PL181589B1 - Sposób wytwarzania mieszaniny 2-metylo-1,4-naftochinonu i 6-metylo-1,4-naftochinonu - Google Patents

Abstract

Sposób wytwarzania mieszaniny 2-metylo-1,4-naftochinonu i 6-metylo-1,4- naftochinonu, polegający na utlenianiu 2-metylonaflalenu w wodnoacetonitrylowym roztworze za pomocą związku ceru(IV), znamienny tym, że utlenianie 2- metylonaftalenu rozpuszczonego w czterochlorku węgla odbywa się w wodnoacetonitrylowym roztworze kwasu nadchlorowego zawierającym nadchloran ceru(IV), przy czym nadchloran ceru(TV) stosuje się w ilości korzystnie większej od wynikającej ze stechiometrii reakcji.

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania mieszaniny 2-metylo-1,4naftochinonu i 6-metylo-1,4-naftochinonu, mających szerokie zastosowanie w syntezie organicznej, a także lecznictwie - 2-metylo-1,4-naftochinon pełni funkcję witaminy K.

Znany sposób według patentu japońskiego 60 252 445 [85 252 445] polega na utlenianiu 2-metylonaftalenu siarczanem ceru(IV) w dwufazowym układzie H^0[Ce(IV), H2SO4] - n-heksan. Inny sposób według patentu amerykańskiego, Pat. US 4 701 245, polega na utlenianiu 2-metylonaftalenu rozpuszczonego w 1,2-dichloroetanie za pomocą wodnoacetonitrylowego roztworu metylosulfonianu ceru(IV) w obecności CrO3 jako katalizatora.

W procesach tych występują ścieki szkodliwe dla środowiska naturalnego, wymagające oczyszczania.

Istota rozwiązania według wynalazku polega na tym, że utlenianie rozpuszczonego w czterochlorku węgla 2-metylonaftalenu, prowadzone w dwufazowym układzie, odbywa się w wodnoacetonitrylowym roztworze kwasu nadchlorowego zawierającym nadchloran ceru(IV). Nadchloran ceru(IV) stosuje się w ilości korzystnie większej od wynikającej ze stechiometrii reakcji.

Zaletą sposobu według wynalazku jest to, że proces zachodzi bezściekowo, a zredukowany utleniacz, to jest nadchloran ceru(III), jest elektrolitycznie utleniany do nadchloranu ceru(IV) i zawracany z powrotem do procesu.

Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w następującym przykładzie wykonania.

Do 100 części objętościowych wodnoacetonitrylowego (20% objętościowych acetonitrylu) roztworu kwasu nadchlorowego o stężeniu 0,5 mol-dm’³ zawierającego nadchloran ceru(IV) o stężeniu 0,27mol-dm’3 i nie biorący udziału w reakcji nadchloran ceru(III) 0 stężeniu 0,06 mol-dm'3, wkrapla się podczas mieszania w ciągu około 10 minut 100 części objętościowych czterochlorku węgla zawierających 3,0 mmole, to jest 0,426 części wagowych 2-metylonaftalenu i całość miesza intensywnie jeszcze przez 170 minut. Otrzymany roztwór poreakcyjny w postaci dwufazowej poddaje się rozdzieleniu. Fazę wodnoacetonitrylową zawierającą nadmiarowy nadchloran ceru(IV) i zredukowany utleniacz, to jest nadchloran ceru(IH) oraz część metylo-1,4-naftochinonów poddaje się ekstrakcji czterochlorkiem węgla sześć razy po 25 części objętościowych. Fazę organiczną i połączone z nią ekstrakty po przemyciu 10 częściami objętościowymi roztworu Na2CO3 i osuszeniu nad Na2SO₄, poddaje się odparowaniu przez destylację. Z otrzymanego osadu po oczyszczeniu i rozdzieleniu chromatograficznym na żelu krzemionkowym (eluent benzen) uzyskuje się około 0,10 części wagowych (wydajność około 20%) 6-metylo-1,4naftochinonu o temperaturze topnienia 90-91°C i około o 0,30 części wagowych (wydajność około 60%) 2-metylo-1,4-naftochinonu o temperaturze topnienia 105-107°C.

181 589

Fazę wodnoacetonitrylową w ilości 100 części objętościowych sączy się przez warstwę węgla aktywnego i umieszcza w anodowej przestrzeni przeponowego elektrolizera z platynową anodą. Proces elektroutleniania jonów ceru(III) prowadzi się do momentu gdy stężenie jonów ceru(IV) osiągnie wartość 0,27 mol-dm’. Proces elektroutleniania przerywa się przy zachowaniu w roztworze nadchloranu ceru(III) o stężeniu 0,06 mol-dm’ celem zachowania wysokiej wydajności prądowej procesu regeneracji. Otrzymany roztwór nadchloranów ceru(IV) i ceru(III) jest powtórnie stosowany w syntezie bez dodawania już nadchloranu ceru(III).

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 60 egz.

Cena 2,00 zł.

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Sposób wytwarzania mieszaniny 2-metylo-1,4-naftochinonu i 6-metylo-1,4-naftochinonu, polegający na utlenianiu 2-metylonaftalenu w wodnoacetonitrylowym roztworze za pomocą związku ceru(IV), znamienny tym, że utlenianie 2- metylonaftalenu rozpuszczonego w czterochlorku węgla odbywa się w wodnoacetonitrylowym roztworze kwasu nadchlorowego zawierającym nadchloran ceru(IV), przy czym nadchloran ceru(TV) stosuje się w ilości korzystnie większej od wynikającej ze stechiometrii reakcji.