PL183366B1

PL183366B1 - Zespół łączący dla rur i złączka rur

Info

Publication number: PL183366B1
Application number: PL96324482A
Authority: PL
Inventors: Steven J. Dudley
Original assignee: Marley Tile Ag
Priority date: 1995-07-07
Filing date: 1996-07-05
Publication date: 2002-06-28
Also published as: DE69633510T2; HUP9900135A2; HU225768B1; MY135498A; ES2229275T3; AU715406B2; AU6314096A; CZ291250B6; ATE278146T1; HUP9900135A3; EP0838006B1; NZ311760A; WO1997003314A1; CZ2398A3; EP0838006A1; PL324482A1; DE69633510D1; TW308629B

Abstract

1. Zespól laczacy dla rur, zawierajacy zlacz- ke posiadajaca glówny korpus, który ogranicza wydrazenie przyjmujace rure, majacy otwór, uszczelke znajdujaca sie w wydrazeniu oraz urza- dzenie zaciskowe znajdujace sie w wydrazeniu, zawierajace element nieruchomy w kierunku po- dluznej osi zespolu, który znajduje sie przy otworze, ponadto urzadzenie zaciskowe ma czesci sprzegaja- ce rure, umieszczone na jednym z jego elementów, znajdujace sie miedzy uszczelka a otworem, zespól ten obejmuje ponadto narzedzie uwalniajace, prze- suwne wzdluz podluznej osi zespolu, przy czym czesci sprzegajace rure maja powierzchnie stykajaca sie z narzedziem uwalniajacym, znajdujaca sie pro- mieniowo na zewnatrz od ich koncówek sprzegaja- cych rure i dochodzaca do krawedzi otworu wydra- zenia, zas otwór jest tak zwymiarowany, aby pomie- scil rure oraz narzedzie uwalniajace, natomiast cze- sci sprzegajace rure rozpychane sa promieniowo na zewnatrz wskutek napierania narzedzia uwalniaja- cego na powierzchnie stykajaca sie z narzedziem uwalniajacym, znamienny tym, ze narzedzie uwal- niajace stanowi oddzielna czesc skladowa zespolu laczacego, zas urzadzenie zaciskowe ma równiez ruchomy w kierunku podluznej osi zespolu.............. F I G . 9 . (13) B1 (51 ) IntCl7 F16L 37/084 PL PL PL PL PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest zespół łączący dla rur i złączka rur wchodząca w skład tego zespołu.

Zespół i złączka są wpasowywane na wpych, a wykorzystywane są na przykład w instalacjach wodociągowych do łączenia ze sobą rur.

Przykłady uwalnianej wpasowywanej na wpych złączki rurowej znane są z dokumentów nr GB-A-1, 556, 008, US 4919457, US 497965 i EP 0542003. '

Złączka rurowa według GB-A-1,556,008 wykorzystuje jednostronny pierścień zaciskowy, posiadający pewną liczbę nachylonych, wystających do wewnątrz metalowych palców, które umożliwiają wepchnięcie rury w złączkę rurową mechanicznie zabezpieczając rurę przed wyjęciem, gdy palce zaciskają się na jej powierzchni. W złączce znajduje się pierścień samouszczelniający. Pomiędzy pierścieniem samouszczelniającym a pierścieniem zaciskowym przewidziano podkładkę, zapobiegającą sprzęganiu się pierścienia samouszczelniającego z pierścieniem zaciskowym.

183 366

W celu uwolnienia rury ze złączki, należy najpierw zdemontować złączkę rurową przez odkręcenie końcowej nasadki. Nie zawsze stanowi to prostą operację, na przykład jeżeli został zatarty gwint śrubowy. Dodatkowo, podczas tej operacji łatwo uszkodzić pierścień zaciskowy i uszczelkę, które należy wówczas wymienić.

Znane jest zastosowanie narzędzia w postaci podkładki regulacyjnej, służącej do zwalniania rurowego zespołu zaciskowego wewnątrz złączki. Podkładkę regulacyjną wpycha się w złączkę, pomiędzy rurowy zespół zaciskowy a rurę. Jest ona jednak zwykle metalowa i stosunkowo ostra, w związku z czym łatwo jest uszkodzić uszczelkę i zespół zaciskowy.

Inna wpasowywana na wpych złączka rurowa znana jest z dokumentu EP-A-0,196,881. Przewidziano tu przesuwną oprawkę pierścieniową która jest dopasowana wokół rury wewnątrz złączki. Oprawka pierścieniowa zawiera pierścieniowy człon, który posiada liczne osiowo skierowane palce, które wy stają do wewnątrz złączki. W trakcie użytkowania instalacji, wewnętrzne ciśnienie płynu w rurze dąży do wypchnięcia rury i oprawki pierścieniowej ze złączki, jednocześnie popychając części oprawki pierścieniowej na stożkową powierzchnię krzywkową przy wlocie otworu przyjmującego rurę w taki sposób, aby popchnąć je do wewnątrz. Zwiększa to zacisk na rurze, zapobiegając dalszemu wypychaniu rury. Oprawka posiada części sprzęgające rurę, np. zęby metalowe.

Aby wyjąć rurę ze złączki, wpycha się pierścieniową oprawkę w złączkę rurową od nachylonej powierzchni, w celu zwolnienia jej zacisku. Przesunięcie rury osiowo do wewnątrz jest konieczne dla umożliwienia zwolnienia zębów sprzęgających rurę z powierzchni rury. Jedną z wad takiego układu złączkowego jest fakt, że oprawka pierścieniowa wystaje ze złączki i może zostać popchnięta przypadkowo uwalniając uszczelkę, nawet w gotowej instalacji wodociągowej.

W dokumencie US 4979765 opisano złączkę z narzędziem uwalniającym, które nie jest oddzielnym elementem do stosowania z innymi złączkami. W tym rozwiązaniu zastosowano pojedyncze urządzenie zaciskowe, składające się z nieruchomego elementu ustalającego, zaopatrzonego w nóżki zaciskające się na rurze wskutek swej własnej sprężystości. Siła zaciskająca nie zmienia się, co oznacza, że rura wkładana do złączki może zostać porysowana przy wkładaniu, co niekorzystnie wpływa na szczelność połączenia.

Zarówno w US 491957, US 4979765 jak i w EP 0542003 zastosowano narzędzia uwalniające stanowiące integralne części złączek, co zwiększa i powoduje, że mają one większe rozmiary, zaś ich stała obecność w złączkach może spowodować przypadkowe rozłączenie złączki.

Zespół łączący dla rur, według wynalazku zawierający złączkę posiadającą główny korpus, który ogranicza wydrążenie przyjmujące rurę, mający otwór, uszczelkę znajdującą się w wydrążeniu oraz urządzenie zaciskowe znajdujące się w wydrążeniu, zawierające element nieruchomy w kierunku podłużnej osi zespołu, który znajduje się przy otworze, ponadto urządzenie zaciskowe ma części sprzęgające rurę, umieszczone na jednym z jego elementów, znajdujące się między uszczelką a otworem, przy czym zespół ten obejmuje ponadto narzędzie uwalniające, przesuwne wzdłuż podłużnej osi zespołu, zaś części sprzęgające rurę mają powierzchnię stykającą się z narzędziem uwalniającym, znajdującą się promieniowo na zewnątrz od ich końcówek sprzęgających rurę i dochodzącą do krawędzi otworu wydrążenia, zaś otwór jest tak zwymiarowany, aby pomieścił rurę oraz narzędzie uwalniające, natomiast części sprzęgające rurę rozpychane są promieniowo na zewnątrz wskutek napierania narzędzia uwalniającego na powierzchnię stykającą się z narzędziem uwalniającym, charakteryzuje się tym, że narzędzie uwalniające stanowi oddzielną część składową zespołu łączącego, zaś urządzenie zaciskowe ma również ruchomy w kierunku podłużnej osi zespołu element, znajdujący się w wydrążeniu, przy czym nieruchomy element ma pierwszą zbieżną powierzchnię, zaś ruchomy element ma drugą zbieżną powierzchnię, której kształt dopasowany jest do kształtu pierwszej powierzchni, przy czym części sprzęgające rurę są osadzone ruchomo w kierunku promieniowym do wewnątrz.

Korzystnie, sprzęgające rurę części znajdują się na ruchomym w kierunku podłużnej osi zespołu elemencie urządzenia zaciskowego, zaś ruchomy w kierunku podłużnej osi zespołu element urządzenia zaciskowego ma postać pierścienia, na którego zewnętrznej powierzchni

183 366 obwiedniej znajduje się druga powierzchnia, zaś na którego wewnętrznej powierzchni obwiedniej znajduje się powierzchnia stykająca się z narzędziem uwalniającym.

Również korzystnie, ruchomy w kierunku podłużnej osi zespołu element urządzenia zaciskowego, w postaci pierścienia, podzielony jest dookoła na pewną liczbę nóżek i na każdej nóżce znajduje się fragment powierzchni stykającej się z narzędziem uwalniającym.

Element ten może mieć postać pierścienia z tworzywa sztucznego, zaś sprzęgające rurę części obejmują metalowe zęby wystające z każdej z nóżek.

Powierzchnia stykająca się z narzędziem uwalniającym korzystnie znajduje się od strony wnętrza wspomnianego elementu i nachylona jest rozbieżnie w kierunku otworu wydrążenia.

Narzędzie uwalniające korzystnie składa się z dwóch części ruchomych między pozycją zamkniętą a pozycją otwartą ewentualnie narzędzie uwalniające składa się z wydłużonej części i wystającego promieniowo na zewnątrz kołnierza.

W korzystnym wariancie, na nieruchomym elemencie, w pobliżu otworu znajdują się skierowane do wewnątrz występy podtrzymujące rurę.

Narzędzie uwalniające może mieć podłużne szczeliny dopasowane do skierowanych do wewnątrz występów.

W kolejnym, korzystnym wariancie wynalazku sprzęgające rurę części znajdują się na nieruchomym w kierunku podłużnej osi zespołu elemencie urządzenia zaciskowego.

Ruchomy w kierunku podłużnej osi zespołu element korzystnie stanowi człon napierający, znajdujący się między uszczelką a nieruchomym w kierunku podłużnej osi zespołu elementem urządzenia zaciskowego.

Sprzęgające rurę części mogą mieć postać wystających do wewnątrz zębów, którymi są metalowe występy sterczące z nieruchomego elementu z tworzywa sztucznego.

Korzystnie, sprzęgające rurę części w postaci zębów znajdują się na wielu sprężystych nóżkach znajdujących się na nieruchomym elemencie z tworzywa sztucznego.

Do końcowej części korpusu przymocowana jest końcówka, przy czym jedna jej część otacza otwór, zaś druga jej część stanowi pierwszą powierzchnię.

Korpus złączki może być wykonany z tworzywa sztucznego, zaś końcówka stanowi część zewnętrznej metalowej tulei, która może być tak wygięta w okolicy otworu, że zawiera pierwszą powierzchnię.

Złączka rur, według wynalazku posiadająca główny korpus, który ogranicza wydrążenie przyjmujące rurę, mający otwór, uszczelkę znajdującą się w wydrążeniu oraz urządzenie zaciskowe znajdujące się w wydrążeniu zawierające element nieruchomy w kierunku podłużnej osi zespołu, który znajduje się przy otworze, ponadto urządzenie zaciskowe ma części sprzęgające rurę, umieszczone na jednym z jego elementów, znajdujące się między uszczelką a otworem, które stanowią metalowe zęby zatopione w korpusie z tworzywa sztucznego, charakteryzuje się tym, że urządzenie zaciskowe zawiera również ruchomy w kierunku podłużnej osi zespołu element, znajdujący się w wydrążeniu, przy czym nieruchomy element ma pierwszą zbieżną powierzchnię, zaś ruchomy element ma drugą zbieżną powierzchnię, której kształt dopasowany jest do kształtu pierwszej powierzchni, przy czym części sprzęgające rurę są osadzone ruchomo w kierunku promieniowym do wewnątrz.

Korzystnie, sprzęgające rurę części znajdują się na ruchomym w kierunku podłużnej osi zespołu elemencie urządzenia zaciskowego.

Ruchomy w kierunku podłużnej osi zespołu element urządzenia zaciskowego korzystnie ma postać pierścienia, na którego zewnętrznej powierzchni obwiedniej znajduje się druga powierzchnia, zaś na którego wewnętrznej powierzchni obwiedniej znajduje się powierzchnia stykająca się z narzędziem uwalniającym.

Ruchomy element urządzenia zaciskowego, w postaci pierścienia, może być podzielony dookoła, na pewną liczbę nóżek i na każdej nóżce znajduje się fragment trzeciej powierzchni.

Narzędzie uwalniające może być przewidziane jako element, który można zastosować z jakąkolwiek złączką. Jednakże, każda złączka może także być wyposażona we własne narzędzie uwalniające. Można je stosować do regulacji podczas dopasowywania złączki, a następnie usunąć ze złączki. W pewnym stopniu złączka początkowo byłaby podobna do złączki według EP-A-0,196,881. Jednakże, narzędzie uwalniające jest usuwalne. W takim układzie,

183 366 narzędzie uwalniające mogłoby być początkowo połączone z zespołem łączącym za pomocą łatwo łamliwego zespołu, zapobiegającego zagubieniu narzędzia uwalniającego podczas transportu i obsługi. Po instalacji można by było narzędzie usunąć i używać w razie potrzeby. Jest to możliwe w układzie, w którym samo osiowe przesunięcie jest wystarczające do spowodowania rozprzęgnięcia zespołu łączącego. Ewentualnie można zastosować sprężysty łącznik, który sprzęga zaczepy lub tym podobne elementy, zapobiegający zgubieniu narzędzia uwalniającego, a byłoby to możliwe w korzystnych przykładach wykonania, w których występuje efekt krzywkowy, to znaczy przesunięcie urządzenia zaciskowego względem narzędzia uwalniającego.

Przedmiot wynalazku przedstawiono w przykładzie wykonania na rysunku, na którym: fig. 1 przedstawia widok od zewnątrz złączki rur według wynalazku; fig. 2 - przekrój przez jeden z końców złączki; fig. 3 - widok rzutu ruchomego elementu urządzenia zaciskowego stosowanego w złączce; fig. 4 - fragmentaryczny widok perspektywiczny szczegółu elementu z fig. 3; fig. 5 - widok końca wylotu złączki z pominiętymi pozostałymi elementami składowymi dla większej przejrzystości; fig. 6 - przekrój podłużny przez narzędzie uwalniające; fig. 7 widok końca narzędzia uwalniającego; fig. 8 - przekrój podłużny przez jeden z końców złączki z wprowadzoną rurą; fig. 9 - przekrój przez jeden z końców zespołu, pokazujący narzędzie uwalniające wprowadzone w celu wyjęcia rury; fig. 10 - przekrój podłużny przez jeden z końców złączki według wariantu wynalazku; fig. 11 - przekrój podłużny przez jeden z końców drugiego wariantu złączki; oraz fig. 12 - przekrój podłużny przez trzeci wariant złączki według wynalazku.

Na fig. 1 i 2 pokazano korzystny przykład wykonania złączki rur według wynalazku. Złączka posiada wydrążony główny korpus 1, który jest zasadniczo rurowy w przekroju, posiada otwory na każdym końcu i powiększone obszary końcowe 2 wzajemnie połączone środkowym odcinkiem o mniejszej średnicy 3. Złączka ta jest wykonana z odpowiedniego materiału z tworzywa sztucznego i jest stosowana do łączenia ze sobą na przykład, rur w instalacji wodociągowej.

Jak pokazano na fig. 2, wewnątrz każdego powiększonego obszaru końcowego 2 znajduje się pierścieniowa uszczelka 4 o przekroju okrągłym i podkładka 5. Nieruchomy element 6 jest zamocowany w otworze 7 części 2, na przykład za pomocą spajania lub zgrzewania, bądź środkami mechanicznymi. Pomiędzy podkładką 5 a nieruchomym elementem 6 znajduje się ruchomy element 8, w kształcie rozciętego pierścienia. Element 8 jest przesuwany osiowo razem z uszczelką 4 i podkładką 5. Nieruchomy element 6 jest wyposażony w pierwszą powierzchnię 9 o kształcie stożka ściętego, skierowaną w stronę ruchomego elementu 8, który z kolei posiada drugą powierzchnię 10 o kształcie stożka ściętego, służącą do sprzęgania pierwszej powierzchni 9 nieruchomego elementu 6. Gdy ruchomy element 8 jest przesuwany osiowo w kierunku nieruchomego elementu 6, działa na niego skierowana do wewnątrz, wzrastająca siła, spowodowana przez wzajemne oddziaływanie dwóch powierzchni o kształcie stożka ściętego.

Ruchomy element 8, jak to pokazano bardziej szczegółowo na fig. 3 i 4, zawiera formowany sprężysty korpus 11 z tworzywa sztucznego, w którym jest osadzona metalowa wkładka 12 ze stali sprężynowej lub innego odpowiedniego materiału. W korpusie 11 znajdują się obszary 13 w kształcie wrębów w pewnych odstępach oraz szczelina 14. Metalowa wkładka 12 wystaje nieznacznie z korpusu, tworząc sprzęgające części 15, w postaci metalowych zębów, które są rozdzielone przez wręby 16 pokrywające się z obszarami 13 w kształcie wrębów korpusu z tworzywa sztucznego. Jak pokazano na fig. 4, metalowa wkładka 12 jest nachylona względem korpusu 11, a w pozycji pokazanej na fig. 2 zęby są skierowane pod kątem w stronę wnętrza złączki i w kierunku jej osi.

W praktyce, jak pokazano na fig. 8, rura T, na przykład rura wodociągowa, została wepchnięta w złączkę, przechodząc przez otwór 7 w nieruchomym elemencie 6. Rura sprzęga uszczelkę 4 w szczelny sposób. Rura ta przechodzi także przez ruchomy element 8 i jest sprzęgana przez skierowane do wewnątrz zęby, czyli sprzęgające części 15, które powstrzymują ponowne wysunięcie rury. Zęby mogą do pewnego stopnia wchodzić w zewnętrzną po

183 366 wierzchnię rury. Rura jest popychana aż napotka ogranicznik 17. Przesunięcie do wewnątrz uszczelki jest powstrzymywane przez ogranicznik 18.

Gdy na rurę T działa siła zewnętrzna, ruchomy element 8 sprzęga nieruchomy element 6 powstrzymując przesuwanie się rury. Taka zewnętrzna siła może pochodzić z pociągania rury T, lub z działania ciśnienia płynu, wskutek którego złączka działa na uszczelkę 4, która z kolei działa na ruchomy element 8 przez podkładkę 5. Współpraca pomiędzy powierzchniami 9 i 10 powoduje powstanie skierowanej do wewnątrz siły, która zwiększa zacisk na rurze T.

Jak pokazano na fig. 5, nieruchomy element 6 jest wyposażony w cztery równo rozmieszczone występy 19, które są skierowane promieniowo do wewnątrz w obszarze otworu 7. Zapewnia to podparcie dla rury T w tym obszarze. Pomiędzy występami 19 znajdują się szczeliny 20, które umożliwiają dostęp dla narzędzia uwalniającego 21.

Narzędzie uwalniające 21 jest pokazane bardziej szczegółowo na fig. 6 i 7. Składa się ono z zasadniczo cylindrycznego wydrążonego korpusu 22 z formowanego tworzywa sztucznego. Posiada on kołnierz 23 na jednym z końców, pomocny przy operowaniu narzędziem. Narzędzie jest rozszczepione na dwie połówki za pomocą podłużnej szczeliny 24 i jest połączone zawiasowo wzdłuż podłużnej linii 25 przeciwległej do szczeliny, przy czym kołnierz 23 jest wyposażony w wycięcie w kształcie litery V w obszarze linii zawiasowej. Zawias jest zawiasem z tworzywa sztucznego integralnie uformowanym z narzędziem uwalniającym, które w tym przykładzie wykonania stanowi zatem jednoczęściową konstrukcję. Narzędzie może być rozwierane i umieszczane na rurze T, poza złączką a następnie zamykane pod wpływem swojej własnej sprężystości. Korpus 22 narzędzia jest wyposażony w cztery podłużne szczeliny 26, wyznaczające cztery nóżki 27, które mogą zatem wchodzić w szczeliny 20 wyznaczone w nieruchomym elemencie 6, w celu sprzęgnięcia ruchomego elementu 8, jak pokazano na fig. 9, na której szczeliny narzędzia zostały pominięte dla większej przejrzystości rysunku. Użytkownik łatwo popycha kołnierz 23, w celu osiągnięcia takiego efektu.

Końce czterech nóżek 27 narzędzia są wyoblone lub w inny sposób odpowiednio wyprofilowane, jak pokazano pod numerem podnośnikowym 29, oraz sprzęgają drugą powierzchnię 28, w kształcie stożka ściętego, ruchomego elementu 8, która jest skierowana promieniowo do wewnątrz. Ruchomy element 8 jest popychany osiowo do wewnątrz i występuje wówczas siła rozpychająca ruchomy element, który ma kształt rozciętego pierścienia, spowodowana przez wzajemne oddziaływanie końców 29 nóżek narzędzia 27 i powierzchni 28. Ten efekt krzywkowy zwalnia sprzęgające części 15 z rury T, którą jak pokazano na fig. 9, może być następnie wyjęta. Jak widać, narzędzie uwalniające sprzęga powierzchnię 28 w pozycji promieniowo od zewnątrz powierzchni rury T, a z dala od sprzęgających części 15. Narzędzie uwalniające nie musi przechodzić pomiędzy sprzęgającymi częściami 15 i rurą. Uszczelka, element ruchomy, rura, ani żaden inny element składowy nie zostaje w żaden sposób uszkodzony. Po wyregulowaniu narzędzie można usunąć, a rurę T popchnąć z powrotem na miejsce.

Narzędzie może być dostarczane jako zainstalowane w nowej złączce, w taki sposób, by możliwe było jego usunięcie przez wyciągnięcie go ze złączki i rozwarcie dwóch połówek. Takie narzędzie może być dla wygody krótsze w kierunku osiowym.

Figura 10 przedstawia inny wariant złączki według wynalazku. W tym rozwiązaniu, nieruchomy element 6 z tworzywa sztucznego został zastąpiony metalową końcówką 30 z nierdzewnej stali lub innego odpowiedniego materiału, takiego jak mosiądz. Ma ona budowę rurową i posiada główną część rurową 30A, która jest wpasowana ciasno wokół korpusu 2. Jest ona wkarbowana w korpus wokół jego obwodu, w miejscu oznaczonym 3OB. Na drugim końcu powstąje zawinięta część 30C, tworząca końcową nasadkę i stożkową powierzchnię 9'. Jest ona wykończona przez zawinięcie 3OD.

Taka konstrukcja jest mocna i w dalszym ciągu zwarta, oraz umożliwia zastosowanie cieńszych przekrojów tworzywa sztucznego. W praktyce działa ona w ten sam sposób, jak w poprzednim przykładzie wykonania.

W powyższych przykładach wykonania przewidziano prostą zwartą konstrukcję ze skutecznym zaciskaniem rury przy wykorzystaniu nowego elementu ruchomego oraz z narzę

183 366 dziem uwalniającym, które może być łatwo zastosowane do usuwania rury ze złączki, w sposób umożliwiający jej ponowne wykorzystanie.

Figura 11 przedstawia drugi wariant złączki według wynalazku. Złączka z tworzywa sztucznego posiada parę pierścieniowych uszczelek 4, ruchomy element 31 i nieruchomy element 32, który służy jako zespolone urządzenie zaciskowe z elementem nieruchomym. Nieruchomy element 32 jest wykonany z formowanego tworzywa sztucznego i posiada pewną liczbę sprężystych nóżek 33. Nóżki 33 posiadają metalowe wkładki 34, zawierające sprzęgające części 35 wystające z nóżek, w celu sprzęgania rury w złączce. Drugie końce 36 metalowych wkładek wystają na zewnątrz nieruchomego elementu 32, sprzęgając ściankę 37 głównego korpusu złączki. Są one zakrzywione osiowo na zewnątrz. Stąd, podczas składania złączki przy wytwarzaniu, nieruchomy element 32 może być wpasowany przez wepchnięcie go w otwarty koniec złączki, po wprowadzeniu uszczelek i członu oporowego, po czym będzie zabezpieczony przed wysunięciem.

Ruchomy element 31 posiada drugą powierzchnię 38 w kształcie stożka ściętego, skierowaną w stronę profilowanych końców nóżek 33 nieruchomego elementu 32. Osiowe przesunięcie w kierunku wysuwania rury powoduje, że ruchomy element 31 działa na profilowane końce nóżek popychając je do wewnątrz i zwiększając zacisk na rurze.

Nóżki są wyposażone od wewnątrz w nachylone powierzchnie 39 skierowane w stronę otworu złączki. Mogą one być sprzęgane przez narzędzie uwalniające, jak to opisano powyżej, którego osiowe przesunięcie nie spowoduje żadnego osiowego przesunięcia nieruchomego elementu 32, ale odepchnie nóżki od rury, w celu umożliwienia wyjęcia lub regulowania rury.

Figura 12 przedstawia trzeci wariant złączki według wynalazku, w którym również wykorzystano osiowo zamocowane urządzenie zaciskowe, integralne z elementem nieruchomym. Złączka 40 posiada formowaną końcową nasadkę z tworzywa sztucznego 41, która jest wyposażona w części sprzęgające w postaci nóżek 42 podobnych do zastosowanych w poprzednim przykładzie wykonania. Przewidziane są części 43 w postaci metalowych wkładek, ale w tym przypadku nie są one stosowane do mocowania końcowej nasadki i służą jedynie do zaciskania się na rurze. Końcowa nasadka 41 jest uformowana z występami 44, które zatrzaskowe wpasowują się w obwodowy rowek 45 w zewnętrznej powierzchni głównego korpusu złączki 40, czyniąc wykonanie złączki rurowej stosunkowo prostym. Inną zaletą wykorzystania takiego układu jest fakt, że zaciskowa część głowicowa złączki rurowej może obracać się względem głównego korpusu, w celu zmniejszenia naprężeń skręcających w sieci rur, oraz ułatwienia montażu.

Podobnie jak w poprzednim przykładzie wykonania, będzie wykorzystane narzędzie uwalniające sprzęgające powierzchnie 46 nóżek 42. Jak uprzednio przewidziano uszczelkę 4 i pierścieniowy ruchomy element 31.

Zgodnie z układem według tego przykładu wykonania, końcowa nasadka zawiera tłoczony pierścień metalowy, korzystnie sprężysty pierścień ze stali nierdzewnej, który posiada walcowane pierścieniowe żeberko zastępujące występy z poprzedniego przykładu wykonania, oraz formowaną część z tworzywa sztucznego tworzącą sprężynujące nóżki.

183 366

FIG.9.

183 366

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 60 egz. Cena 4,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Zespół łączący dła rur, zawierający złączkę posiadającą główny korpus, który ogranicza wydrążenie przyjmujące rurę, mający otwór, uszczelkę znajdującą się w wydrążeniu oraz urządzenie zaciskowe znajdujące się w wydrążeniu, zawierające element nieruchomy w kierunku podłużnej osi zespołu, który znajduje się przy otworze, ponadto urządzenie zaciskowe ma części sprzęgające rurę, umieszczone na jednym z jego elementów, znajdujące się między uszczelką a otworem, zespół ten obejmuje ponadto narzędzie uwalniające, przesuwne wzdłuż podłużnej osi zespołu, przy czym części sprzęgające rurę mają powierzchnię stykającą się z narzędziem uwalniającym, znajdującą się promieniowo na zewnątrz od ich końcówek sprzęgających rurę i dochodzącą do krawędzi otworu wydrążenia, zaś otwór jest tak zwymiarowany, aby pomieścił rurę oraz narzędzie uwalniające, natomiast części sprzęgające rurę rozpychane są promieniowo na zewnątrz wskutek napierania narzędzia uwalniającego na powierzchnię stykającą się z narzędziem uwalniającym, znamienny tym, że narzędzie uwalniające stanowi oddzielną część składową zespołu łączącego, zaś urządzenie zaciskowe ma również ruchomy w kierunku podłużnej osi zespołu element (8, 31), znajdujący się w wydrążeniu, przy czym nieruchomy element (6, 32, 41) ma pierwszą zbieżną powierzchnię (9, 9’), zaś ruchomy element (8, 31) ma drugą zbieżną powierzchnię (10, 38), której kształt dopasowany jest do kształtu pierwszej powierzchni (9, 9'), przy czym części (15, 35, 43), sprzęgające rurę są osadzone ruchomo w kierunku promieniowym do wewnątrz.
2. Zespół według zastrz. 1, znamienny tym, że sprzęgające rurę części (15) znajdują się na ruchomym w kierunku podłużnej osi zespołu elemencie (8) urządzenia zaciskowego.
3. Zespół według zastrz. 2, znamienny tym, że ruchomy w kierunku podłużnej osi zespołu element (8) urządzenia zaciskowego ma postać pierścienia, na którego zewnętrznej powierzchni obwiedniej znajduje się druga powierzchnia (10), zaś na którego wewnętrznej powierzchni obwiedniej znajduje się powierzchnia (28) stykająca się z narzędziem uwalniającym.
4. Zespół według zastrz. 3, znamienny tym, że element (8) w postaci pierścienia podzielony jest dookoła obszarami (13) na pewną liczbę nóżek i na każdej nóżce znajduje się fragment powierzchni (28) stykającej się z narzędziem uwalniającym.
5. Zespół według zastrz. 4, znamienny tym, że element (8) w postaci pierścienia jest z tworzywa sztucznego, zaś sprzęgające rurę części (15) obejmują metalowe zęby wystające z każdej z nóżek.
6. Zespół według zastrz. 1, znamienny tym, że powierzchnia (28) stykająca się z narzędziem uwalniającym znajduje się od strony wnętrza elementu (8) i nachylona jest rozbieżnie w kierunku otworu (7) wydrążenia.
7. Zespół według zastrz. 1, znamienny tym, że narzędzie uwalniające (21) składa się z dwóch części ruchomych między pozycją zamkniętą a pozycją otwartą.
8. Zespół według zastrz. 1, znamienny tym, że narzędzie uwalniające (21) składa się z wydłużonej części (22) i wystającego promieniowo na zewnątrz kołnierza (23).
9. Zespół według zastrz. 2, znamienny tym, że na nieruchomym elemencie (6), w pobliżu otworu (7) znajdują się skierowane do wewnątrz występy (19) podtrzymujące rurę (T).
10. Zespół według zastrz. 9, znamienny tym, że narzędzie uwalniające (21) ma podłużne szczeliny (26) dopasowane do skierowanych do wewnątrz występów (19).
11. Zespół według zastrz. 1, znamienny tym, że sprzęgające rurę części (35, 43) znajdują się na nieruchomym w kierunku podłużnej osi zespołu elemencie (32, 41) urządzenia zaciskowego.
12. Zespół według zastrz. 11, znamienny tym, że ruchomy w kierunku podłużnej osi zespołu element (31) stanowi człon napierający, znajdujący się między uszczelką (4) a nieruchomym w kierunku podłużnej osi zespołu elementem (32, 41) urządzenia zaciskowego.

183 366
13. Zespół według zastrz. 11, znamienny tym, że sprzęgające rurę części (35, 43) stanowią wystaj ące do wewnątrz zęby.
14. Zespół według zastrz. 13, znamienny tym, że sprzęgające rurę części (35, 43) w postaci zębów są to metalowe występy sterczące z nieruchomego elementu (32, 41) z tworzywa sztucznego.
15. Zespół według zastrz. 1, znamienny tym, że sprzęgające rurę części (35, 43) w postaci zębów znajdują się na wielu sprężystych nóżkach (33, 42) znajdujących się na nieruchomym elemencie (32, 41) z tworzywa sztucznego.
16. Zespół według zastrz. 1, znamienny tym, że do końcowej części korpusu (1) przymocowana jest końcówka (30), przy czym jej część (30C) otacza otwór (7), zaś jej część (9') stanowi pierwszą powierzchnię.
17. Zespół według zastrz. 16, znamienny tym, że korpus (1) złączki jest z tworzywa sztucznego, zaś końcówka (30) stanowi część zewnętrznej metalowej tulei.
18. Zespół według zastrz. 17, znamienny tym, że metalowa tuleja jest tak wygięta w okolicy otworu (7), że zawiera pierwszą powierzchnię (9').
19. Złączka rur, posiadająca główny korpus, który ogranicza wydrążenie przyjmujące rurę, mający otwór, uszczelkę znajdującą się w wydrążeniu oraz urządzenie zaciskowe znajdujące się w wydrążeniu zawierające element nieruchomy w kierunku podłużnej osi zespołu, który znajduje się przy otworze, ponadto urządzenie zaciskowe ma części sprzęgające rurę, umieszczone na jednym z jego elementów, znajdujące się między uszczelką a otworem, które stanowią metalowe zęby zatopione w korpusie z tworzywa sztucznego, znamienna tym, że urządzenie zaciskowe zawiera również ruchomy w kierunku podłużnej osi zespołu element (8, 31), znajdujący się w wydrążeniu, przy czym nieruchomy element (6, 32, 41) ma pierwszą zbieżną powierzchnię (9, 9'), zaś ruchomy element (8, 31) ma drugą zbieżną powierzchnię (10, 38), której kształt dopasowany jest do kształtu pierwszej powierzchni (9, 9'), przy czym części (15, 35, 43), sprzęgające rurę są osadzone ruchomo w kierunku promieniowym do wewnątrz.
20. Złączka według zastrz. 19, znamienna tym, że sprzęgające rurę części (15) znajdują się na ruchomym w kierunku podłużnej osi zespołu elemencie (8) urządzenia zaciskowego.
21. Złączka według zastrz. 20, znamienna tym, że ruchomy w kierunku podłużnej osi zespołu element (8) urządzenia zaciskowego ma postać pierścienia, na którego zewnętrznej powierzchni obwiedniej znajduje się druga powierzchnia (10), zaś na którego wewnętrznej powierzchni obwiedniej znajduje się powierzchnia (28) stykająca się z narzędziem uwalniającym.
22. Złączka według zastrz. 21, znamienna tym, że element (8) w postaci pierścienia podzielony jest dookoła, obszarami (13) na pewną liczbę nóżek i na każdej nóżce znajduje się fragment trzeciej powierzchni (28).

* * *