PL181541B1

PL181541B1 - Stabilne liposomowe preparaty lecznicze PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL

Info

Publication number: PL181541B1
Application number: PL95310344A
Authority: PL
Inventors: Hans-Juergen Hamann; Peter Serno; Matthias Herboth; Peter Kurka
Original assignee: Bayer Ag
Priority date: 1994-09-12
Filing date: 1995-09-08
Publication date: 2001-08-31
Also published as: IL115222A; SK281611B6; MY111841A; SI0700679T1; DE59507372D1; HU9502654D0; JPH0881361A; UA29469C2; RU2160099C2; FI954204L; EE03377B1; ZA957604B; ATE187327T1; GR3032664T3; CZ234195A3; SK112795A3; EE9500063A; DE4432378A1; US5653998A; FI954204A7

Abstract

1. STABILNE LIPOSOM OW E PREPARATY LECZNICZE DLA LIP OFILOW YCH , TRUDNO ROZPUSZCZALNYCH SUBSTAN- CJI CZYNNYCH, DO PODAWANIA POZAJELITOWEGO, W PO- STACI LIPOSOM ÓW O BLONACH FOSFOLIPIDOWYCH, PRZY CZYM STOSUNEK WAGOWY SUBSTANCJA CZYNNA - FOSFOLI- PID WYNOSI 1 :2 0 DO 2 0 0 , A PRZECIETNA SREDNICA LIPOSO- M ÓW W YNOSI 35 DO 200 NM,' ZN AM IEN NE TYM , ZE JAKO STABILIZATOR ZAW IERAJA KRÓTKOLANCUCHOWY KWAS TLUSZ- CZOWY O OGÓLNYM WZORZE 2, W KTÓRYM N WYNOSI 4 DO 8 , ZAS A OZNACZA WODÓR ALBO JEDNO- LUB DWUWARTOSCIO- WY KATION, A STEZENIE KRÓTKOLANCUCHOWEGO KWASU TLUSZCZOWEGO W GOTOWYM DO PODANIA ROZTWORZE W Y- NOSI 0,3 DO 10,0 MG/ML. P L 1 8 1 5 4 1 B1 WZÓR 2 PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL

Description

W przypadku wielu wartościowych substancji leczniczych niezbędne są preparaty do podawania dożylnego, na przykład do szybkiej terapii wstępnej, w ostrych przypadkach nagłych, oraz do leczenia ciężkich przypadków klinicznych. Wiele substancji, w tym wiele dihydropirydyn, wykazuje bardzo złąrozpuszczalność w wodzie, zatem nie można ich przygotować w roztworach wodnych. Dalszym problemem jest wrażliwość wielu substancji na hydrolizę i utlenianie.

Problem rozpuszczalności i wrażliwości na hydrolizę można rozwiązać przez stosowanie zwykłych rozpuszczalników organicznych, jak etanol, glikol polietylenowy albo glikol propylenowy. Szereg z tych rozpuszczalników wykazuje jednak złą tolerancję miejscową i musi się je podawać przez cewnik albo rozcieńczać wodnymi roztworami infuzyjnymi. To ostatnie, z powodu złej rozpuszczalności w wodzie, może prowadzić do przesycenia i zjawisk krystalizacji. Przy dłuższym leczeniu dożylnym podawane ilości rozpuszczalników organicznych są przy tym często toksykologicznie niebezpieczne. Stosowanie solubilizujących miceli zmydleniowych lu tenzydowych, które mogą powstawać przy włączeniu substancji czynnej do wodnych roztworów siarczanu laurowo-sodowego albo polisorbatu, jest także wątpliwe, ponieważ można w ten sposób wywołać ciężkie powikłania, na przykład hemolizę albo objawy wstrząsowe.

181 541

Znane są liczne sposoby, w których trudno rozpuszczalne substancje inkorporuje się do nanocząsteczkowych nośników i w ten sposób w dużym stopniu unika się włączenia toksycznych rozpuszczalników i tenzydów. Należątu na przykład emulsje pozajelitowe, mieszane micele z lecytyny i soli kwasu żółciowego, oraz liposomy. W tych systemach substancje czynne występują jako cząsteczki koloidalne rozproszone w wodzie, tak że tylko substancje odporne na hydrolizę mogą wchodzić w rachubę.

Wiadomo również, że liposomy z wbudowanymi do nich substancjami można stabilizować przez liofilizację (por. Betageri i in., Liposome Drug Delivery Systems - liposomowe systemy podawania leków - Technomic Publishing AG, Bazylea, 1993 str. 118). Niezbędny jest do tego dodatek krioprotektora, który zapewnia integralność liposomów przez swoje działanie stabilizujące błony. Znanymi krioprotektorami są polialkohole np. gliceryna, cukry proste np. glukoza, dwucukry np. sacharoza, laktoza, trehaloza, oraz białka względnie aminokwasy (por. Y. Oetzer i in., Influence ofFreezing and Freeze-Drying on the Stability ofLiposomes Dispersed in Aqueous Media - wpływ zamrażania i liofilizacji na stabilność liposomów rozproszonych w środowiskach wodnych - Acta Pharm. Technol. 34(3), 1988 str. 129-139).

Z opisu patentowego EP-A-560 138 sąjuż także znane liofilizowane preparaty liposomowe z dihydropirydynami, na przykład nimodipiną. Wytwarzanie następuje tam przez stosowanie fosfolipidów, zwykłych krioprotektorów i stabilizatora pH.

Okazuje się jednak, że określone substancje, które sązarówno trudno rozpuszczalne w wodzie jak i wrażliwe na hydrolizę i utlenianie, nie dadzą się dotąd znanymi sposobami przetworzyć w wystarczająco stabilne preparaty liposomowe. Dotyczy to szczególnie dihydropirydyn, jak nimodipina lub podobne, o ogólnym wzorze 1, w którym

R oznacza alkil o 1 - 6 atomach węgla, a

R¹ oznacza wodór, halogen, cyjano, difluorometyl, alkil albo alkoksy, każdy o 1 - 4 atomach węgla.

Dla liposomów według wynalazku szczególnie nadają się nimodipiną albo dihydropirydyny o ogólnym wzorze 1, w którym

R oznacza alkil o 1 - 4 atomach C, zwłaszcza n-propyl albo izopropyl, a

R1 oznacza wodór, fluor, chlor, cyjano albo trifluorometyl, zwłaszcza wodór. Te dihydropirydyny wytwarza się zwykłymi sposobami, na przykład według opisu patentowego DOS 4 117 750.

Dihydropirydyny są wysoce aktywnymi substancjami leczniczymi, które można stosować między innymi w terapii niewydolności mięśnia sercowego. Przy tym wskazaniu stabilny i szybko działający preparat dożylny jest szczególnie potrzebny.

Tak więc wynalazek dotyczy stabilnych preparatów leczniczych do podawania pozajelitowego, opartych na liposomach z błonami fosfolipidowymi, które jako stabilizator przeciw kłaczkowaceniu zawierają krótkołańcuchowy kwas tłuszczowy o wzorze 2, w którym n oznacza 4 - 8, w szczególności 6, a

A oznacza wodór albo 1- lub 2-wartościowy kation, szczególnie sód lub potas, przy czym stosunek wagowy substancji czynnej do fosfolipidu wynosi 1:20 do 200, a stosunek wagowy krótkołańcuchowego kwasu tłuszczowego do fosfolipidu wynosi 1:2 do 60. Szczególnie interesujące są preparaty liposomowe, w których stosunek wagowy krótkołańcuchowego kwasu tłuszczowego do fosfolipidu wynosi 1:4 do 50.

Przy próbie, według opisu patentowego EP-A-560 138, przeprowadzenia substancji dihydropirydynowych o ogólnym wzorze 1 w liposomy okazuje się, że zarówno chemicznie jak fizycznie liposomy te nie były wystarczająco stabilne (patrz przykład porównawczy A). Po krótkotrwałym składowaniu przez zaledwie 2 tygodnie w temperaturze pokojowej całkowita ilość niepożądanych produktów rozpadu przekraczała granice tolerancji. Przy tym występowało wyraźne kłaczkowacenie i agregacja po rekonstytucji liposów wodą destylowaną

Nieoczekiwanie stwierdzono, że także z wątpliwymi dihydropirydynami o wzorze ogólnym 1 otrzymuje się chemicznie i fizycznie stabilne liposomy, gdy doda się do nich krótkołańcuchowe kwasy tbiszczowe o ogólnym wzorze 2 lub ich sole.

181 541

Znając stan techniki, nie można było oczekiwać, że liposomy według wynalazku przy dodatku krótkołańcychowych kwasów tłuszczowych lub ich soli mają wyższą stabilność fizyczną i że zahamowane zostanie niepożądane kłaczkowacenie i agregacja po rekonstytucji. W literaturze doniesiono (por. J.H. Crowe i in., Effects of Free Fatty Acids and Transition Temperature on the Stability ofDry Liposomes - Wpływ wolnych kwasów tłuszczowych i przej ściowej temperatury na stabilność suchych liposomów - Biochemica et Biophysica Acta, 979 (1989) str. 7-10), że zwykłe kwasy tłuszczowe destabilizująbłony i powodują zlewanie się liposomów (działanie fuzogenne). Badaniem mikroskopowym, chromatografią w żelu i laserową spektroskopią korelacyjną można było wykazać, że dodatek średniołańcuchowych kwasów tłuszczowych, w zakresie stężeń według wynalazku, nie wpływa istotnie na wielkość cząsteczek liposomów, hamuje kłaczkowacenie i agregacj ę liposomów i nie wywołuje destalibilizacji. Równocześnie można było wykazać, że substancje dihydropirydynowe są całkowicie (100%) inkorporowane w liposomach.

Według wynalazku stężenie krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych wynosi 0,4 do 10 mg na ml gotowej do użycia dyspersji liposomów. W odniesieniu do ilości użytego fosfolipidu, udział wagowy krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych lub ich soli wynosi 2 do 60, korzystnie 4 do 50 części wagowych fosfolipidu.

Korzystny jest dodatek dalszych substancji pomocniczych jako krioprotektorów, szczególnie dwucukrów jak trehaloza, sacharoza i laktoza. Zwłaszcza sacharoza wykazuje optymalne działanie krioprotekcyjne. Stosunek krioprotektor-fosfolipid leży między 0,8 a 4 do 1, korzystnie 1,2 - 2,5 do 1.

Stosunek substancji czynnej do fosfolipidu wynosi 1:20 - 200, korzystnie 1:30 - 80, najlepiej 1:30 - 50.

Celem osiągnięcia ciśnienia izotonicznego, do płynu służącego do rekonstytucji można dodać także jeden lub więcej czynników aktywnych osmotycznie. Jako odpowiednie mogą służyć glicerol, mannit i glukoza, zwłaszcza glicerol.

W razie potrzeby liposomy według wynalazku mogą zawierać inne jeszcze substancje pomocnicze, jak na przykład stabilizatory, antyoksydanty typu butylohydroksyanisol, butylhydroksytoluol, alfa-tokoferol i ich sole, oraz kwas askorbinowy i jego sole i estry, korzystnie kwas askorbinowy i jego sole, a także czynniki regulujące pH jak bufory, kwasy albo zasady, szczególnie kwas askorbinowy i wodorotlenek sodu.

Według wynalazku dają się zastosować zwykłe fosfolipidy. Przede wszystkim stosuje się fosfolipidy, które stanowią na zewnątrz nie naładowane fosfoglicerydy, ewentualnie są wewnątrzcząsteczkowymi jonami amfoterycznymi i odpowiadają ogólnemu wzorowi 3, w którym R² i R³ są takie same lub różne i w danym przypadku stanowią nasycone lub nienasycone grupy acylowe o 8 do 24 atomach C, które ewentualnie mogą być rozgałęzione i/lub podstawione.

Obok fosfolipidów o wzorze 3, mogą być zawarte w mniejszych ilościach inne fosfolipidy, jak fosfatidyloetanoloaminy, fosfatidyloinozytole, sfingomieliny, fosfatidyloglicerole i/lub kwasy fosfatydowe. Stosowane fosfolipidy mogą być oczyszczone ze źródeł naturalnych, jak soja lub surowa lecytyna jaja, albo mogąbyć wytworzone syntetycznie. Stosuje się zwłaszcza oczyszczoną lecytynę jaja.

Liposomy według wynalazku można otrzymywać zwykłymi sposobami wytwarzania, na przykład homogenizację pod wysokim ciśnieniem, ekstruzję (przeciskanie) przez pory, sposób przez dializę i rozcieńczanie i dyspersję ultradźwiękami, korzystnie przez homogenizację ciśnieniową, na przykład mikrofluidyzację.

Sposób wytwarzania liposomów według wynalazku, polega na tym, że jedną część wagową lipoiilowej substancji czynnej i 20 do 200 części wagowych fosfolipidu, ewentualnie razem z antyoksydantem, poddaje się na mieszadle wstępnej dyspersji w wodzie w temperaturze między 10 a 90°C, korzystnie między 50 a 80°C, ewentualnie przy przepływie gazowego azotu. Następnie w homogenizatorze ciśnieniowym homogenizuje się do średniej wielkości cząsteczek 35 do 200 nm, przy temperaturach między 20 a 80°C i ciśnieniu między 400 -10⁵a 1500 -10⁵ Pa, po czym w homogenacie rozpuszcza się krioprotektor i krótkołańcuchowy kwas tłuszczowy

181 541 o ogólnym wzorze 2 lub jego sól, w stosuku kwas tłuszczowy-fosfolipid 1:2 do 60; tak otrzymaną dyspersję liofilizuje się.

Wariant tego sposobu umożliwia dodanie substancji czynnej i/lub krioprotektora już podczas dyspersji wstępnej albo homogenizacji ciśnieniowej. Również można krótkołańcochowe kwasy tłuszczowe dodać do płynu rekonstytucyjnego, tak że wchodząone w bezpośredni kontakt z liposomami dopiero w przebiegu rekonstytucji. W obu przypadkach klaczkowacenie rekonstytuowanych liposomów jest zahamowane na ponad 24 godziny, a jednocześnie średnia wielkość cząsteczki liposomów jest zachowana i chemiczna stabilność substancji czynnej zabezpieczona.

Przy przekroczeniu stężenia kwasów tłuszczowych 10 mg/ml występuje destabilizacja liposomów i uwalnianie się z nich substancji czynnej, jak to widać w przykładzie porównawczym B. Bez dodatku krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych według wynalazku dyspersje kłaczkują w ciągu 24 godzin, jak to widać w przykładzie porównawczym C.

Podane niżej przykłady wykonania pokazują dla typowych substancji czynnych zalety sposobu według wynalazku i stabilność tak otrzymanych liposomów. Przykłady porównawcze A-C natomiast ilustrująniestabilność i wady produktów wytworzonych dotychczas znanymi sposobami, względnie przekraczających wymagania. Wszystkie dane procentowe są procentami wagowymi.

Przykłady

Przykład I.

5,5997 kg wody destylowanej przegazowuje się przez 30 minut azotem, po czym rozpuszcza się w wodzie 16,2 g askorbinianu sodu i dodaje się 580,5 g oczyszczonej lecytyny jaja (fosfatidylocholina> 94%). Mieszaninę poddaje się przez 30 minut w 65°C dyspersji na szybkoobrotowym mieszadle. Po uzupełnieniu odparowanej wody tę wstępną dyspersję sączy się przez filtr membranowy (wielkość porów 8 pm) i przenosi do homogenizatora ciśnieniowego. Przeprowadza się 5 cykli homogenizacji w 65°C i przy 800 · 10⁵ Pa. Następnie dodaje się 145 g substancji czynnej - estru izopropylowego kwasu 2-amino-1,4-dihydro-5-cyjano-6-metylo-4-(3-fenylochinolin-5-yl)pirydyno-3-karbonowego - i przy niskim ciśnieniu (25 · 105 Pa) rozprowadza się równomiernie w preparacie. Na koniec przeprowadza się 20 cykli homogenizacji w 65°C przy ciśnieniu 800 -^Pa i liposomy ochładza się do temperatury pokojowej.

Na gram uzyskanego homogenatu dodaje się i rozpuszcza 168,2 mg sacharozy i 0,11 mg kwasu askorbinowego. pH dyspersji nastawia się na 6,5 roztworem 0,1 N NaOH i wyjaławia się sączeniem przez filtr membranowy (wielkość porów 0,2 pm), po czym rozlewa się po 2,5 ml do fiolek z ciemnego szkła i liofilizuje.

Średnia wielkość liposomów przed liofilizacją wynosi 48 nm. Po rekonstytucji 10 ml wodnego roztworu 0,0495% kaprylanu sodu i 1,51% glicerolu średnia wielkość liposomów wynosi 57 nm. Po 24-godzinnym przechowywaniu rekonstytuowanego roztworu średnia wielkość liposomów wynosi 57 nm. W ciągu 24 godzin w rekonstytuowanej dyspersji nie występuje kłaczkowacenie i/lub nie tworzy się osad. Badania chromatograficzne w żelu wykazują, że substancja czynna jest w 100% wbudowana w liposomach.

Przykład II

W 638,33 g wody destylowanej, uprzednio przegazowanej azotem przez 10 minut, rozpuszcza się 1,8561 g askorbinianu sodu. Do tego roztworu dodaje się 66 g oczyszczonej lecytyny jaja (zawartość fosfatidylocholiny > 94%). Mieszaninę poddaje się dyspersji przez 30 minut w 60°C na szybkoobrotowym mieszadle, po czym dopełnia się do 706,2 g wodą przegazowaną azotem i dodaj e się 1,65 substancj i czynnej jak w przykładzie I. Aby substancj ę czynną rozprowadzić równomiernie, rozproszenie powtarza się przez 3 minuty.

Dyspersję przenosi się do homogenizatora ciśnieniowego i przeprowadza się 25 cykli homogenizacji w 60°C przy ciśnieniu 800 · 105 Pa.

Następnie w zawiesinie liposomów rozpuszcza się 637,19 g sacharozy i wartość pH dyspersji nastawia się na 6,5 roztworem 0,1 N NaOH.

181 541

Po wyjałowieniu (filtr membranowy, wielkość porów 0,2 pg) gotową dyspersję rozlewa się po 2,64 g do fiolek z ciemnego szkła i liofilizuje.

Po trzymiesięcznym składowaniu liofilizowanych liposomów w 40°C zawartość substancji czynnej wynosi 98,5%. Po rekonstytucji wodnym roztworem (10 ml) 0,0495% kaprylanu sodu i 1,51 % glicerolu, w ciągu 24 godzin nie występuje kłaczkowacenie i/lub tworzenie się osadu.

Przykład III

12,53 g kwasu askorbinowego i 2,85 g NaOH rozpuszcza się mieszając w 4868,18 g wody i ddodaje się 504,8 g oczyszczonej lecytyny jaja (fosfatidylocholina> 94%). Mieszaninę poddaje się dyspersji w szyboobrotowym mikserze, sączy przez filtr membranowy (wielkość porów 8 pm), po czym przeprowadza się 25 cykli homogenizacji w homogenizatorze ciśnieniowym przy ciśnieniu 800 -10⁵ Pa. W zawiesinie liposomów rozpuszcza się 908,70 g sacharozy i wartość pH doprowadza się do 6,5 przez rozpuszczenie 0,6 g kwasu askorbinowego i odpowiednie miareczkowanie 0,1 N roztworem NaOH. Dla ochrony przed utlenianiem, całe postępowanie przeprowadza się w atmosferze azotu.

Dodaje się 12,6 g (4R)izopro;pylo-2-:^iet^ks^<^t^;ylo^-^^((2^-^lh(o^co^-^^<^c^j^a^c^^J^'ei^;yło)^1,4-dihydro-2,6-dimetylo-pirydyno-3,5-dwuwęglanu i dyspersję miesza się przez 12 godzin, aż do rozpuszczenia się całkowitej ilości substancji czynnej. Po ponownej filtracji, dyspersję liofilizuje się w porcjach poi 1,88mlw50ml buteleczkach. Liofilizowany produkt rekonstytuuje się roztworem 0,725 g gliceryny i 0,02375 g kaprylanu sodu w wodzie destylowanej.

Przykład IV

4,6583 kg wody destylowanej przegazowuje się przez 10 minut azotem i rozpuszcza się w niej 5,7 g kwasu askorbinowego i 852,8 g glukozy. Roztwór doprowadza się do pH 6,5, dodając 66 g 0,5 molowego roztworu argininy. Następnie dodaje się 9,502 g substancji czynnej nimodipiny i 473,8 g oczyszczonej lecytyny jaja (fosfatidylocholina> 80%). Mieszaninę poddaje się dyspersji w 75°C przez 60 minut w szybkoobrotowym mieszadle, w atmosferze azotu. Dyspersję sączy się (wielkość porów 5 pm) i homogenizuje się w 75°C przy ciśnieniu 800 · 10⁵Pa w homogenizatorze ciśnieniowym, po czym ochładza się poniżej 30°C. Wyjaławia się sączeniem przez filtr membranowy (wielkość porów 0,2 pm), rozlewa się po 15,30 ml do fiolek z ciemnego szkła i liofilizuje.

Liposomy rekonstytuuje się wodnym roztworem 0,0495% kaprylanu sodu i 1,513% gliceryny. Przez co najmniej 24 godziny po rekonstytucji nie stwierdza się ani osadu ani kłaczkowacenia.

Przykład V

171,6 g wody destylowanej przegazowuje się azotem przez 20 minut i dodaje się 200 mg askorbinianu sodu, 10 g oczyszczonej lecytyny jaja (zawartość fosfatidylocholiny> 94%) i 200 mg substancji czynnej /(R)-etylo-(alfa-metylobenzylo)-5-imidazolokarboksylan/. Mieszaninę poddaje się dyspersji przez 20 minut w 60°C w atmosferze azotu na szybkoobrotowym mieszadle. Po uzupełnieniu odparowanej wody przeprowadza się 25 cykli homogenizacji w homogenizatorze ciśnieniowym, w 65°C przy ciśnieniu 800 · 105 Pa. Następnie na gram homogenatu dodaje się 98,9 mg sacharozy i 1,8 mg kaprylanu sodu i rozpuszcza, wartość pH dyspersji nastawia się na 6,5 przy użyciu 1 N ługu sodowego. Po wyjałowieniu przez sączenie (filtr membranowy, wielkość porów 0,2 pm) rozlewa się po 20,0 g do fiolek z ciemnego szkła i liofilizuje się.

Średnia wielkość liposomów przed liofilizacją wynosi 56 nm. Po rekonstytucji roztworem 17,16 g (5%) glukozy średnia wielkość liposomów wynosi 61 nm. Przez co najmniej 4 godziny po rekonstytucji nie stwierdza się ani kłaczkowacenia ani osadu.

Przykład VI.

1,4 g askorbinianu sodu rozpuszcza się w 425 g wolnej od tlenu wody destylowanej, po czym dodaje się 50 g oczyszczonej lecytyny jaja (zawartość fosfatidylocholiny> 80%) i 1,5 g paklitakselu (Taxol). Następnie mieszaninę poddaje się dyspersji przez 30 minut w 65°C na szybkoobrotowym mieszadle i przeprowadza się 25 cykli homogenizacji w 60°C przy ciśnieniu 725 · 105Pa w homogenizatorze ciśnieniowym.

181 541

Do 382,32 g tej homogenizowanej dyspersji dodaje się 72 g sacharozy i 80 mg kwasu askorbinowego, wartość pH nastawia się na 6,5 0,1 N roztworem NaOH i objętość dopełnia się wodą do 480 g. Następnie sączy się i wporcjachpo 12,32 g (odpowiada 30 mg paklitakselu + 2,67% nadmiaru) rozlewa się do 50 ml buteleczek i liofilizuje się. Liofilizowany produkt rekonstytuuje się 29,7 g roztworu, zawierającego 0,725 g gliceryny i 0,02375 g kaprylanu sodu w 47,187 g wody destylowanej. 30 ml tego rekonstytuowanego preparatu zawiera 30 mg paklitakselu.

Przykłady porównawcze

Przykład porównawczy A: (według opisu EP-A-5 60 138)

W 253 g wody destylowanej, uprzednio przegazowanej azotem przez 10 minut, rozpuszcza się 49,1 g glukozy i 0,345 g kwasu askorbinowego. Wartość pH nastawia się na 6,5 za pomocą 3,9 g 0,5 M roztworu argininy. Do tego roztworu dodaje się 27,25 g oczyszczonej lecytyny jaja (zawartość fosfatidylocholiny>80%), 0,345 g substancji czynnej jak w przykładzie I i przegazowaną azotem wodę do ogólnej wagi 345 g. Mieszaninę poddaje się dyspersji przez 30 minut w 75°C na szybkoobrotowym mieszadle. Po sączeniu (filtr membranowy, wielkość porów 5 μη) przeprowadza się 25 cykli homogenizacji w 75°C przy 800 -10⁵Pa w homogenizatorze ciśnieniowym.

Gotową dyspersję liposomów wyjaławia się przez sączenie (filtr membranowy, wielkość porów 0,2 pm), rozlewa się po 2,1 ml do fiolek z ciemnego szkła i liofilizuje się.

Po dwutygodniowym składowaniu liofilizowanych liposomów w 40°C zawartość substancji czynnej spada do 89,7%.

Przeciętna średnica cząsteczki liposomów po homogenizacji ciśnieniowej wynosi 45 nm. Po rekonstytucji liofilizowanych liposomów 9,5 ml wody destylowanej przeciętna średnica liposomów wynosi 47 nm. W ciągu 24 godzin po rekonstytucji dyspersja liposomów kłaczkuje i powstaje osad.

Przykład porównawczy B: (nadmiar kwasu tłuszczowego)

Liposomy wytworzone jak w przykładzie I rekonstytuowano 10 ml wodnego roztworu 5% kaprylanu sodu i 1,51% glicerolu. Liposomy były destabilizowane. Zaledwie 5,3% substancji czynnej występuje jako wbudowana w liposomach.

Przykład porównawczy C: (brak kwasu tłuszczowego)

Liposomy wytworzone jak w przykładzie I rekonstytuowano 10 ml wodnego roztworu 1,51% glicerolu. W ciągu 24 godzin dyspersja kłaczkuje i wytwarza osad.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Stabilne liposomowe preparaty lecznicze dla lipofilowych, trudno rozpuszczalnych substancji czynnych, do podawania pozajelitowego, w postaci liposomów o błonach fosfolipidowych, przy czym stosunek wagowy substancja czynna - fosfolipid wynosi 1:20 do 200, a przeciętna średnica liposomów wynosi 35 do 200 nm, znamienne tym, że jako stabilizator zawierają krótkołańcuchowy kwas tłuszczowy o ogólnym wzorze 2, w którym n wynosi 4 do 8, zaś A oznacza wodór albo jedno- lub dwuwartościowy kation, a stężenie krótkołańcuchowego kwasu tłuszczowego w gotowym do podania roztworze wynosi 0,3 do 10,0 mg/ml.

2. Preparaty według zastrz. 1, znamienne tym, że stosunek wagowy krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych lub ich soli do fosfolipidu wynosi 1:2 do 60.

3. Preparaty według zastrz. 1, zawierające dihydropirydynę jako substancję czynną.

4. Preparaty według zastrz. 1, zawierające jako substancję czynną nimodypinę albo dihydropirydynę o wzorze 1, w którym

R oznacza alkil o 1 - 6 atomach węgla, a

R¹ oznacza wodór, halogen, cyjano, difluorometyl, alkil albo alkoksy, w tym przypadku o 1 -4 atomach węgla.

5. Preparaty według zastrz. 4, znamienne tym, że zawierająjako substancję czynną dihydropirydynę o wzorze 1, w którym

R1 oznacza wodór, fluor, chlor, cyjano albo trifluorometyl, a

R oznacza alkil o 1 - 4 atomach węgla.

6. Preparaty według zastrz. 1, znamienne tym, że dodatkowo jako krioprotektory zawierają dwucukry.

7. Preparaty według zastrz. 1, znamienne tym, że dodatkowo jako krioprotektory zawierają 0,8 do 4,0 części wagowych sacharozy, w odniesieniu do części wagowej fosfolipidu.

Wynalazek dotyczy stabilnych, liposomowych preparatów do iniekcji z lipofilowych, trudno rozpuszczalnych substancji czynnych w postaci liposomów, które są stabilizowane przez krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe; dotyczy to szczególnie substancji czynnych z grupy dihydropirydyn.