Wynalazek niniejszy dotyczy pras do ubran, w szczególnosci zas pras o [mecha¬ nizmie napedowym, wywierajacym cisnie¬ nie na prasowane ubrania. Wynalazek db^ tyczy zwlaszcza pedlni róznicowej wlaczo¬ nej miedzy silnikiem i mechanizmem dzwi¬ gni kolankowej:, przyczem polaczenie toi ste¬ rowane jest przez specjalne urzadzenie za¬ bezpieczajace w ten sposób, ze zapobiega sie dzialaniu nacisku koncowego tak dlugo, dopóki glowica prasy nie opusci sie do po¬ lozenia, w którem .znajduje sie bezposred¬ nio nad podkladka prasy.Na rysunku przedstawiany jest przy¬ klad wykonaaiia prasy do ubran wedlug wynalazku. Fig. 1 jest widokiem bocznym prasy do ubran w polozeniu otwartem, przyczem niektóre czesci prasy sa pominie¬ te. Fig. 2 przedstawia równiez widok bocz¬ ny prasy z opuszczona górna czescia, przy¬ czem sterujaca zamknieciem tarcza kciuko¬ wa przedstawiona jest w polozeniu, jakie zajmuje ona bezposrednio przed wywiera¬ niem cisnienia koncowego. Fig, 3 przedsta¬ wia przekrój pedni róznicowej oraz tarczy kciukowej, kierujacej zamykaniem; fig. 4 — czesciowy przekrój pedni róznicowej. Fig. 5 przedstawia przekrój po linji 5—5 fig. 3, przyczem niektóre czesci sa odlamane; fig. 6 — widok perspektywiczny zabezpieczaja- oej tarczy kciukowej do zwalniania za¬ mkniecia pedni róznicowej. Fig. 7 przed¬ stawia przekrój po linji 7—7 fig. 3; fig. 8— widok boczny tarczy kciukowej i dzwigni kierujacej poczatkowem i koncowem naci¬ skaniem. Fig. 9 przedstawia widok zgóry—j^arczy kciukowej i dzwigni wedlug fig. 8; *?fig. 10 — widok perspektywiczny tarczy kciufc^vvBJ, urujchoiitiiajacej zamykanie pedL iii (róznicowej, przyczem niektóre czesci dla jasnosci (przedstawione sa oddzielnie. Fig/ 11 przedstawia widok perspektywiczny u- rzadzenia do uruchomiania hamulca, uzy¬ wanego podczas poczatkowego ruchu wdól glowicy prasy iprzy uruchomianiu napedu.Prasa wedlug wynalazku posiada zwy¬ kla rame 20 z wystajacem ramieniem 21, w którem osadzona jest obrotowo dzwignia 22, posiadajaca ruchoma glowice 23. Pod¬ kladka 24 przymocowana jest do ramy nad stolem 25. Prasa zamyka sie zapomoca zwy¬ klego mechanizmu dzwigniowego, sklada¬ jacego sie z czlonów 26, 27, polaczonych przegubowo w punkcie 28. Czlon 26 tego mechanizmu dzwigniowego polaczony jest korba 29 z dzwignia glowicowa 22. Korba 29 jest osadzona obrotowo na dzwigni 22 w punkcie 31 daje sie przestawiac i pozo¬ staje w elastycznem polaczeniu za posred¬ nictwem narzadto 32 z przednim koncem dzwignii glowicowej. Czlon 27 osadizony jest obrotowo w ramie 20 w punkcie 33. Sprezy¬ na 34 polaczona jest z dzwignia 22, a spre¬ zyna 35 — z czlonem 27 mechanizmu dzwi¬ gniowego, przyczetm sprezyny te przymoco¬ wane sa swemi drugiemi koncami do ramy 20, utrzymujac w zwyklych warunkach u- tworzoma w ten sposób dzwigniie kolanko¬ wa w stanie zgietym, a glowice 22 — pod¬ niesiona. Urzadzenie napedowe do opu¬ szczania glowicy prasy sklada sie z silnika 36, walka slimakowego 37 ze slimakiem 38 oraz kola slimakowego 39. Dzwignia kolan¬ kowa jest polaczona z silnikiem zapomoca wodzidlla 41, przymocowanego jednym kon¬ cem do czlonu27, a na drugim koncu osadzo¬ nego obrotowo na zaklinowanej na walku 43 tarczy 42. Równiez zaklinowana jest na walku 43 gwiazda 44, zaopatrzona w kola obiegowe 45, zazebiajace sie z ohracajace- mi sie luzno na walku 43 kolami róznicowe- mi 46, 47. Kolo stozkowe 46 umocowane jest db kola slimakowego 39i stanowi, wsku¬ tek nieprzerwanego obrotu silnika, obraca¬ jaca sie bez przerwy czesc napedna. Na przedluzeniu piasty kola stozkowego 47 za¬ klinowany jest pierscien zatrzymujacy 48 z wyfcomameml na jego obwodzie zebami 49.Z uzebionym obwodem pierscienia 48 moze wspóldzialac wyzlobiony trzpien 51, prze¬ suwany w walcowej panewce skrzynki ped- nianej 53. Srodki sluzace do poruszania trzpienia 51 sa opisane ponizej. Gdy trzpien 51 jest podniesiony i znajdiuje sie poza uze¬ bionym pierscieniem 48, wówczas stozkowe kolo róznicowe 47 oraz pierscien 48 obraca¬ ja sie w kierunku przeciwnym wzgledem ob¬ rotu kola stozkowego 46, przyczem gwiazda, wskutek oporu mechanizmu dzwigni kolan¬ kowej, znajduje sie wzgledem niej w spo¬ czynku. Gdy natomiast trzpien 51 zostanie przesuniety ku dolowi, wtedly ruch pierscie- inia 48 i kola stozkowego 47 zostaje wstrzy¬ many, a gwiazda 44, walek 43 i tarcza 42 obracaja .siie. Zapomoca przekladni 2:1 po¬ miedzy kolem slimakowem 39 i walkiem 43 osiaga sie polaczenie, zwiekszajace wielo¬ krotnie sile napedowa.Tarcza 42 zaopatrzona jest w nieregu¬ larna powierzchnie kciukowa, sluzaca do u- ruichomiajnia narzadów, zapomoca których tropien 51 poruszany jest ku dblowi i spro¬ wadzany do polozenia zazebienia z pier¬ scieniem uzebionym 48. Mechanizm do opu¬ szczania trzpienia 51 oraz mechanizm kciuu kowy przedstawione sa na fig. 8, 9 i 10.Trzpien 51 zaopatrzony jest w sworzen 54, posiadajacy na swym górnym koncu gwint do nasrubowaniia nakretki nastawczej 55.Miedzy podkladka 56 i odisada 50 trzpienia 51 umieszczona jest sprezyna 57, wywolu- jaca sprezynowanie trzpienia w wypadku, gdy ten podczas ruchu ku górze uderza o zeby 49. Ramie widelkoiwe 58, obchwytuja- ce odsadzony koniec trzpienia, posiadla splaszczone czesci boczne, wspóldzialajace z ramieniem 58 w celu zapobiezenia obraca¬ niu sie trzpienia. Przez nastawienie nakret- — 2 -.ki 55 moze byc ustalona sila, potrzebna do zepchniecia ku dolowi trzpienia. Ramie 58 przymocowane jest do jednego konca wal¬ ka 60, umieszczonego! w czesci nosnej 61.Na drugim koncu walka 60 osadzona jest obrotowo dzwignia 62 w ksztalcie litery L.Czesc ta dzwiga krazek 64, wspóldzialaja¬ cy z wewnetrzna plaszczyzna kciukowa 65 tarczy 42. Ramie 58 i dzwignia 62 polaczo¬ ne sa ze soba czescia 63, do której przy¬ twierdzony jest koniec przymocowanej rów¬ niez do ramy 20 sprezyny 63*. Dzwignia 62 posiada prócz tego przedluzenie 66, przy¬ legajace dio krazka 67 mieszczacego sie na wystepujacem ku dblowi ramieniu 68 dzwi¬ gni recznej 69. Dzwignia 69 osadzona jest na walku 71, posiadajacym swe lozysko w czesci nosnej 72; dzwignia 69 zaopatrzona jest w przedluzenie 73. Na walku 71 jest o- pnócz tego osadzone obrotowo ramie 74, po¬ laczone z dzwignia 69 zaponuoca przecho¬ dzacego przez lukowa szczeline 76 w ra¬ mieniu 68 czopa 75, przez co miedzy temi dwiema czesciami zachodzi luzne polacze¬ nie. Spychanie ku dolowi ramienia 74 osia¬ ga sie przy pomocy wsrdbowanego w dzwi¬ gnie reczna 69 nastawczego trzpienia oraz wystepu 78 ramienia 74, Krazek 79 na ra¬ mieniu 74 przylega do obwodu tarczy kciu¬ kowej 42 i dopóki podwyzszona czesc tej tarczy znajduje sie na drodze krazka 79, dzwignia reczna 69 podlega bardzo ograni¬ czonemu .ruchowi wdól tak, iz sworzen 51 nie moze unieruchomic uzebionego pierscie¬ nia 48. Dzwignia 69 zaopatrzona jest rów¬ niez w poziome przedluzenie 81, posiadaja¬ ce czop 82; miedzy przedluzeniem 81 dzwi¬ gni 69 i przedluzeniem bocznem 83 czesci nosnej 72 umieszczona jest sprezyna 84.Sprezyna ta sluzy do podnoszenia dzwigni 69, gdy ta zwolniona zostaje przez osobe obslugujaca. W zaopatrzonych w gwint mi¬ chach 85, 86 dzwigni 69 tkwia sruby na- stawcze 77 i 87; przy pomocy pierwszej z tych srub ustalone zostaje polozenie ze¬ tkniecia sie dzwigni 69 z wystepem 78 ramie¬ nia 74, podczas gdy druga sruba ogranicza skok dzwigni 69. W celu ograniczenia od¬ chylen dzwigni 62, wspóldzialajacej z we¬ wnetrzna powierzchnia kciukowa tarczy 42, umieszczona jest na dzwigni 58 sruba na- stawcza 88, mogaca sie zetknac z oslona 53, gdy dzwignia 62 uniesiona zostanie ponad pewna okreslona wysokosc.Jak widac z fig. 8, zewnetrzna i we¬ wnetrzna powierzchnie kciukowe tarczy 42 sa takie, ze umozliwiaja wychylenie dzwi¬ gni 62 i 74 tylko w okreslonych polozeniach wodzidla 41 w stosunku do osi tarczy.Wieksza czesc zewnetrznej powierzchni 'kciukowej jest wspólsrodkowa wzgledem osi tarczy, posiada jednak idwa cofniete od¬ cinki 89, 91, miedzy któremi znajduje sie czesc podwyzszona 92 w postaci zeba. We¬ wnetrzna powierzchnia kciukowa posiada prowadnice 93, w której podczas podniesie¬ nia glowicy prasy prowadzony jest krazek 64, przyczem jednoczesnie z tern podniesio¬ ny jest równiez sworzen zamykajacy 51.Oprócz tego blizej osi tarczy znajduje sie rozszerzona rynna 94, dajaca moznosc od¬ chylania sie wdól dzwigni 62 w celu opu¬ szczania sworznia zamykajacego. Wglebie¬ nie 95 wewnetrznej powierzchni kciukowej znajduje sie w takiej odleglosci od pola¬ czenia wodzidla 41 z tarcza 42, ze dzwignia 62, w celu podniesienia sworznia 51, moze byc uniesiona z chwala, gdy glowica prasy znajdzie sie w polozeniu, przy którem wy¬ wierany jest nacisk koncowy. Ten nacisk koncowy moze byc utrzymywany przez czas dowolnie dlugi, gdyz dzwignia kolankowa jest wyprostowana, a silnik odlaczony od tarczy 42, gdy krazek 64 znajduje sie we wglebieniu 95. Gdy po wywarciu nacisku koncowego pozadane jest podniesienie glo¬ wicy prasy, dzwignia reczna zostaje naci¬ snieta wdól, przez co ponownie wlacza sie mechanizm napedowy, który obraca tarcze, zginajaca dzwignie kolankowa.Na fig. 2 tarcza 42 przedstawiona jest w polozeniu, jakie zajmuje ona, gdy glowi- — 3 —ca opusci sie na mala odleglosc od podklad¬ ki prasy* Wglebienie 91 zewnetrznej pót- wierzchni kciukowej znajduje sie pod kraz¬ kiem 79 dzwigni 74 mechanizmy spuszcza¬ jacego sworzen zamykajacy i pozwala (na imichomienie tego mechanizmu. Gdy czesci napedne zajma uwidocznione na fig. 2 po¬ lozenia, osoba, obslugujaca maszyne, moze uchwycic znajdujace sie na glowicy rekoje¬ sci, a znajdujace sie na podkladce prasy ubrania wytezepac przy pomocy glowicy przed wywarciem koncowego nacisku. Gdy przedluzenie 73 dzwigni recznej zostanie nacisniete ku dolowi wówczas zostaje za¬ trzymany przyrzad róznicowy, aby pola¬ czyc tarcze 42 z silnikiem, poczem tarcza obraca sie w kierunku strzalek (fig. 1 i 2).Gdy dzwignia kolankowa jest wyprostowa¬ nai wywiera nacisk koncowy, wtedy zab 92 zewnetrznej powierzchni kciukowej styka sie z krazkiem 79, dzialajacym jako ude- rzak w celu zwrócenia uwagi obslugi na do konywany nacisk koncowy. Dzwignia 73 zostaje wtedy zwolniona, poczem sprezyna 63 podnosi dzwiigjnie 62 i krazek 64 dostaje sie we wglebienia 95, w celu zwolnienia trzpienia zamykajacego. Tymczasem zab 92 porusza sie za krazkiem 79, sprowadza¬ jac go do linji wglebienia 89 zewnetrznej powierzchni kciukoweji. Przedluzenie 73 moze wówczas byc nacisniete ku dolowi w celu zgiecia dzwigni kolankowej i podnie¬ sienia glowicy prasy.Mechanizm napedowy moze byc uzyty do opuszczania glowicy przy rozpoczynaj a- cem sie dzialaniu tlocznem ma podkladke prasy. W tym celu zastosowany jest hamu¬ lec, zapomoca którego moze byc zatrzyma¬ ne kolo stozkowe, lezace naprzeciwko wal¬ ka 43. Hamulec ten posriada kloc hamulczy 96 z wylozeniem 97, wspóldzialajacem z bebnem hamuiczym 98, polaczonym zapo¬ moca sworzni z uzebionym pierscieniem 48.Kloc hamulczy 96 zaopatrzony jest w czop 99, utmiesiaczoay przesuwnie w prowadnicy 101 oslony 53 pedni. Widelki 104, umoco¬ wane na walku 105, wspóldzialaja z kKnem czworokatnym 102 i wystepem 103 czopa 99. Walek 105 ulozony jest w lozysku) 106 dolnej czesci ramy. Do walka tego jest równiez przymocowane ramie 107, zaopa¬ trzone na swym koncu w szczeline lukowa 108. Piasta 109 ramienia 107 stanowi jedna calosc z ramieniem 111, które tworzy z ra¬ mieniem 107 dzwignie katowa. Ramie 111 polaczone jest przegubowo z jednym kon¬ cem drazka 112, którego drugi koniec przy¬ laczony jest do dzwigni noznej 113, osadzo¬ nej obrotowo) w punkcie 114 ramy 20. Umie¬ szczona miedzy dzwignia nozna i dolna cze¬ scia ramy sprezyna 115 utrzymuje te dzwi¬ gnie w polozeniu podniesionem, przyczem jednoczesnie kloc hamulczy jest odsuniety.Podczas naciskania wdól dzwigni noznej klioc hamulczy styka sie z bebnem 98, po¬ wodujac w ten sposób obrót tarczy 42.Dzwignia kolankowa zostaje wówczas wy¬ prostowana i glowica podniesiona.Aby uskutecznic wywieranie przez glo¬ wice nacisku wstepnego na lezacy na pod¬ kladce prasy przedmiot, zastosowane sa u- rzadzenia, oblutzniajace haimulec, gdy glo¬ wica opusci sie o pewna okreslona wyso¬ kosc. Urzadzenie to sklada sie z mogacego sie obracac dokola walka 105 ramiema 116 wraz z krazkiem 117, osadzonym na dolnym koncu tego ramienia, oraz z kciuka 118 na tarczy 42. Ramie 116 posiada wspóldziala¬ jacy ze szczelina 108 czop 119 oraz boczne przedluzenie 120, które moze sie stykac z nastawnym trzpieniem srubowym 121, wsru- bowanym w przedluzenie /22 ramienia 111.Kciuk 118, w zaleznosci od polaczenia ra¬ mienia 41 z tarcza 42 jest tak polozony, ze zderza sie z krazkiem 117, gdy glowica pra¬ sy opuszczona zostaje w to polozenie, do jakiego moze byc opuszczona dzwignia recz¬ na 73. Innemi slowy, pierwotny ruch. ramie¬ nia 116 nazewnatrz odpowiada poczatkowi wywierania silnego nacisku koncowego; Gdy ramie 116 zostanie wypchniete zapomoca kciuka 118 nazewnatrz, wówczas walek 105 — A —obraca sie tak, iz kloc haimulczy zostaje od¬ suniety od bebna, zapobiegajac dalszemu przenoszeniu sily z silnika na tarcze 42.Gdy pozadane jest w dalszym ciagu prze¬ noszenie sily na tarcze, konieczne jest unie¬ ruchomienie kól róznicowych za posrednic¬ twem dzwigni recznej 73. W ten sposób zo¬ staje przerwany naped1 glowicy, w celu za¬ pobiezenia dzialaniu silnego nacisku konco¬ wego przez poruszenie dzwigni noznej w tym czasie, gdy rece osoby obslugujacej znajduja sie na dolnej czesci prasy. Poza¬ dane jest, aby osoba obslugujaca mogla w czasie rozpoczynajacego sie ruchu opu¬ szczajacego uruchomic odrecznie g^iowice, chwytajac silnie za znajdujaca sie u glowi- * cy rekojesc 23' i zapobiegajac w ten sposób otwarciu sie prasy, gdy mechanizm hamul- czy jest .zwolniony. W celu wytrzepania i ubrania lub w celu zmiany jego polozenia przed dzialaniem koncowego nacisku, glo¬ wica prasy moze byc oczywiscie urucho- nniona przez osobe obslugujaca przez u- chwycenie rekojesci 23* jedna lub obiema rekami'. Gdyby z jakiegokolwiek powodu | ramie 58 lub sprezyna 63' ulegly zlamaniu i trzpien blokujacy 51 nie mógl byc utrzy- | nuany w swem polozeniu podiniesionem, to moze on wskutek dzialania swego ciezaru zetknac sie iz pierscieniem uzebionym 48.W tych warunkach zostalaby przeniesiona sila na glowice prasy. Wobec tego zastoso¬ wane jest urzadzenie zabezpieczajace w po- staci kolnierza 123 na pierscieniu 124, skla¬ dajacym sie z dwóch polaczonych srubami czesci, z których jedna zaopatrzona jest w kolnierz 123. Ksztalt tego kolnierza uwi¬ doczniony jest na fig. 5 i 6. Wystep 125 kol¬ nierza odpowiada polozeniu otwarcia pra¬ sy, podczas gdy czesc 126 kolnierza odpo¬ wiada temu okresowi czynnosci prasy, przy ¦którym uskutecznione zostaje unierucho¬ mienie pierscienia 48 wskutek nacisniecia wdól dzwigni recznej 73. Jezeli wiec swo- rzen 51 w dowolnej chwili z wyjatkiem tego okresu, gdy wskutek uruchomienia dzwigni recznej jest on opuszczony ku dolowi, wy¬ kazuje daznosc do ruchu wdól wskutek dzialania jego ciezaru, to podwyzszona czesc kolnierza, znajdujacego sie pod sworzniem, zapobiega jego opadnieciu na u- zebiony obwód 49 pierscienia 48.Z powyzszego wynika jasno sposób dzia¬ lania prasy. Naósk koncowy moze byc tyl¬ ko wówczas wywarty, gdy glowica prasy zostanie odrecznie lub przez naped opu^ szczana dostatecznie nisko, aby zapobiec dostaniu sie rajk osób obslugujacych miedzy obie wspóldzialajace czesci prasy. Naped do opuszczania glowicy w polozenie robo¬ cze nacisku wstepnego jest tego rodzaju, ze zapobiega moznosci zranienia obsluguja¬ cych dzieki przerwaniu przenoszenia sily miedzy cisnieniem wstepnem i koncowem.Przypadkowemu uruchomieniu napedu przez jakiekolwiek inne srodki, jak zapo- moca uruchomianego hamulcem urzadze¬ nia, wywierajacego nacisk lub odrecznego uruchomiania, lub zamykania przyrzadu róznicowego zapobiega sie zapomoca kciu¬ ka, znajdujacego sie plód trzpieniem zamy¬ kajacym. PL