Wynalazek dotyczy obudowy kanalu i kamienia kanalowego o cienkich ze wzgle¬ dów oszczednosciowych sciankach otworu kanalowego, przyczem scianki te sa wyko¬ nane z wysokowartosciowego ogniotrwalego' mateirjalu, który sluzy do prowadzenia cie¬ klego metalu, zwlaszcza przy odlewanSu zdolu do góry.Dotychczas polozenie przewodu w obu¬ dowie kanalu nie odjpowiadalo warunkom cisnienia, które istnieja w obudowie kanalu podbzas odlewania. Nie zdawano .sobie spra¬ wy, ze mozna osiagnac znaczna oszczednosc na marberjajle, wzjglednie na wadze dopiero wtedy, gdy sie idostosuje polozenie przewo¬ du db warunków cisnienia, panujacych w obudowie kanalu podbzas odlewania.Spostrzezenie to lezy w podistawie wy¬ nalazku, w mysl którego otwór kanalu w stosunku do poziomej srodkowej plaszczy¬ zny wydrazenia, wykonanego w plycie za¬ ciskowej lub we wstawianym w nia klocu stalym, w celu osadzenia obudowy kanalu, jest umieszczony mimosrodowo ku dolowi.Dzieki temu [grubosc materjalu w kierunku pionowym pomiedizy stala podstawa i prze¬ plywowym otworem kanalu moze byc obra¬ na mozliwie najmniejsza bez wzgledu na cisnienie metalu.Wobec tego przy calkowitem wypelnie¬ niu wydrazenia w podstawie kamieniami fcanajlowemi o odpowiednim profilu osiaga sie znaczne zmniejszenie wagi, a co za tern idzie, i zmniejszenie kosztów kamieni, gdyz materjal kamieni w dolnej czesci ma wyka¬ zywac topór tylko dzialaniu goraca przeply-£ wajacejo metalu, podczas gdy cisnienie zo- Ct v *A®e przejete£W"zezscianki plyty spinaja- . mniejsza czesc cisnienia przejmuje plyta zaciskowa, podczas gdy pionowo nad1 prze¬ wodem cale cisnienie przejmuje tylko ka¬ mien. Wskutek tego nad przelotem mnisi sie znajdowac znacznie wiecej materjalu ka¬ miennego niz pod przewodem, podczas gdy grubosc w kierunku boków stopniowo wtzra- sta. Odpowiednie polozenie przewodu po¬ zwala przeto osiagnac, ze pod przewodem potrzeba bardzo tylko niewielkiej ilosci ma¬ terjalu, a nad przewodem wystarcza nor¬ malna grubosc kamienia/ Inne zalety wynikajacych stad profilów kamienia wyjasniaja przyklady ponizsze.Jezeli na nowa obudowe kanalu do pro¬ wadzenia plynnego metalu uzyc znanych cienkosciennych rur z wysokowartosciowegp ogniotrwalego materjalu, to wynalazek ni¬ niejszy umozliwia osiagniecie tego celu, ze do wykonania obudowy kanalu potrzeba nadzwyczaj malego nakladu materjalu i pracy, co równiez bedzie dokladniej wyja¬ snione.Na rysunku przedstawiono, jako przy¬ klad, trzy postacie wykonania wynalazku w przekroju.Fig, 1 przedistawia profilowany kamien osadzony w odpowiednio wydrazonym kio- cu, — najlepiej z zelaza hematytowego; fig, 2 — mire, zalozona w wydrazenie za¬ mkniete pokrywa, i fig. 3 — odmienna po¬ stac wykonania.Na fig. 1 cyfra 1 jest oznaczone cialo o specjalnym profilu z materjalu ogniotrwa¬ lego, które posiadla w górnej masywnej cze¬ sci prostokatny przekrój, podczas gdy dol¬ na jego czesc jest uksztaltowana na podo¬ bienstwo rury. Scianka 3, otaczajaca otwór 2 tej czesci, ma taka tylko grubosc, ze wy¬ starcza, aby okazywac opór oddzialywaniu raztop:oni9goi nietakt Naogól wystarcza gru¬ bosc okolo 10 ma Profilowane cialo wsla¬ wione jest w odjpowiednio wydrazany kloc 4, wykonany najwlaaciwiej z zelaza hematyto¬ wego, i zamocowane w nim zapomoca war¬ stwy zaprawy 5. Iinije kropkowane 6 ozna¬ czaja otwór pionowy, nad którym umieszcza sie kokile. Rozumie sie samo przez sie, ze o- twór taki musi znajdowac sie tylko w tym kamieniu, na którym zachodzil polaczenie z kokiia. Wydrazenie do osadzania kamienia moze byc wykonanie bezposrednio w plycie zaciskowej.Oszczednosc na materjale polega w tym przypadku przewaznie na tern, ze cala górna masywna czesc kamienna pozostaje wolna od metalu i szlaki i po przemieleniu mozna ja znowu bezposrednio uzyc. Przy stosowa¬ niu materjalu ogniotrwalego na górna czesc, wyrób jest w porównaniu do znanych wie¬ lowarstwowych kamieni kanalowych prost¬ szy.W postaci wykonania wedlug fig. 2 cy¬ fra 7 jest oznaczona ogniotrwala rura, któ¬ rej scianka ma taka sama grubosc, jak scianka 3 wedlug fig. 1. Rura ta jest rów¬ niez zamurowana w wydrazeniu kloca 4 ziapomoca warstwy zaprawy 5. U góry wy¬ drazenie jest zamkniete pokrywa 8, która moze byc wykonana z ogniotrwalego mate- rjalul lub z tego samego' materjalu, co kloc 4.Otwory pionowe musza naturalnie w odpo¬ wiednich miejscach przechodzic przez war¬ stwe zaprawy i przez pokrywe, jak to wska¬ zuja kropkowane linje 9. Równiez i w tym przypadku rura ta moze byc naturalnie wstawiona nie w kloc, a bezposredkiio w plyte zaciskowa.Wykonanie to wymaga w porównaniu ze znaniem stosowaniem cienkosciennych rur szamotowych nadzwyczaj malo innego na- kladiu materjafct i pracy.Fig. 3 przedstawia kamien profilowy 10 0 nieco odmiennym ksztalcie, wstawiony w kloc 4 lub bezposrednio w plyte zaciskowa, zaopatrzona w odpowiednie wydrazenia. 1 w tej równiez postaci wykonania scianka 11 otaczajaca otwór ma grubosc wystarcza¬ jaca tylko do wytrzymania nacisku nozto- — 2 —pionego metalu, itaanien profilowy jest i tu wmurowany zapomoca warstwy zaprawy 5.Ta postac wykonania posiada podobne zalety, jak i wykonanie wedlug fig. 1, a po¬ nadto przy najidokladniejszem przeprowa¬ dzeniu stopniowego zwiekszania grubosci naokolo otworu ku górze — zalete nader prostego ksztaltu kamienia i wydrazenia podstawy. PL