż 90° .
11. Element według zastrz. 9 albo 10, znamienny tym, że odcinek mocujący (32) na swobodnym końcu, nie połączonym z odcinkiem łączącym (76) i umieszczonym naprzeciwko niego, posiada obszar brzegowy (80), który jest przesunięty względem tego sąsiadującego bocznego obszaru brzegowego (82) pierwszego ramienia kątowego (20) w kierunku do płaszczyzny środkowej elementu ułożyskowania skrzydła E.
12. Element według zastrz. 11, znamienny tym, że odcinek mocujący (32) jest ścięty ukośnie na swoim swobodnym obszarze brzegowym (80).
13. Element według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera przynajmniej jedną część centrującą (84) na przynajmniej jednym z ramion kątowych (20, 22), która wchodzi w rowek przylgi (14, 18), przeważnie rowek drążka napędowego (18) na ramie skrzydła (12), przy czym część centrująca (84) posiada w odcinku centrującym (90) dwie naprzeciwko siebie umieszczone powierzchnie centrujące (92, 94), które przylegają na wszystkich powierzchniach wewnętrznych rowka przylgi (14,18).
14. Element według zastrz. 13, znamienny tym, część centrująca (84) posiada przylegający na odcinku centrującym (90) i zwężający się odcinek wprowadzający (96) ze skośnymi powierzchniami wprowadzającymi (98, 100) przyporządkowanymi powierzchniom centrującym (92, 94).
15. Element według zastrz. 13 albo 14, znamienny tym, że na przynajmniej jednej powierzchni centrującej (92, 94) jest umieszczone przynajmniej jedno żebro centrujące (102, 104) przylegające do jednej z powierzchni wewnętrznych rowka.
16. Element według zastrz. 15, znamienny tym, że przynajmniej jedno z żeber centrujących (102, 104) ciągnie się na odcinku centrującym (90) w kierunku, który jest prostopadły do podłużnego kierunku rowka.
17. Element według zastrz. 15, znamienny tym, że przynajmniej jedno z żeber centrujących (102', 104') usytuowane jest na odcinku centrującym w kierunku, który zasadniczo przebiega równolegle do kierunku nasuwania W, w którym porusza się element ułożyskowania skrzydła (10) podczas nasuwania na ramę skrzydła (12).
18. Element według zastrz. 17, znamienny tym, że przynajmniej jedno z żeber centrujących (102', 104') przebiega zasadniczo równolegle do dwusiecznej kąta W elementu ułożyskowania skrzydła (10).
19. Element według zastrz. 15, znamienny tym, że na każdej powierzchni centrującej (92, 94) jest przewidziane przynajmniej jedno żebro centrujące (102, 104) i że szerokość D części centrującej (84) w obszarze żeber centrujących (102, 104) jest większa niż największa dopuszczalna szerokość rowka przylgi (14, 18), którego największa dopuszczalna szerokość składa się z obliczeniowej szerokości rowka przylgi i największej dopuszczalnej tolerancji wykonania rowka przylgi.
20. Element według zastrz. 13, znamienny tym, że w części centrującej (84) jest przewidziany otwór dla śruby mocującej (106) przeprowadzony w odcinku centrującym (90) i w danym przypadku w odcinku wprowadzającym (96).