PL171325B1 - Narzedzie do osadzania w uchwycie narzedziowym i uchwyt narzedziowy dla przyrzadów recznych PL PL - Google Patents

Abstract

1 Narzedzie do osadzania w uchwycie narze- dziowym dla przyrzadu recznego, sluzacego do obróbki przecinakiem i/lub wiercenia udarowego, z trzpieniem chwytowym, którego obszar koncowy, odwrócony od obszaru roboczego narzedzia zawiera powierzchnie zde- rzakowe, dzialajace w kierunku osiowym i obwodowym, a przed tymi powierzchniami zderzakowymi w kierunku obszaru roboczego sa przewidziane przebiegajace zasad- niczo promieniowo powierzchnie zabierania, wieksze od srednicy trzpienia chwytowego i otwarte w kierunku wolnego konca trzpienia chwytowego, znamienne tym, ze najmniejszy promieniowy odstep (r) przebiegajacych zasadniczo promieniowo powierzchni zabierania (4a) od srodka (z) trzpienia chwytowego (1) jest wiekszy od polowy srednicy (d) trzpienia chwytowego (1). F i g . 1 PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest narzędzie do osadzania w uchwycie narzędziowym dla przyrządu ręcznego, służącego do obróbki przecinakiem i/lub wiercenia udarowego, z trzpieniem chwytowym, którego obszar końcowy, odwrócony od obszaru roboczego narzędzia zawiera powierzchnie zderzakowe, działające w kierunku osiowym i obwodowym, a przed tymi powierzchniami zderzakowymi w kierunku obszaru roboczego są przewidziane przebiegające zasadniczo promieniowo powierzchnie zabierania, większe od średnicy trzpienia chwytowego i otwarte w kierunku wolnego końca trzpienia chwytowego.

Znane narzędzia wstępnie wymienionego rodzaju w celu przenoszenia momentu obrotowego zawierają zazwyczaj powierzchnie zderzakowe, działające w kierunku obwodowym i powierzchnie zderzakowe działające w kierunku osiowym do osiowego mocowania narzędzi w uchwycie narzędziowym przyrządów ręcznych. Znane jest umieszczanie powierzchni zderzakowych, działających w kierunku obwodowym, na rowkach zabierających, które są otwarte w kierunku wolnego końca trzpienia chwytowego.

171 325

Uchwyt narzędziowy, przewidziany dla znanych narzędzi, zawiera obszar uchwytowy, który jest zazwyczaj zaopatrzony w listwy zabierające, dzięki czemu na narzędziu tworzą się odpowiednie powierzchnie współpracujące dla powierzchni zderzakowych. Do celu osiowego mocowania na trzpieniu chwytowym narzędzi są przewidziane osiowo zamknięte rowki, z którymi współdziałają powierzchnie współpracujące uchwytu narzędziowego które są umieszczone przeważnie na promieniowo przesuwnych elementach ryglujących uchwytu narzędziowego. W celu wyjęcia narzędzi z uchwytu narzędziowego konieczne jest promieniowe wysunięcie elementów ryglujących z osiowo zamkniętych rowków narzędzi. Narzędzia, jak i uchwyt narzędziowy tego rodzaju, są znane przykładowo z opisu patentowego RFN nr 25 51 125.

O ile powierzchniom zoerzakowym narzędzi, działającychwkierunku osiowom nie są stawiane duże wymagania, ponieważ stosuje się je do mocowania narzędzi w uchwycie narzędziowym, to do powierzchni zderzakowych, daiaCającech w kierunku obwodowym, stawiane są bardzo znaczne wymagania z powodu przenoszonych, po części bardzo dużych, momentów obrotowych. Ze względu na przenoszone duże momenty obrotowe konieczne jest odpowiednio duże awymiarowanie powierzchni zderzakowych działających w kierunku obwodowym. Ponieważ trzpień chwytowy jest ograniczony w swojej wielkości tym samym wymiary powierzchni zderzakowych, działających w kierunku obwodowym, są również ograniczone, zwłaszcza przy uwzględnieniu zachowanych wymiarów odnośnie osłabienia przekroju poprzecznego trzpienia chwytowego. Wszystkie te wartości graniczne w przypadku wymiarowania powierzchni zderzakowych, działających w kierunku obwodowym powodują to, że wskutek przenoszonego momentu obrotowego, zwłaszcza w przypadku narzędzi o większych średnicach obszaru roboczego, następuje zbyt duże zużycie działających w kierunku obwodowym powierzchni zderzakowych, prowadzące do przedwczesnego wyrobienia się narzędzi.

W celu udostępnienia dodatkowych powierzchni zderzakowych działających w kierunku obwodowym, znane jest z opisu ogłoszeniowego RFN nr 38 43 465 narzędzie z występami, które są umieszczone przed powierzchniami zderzakowymi w kierunku obszaru roboczego narzędzia.

Te występy, większe promieniowo od średnicy trzpienia chwytowego, tworzą powierzchnie zabierania, które odpowiednimi powierzchniami współpracującymi są przyporządkowane do uchwytu narzędziowego, znanego również z tej publikacji. Jednak te powierzchnie zabierania nie mogą sprostać wymaganiom dostatecznego odciążenia działających w kierunku obwodowym powierzchni zderzakowych w przypadku występowania dużych momentów obrotowych. Przyczyna tego polega z jednej strony na tym, że powierzchnie zabierania odstają bezpośrednio od średnicy trzpienia chwytowego, tak, że przyjmowany moment jest zbyt mały a z drugiej strony na tym, że dobranie zbyt małego wymiaru promienia prowadzi do stosowania powierzchni zabierania, które są zbyt małe.

Zadaniem wynalazku jest opracowanie narzędzia, które zwłaszcza we współdziałaniu z odpowiednim uchwytem narzędziowym jest zdolne do przenoszenia dużych momentów obrotowych, aby powierzchnie zderzakowe na trzpieniu chwytowym, działające w kierunku obwodowym, nie ulegały szkodliwemu zużyciu.

Zadanie to według wynalazku rozwiązano dzięki temu, że najmniejszy promieniowy odstęp powierzchni zabierania, przebiegających zasadniczo promieniowo, do środka trzpienia chwytowego jest większy od połowy średnicy trzpienia chwytowego.

Układ powierzchni zabierania według wynalazku powoduje to, że są one umieszczone w obszarze trzpienia chwytowego, który jest większy od średnicy tego obszaru, w którym są umieszczone powierzchnie zderzakowe, działające w kierunku osiowym i obwodowym, dzięki czemu mogą być przenoszone znacznie większe momenty obrotowe. Ma to zwłaszcza tę zaletę, że w przypadku narzędzi o większej średnicy obszaru roboczego nie są konieczne dalsze skoki średnicy, tak, że wyeliminowane są odkształcenia materiału i nakłady materiałowe. Ponadto dzięki układowi powierzchni zabierania według wynalazku możliwe jest optymalne zwymiarowazłe narzędzi, z punktu widzenia obciążenia falą uderzeniową.

W korzystnej postaci wykonania, powierzchnie zabierania są częścią profilowania, otwartego w kierunku wolnego końca trzpienia chwytowego. Takie profilowanie ułatwia wytwarzanie narzędzi, przykładowo przez wytłaczanie i umożliwia uproszczenie ukształtowania odpowied4

171 325 niego uchwytu narzędziowego. Ponadto uzyskuje się zalety dotyczące manipulowania, przykładowo w przypadku osadzania narzędzi w przynależnym uchwycie narzędziowym. Takie zalety, odnoszące się do manipulowania i wytwarzania, są bardziej wykorzystane, jeżeli celowo profilowanie jest ukształtowane w rodzaju wału wielowpustowego.

Z punktu widzenia techniki wytwarzania i w odniesieniu do optymalnego zwymiarowania narzędzi, profilowanie jest usytuowane korzystnie na stopniu trzpienia chwytowego, który w stosunku do średnicy jest większy od obszaru średnicy trzpienia chwytowego, zawierającego powierzchnie zderzakowe. W przypadku odpowiedniego zwymiarowania, przy zastosowaniu takiego stopnia trzpienia powstaje możliwość przejścia do obszaru roboczego narzędzia bez dalszych skoków średnicy.

Możliwe jest również osadzenie narzędzia według wynalazku w tradycyjnym uchwycie narzędziowym. Dzięki temu jest zapewniona przynajmniej podstawowa funkcja, a mianowicie uruchomienie narzędzia. Jednakże wówczas nie zostaną wykorzystane zalety niniejszego wynalazku, tak że wówczas chodzi tylko o ewentualnie ograniczone czasowo rozwiązanie przejściowe.

Zalety według wynalazku zostaną wykorzystane w pełnym zakresie, jeżeli według dalszej postaci wykonania wynalazku uchwyt narzędziowy zawiera zewnętrzny obszar uchwytowy w kierunku wylotu otworu uchwytowego oraz wewnętrzny obszar uchwytowy, przylegający przeciwnie do wylotu otworu uchwytowego do zewnętrznego obszaru uchwytowego, przy czym wewnętrzny obszar uchwytowy zawiera powierzchnie współpracujące, współdziałające w kierunku obwodowym z powierzchniami zderzakowymi narzędzia, a zewnętrzny obszar uchwytowy zawiera powierzchnie współpracujące z powierzchniami zabierania narzędzia, których najmniejszy promieniowy odstęp od środka otworu uchwytowego jest większy od połowy średnicy wewnętrznego obszaru prowadzenia.

Ukształtowany dzięki temu stopniowo otwór uchwytowy z obszarami uchwytowymi o przekrojach poprzecznych o różnej wielkości umożliwia mocowanie zarówno tradycyjnych narzędzi, jak również mocowanie narzędzi z powierzchniami zabierania według niniejszego wynalazku. Przy tym również tutaj odnosi się zasada, że zalety według wynalazku będą wykorzystane jedynie wówczas, kiedy stosuje się narzędzie, które jest dopasowane do uchwytu narzędziowego, tzn. powierzchnie zabierania narzędzia współdziałają z odpowiednimi powierzchniami współpracującymi uchwytu narzędziowego. Dzięki temu, że najmniejszy promień powierzchni współpracujących jest większy od promienia wewnętrznego obszaru prowadzenia, można przenosić wystarczająco duże momenty obrotowe, tak że jest zapewnione efektywne odciążenie powierzchni współpracujących wewnętrznego obszaru roboczego.

Ze względu na ułatwienie wytwarzania zewnętrznego obszaru prowadzenia uchwytu narzędziowego, jak również manipulowania, zwłaszcza w przypadku osadzenia narzędzi korzystne jest, jeżeli powierzchnie współpracujące zewnętrznego obszaru prowadzenia są częścią profilowania otwartego w kierunku wylotu otworu uchwytu. Przy tym profilowanie jest korzystnie ukształtowane w rodzaju wału wielowpustowego.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony przykładowo na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia trzpień chwytowy narzędzia według wynalazku, w widoku i częściowym przekroju, a fig. 2 - schematycznie uchwyt narzędziowy dla narzędzia według fig. 1, w przekroju.

Na figurze 1 jest przedstawiony trzpień chwytowy narzędzia według wynalazku, którego obszar końcowy, odwrócony od obszaru roboczego narzędzia zawiera powierzchnie zderzakowe, działające w kierunku osiowym i obwodowym. Powierzchnie zderzakowe, działające w kierunku osiowym, są utworzone przez dwa osiowo zamknięte rowki ryglujące 2, a powierzchnie zderzakowe, działające w kierunku obwodowym - przez dwa obrotowe rowki zabierające 3, otwarte w kierunku wolnego końca trzpienia chwytowego 1.

Trzpień chwytowy 1 zawiera, w kierunku obszaru roboczego przed powierzchniami zderzakowymi profilowanie otwarte w kierunku wolnego końca trzpienia chwytowego 1. Profilowanie 4 jest ukształtowane w rodzaju wału wielowpustowego i zawiera przebiegające zasadniczo promieniowo powierzchnie zabierania 4a, których najmniejszy promieniowy

171 325 odstęp r do środka z trzpienia chwytowego 1 jest większy od połowy średnicy d trzpienia chwytowego 1.

Na figurze 2 jest przedstawiony schematycznie uchwyt narzędziowy z prowadnicą 8 i tuleją uruchamiającą 10. Prowadnica 8 zawiera zewnętrzny obszar uchwytowy 5 w kierunku wylotu otworu uchwytowego i wewnętrzny obszar uchwytowy 6, przylegający przeciwnie do wylotu otworu uchwytowego - do zewnętrznego obszaru uchwytowego '5 . Wewnętrzny obszar 6 zawiera powierzchnie współpracujące, współdziałające w kierunku osiowym i obwodowym z powierzchniami zderzakowymi narzędzia. Powierzchnie współpracujące, działające w kierunku osiowym są utworzone przez przykładowo kulkowe elementy ryglujące 11. Powierzchnie współpracujące, działające w kierunku obwodowym są częścią listw zabierających 9, które są przyporządkowane do prowadnicy 8. W kierunku wylotu otworu uchwytowego do wewnętrznego obszaru uchwytowego 6, przylega zewnętrzny obszar uchwytowy 5, który ma profilowanie 7 w rodzaju wału wielowypustowego, otwarte w kierunku wylotu otworu uchwytowego. Profilowanie 7 tworzy powierzchnie współpracujące 7a, które współdziałają z powierzchniami zabierania 4a narzędzia. Przy tym najmniejszy promieniowy odstęp R powierzchni zabierania 4a do środka Z otworu uchwytowego jest większy od połowy średnicy D wewnętrznego obszaru prowadzenia 6.

Przez przestawienie tulei uruchamiającej 10 w kierunku osiowym lub obwodowym, elementy ryglujące 11 pokrywają się ze znanymi i dlatego nie podstawionymi wybraniami w tulei uruchamiającej 10, dzięki czemu można je wysunąć z wewnętrznego obszaru uchwytowego 6. Przez to uwalnia się trzpień chwytowy 1, tak że można wyjąć narzędzie z prowadnicy 8 uchwytu narzędziowego.

-Jb.W¹

-co

11 6 10

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.

Cena 2,00 zł

Claims (6)

Zastrzeżenia patentowe

1. Narzędzie do osadzania w uchwycie narzędziowym dla przyrządu ręcznego, służącego do obróbki przecinakiem i/lub wiercenia udarowego, z trzpieniem chwytowym, którego obszar końcowy, odwrócony od obszaru roboczego narzędzia zawiera powierzchnie zderzakowe, działające w kierunku osiowym i obwodowym, a przed tymi powierzchniami zderzakowymi w kierunku obszaru roboczego są przewidziane przebiegające zasadniczo promieniowo powierzchnie zabierania, większe od średnicy trzpienia chwytowego i otwarte w kierunku wolnego końca trzpienia chwytowego, znamienne tym, że najmniejszy promieniowy odstęp (r) przebiegających zasadniczo promieniowo powierzchni zabierania (4a) od środka (z) trzpienia chwytowego (1) jest większy od połowy średnicy (d) trzpienia chwytowego (1).

2. Narzędzie według zastrz. 1, znamienne tym, że powierzchnie zabierania (4a) są częścią profilowania (4), otwartego w kierunku wolnego końca trzpienia chwytowego (1).

3. Narzędzie według zastrz. 2, znamienne tym, że profilowanie (4) jest ukształtowane w rodzaju wału wielowpustowego.

4. Narzędzie według zastrz. 2 albo 3, znamienne tym, że profilowanie (4) jest umieszczone na stopniu trzpienia chwytowego (1), mającego większą średnicę od zawierającego powierzchnie zderzakowe obszaru średnicy trzpienia chwytowego (1).

5. Uchwyt narzędziowy przyrządów ręcznych, znamienny tym, że zawiera zewnętrzny obszar uchwytowy (5) w kierunku wylotu otworu uchwytowego oraz wewnętrzny obszar uchwytowy (6), przylegający przeciwnie do wylotu otworu uchwytowego do zewnętrznego obszaru uchwytowego (5), przy czym wewnętrzny obszar uchwytowy (6) zawiera powierzchnie współpracujące, współdziałające w kierunku obwodowym z powierzchniami zderzakowymi narzędzia, a zewnętrzny obszar uchwytowy (5) zawiera powierzchnie współpracujące (7a), współdziałające z powierzchniami zabierania (4a) narzędzia, których najmniejszy promieniowy odstęp (R) od środka (Z) otworu uchwytowego jest większy od połowy średnicy (D) wewnętrznego obszaru prowadzenia (6).

6. Uchwyt według zastrz. 5, znamienny tym, że powierzchnie współpracujące (7a) zewnętrznego obszaru prowadzenia (5) są częścią profilowania (7), otwartego w kierunku wylotu otworu uchwytowego.