Wynalazek niniejszy dotyczy ukladu ob¬ wodów urzadzen, kontrolujacych polacze¬ nia w centralach telefonicznych, a w szcze¬ gólnosci w centralach samoczynnych i pól¬ samoczynnych, a zwlaszcza urzadzen, w których przewody, przeznaczone do prze¬ sylania impulsów, posiadaja taki ustrój, ze prad staly nie nadaje sie praktycznie do nadawania impulsów pradu stalego. Znane sa tego rodzaju uklady, w których impulsy pradu zmiennego, przesylane po przewo¬ dach telefonicznych, sa w miejscu odbior- czem zamieniane na impulsy pradu stalego zapomoca zespolu przekazników, które, be¬ dac uruchomiane pradami linjowemi, slu¬ za jednoczesnie do kontrolowania polaczen telefonicznych z miejsca wysylania impul¬ sów. Wynalazek niniejszy dotyczy takich wlasnie ukladów telefonicznych i odznacza sie szczególnie tern, ze wspomniany zespól przekazników jest przystosowany do po¬ wtarzania stosunkowo krótkotrwalych im¬ pulsów pradu zmiennego oraz do przery¬ wania polaczen telefonicznych z chwila, gdy zespól ten zostanie uruchomiony zapo¬ moca dlugiego impulsu pradu zmiennego.Przekazniki, kontrolujace polaczenia tele¬ foniczne s& tak^urzadzone, iz utrzymuja ^polaczenia* te po*d* wplywem przygotowaw¬ czego impulsu pradu zmiennego, dzieki któremu przekazniki te wlaczaja sie we wlasne obwody wzbudzajace, w których pozostaja wzbudzone podczas wysylania krótkich numerowych impulsów pradu zmiennego jak równiez podczas trwania rozmowy, przyczem w celu przerwania po¬ laczenia przekazniki te sa rozmagnesowy- wane zapomoca dlugiego impulsu pradu zmiennego, wyslanego Wynalazek jest opisany bardziej szcze¬ gólowo ponizej w zwiazku z rysunkiem, przedstawiajacym przebieg polaczenia te¬ lefonicznego, uskutecznianego zapomoca sa¬ moczynnej centrali telefonicznej. W da¬ nym przykladzie przyjeto, ze ma byc do¬ konane polaczenie ze stanowiska telefo¬ nistki EP w centrali telefonicznej, przy¬ czem stanowisko to jest polaczone z centra¬ la samoczynna za posrednictwem linji IL, która moze byc np. spupinizowana linja da¬ lekosiezna* Telefonistka stanowiska EP jest zaopa¬ trzona w sluchawke i mikrofon TG oraz w nadajnik impulsów FS typu tarczy nume¬ rowej. Linja dalekosiezna jest zaopatrzona w zwykly sposób w przycisk wlaczajacy LK oraz w przyrzad sygnalizacyjny, jak np. w klapke sygnalowa, poruszana zapo¬ moca przekaznika KR. Wejsciowy koniec linji dalekosieznej IL jest polaczony z ze¬ spolem przekazników RS, sluzacych do przyjmowania impulsów pradu zmiennego w celu zamiany ich na impulsy pradu sta¬ lego oraz w celu kontrolowania polaczen telefonicznych, przyczem polaczenia te mo¬ ga byc rozlaczane ze stanowiska telefo¬ nistki. Pomiedzy dwa przewody linjowe a przekaznik impulsowy Rx sa wlaczone dwie cewki R ' oraz prostowniki k19 k2f k% i k4, tworzace taki uklad, ze wyprostowany prad staly przeplywa przez uzwojenie przekaz¬ nika /?! zawsze w jednym kierunku. Cewki Ro spelniaja role oporów indukcyjnych, zapobiegajacych przeplywaniu pradów te¬ lefonicznych przez przekaznik R19 co w przeciwnym razie mogloby nastapic wobec tego, ze prostowniki, zazwyczaj typu me¬ talowego, tworza uklad kondensatorów o stosunkowo znacznej pojemnosci. Prze¬ kaznik /?! kontroluje obwód innego prze¬ kaznika impulsów R2, który zasadniczo slu¬ zy jedynie do regulowania stosunku dlugo¬ sci okresu przerywania do okresu zamyka¬ nia impulsów pradu stalego, dzieki czemu powtórzone impulsy, wchodzace do centra¬ li samoczynnej, posiadaja prawidlowy sto¬ sunek okresu przerw do okresu zamkniec i to nawet wtedy, gdy tenze stostinek wcho¬ dzacych impulsów pradu zmiennego ulegl zmianie pod wplywem wlasciwosci elek¬ trycznych linji dlugiej. Do kontrolowania polaczen telefonicznych sluza dwa prze¬ kazniki przytrzymujace i?4 i R5, których ob¬ wody sa kontrolowane zapomoca przekaz¬ nika R3, uzaleznionego od przekaznika im¬ pulsów R2.W danym przykladzie polaczenie w obrebie centrali samoczynnej przebiega po¬ przez wybieracz grupowy GV i wybierak linjowy LV, znajdujace sie pod kontrola rejestru RE. Koniec wejsciowej linji dlu¬ giej jest laczony z wybieraczem grupowym GV zapomoca wyszukiwacza wywolan SS, który, podobnie jak i wybieracze GV i LV, jest napedzany zapomoca walu obracajace¬ go sie bez przerwy, przyczem poszczególne waly, obracajace sie stale, sa sprzegane z odpowiedniemi wybierakami zapomoca sprzegiel elektromagnetycznych. Rysunek nie uwidocznia wszystkich szczególów, do¬ tyczacych nastawiania wybieraczy, ponie¬ waz szczególy te sa znane w urzadzeniach telefonicznych, napedzanych maszynowo.Wynalazek jest zastosowany zgodnie z przykladem, uwidocznionym na rysunku, w urzadzeniu telefonicznem, opisanem w „L.M. Ericsson Revue" Nrl — 2 i 7 — 8z r. 1924, przyczem rysunek ten uwidocznia — 2 —jedynie tylko obwody, potrzebne do wyja¬ snienia wynalazków. Lacznik linjowy LV jest zaopatrzony w lacznice krokowa SOV.Lacznica ta jest sprzegana mechanicznie z ciagle obracajacym sie walem zapomoca e- lektromagnesu sprzegajacego VR. Inne szczególy niniejszego ukladu obwodów zo¬ stana ujawnione w ponizszym opisie wyko¬ nywania polaczenia.Po polaczeniu sie telefonistki z linja da¬ lekosiezna IL, biegnaca do omawianej cen¬ trali samoczynnej, linja ta zostanie ozna¬ czona jako linja wywolujaca zapomoca na¬ cisniecia na chwile klucza AK przez telefo¬ nistke, wskutek czego zamyka sie obwód pradu zmiennego 1, zawierajacego zródlo pradu zmiennego IS, przyczem zródlo to dostarcza np. 50-cio okresowego pradu zmiennego. Wyslany w ten sposób impuls pradu zmiennego uruchomia przekaznik R19 który zamyka wtedy obwód 2, przechodza¬ cy przez przekaznik R2. Przekaznik ten wzbudza sie i zamyka obwód 3 przekazni¬ ka R3, który, wzbudzajac sie, przerywa ob¬ wód przekaznika R2, wskutek czego ten ostatni przekaznik zwalnia na krótka chwile swa kotwice. Poniewaz przekaznik R:i otrzymuje jednoczesnie na swym kontak¬ cie 4 prad, podtrzymujacy jego wzbudze¬ nie, wiec przekaznik ten jest w stanie wzbu¬ dzonym az do konca trwania pradu impul¬ sowego. Przekaznik 7?3 zamyka obwód 5, przechodzacy przez dzialajacy powoli przekaznik R4, który wzbudza sie wtedy, nie uruchomiajac jednak w tej chwili prze¬ kaznika /?5. Po ustaniu impulsu pradu zmiennego przekazniki R1 i /?3 rozmagne- sowuja sie, zamykajac obwód 6 przekazni¬ ka R5, który wzbudza sie wtedy i wlacza na swych kontaktach 7 i 8 przekaznik R4 w obwód, podtrzymujacy wzbudzenie tego przekaznika. Wzbudzony przekaznik i?5 zamyka równiez na swej kotwicy obwód 9, zawierajacy cewke robocza przekaznika i?6 i cale uzwojenie przekaznika RIX. Uzwo¬ jenie to posiada tak duzy opór, iz prze¬ kaznik RQ nie moze przyciagnac swej kotwi¬ cy. Przekaznik RI± przyciaga jednak swa kotwice, zamykajac obwód 10 przekaznika DR, który uruchomia wtedy w znany spo¬ sób pewna liczbe wyszukiwaczy SS. Ten wyszukiwacz, który pierwszy znajduje li- nje wywolujaca, laczy ja z wybieraczem grupowym GV, przyczem zaraz po doko¬ naniu tego polaczenia zamkniety zostaje obwód 11 przekaznika RIS. Obwód ten za¬ wiera kontakt 12, zamkniety przy normal- nem polozeniu wybieracza grupowego, lecz otwierajacy sie z chwila wyjscia wybiera¬ cza z tego polozenia. Obwód 11 zawiera ponadto kontakt 13, który jest zamkniety, gdy rejestr RE znajduje sie w polozeniu normalnem, i zostaje otwarty, gdy rejestr wyjdzie z tego polozenia. Obwód 11 jest polaczony z .biegunem ujemnym baterji za posrednictwem cewki przekaznika RGlf który jednak nie moze sie wzbudzic, a wiec przyciagnac swej kotwicy z powodu zbyt slabego pradu, plynacego w obwodzie 11.Po wzbudzeniu sie przekaznika RIS prze¬ kaznik Rl2 otrzymuje prad na kontakcie 14 przekaznika /?/3. Przekaznik RI2 zamyka obwód 15 przekaznika RT2, wskutek czego rejestr RE zostaje polaczony z linja lacz¬ nikowa FL, która laczy wyszukiwacz SS z wybieraczem grupowym GV. Przekaznik RIS zwiera, jednoczesnie na swym kontak¬ cie 16 czesc uzwojenia przekaznika RI19 wskutek czego prad w obwodzie 9 zostaje o tyle wzmocniony, iz przekaznik R6 moze przyciagnac swa kotwice, wlaczajac sie w swój wlasny obwód wzbudzajacy 17. Prze¬ kaznik RQ zamyka ponadto obwód brzeczy- kowy, zawierajacy zródlo pradu brzeczyko- wego SU i cewke 18 jednego z uzwojen in¬ dukcyjnych Ro. Telefonistkaotrzymuje wte¬ dy sygnal, zawiadamiajacy ja, ze rejestr jest gotów do przyjecia impulsów. Zaraz po otwarciu sie kontaktu 13 rejestru przerwa¬ ne zostaje zwarcie przekaznika RGlt który wzbudza sie wtedy, przyczem jednak prad w obwodzie 11 slabnie do tego stopnia, iz — 3 —przekaznik RIZ zwalnia swa kotwice, prze¬ kaznik RI2 zas zostaje utrzymywany w sta¬ nie wzbudzonym zapomoca pradu, plyna¬ cego poprzez kontakt 19.Z powyzszego opisu widac, ze impuls przygotowawczy, sluzacy do rozpoczecia wywolania, moze trwac dowolnie dlugo, po¬ niewaz przekaznik /?5, sluzacy do oznacza¬ nia linji jako wywolujacej i utrzymywania polaczenia, nie dziala az do chwili ukon¬ czenia impulsu przygotowawczego.Telefonistka moze teraz wyslac impul¬ sy numerowe zapomoca nadajnika impulsów FS, którego kontakt 20 jest utrzymywany w stanie zamknietym podczas wysylania kazdego szeregu impulsów. Wskutek dzia¬ lania nadajnika impulsów zostaje zamknie¬ ty najpierw obwód przekaznika impulsowe¬ go IR, przechodzacy poprzez wspomniany kontakt 20 i kontakt impulsowy 21, a jedno¬ czesnie zamkniety zostaje na kontakcie 20 obwód przekaznika FR, który wylacza slu¬ chawke telefonistki i laczy na jej miejsce linje dluga z obwodem pradu zmiennego.Obwód ten moze byc zamykany i otwierany zapomoca przekaznika impulsowego ER, dzialajacego pod wplywem przekaznika IR, przyczem obwód przekaznika ER jest zamykany na kontakcie 20 nadajnika im¬ pulsów, na kontakcie 22 przekaznika IR i na kontakcie 23 przekaznika FR. Podczas kazdorazowego dzialania nadajnika impul¬ sów FS zródlo pradu zmiennego IS wysy¬ la pewna liczbe krótkich impulsów pradu zmiennego po linji dlugiej IL, wskutek cze¬ go przekazniki Rlf R2, 7?3 dzialaja w spo¬ sób juz opisany, a przekazniki R4 i R5 utrzymuja swoje kotwice w stanie przycia¬ gnietym, przyczem przekaznik R4 dziala powoli, przekaznik zas /?5 otrzymuje prad naprzemian na swym kontakcie 24 i na kon¬ takcie 25 przekaznika Rs. Cewka przekaz¬ nika R2 jest zwarta zapomoca opornika o- mowego r, który ustala okres czasu, po którego uplywie przekaznik ten rozmagne- sowuje sie, po przerwaniu jego obwodu na kontakcie 26 przekaznika i?3, a to dlatego, aby okreslony czas trwania powtarzajacych sie impulsów pradu stalego byl niezalezny od dlugosci impulsów pradu zmiennego. 0- siagniecie powyzszego celu zostalo zapew¬ nione dzieki temu, iz przekaznik R2 po przyciagnieciu swej kotwicy otrzymuje prad na kontakcie 27, wskutek czego przekaznik ten bedzie mógl sie zawsze wzbudzic na¬ wet wtedy, gdy impuls pradu zmiennego nie jest dostatecznie dlugotrwaly. Pierwszy impuls powoduje przerwanie na kontakcie 28 przekaznika R2 obwodu 17 przekazni¬ ka /?6, który zwalnia wtedy swa kotwice i wylacza sygnal brzeczykowy. Jednoczesnie zapomoca obwodu pradu 29 powstaje inne polaczenie z biegunem dodatnim baterji.Kolejne impulsy pradu wywoluja wtedy przerwanie sie obwodów 17 i 29. Impulsy te nastawiaja teraz rejestr RE. Bezposred¬ nio po tern wybieracz grupowy GV zostaje wprowadzony w sposób znany pod kontro¬ le rejestru. Po nastawieniu wybieracza gru¬ powego zamkniety zostaje obwód 30, bie¬ gnacy od rejestru .przez cewke robocza przekaznika RT4, który przyciaga wówczas swa kotwice i wlacza sie na kontakcie 31 w swój wlasny obwód wzbudzajacy. Prze¬ kaznik RT± przerywa wówczas obwód prze¬ kaznika RT2, który, rozmagnesowujac sie, wylacza rejestr RE. Przekaznik RT4 za¬ myka, ponadto obwód 32 przekaznika R81 który wzbudza sie i zamyka obwód rozmo¬ wy w zespole przekazników RS.Gdy wybieracz grupowy znajdzie wol¬ na linje lacznikowa, biegnaca do wybiera¬ cza linjowego LV, wówczas zamkniety zo¬ stanie obwód próbujacy 33, przebiegajacy przez przekaznik 7?G3, który przyciaga po¬ czatkowo swa kotwice, lecz wkrótce zwal¬ nia ja ponownie po uruchomieniu wybiera¬ cza linjowego i otwarciu przezen swego normalnie zamknietego kontaktu 34. Z chwila otwarcia tego kontaktu zostaje znie¬ sione zwarcie przekaznika RVlf który przy¬ ciaga wtedy swoja kotwice, jednak opór te- - 4 —go przekaznika jest tak duzy, iz przekaznik 7?G3 nie moze nadal przyciagac swej kotwi¬ cy. Nastawianie lacznika linjowego odby¬ wa sie potem w sposób znany. Po ustawie¬ niu tego wybieracza zaczyna sie próbowa¬ nie w obwodzie 35, zawierajacym przekaz¬ nik próbujacy RVS. Gdy linja wywolywana jest wolna, wtedy lacznica krokowa SOG przesuwa sie bezposrednio do polozenia rozmowy 11, w którem czesc uzwojenia przekaznika RVX jest zwarta zapomoca ob¬ wodu 36, przyczem przekaznik RGS przy¬ ciaga swa kotwice, zwierajac na swym kon¬ takcie 37 czesc uzwojenia przekaznika RGV co sprawia, ze przekaznik RI^ przyciaga swa kotwice i zwiera czesc uzwojenia prze¬ kaznika RIX. Wtedy bowiem przekaznik 7?0 przyciaga swa kotwice i laczy telefonistke z ciaglym sygnalem brzeczykowym, to jest z brzeczykiem SU, dzieki czemu telefonistka zostaje zawiadomiona, ze polaczenie jest uzupelnione i ze mozna wywolac abonenta.Telefonistka moze wezwac teraz abonenta wywolywanego, wysylajac do niego pewna liczbe impulsów z nadajnika impulsów FS, z których pierwszy impuls wlacza przekaz¬ nik R7 w obwód 38. Przekaznik ten zamyka obwód 39, biegnacy poprzez uskutecznione polaczenie telefoniczne i poprzez przekaz¬ nik RV6. Poniewaz przekaznik R7 dziala powoli, wiec utrzymuje swoja kotwice w stanie przyciagnietym podczas wysylania calego szeregu impulsów. Przekaznik 7?V6 przyciaga teraz swa kotwice, zamykajac na swym kontakcie 40 obwód przekaznika RV, który zamyka zkolei na swych kontaktach 41, 42 obwód dzwonkowy, zawierajacy zródlo pradu dzwonkowego CS. Po odezwa^ niu sie abonenta wywolywanego zamkniety zostaje jego obwód mikrofonowy 43, prze¬ chodzacy poprzez przekaznik i?V5. Prze¬ kaznik ten przyciaga swa kotwice i przery¬ wa obwód 36, wskutek czego przekaznik R6 zwalnia swa kotwice w sposób juz opi¬ sany, wylaczajac sygnal brzeczykowy, przy¬ czem jednoczesnie przekaznik ten zamyka obwód 44, przechodzacy przez przekaznik czasowy TL, który po uplywie pewnego okresu czasu zamyka na swym kontakcie 45 obwód przekaznika R9. Przekaznik ten ry¬ gluje sie na swym kontakcie 46 i przygoto¬ wuje obwód przekaznika 7?10 sygnalów za¬ konczenia rozmowy.Gdy w koncu rozmowy wywolany abo¬ nent zawiesza swa sluchawke, wtedy prze¬ kaznik RVb wzbudza sie, zamykajac obwód 36, wskutek czego przekaznik 7?6 wzbudza sie i zamyka obwód 47 przekaznika R10.Przekaznik ten przyciaga wtedy swa kotwi¬ ce i wysyla sygnal zakonczenia rozmowy ze zródla pradu BS. Sygnal ten jest prze¬ sylany poprzez kontakty 48, 49 do prze¬ kaznika klapkowego KR, dzieki czemu te¬ lefonistka wie, ze rozmowa jest skonczona.Przekaznik R3 wlacza ponadto na swym kontakcie 50 elektromagnes OR, sprzega¬ jacy lacznice SOJ z ciagle obracajacym sie walem silnika napedowego, dzieki czemu lacznica ta wykonywa jeden dbrót wstecz¬ ny, powracajac do swego polozenia wyj¬ sciowego. W czasie tego obrotu lacznica, przechodzac przez swe polozenia 11 i 12, zamyka obwód 51 przekaznika R13, który przyciaga swa kotwice i wlacza sie na swym kontakcie 52 w swój wlasny obwód wzbudzajacy. Nastepnie obwód przekazni¬ ka i?10 zostaje przerwany, co powoduje przerwanie pradu sygnalowego. Lacznica SOJ jest tak wykonana, iz zapewnia do¬ stateczna dlugotrwalosc sygnalu.Jezeli abonent wywolywany jest zaje¬ ty w linji dlugiej, wtedy lacznica krokowa SOV wybieracza linjowego zatrzymuje sie w polozeniu 8, przyczem czesc uzwojenia przekaznika RV1 jest zwarta w obwodzie 53, kontrolowanym zapomoca przekaznika PR wlaczonego w obwód przerywacza PS.Wspomniana czesc uzwojenia przekaznika RV1 jest wiec teraz okresowo ziwierana, wobec czego przekaznik i?6 naprzemian wzbudza i rozmagnesowuje sie, co powo¬ duje wysylanie przerywanego sygnalu brze- — 5 —czykowego do telefonistki, która zostaje w ten sposób zawiadomiona, ze wywolywany abonent jest zajety w linji dlugiej, to jest w rozmowie zamiejscowej.W przypadku, gdy abonent jest zajety w rozmowie miejscowej, lacznica krokowa SOV zatrzymuje sie w polozeniu 9, przy- czem telefonistka zostaje bezposrednio po¬ laczona z linja abonenta wywolywanego, to jest bez otrzymania sygnalu brzeczykowe- go. Po zawiadomieniu abonenAa, ze jego po¬ laczenie miejscowe zostanie przerwane w celu umozliwienia dokonania polaczenia za¬ miejscowego, telefonistka przerywa to po¬ laczenie miejscowe, wysylajac szereg im¬ pulsów zapomoca nadajnika FS. Przekaz¬ nik RV6 dziala potem w sposób juz opisa¬ ny, zamykaja*: obwód 54 elektromagnesu sprzegajacego VR lacznicy krokowej SOV, wskutek czego lacznica ta przesuwa sie do swego polozenia jedenastego, czyli do po¬ lozenia rozmowy. W tern polozeniu trzeci przewód linji lacznikowej zostaje polaczo¬ ny bezposrednio z biegunem dodatnim ba- terji na kontakcie 55 lacznicy krokowej, co powoduje przerwanie polaczenia miejsco¬ wego.Po ukonczeniu rozmowy lub w dowolnej chwili jej trwania, lub wreszcie podczas wykonywania .polaczenia telefonistka mo¬ ze przerwac polaczenie telefoniczne, wy¬ sylajac zapomoca klucza AK stosunkowo dlugotrwaly imptds pradu zmiennego; wte¬ dy przekazniki R19 R2 i i?3 dzialaja, jak po¬ przednio. Wzbudzony zatem przekaznik i?3, przyciagajac swa kotwice, przerywa obwód wlasny przekaznika R4, który zwal¬ nia wtedy swa kotwice; przekaznik zas R5 jest nadal dopóty wzbudzony na kontakcie 24, dopóki telefonistka naciska klucz 18.Po zwolnieniu tego klucza przez telefo¬ nistke przekaznik i?6 rozmagnesowuje sie i przerywa obwód 9, przebiegajacy poprzez trzeci przewód linji lacznikowej. Prze¬ kaznik /J/j zwalnia wtedy swa kotwice, wskutek czego przekaznik RGlf a wobec te¬ go i przekaznik RV1 rozmagnesowuja sie.Wybieracze zostaja wtedy przesuniete do ich polozen wyjsciowych, wszystkie zas przekazniki zostaja pozbawione pradu. PL