Wynalazek niniejszy dotyczy tego ro¬ dzaju automatycznych urzadzen telefo¬ nicznych, w których jest stosowany prad zmienny do nadawania impulsów numero¬ wych po linjach abonentowi, przyczemj zró¬ dlo pradu zmiennego, umieszczone w cen¬ trali, jest przylaczane czasowo do liniji a- bonenta podczas uskuteczniania polaczen.Wynalazek niniejszy ma na celu umozli¬ wienie samoczynnego odlaczenia zródla praciu zmiennego od liniji abonentowe j w dowolnej chwili procesu laczenia i polega w zasadzie na tern, ze odbiornik impulsów, uruchomiany nadawanemi impulsami, po¬ woduje odlaczenie sie zródla pradu zmien¬ nego od< linij abonenta po odbiorze pewtnej liczby impulsów wzglednie seryj impulsów.Uklad ten posiada miedzy innemi te zale¬ te, ze prad zmienmy moze byc wyzyskany do akustycznej sygnalizacji abonenta. W tym przypadku, jezeli przebieg laczenia w centrali nie pozwala, aby abonent wysylal wszystkie serje impulsów w jednym ciagu, zródlo pradu zmiennego zostaje odlaczone W okreslonej chwaJli, a to w celu wskazania, ze nadawanie impulsów! moze odbywac sie w dalszym ciagu, gdy nastepny odbiornik impulsów zostanie przygotowany do odbio¬ ru impulsów, Wynalazek jest objasniony blizej na ry¬ sunku. Rysunek przedstawia dwa przykla¬ dy zastosowania wynalazku w automatycz- nem urzadzeniu telefonicznem w ruchu miedzylaciznicowym miedzy mala centralatelefoniczna z aparatami na baierje miej- l&cfwa a centrala gjówna.Wedluc%rya|mfcu V ^wilejszej centrali S.| jest przedstawiony jzicelgólowy sche¬ mat obwodów:, ktdry zawiera uklady pola¬ czen do dokonywania miejscowych pola¬ czen telefonicznych oraz urzadzenia do do¬ konywania polaczen miedzy mniejsza cen¬ trala a glówna centrala S2 poprzez mie- dzylacznicowe linje polaczeniowe FL. Za¬ klada sie, ze centrala glówna jest zaopa¬ trzona wedlug jakiegokolwiek znanego spo¬ sobu w rejestry, przyczem w tej centrali pokazano na rysunku tyllko te obwody, któ¬ re sa niezbedne do zrozumienia wynalazku- W sklad polaczenia telefonicznego w obre¬ bie mniejszej centrali SI, nazywanej w dalszym ciagu opisu centrala miejscowa, wchodzi linja sznurowa SL z odpowied- niemi wybierakami, a mianowicie z wybie¬ rakiem przyzewowym ASI i wybierakiem linjowym| LV. Zaklada sie, ze wybieraki sa tego rodzaju, iz sa napedzane impulsami, a ich ramiona kontaktowe sa przelaczane o jeden skok naprzód za kazdym razem, gdy przynalezny elektromagnes napedowy zwalnia swa kotwiczke. Do pól kontakto¬ wych wybieraków linjowych sa przylaczo¬ ne zarówno linje abonentowe TL2, jak i miedzylacznicowe linje polaczeniowe FL, prowadzace do centrali glównej. Sterowa¬ nie przebiegu laczenia poprzez lituje abo¬ nenta odbywa sie zapomoca nadawania impulsów w obwodzie pradu zmiennego, który przebiega ze zródla pradu zmienne¬ go VI w obrebie centrali miejscowej po¬ przez linije abonenta. Z .chwila gdy pola¬ czenie telefoniczne zostanie dokonane, zró¬ dlo pradu zmiennego zostanie odlaczone, a to w tym celu, aby nie oddzialywalo szkodliwie na sygnaly akustyczne i na po¬ laczenie telefoniczne. Dzialanie tego ukla¬ du wynika z podanego w dalszym ciagu o- pisu przebiegu laczenia czesciowo miedzy dwoma aparatami abonentowemi Al, A2 w obrebie centrali miejscowej i czesciowo miedzy aparatem abonenta Al tej centrali A centrala glówna. Zaklada sie, ze aparaty abonentowe Al, A2 sa przeznaczone do pracy z baterjami miejscowemi LB1, LB2.Aparat abonenta posiada zatem induktor reczny HI, H2 oraz dzwonek RK1, RK2, które normalnie sa przylaczone równolegle do dwuprzewodowych linij abonentowych TLI, TL2. Po podniesieniu widelek KL1, KL2 dzwonek i injduktor zostaja odlaczo¬ ne, a zamiast nich zostaje przylaczona slu¬ chawka HTl, HT2 i transformator telefo¬ niczny TRI, TR2. Oprócz tego poprzez mi¬ krofon MF1, MF2 zostaje zamkniety ob¬ wód baterji miejscowej. Alby umozliwic wybieranie samoczynne, aparaty sa wypo- sazone w zwykle tarcze numerowe FI, F2.Wywolywanie z aparatu abonentowego Al odbywa sie przez obracanie induktora recznego H1, który podobnie, jak i dzwo¬ nek RK1 jest przylaczony zwykle (takze podczas wywolywania) do linji TLI po¬ przez kontakty KI, K2 przelacznika wi¬ delkowego KL1. Po wywolaniu abonent podnosi mikrotelefon,, przyczem przelacz¬ nik widelkowy KL1 wlacza sluchawke HTl na kontakcie K3 oraz miejscowa baterje LB1 na kontakcie K4. Podczas wywolywa¬ nia zostaje zamkniety obwód pradu zmien¬ nego 50 poprzez linje abonenta TLI i u- zwojenie RL1 przekaznika linijowego R, zaopatrzonego w dwa uzwojenia. Przekaz¬ nik Rl przyciaga przytem kotwiczke i na kontakcie 51 przerywa obwód 50. Jedno¬ czesnie na kontakcie 52 zamyka czesciowo obwód wlasnego wzbudzania, zawierajacy drugie uzwojenie RL2, i czesciowo obwód przekaznika R2, dzialajacego1 z opóznie¬ niem. Przekaznik Rl, dzieki zamknieciu kontaktu 53, przygotowuje równiez obwód próbny wybieraka przyzewowego. Przekaz¬ nik R2, przyciagajac kotwiczke, urucho¬ mia w znany sposób wahadlo sprezynowe 54, które w przeciagu okreslonego okresu czasu powoduje raz po raz zamykanie sie kontaktu 55. Zapomoca kontaktu 55 sa do- - 2 —prowadzane impulsy do przekaznika R3, który zmuszony jest wskutek tego do przyciagniecia swej kotwiczki. Przekaznik R3 zyskuje wówczas wzbudzenie wlasne poprzez kontakt 56 i jednoczesnie przery¬ wa na. kontakcie 57 obwód przekaznika R2, który jednak, w zaleznosci od stanu wa¬ han wahadla 54, przytrzymuje jeszcze na chwile swa kotwiczke. Dopóki kontakt 55 jest zamykany i otwierany kolejno, dopó¬ ty przekaznik R2 otrzymuje prad magne¬ sujacy w obwodzie poprzez kontakty 52, 56 i 55. Skoro tylko przekaznik R2 zwolni swa kotwiczke, wówczas zaniknie na kon¬ takcie 58 obwód 59 przekaznika R4, dzia¬ lajacego' z opóznieniem, który zamknie ze swej strony na kontakcie 60 obwód 61 przekaznika R5, równiez dzialajacego z o- póznieniem. Ten ostatni obwód przebiega poprzez kontakt 62 wybieraka linjowego LV, który jest zamkniety tylko w poloze¬ niu spoczynkowem tego wybieraka. Prze¬ kaznik R5f zamykajac kontakty 75, 76, przygotowuje rózne polaczenia oraz uru¬ chomia wybieraki przyzewowe, nalezace do wolnych linij sznurowych SL, a mianowicie w ten sposób, ze przekaznik ten zamyka na kontakcie 63 obwody impulsowe elek¬ tromagnesów napedowych ASM szukaczy przyzewowych. Skoro tylko szukacz ASI znajdzie wywolywana linje abonentowa TLI, wówczas zostanie zamkniety obwód 64, biegnacy poprzez kontakt 76, przekaz¬ nik próbny R6 i przekaznik rozlaczeniowy R7. Przekaznik próbny R6 przerywa przy- tem na kontakcie 77 bezposrednio obwód szukacza ASI, który zatrzymuje sie i na kontaktach 80, 81 uskutecznia polaczenie miedzy linja abonentowa TLI a linja sznu¬ rowa SL. Przekaznik rozlaczeniowy R7 przerywa ze swej strony na kontakcie 78 obwód wlasnego wzbudzania przekaznika Rl, który zwalnia kotwiczke i na kontak¬ cie 52 przerywa obwody przekazników R3 i R4. Kontakty 51 i 53 pozostaja jednakze nieuruchomione, poniewaz sa one rozrza¬ dzane równiez kotwiczka przekaznika R7.Gdy przekaznik R4 zwolni kotwiczke, wówczas zostanie otwarty kontakt 60, co pozostanie jednak bez wplywu na prze¬ kaznik R5, poniewaz wówczas, gdy prze¬ kaznik R6 przyciaglnal kotwiczke, przekaz¬ nik R5 zostal wlaczony do obwodu 65 na kontakcie 66. Przekaznik R6 zamyka o- prócz tego jeszcze na kontakcie 67 obwód 68 przekaznika R8, który przylacza na swych kontaktach 69, 70 zródlo pradu zmiennego VI do linji sznurowej SI po¬ przez regulowany opornik Ml. Przekaznik R8 wlacza poza tern na kontakcie 69 cze¬ sciowo kondensator C2 i czesciowo prze¬ kaznik pradu zmiennego VR miedzy oby¬ dwa przewody linji sznurowej. Przekaznik pradu zmiennego stanowi przekaznik pra¬ du stalego R9, wlaczony miedzy cztery prostowniki L5, L6, L7, L8, polaczone ze soba szeregowo. Teraz poprzez wzywajaca lin:je abonentowa TLI i wspomniany prze¬ kaznik pradu zmiennego jest wysylany prad zmienny w ukladzie równoleglym* Dopóki przewody linji abonentowej TLI stanowia obwód zamkniety poprzez slu¬ chawke HT1 aparatu abonenta Al, dopóty prad, plynacy w przekazniku R9, jest za slaby do uruchomienia tego przekaznika.Wysylany prad zmienny jest pradem o cze¬ stotliwosci akustycznej oraz sluzy do wy¬ twarzania sygnalu stacyjnego w sluchawce HT1. Dzieki opóznieniu przebiegu laczenia, spowodowanego wahadlem 54, zyskuje sie pewnosc, ze sygnal dzwonkowy, pochodza¬ cy z aparatu abonenta, zostal ukonczony, a mikrotelefon zdjety przed wyslaniem pradu zmiennego. Gdy abonent po odbio¬ rze znaku stacyjnego bedzie wybieral za¬ dany numer zapomoca swej tarczy nume¬ rowej FI, wówczas kontakt K5 tarczy nu¬ merowej bedzie powodowal szereg przerw w obwodzie pradu zmiennego, przebiega¬ jacym poprzez linje abonenta,, przyczem sluchawka HTl bedzie zwarta w tym czasie w zwykly sposób na kontakcie K6. Podczas — 3 —jednej z takich przerw zwieksza sie nate¬ zenie pradu w obwodzie przekaznika, rów¬ noleglym do linij i abonenta, tak, iz prze¬ kaznik R9 uruchomia sie. Przekaznik R9 jest polaczony w szereg z ukladem, zlo¬ zonym z kondensatora Cl i opornika omo¬ wego M3. Dzieki temu przekaznik R9 za¬ równo przyciaga szybko, jak i zwalnia szybko swa kotwiczke. Podczas kazdej przerwy w tarczy numerowej FI przekaz¬ nik R9 zamyka kontakt 71, wskutek czego impulsy pradu przeplywaja czesciowo po obwodzie 72 do przekaznika RIO i czescio¬ wo do elektromagnesu napedowego LVM wybieraka linjowego. Jednoczesnie prze¬ kaznik R9 powoduje na swym kontakcie 79 szereg przerw w obwodzie 65 przekaznika R5, wskutek których to przerw przekaznik ten nie zostaje jednak uruchomiony, a to dzieki swemu /dzialaniu opóznionemu. Dzie¬ ki swemu dzialaniu opóznionemu przekaz¬ nik RIO utrzymuje swa kotwiczke w stanie przyciagnietym podczas wysylania serji impulsów. Po zakonczeniu sie serji impul¬ sów, gdy przekaznik RIO zwolni swa ko¬ twiczke po krótkiem opóznieniu, kotwiczka ta zamknie na kontakcie 73 obwód próbny tej linji, na która zostal nastawiony wy¬ bierak LV zgodnie z serja impulsów.Zaklada sie najpierw, ze wywolanie jest skierowane do abonenta A2 w; obrebie centrali miejscowej. Abonent Al wybral wobec tego swa tarcza numerowa taki nu¬ mer, ze wybierak linjjowyj LV zostal nasta¬ wiony na linje TL2 abonenta A2. Gdy wy¬ wolywany abonent A2 jest wolny, wówczas w obwodzie próbnym 85 zostanie wzbudzo¬ ny przekaznik rozlaczeniowy R12 tego abo¬ nenta i przekaznik próbny R15. Przekaznik rozlaczeniowy R12 oznacza wówczas w zwykly sposób zajetosc linjji TL2 wywola¬ nego abonenta A2 oraz odlacza przekaznik przyzewowy R19 tej linji TL2. Przekaznik próbny R15 przerywa na swym kontakcie 86 obwód 72, wskutek czego wybierak li- njowy LV nie moze byc uruchomiony prze¬ kaznikiem impulsów R9, a prócz tegoi prze¬ kaznik ten przerywa jeszcze na. kontakcie 87 obwód 68 przekaznika R8. Gdy przekaz¬ nik R8 zwolni wskutek tego swa kotwicz¬ ke, wówczas na kontaktach 69, 70 odlaczy zródlo pradu zmiennego od linji sznurowej SL. Przekaznik R15, przyciagnawszy ko¬ twiczke, zamknal na kontaktach 89, 90 ob¬ wód dzwonkowy 91 dzwonka RK2 aparatu wywolanego, zawierajacy zródlo pradu dzwonkowego V2. Prad dzwonkowy plynie w centrali poprzez uzwojenie RL3 prze¬ kaznika R17, jednak dopóki dzwonek jest wlaczony w szereg z tern uzwojeniem, do¬ póty uzwojenie to nie pobiera pradu o na¬ tezeniu, wystarczajacem do uruchomienia sie przekaznika R17. Abonent A2, zglasza¬ jac sie, odlacza dzwonek zapomoca prze¬ lacznika widelkowego tak, iz przekaznik R17 przyciaga swa kotwiczke, przyczem przekaznik ten przerywa na kontaktach 92, 93 obwód dzwonkowy 91, a na kontaktach 94 uskutecznia polaczenie pomiedzy abo¬ nentami Al i A2. W czasie przerywania kontaktu 93 uzwojenie RL3 przekaznika R17 pozostaje wprawdzie bez pradu, jednak przekaznik ten przyciaga nadal swa ko¬ twiczke, poniewaz w tym czasie drugie u- zwojenie RL4 tego przekaznika jest wla¬ czone na kontakcie 99 w obwód 95 wlasne¬ go wzbudzania. Na kontakcie 99 jest za¬ mkniety równiez obwód, przebiegajacy po¬ przez licznik rozmów RR1 abonenta wzy¬ wajacego. W czasie prowadzenia rozmowy miedzy abonentami do linji sznurowej SL jest przylaczone uzwojenie RL5 przekaz¬ nika R16. Gdy jeden z abonentów, Al lub A2, poda iinduktorem recznym sygnal za¬ konczenia rozmowy, wówczas zostanie u- ruchomiony przekaznik R16, który za¬ mknie na kontakcie 96 wlasny obwód wzbu¬ dzania 97, biegnacy poprzez uzwojenie RL6. Przekaznik R16 rozlacza polaczenie, przerywajac obwód 65 na kontakcie 98.Gdy wskutek tego przekaznik R5 zwolni swa kotwiczke, na kontaktach 65, 64 zo*-. — 4 —.stana przerwane obwody 64, 85, 95 i 97 przekazników R6, R7, R15, R16 i R17.Przekaznik R$ zwalniajac swa kotwiczke, zamyka prócz tego jeszcze na kontakcie 82 oibwód 83 elektromagnesu napedowego LV]M, przechodzacy poprzez kontakt 84 wybieraka linjowego LV, który zostaje od¬ stawiony w znany sposób w polozenie spo¬ czynkowe, w którem styk kontaktu 84 jest przerwany. Z chwila rozmagnesowania sie przekaznik R17 przerywa na kontakcie 99 obwód licznika RR1, który dolicza przytein uskuteczniona rozmowe.Zaklada sie teraz, ze wywolywanie jest skierowane do abonenta, nalezacego do centrali glównej. W tym przypadku abo¬ nent wywolujacy Al wybiera swa tarcza numerowa taki iromer, aby wybierak llajo- wy LV zostal nastawiony na te linje pola¬ czeniowa FBI, poprzez która moze prze¬ biegac polaczenie telefoniczne po liniji FL do centrali glównej. Do takiego wywoly¬ wania mozna przeznaczyc np, cyfre 0 tar¬ czy numerowej. Gdy lkija FL jeat wolna, wówczas w obwodzie próbnym 120 zostaje uruchomiony przekaznik próbny R15 i przekaznik przelaczeniowy R20. Przekaz¬ nik próbny R15 odlacza przyteni w opisa¬ ny sposób na kontaktach 69, 70 zródlo pra¬ du zmiennego VI od linji szawarowej SL.Wlaczenie zródla pradu dzwonkowego V2 im kontaktach 89, 90 przekaznika R15 nie wywiera zadnego wplywu na polaczenie, gdyz wewnetrzna linija polaczeniowa FBI fest przerwana narazic na kontaktach 140, 141 przekaznika R29. Przekaznik przela¬ czeniowy R20, przyciagajac swa kotwiczke, przylacza na kontaktach 121, 122 we¬ wnetrzna linje polaczeniowa FBI do mie- dzylacznicowej liniji polaczeniowej FL, a oprócz tego na kontakcie 123 przygotowu¬ je jeszcze obwód przekaznika R25. Na kon¬ taktach 121, 122 poprzez linje FL zostaje zamkniety obwód pradu stalego wieloomo- wego przekaznika zasilajacego centrali glównej, przebiegajacy poprzez przekaz¬ nik R24, wlaczony miedzy obydwa prze¬ wody linji FBI. Przyjeto mianowicief ze centrala glówna jest jakiegokolwiek typu znanego, w którym polaczenia do centrali odbywaja sie poprzez przychodzaca mie- dzylacznicowa linje polaczeniowa FL za posrednictwem impulsów w obwodzie pra¬ du stalego. W tym obwodzie natezenie pra¬ du jest tak male, ze, jest uruchomiony tyl¬ ko wspomniany przekaznik zasilajacy, przyczem wywolywanie odbywa sie w zwy* kly sposób w obrebie centrali glównej. Sko¬ ro tylko linja FL zostanie przylaczona do wolnych narzadów lacznikowych, zasilaja¬ cy przekaznik wleloomowy zostanie zasta^ piony natychmiast przekaznikiem malo- omowym, wskutek czego natezenie pradu linji FL stanie sie tak duze, ze przekaznik R24 bedzie zmuszony przyciagnac swa ko¬ twiczke. W obydwa przewody linji FBI sa wlaczone kondensatory C5, C6 tak, iz ob¬ wód pradu stalego, przebiegajacy poprzez linje FL, nie moze oddzialywac na narzady lacznikowe linji sznurowej SL. Przekaznik R24 zamyika na kontakcie 124 obwód przer kazniika R25, przygotowany na kontakcie 123, przyczem przekaznik R25 przyciaga kotwiczke, wlaczajac wladne wzbudzenie na kontakcie 125, a na kontakcie 126 za¬ myka obwód 127, biegnacy poprzez prze¬ kaznik R13 linji sznurowej SL. Obwód 127, przebiegajacy poprzez kontakt spoczynko¬ wy 149 i przekaznik R29 i rozrzadzany wy-r bierakiem sterujacym KV, moze byc za¬ mkniety tylko wtedy, gdy wybierak KV jest gotów do odbioru impulsów. Przekaz¬ nik R13 zamyka ze swej strony czesciowo na kontakcie 146 obwód uzwojenia R14 przekaznika R17, który przyciaga swa ko¬ twiczke i przerywa wysylanie pradu dzwonkowego ze zródla pradu V2, a cze¬ sciowo zamyka na kontakcie 128 obwód przekaznika R8, wskutek czego zródlo pra¬ du zmiennego VI zostaje znów przylaczo¬ ne do linji SL. Gdy abonent Al uslyszy w swej sluchawce HT1 sygnal centrali, wów- _ 5 _czas nastawi zadany numer abonenta, na* lezacego do centrali glównej. Szereg przerw, wytworzonych tarcza numerowa FI w obwodzie pradu zmiennego, zamknie¬ tym poprzez linje abonenta TLI, w liczbie, odpowiadajacej danej cyfrze, powoduje tak, jak przedtem uruchomienie sie prze¬ kaznika R9, którym na swym kontakcie 71 wyznacza impulsy pradowe. Pewna liczba seryj impulsów, przeplywajacych poprzez kontakt roboczy 129 przekaznika R13, spo¬ woduje uruchomienie sie w obwodzie 130 przekaznika R26, który na swych kontak¬ tach 131, 133 i 147 bedzie powtarzal te im¬ pulsy. Na kontakcie 131 przekaznik ten wysyla impulsy do< przekaznika R27, który, dzieki swemu dzialaniu opóznionemu, przy¬ trzymuje swa kotwiczke podczas przerw miedzy impulsami jednej serji impulsów.Jednak miedzy pojedynczemi serjami im¬ pulsów przekaznik ten zwalnia swa ko¬ twiczke tak, iz moze byc wyznaczana licz¬ ba seryj impulsów. Na kontakcie 133 prze¬ kaznik R26 wysyla impulsy do elektroma¬ gnesu napedowego1 KVM odbiornika impul¬ sów KV, wobec czego odbiornik impulsów zostaje uruchomiony poczatkowo zgodnie z liczba impulsów pierwszej serji. Przekaz¬ nik R27, bedac wzbudzonym, zwiera prze¬ kaznik R24, dzieki czemu zmniejsza sie znacznie opornosc obwodu, zamknietego poprzez linje FL, to jest w czasie powta¬ rzania] i przesylania tych impulsów do cen¬ trali glównej, co uskutecznia przekaznik R26, oddzialywajac na kontakt 147, zawar¬ ty w tym obwodzie zamknietym. Impulsy, wysylane po linji FL, powoduja w zwykly sposób ukonczenie sie polaczenia tele¬ fonicznego w obrebie centrali glównej.Po ukonczeniu nadawania impulsów zró¬ dlo pradu zmiennego VI powinno byc odlaczone jednak od linji abonenta TLI, aby nie oddzialywalo zaklócajaco na rozmowe. Odlaczenie to zostaje uskutecz¬ nione zapomoca odbiornika impulsów KV, zbudowanego jako wybierak, któ¬ rego ramiona kontaktowe róznia sie od ri- mion pozostalych wybieraków AS, LV tern, ze po uruchomieniu elektromagnesu nape¬ dowego KVM posuwaja sie od strony pra¬ wej ku lewej. Jezeli zakres numerów w ob¬ rebie wywolanej centrali glównej jest sze¬ sciocyfrowy; wówczas do odlaczenia tego zródla pradu zmiennego, po szesciu serjach impulsów, moze byc uzyty lacznik porzad¬ kowy. Taki uklad jest niemozliwy jednak w wiekszych lacznicach, poniewaz uzywa¬ ne sa tam równiez i jednocyfrowe numery wywolawcze, np. 0,8,9. Z tego powodu u- rzadzenie odlaczajace powinno byc wyko¬ nane tak, aby bylo uruchomione najpierw za posrednictwem kazdego poszczególnego impulsu pierwszej serji impulsów, a na¬ stepnie za posrednictwem serji impulsów, wysylanych w dalszym ciagu. Jezeli nu¬ mer, jaki nastawi abonent, jest 0, 8 lub 9, wówczas odbywa sie ponizej opisane la¬ czenie, w zalozeniu, ze tarcza numerowa jest wykonana tak, iz odpowiednio do tych cyfr nadaje 1, 9 wzglednie 10 impulsów.Jezeli przekaznik R26 wysyla na kontak¬ cie 133 impuls do elektromagnesu napedo¬ wego KVM, wówczas wybierak KV zostaje przesuniety o jeden skok do drugiego po¬ lozenia. Jezeli elektromagnes napedowy jest uruchomiony za posrednictwem dzie¬ wieciu lub dziesieciu impulsów, wówczas wybierak pozostaje w polozeniu dziesiatem lub jedenastem. We wszystkich tych trzech polozeniach zostanie zamkniety obwód przekaznika R29, skoro tylko przekaznik R27 zwolni swa kotwiczke po pewnej serji impulsów i zamknie kontakt 134. Przekaz¬ nik R29, wzbudzajac sie, wlacza wlasne wzbudzenie na kontakcie 148, a na kontak¬ cie 149 przerywa obwód przekaznika R13, który rozmagnesowywuje sie i przerywa na kontakcie 128 doplyw pradu do prze¬ kaznika R8. Ten ostatni przekaznik, otwie¬ rajac kontakty 69, 70, odlacza zródlo pra¬ du zmiennego VI od linji sznurowej SL i ód limji TLI * Przekaznik R29, zamykajac — 6 —kontakty 140, 141, wykoncza polaczenie te¬ lefoniczne. Gdy abonent Al po ukonczeniu rozmowy poda sygnal zakonczenia recz¬ nym induktorem, wówczas polaczenie zo¬ stanie rozlaczone w obrebie centrali miej¬ scowej w opisany wyzej sposób. Poniewaz przyteni obwód próbny 120 jest przerwany na kontakcie 75, przeto przekaznik R20 zwalnia swa kotwiczke, która na kontak¬ tach 121, 122 przerywa polaczenie, popro¬ wadzone poprzez miedzylacznicowa linje polaczeniowa FL,a na kontakcie 142 za¬ myka obwód elektromagnesu napedowego KVM. Obwód impulsów przebiega teraz przez taki kontakt 143 wybieraka KV, któ¬ ry jest otwarty w polozeniu spoczynlko- wem wybieraka taik, zef wybierak ten za¬ trzymuje sie w tern polozeniu. Przekaznik R20 przerywa poza tern na kontakcie 123 obwody wlasnego wzbudzania przekazni¬ ków R25 i R29, które rozmagnesowywuja sie. W ten sposób wszystkie narzady lacz¬ nikowe, wchodzace w sklad polaczenia te¬ lefonicznego, zostaly odstawione do polo¬ zen spoczynkowych.Jezeli zalozyc teraz, ze abonent Al, usilyszawszy sygnal centrala nastawi zwy¬ kly szesciocyfrowy numer abonenta, wów¬ czas przekaznik R26, odbierajac pierwsza serje impulsów, odpowiadajaca jakiejkol¬ wiek cyfrze 1 — 7, przyciagnie swa ko¬ twiczke 2 —1.-8 razy, wskutek czego wybie¬ rak XV zostanie nastawiony w jakiekol¬ wiek1 polozenie 3— 9. Gdy przekaznik R27 zwolni swa kotwiczke po pierwszej serji impulsów, wówczas w tern polozeniu zo¬ stanie zamkniety obwód przekaznika R28, który wlaczy wlasne wzbudzenie na kon¬ takcie137. Dzieki otwieraniu kontaktu 136 przekaznik R28 nie pozwala na doplyw pradu do przekaznika R29 poprzez poloze¬ nia 10 i U przy dalszym ruchu wybieraka KV. Przekaznik R28, otwierajac kontaJkt 139, nie dopuszcza impulsów poprzez kon¬ takt 133 do elektromagnesu napedowego KVM. Zamiast tego przekaznik R28 za¬ myka na kontakcie 138 obwód elektroma-f gnesu napedowego KVM, biegnacy poprzez polozenia 3 — 8 wybieraka. Impulsy, wy¬ sylane w tym obwodzie, posiadaja duza czestotliwosc, wskutek czego wybierak KV zostaje szybko nastawiony w polozenie dziewiate. Gdy wybierak zostal nastawiony w dziewiate polozenie juz pod dzialaniem pierwszej serji impulsów, to oczywiscie ruch taki nie odbywa sie teraz. Elektroma¬ gnes napedowy KVM bedzie uiruchomiany wtedy przekaznikiem R27 jeden raz przy kazdej nastepnej serji impulsów. Poprzez kontakt 135 przekaznika R27 do elektro¬ magnesu napedowego KVM jest doprowa¬ dzany prad wedlug obwodu, przebiegaja¬ cego poprzez kontakt 138 i polozenia 9 i 14 wybieraka. Za kazdym razem, gdy kon¬ takt 135 zostaje otwarty po ukonczeniu se¬ rji impulsów, wybierak KV zostaje prze¬ laczony o jeden skok dalej. Wybieraj u- ruchomiany za posrednictwem pieciu seryj impulsów niezaleznie od pierwszej serji impulsów, osiaga polozenie czternaste, w którem na kontakcie 134 zostaje zamknie¬ ty obwód przekaznika R29, który odlacza przytem w opisany wyzej sposób zródlo pradu imiennego VI. Rozlaczenie polacze¬ nia odbywa sie w opisany wyzej sposób.W- opisanem zastosowaniu wynalazku odbiorniki, impulsów KV sa umieszczone w miedzylacznicowych linijach polaczenio¬ wych FL, odchodzacych od centrali miej¬ scowej. Odbiorniki impulsów moga byc u- mieszczone oczywiscie w innem miejscu w obrebie centrali miejscowej, np. w liniji sznurowej. Jezeli odbiorniki impulsów sa wlaczone w sposób, przedstawiony na ry¬ sunku, wówczas jednak ich liczba moze byc ograniczona do liczby llnij odchodzacych FL. Nadajnik impulsów KV, przedstawiony na rysunku, jest, jak to wynika z opisu, skonstruowany tak, ze z chwila gdy pierw¬ sza serja impulsów odpowiada którejkol¬ wiek z cyfr 0, 8 lub 9, zródlo pradu zmien¬ nego VI zostaje odlaczone po pierwszej se- - 7 -rji impulsów, a jezeli pierwsza serja im¬ pulsów odpowiada jakiejkolwiek innej z cyfr pozostalych, wówczas zródlo pradu zmiennego* zostaje odlaczone po szóstej se- r ji impulsów. Odbiornik impulsów moze byc oczywiscie wykonany równiez tak, ze od¬ lacza zródlo pradu zmiennego VI np. przy cyfrze 6 i 7 w pierwszej serji impulsów po odbiorze innej liczby impulsów. W tym przypadku np. z posród tych polozen, w których odbiornik impulsów zatrzymuje sie przy odbiorze impulsów, odpowiadajacych danym cyfrom, polaczenia zostaja usku¬ tecznione zapomoca dodatkowych przekaz¬ ników pomocniczych, powodujacych prze¬ laczenie sie obwodu odbiornika impulsów.Równiez i w tym przypadku pierwsza cy¬ fra w numerze abonenta, nadawanym po przewodzie FL, rozstrzyga po ilu serjach impulsów ma nastapic odlaczenie.Jezeli przylaczenie do linji FL dowol¬ nych narzadów lacznikowych centrali glów¬ nej odbywa sie, jak to ma miejsce w nie¬ których ukladach telefonicznych, przy wy¬ wolywaniu z centrali miejscowej tak szyb¬ ko, ze abonent Al w opisanem polaczeniu telefonicznem z centrala glówna moze na¬ stawic tylko taka cyfre, np. 0, wskutek któ¬ rej zostanie uruchomiony wybierak LV, i numer abonenta, nalezacego do centrali glównej, moze byc nastawiany w pewnej kolejnosci, wówczas nie zachodzi potrzeba, aby zródlo pradu zmiennego VI zostalo od¬ laczone po nastawieniu sie wybieraka LV.W takim przypadku odlaczenie to moze byc uskutecznione najlepiej zapomoca sa¬ mego odbiornika impulsów KV, oraz moze byc pominiety opisany sygnal centrali glównej, nadawany do przekaznika R24, jak równiez i ten przekaznik. W ukladzie wedlug rysunku musi zachodzic kolejne wlaczanie sie zródla pradu zmiennego, aby przy pomocy pradu zmiennego, zawieraja¬ cego prad o czestotliwosci akustycznej, wskazac, ze numer abonenta moze byc na¬ stawiany w centrali gjówtoej. Pierwsze od¬ laczenie sie zródla pradu zntiennego VI zachodzi wtedy, gdy polaczenie poprzez wybierak LV zostalo poprowadzone dalej, az do pewnej wewnetrznej linji polacze¬ niowej TL2 lub FBI, wchodzacej w sklad polaczenia telefonicznego. Odlaczenie to odbywa sie za posrednictwem wybieraka LV, który po odbiorze serji impulsów za¬ myka przy nastawieniu sie na wolna linje obwód 120 przekaznika R15, powodujac odlaczenie sie zródla. Oczywiscie to pierw¬ sze odlaczenie mogloby byc równie dobrze wykonane zapomoca .odbiornika impulsów KV albo zapomoca specjalnego odbiornika impulsów, wlaczonego do linji sznurowej SL.Ten odbiornik impulsów, który rozrza¬ dza wlaczaniem wzglednie odlaczaniem sie zródla pradu zmiennego, moze znajdowac sie równiez w centrali glównej i stanowic np. najlepiej rejestr, znajdujacy sie w tej centrali. Na fig. 2 jest przedstawiony przy¬ klad takiego ukladu, Wedlug fig. 2 we¬ wnetrzna linja polaczeniowa FBI, odcho¬ dzaca od wybieraka liniowego w centrali miejscowej SI, jest przylaczona do miedzy- lacznicowej linji polaczeniowej FL. Jak widac równiez z fig. 2, centrala glówna S2 posiada urzadzenie do odbioru zgjloszen, przesylanych po niiedzylacznicowej linji polaczeniowej FL, i do wysylania sygna¬ lów, zapomoca których uskutecznia ste wlaczanie wzglednie odlaczanie zródla pra¬ du zmiennego. Laczenie abonenta, naleza¬ cego do centrali miejscowe \A z polaczenio¬ wa liauja wewnetrzna FBI (fig. 2) poprzez wybierak linjowy odbywa sie w sposób, od¬ pisany wyzej przy rozpatrywaniu fig. 1.Obwód próbny 220 jest zamkniety w tym przypadku poprzez przekaznik prób¬ ny FIS (fig. 1) i przekaznik przelaczenio* wy R31 (fig. 2). Przekaznik próbny R15 powoduje przytem, jak opisano wyzej,, za¬ równo to, ze wybierak linjowy nie moze byc wiecej uruchomiany, jak i to, ze prze¬ kaznik R8 odlacza na swych kontaktach69, 70 zródlo pradu zmiennego VI od llaji sznurowej SL. Przekaznik przelaczeniowy R31, przyciagajac swa kotwiczke,, przyla¬ cza na kontaktach 221, 222 wewnetrzna li- nije polaczeniowa FBI do miedzylacznico- wej linji polaczeniowej FL, a oprócz tego przekaznik ten przygotowuje jeszcze na swym kontakcie 223 obwód wlasnego wzbu¬ dzania przekaznika R35. Na kontaktach 221, 222 zostaje zamkniety za posrednic¬ twem linji FL obwód pradu stalego, idacy od wieloomowego przekaznika przyzewo- wego R36 w centrali glównej S2 poprzez przekaznik R33, wlaczony miedzy obydwa przewody linji FBI. Zaklada sie mianowi¬ cie, ze centrala glówna jest zbudowana wedlug jakiegokolwiek znanego sposobu tak, ze laczenie z centrala poprzez linje polaczeniowe odbywa sie za posrednictwem impulsów w obwodzie pradu stalego. W tym obwodzie * obejmujacym przewody li¬ niji FL, natezenie pradu jest tak male, ze zostaje uruchomiony tylko przekaznik przyzewowy R36. Przekaznik R36, przycia¬ gajac swa kotwiczke, zamyka na kontakcie 230 obwód przekaznika rozruchowego R37 szukacza przyzewowego. Przekaznik roz¬ ruchowy zamyka na kontakcie 231 obwód impulsów elektromagnesu napedowego ASM2 szukaczy, napedzanych skokami.Gdy taki szukacz AS2 znajdzie linije wzy¬ wajaca FL, wówczas zostanie zamkniety na kontaktach 233, 234 * przekazników R36, R37 obwód próbny 232 przekaznika rozla- czeniowego R38 oraz przekaznika próbne¬ go R39, przyczem obydwa te przekazniki przyciagna swe kotwiczki. Przekaznik próbny R39 uskutecznia na kontaktach 238 i 239 polaczenie miedzy linija sznurowa RB2 centrali) S2 a linja FL, a poza tern przekaznik ten przerywa bezposrednio na kontakcie 236 obwód napedowy szukacza przyzewowego AS2 i, zwierajac na kon¬ takcie 237 czesc swego uzwojenia, oznacza w zwykly sposób zajetosc limji FL. Prze¬ kaznik R38 wlacza na kontakcie 240 swe wlasne wzbudzenie, przerywa na kontak¬ cie 231 obwód przekaznika R37, a na kpnr taktach 243, 244 przerywa obwód Wielo- omowego przekaznika /?36, Wskutek tego przekaznik R36 zwalnia swa kotwiczke.Oprócz tego przekaznik R38 przygotowuje jeszcze na kontakcie 245 obwód przekazni¬ ka R42. Tymczasemwskutek procesu lacze¬ nia, spowodowanego oddzialywaniem oma* wianych ukladów, zostaje uruchomiony w znany-sposób swobodny rejestr Yl linji sznurowej FB2. Rejestr moze byc przyla¬ czony do linji sznurowej FB2 np. poprzez wybierak rejestrowy RV, uruchomiony po wzbudzeniu sie przekaznika R39. Gdy wy¬ bierak rejestrowy RV znajdzie linje sznu¬ rowa FB2, wówczas zamknie obwód 248 przekaznika impulsów R40 w rejestrze, za¬ wierajacy przewody linji FL oraz przekaz¬ nik R33. Zanikniecie tego obwodtu 248 reje¬ stru powoduje kolejne przylaczanie sie zró¬ dla pradu zmiennego do centrali miejscowej w sposób nastepujacy. Poniewaz wieloomo- wy przekaznik R36 jest teraz odlaczony ód obwodu linjowego, przeto natezenie pradu w linji FL jest tak duze, ze oprócz prze¬ kaznika F40 zostaje uruchomiony równiez przekaznik R33. Przekaznik R33 zamyka na swym kontakcie 224 obwód 225 prze¬ kaznika R34 o opóznionem dzialaniu i przekaznika R13 (fig. 1) w linji sznurowej SL centrali Si. Przekaznik R13 zamyka przytem na kontakcie 146 obwód uzwoje¬ nia RL4 przekazniika R17, który przyciaga swa kotwiczke. Przekaznik R13 zamyka na swym kontakcie 128 jeszcze obwód prze¬ kaznika R8, wskutek czego zródlo pradu zmiennego VI zostaje znów przylaczone do linji sznurowej SL. Jezeli teraz abonent Al uslyszy w swej sluchawce HT1 znak centrali, wówczas nastawi zadany numer a- bonenta, nalezacego do centrala gjównej S2. Tak, jak przedtem przekaznik R9 przerywa na swym koniakcie 11 serjami obwód pradu zmiennego, zamknietego po¬ przez linje abonenta1 TLI, wysylajac -waku* — 9. —tek tego impulsy. Przytem pewna liczba se¬ ryj impulsów, przechodzacych poprzez kontakt roboczy 129 przekaznika R13 wzdluz obwodu 254, uruchomia przekaznik R32 {fig. 2), który powtarza te impulsy na kontaktach 255, 256. Na kontakcie 255 przekaznik R32 uskutecznia przerwy] w ob¬ wodzie linjowym 248, zawierajacym od¬ biorczy przekaznik impulsów] R4& rejestru, oznaczajacy w zwykly sposób impulsy w rejestrze. Przekaznik R33 nie jest urucho¬ miany wskutek przerywania obwodu 248, poniewaz przekaznik R32, przerywajac ob¬ wód 248, zamyka jednoczesnie na swym kontakcie 256 obwód dodatkowego uzwo¬ jenia przekaznika R33. Rejestr w centrali S2, odbierajac serje impulsów, odpowiada¬ jace numerowi abonenta, oznacza je w zwykly sposób zapomoca zamkniecia ob¬ wodu przekaznika rozlaczeniowego R41.Przekaznik ten, zamykajac kontakt 259, przygotowuje wlasny obwód wzbudzania i pnzerywa na kontaktach 261, 262 obwód 248 rejestru, a jednoczesnie na kontaktach 263, 264 wlacza przekaznik zasilajacy R45 miedzy obydwa przewody linji FB2 w ob- ^ód, przebiegajacy po linji FL. Po wzbu¬ dzeniu sie przekaznika R45 przekaznik ten uzupelnia na swym kontakcie 365 wlasny obwód wzbudzania przekaznika R41. Na kontakcie 241 przekaznika R38 jest dopro¬ wadzany prad do przekaznika R42. Prze¬ kaznik ten, zwarty na kontakcie spoczyn- kowym 261 przekaznika R41, pobiera po otwarciu sie tego kontaktu prad w obwo¬ dzie, równoleglym do górnego uzwojenia przekaznika R45. Przekaznik R42, wzbu¬ dziwszy sie, zamyka na kontakcie 266 ob¬ wód przekaznika R43 o opóznionem zwal¬ nianiu, który ze swej strony zamyka na kontakcie 267 obwód przekaznika R44. Ten ostatni przekaznik wlacza wlasne wzbu¬ dzenie na kontakcie 268 poprzez kontakt 269 przekaznika R38, a na kontakcie 271 przerywa doplyw pradu do przekaznika R42, wskutek czego przekaznik R43 zmu¬ szony jest zwolnic swa kotwiczke po uply¬ wie pewnego czasu. W tym czasie, kiedy przekaznik R43 jest uruchomiony, na jego kontakcie 272 jest przerwany obwód, za¬ wierajacy linje FL, i jednoczesnie na kon¬ takcie 273 zamkniety obwód wzbudzania przekaznika R45. Podczas przerwy na kon¬ takcie 272 przekaznik R43 zostaje rozma¬ gnesowany, przyczem na kontakcie 275 zamyka obwód przekaznika R35, zawiera¬ jacy kontakt 276 przekaznika R34. Ten o- statni przekaznik wlacza na swym kontak¬ cie 277 wzbudzanie wlasne w obwód, prze¬ biegajacy poprzez kontakt 223, a oprócz te¬ go przerywa na kontakcie 278 obwód 225 przekazników R34 i R35, które rozmagne- sowuja sie. Przekaznik R13 (fig, 1), zwol¬ niwszy swa kotwiczke, przerywa na kon¬ takcie 128 doplyw pradu do przekaznika R8. Ten ostatni przekaznik, otwierajac kontakty 69, 70, odlacza zródlo pradu zmiennego VI od linji sznurowej SL i od linji TLI. Przekaznik R34 (fig, 2), rozma- gnesowujac sie, uskutecznia polaczenie miedzy centralami Si i S2, zamykajac kon¬ takty 281, 282. Rejestr w centrali S2 wy¬ koncza w zwykly sposób polaczenie tele¬ foniczne z wywolanym abonentem. Gdy abonent Al po ukonczeniu rozmowy nada swym induktorem recznym sygnal konco¬ wy, wówczas polaczenie w obrebie centrali miejscowej zostanie rozlaczone w opisany wyzej sposób. Poniewaz przytem obwód próbny 220 zostaje przerwany na kontak¬ cie 75 przekaznika R5 (fig. 1), przeto prze¬ kaznik R31 (fig. 2) zwalnia kotwiczke, przyczem na kontaktach 221, 222 odlacza lituje polaczeniowa FL, a na1 kontakcie 223 przerywa obwód przekaznika R35. W tym Czasie rozmagnesowuja sie przekazniki R33 i R45, przyczem przekaznik R45 przerywa w centrali S2 na kontakcie 265 obwód przekaznika R41, a oprócz tego po¬ woduje jeszcze takie uruchomienie sie u- kladów w centrali S2, niepirzedstawionych na rysunku, ze doplyw pradu do przekaz- — 10 —ników R39, &3S zostaje przerwany na kon¬ takcie 237. Wskutek tego- wszystkie uklady w centrali S2 powracaja do polozen spo¬ czynkowych.W urzadzeniu, przedstawionem na ry¬ sunku, zródlo pradu zmiennego VI zostaje odlaczone w centrali SI, skoro tylko zosta¬ nie uruchomiony uklad przekazników R13, R8 (fig. 1) pradem sygnalowym z centrali S2. Sygnal ten stanowi przetrwa w obwo- dizie pradu stalego, przechodzacego po¬ przez linje FL, która to przerwa zostaje spowodowana ukladem przekazników R42, R43, R44 (fig. 2), uruchomianymi przy od¬ laczaniu rejestru. W pewnych ukladach z rejestrami powstaje automatycznie prze¬ rwa we wspomnianym obwodzie, gdy re¬ jestr zostaje odlaczony. Oczywiscie, ze w takich urzadzeniach przekazniki R42, R43, R44 sa zbyteczne. W ukladach bez rejestru sygnal rozlaczenia moze byc podawany w podobny sposób, jak to ma miejsce np. przy nastawianiu wybieraka linjowegO: w urzadzeniu, opisanem wyzej. PL