PL167389B1 - Sposób wytwarzania nowego /Z/-1-cyjano-2,6-dimetylo-3-heptenu - Google Patents

Abstract

1. Sposób wytwarzania nowego (Z)-1-cyjano-2,6-dimetylo-3-heptenu, o wzorze przedstawionym na rysunku, znamienny tym, że (Z)-3,7-dimetylo-4-okten-1 -al przeprowadza się znanymi metodami, przy udziale katalizatora kwasowego, w oksym, który następnie poddaje się odwadnianiu do nitrylu, również w obecności katalizatora kwasowego.

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowego (Z)-1-cyjano-2,6-dimetylo-3-heptenu, o wzorze przedstawionym na rysunku. Związek ten jest związkiem zapachowym i może znaleźć zastosowanie jako składnik kompozycji perfumeryjnych.

Sposób według wynalazku polega na tym, że (Z)-3,7-dimetyl<^^^-^okt^t^^-^1-al przeprowadza się znanymi metodami, przy udziale katalizatora kwasowego, w oksym, który następnie poddaje się odwadnianiu do nitrylu, również w obecności katalizatora kwasowego. Korzystnym jest, gdy katalizatorem kwasowym jest p-toluenosulfonian pirydyny.

Zaletą zastosowania p-toluenosulfonianu pirydyny jako katalizatora kwasowego jest to, że tworzenie oksymu i jego odwodnienie prowadzi się w sposób ciągły w jednym procesie laboratoryjnym.

Związek chemiczny, wytworzony sposobem według wynalazku, posiada penetrujący, przyjemny zapach cytrusowo-kuminowy z wyraźną nutą olejku kolendrowego i naci marchwi.

Przedmiot wynalazku jest bliżej objaśniony w przykładach wykonania.

Przykład I. Do roztworu 7,8 g (0,05 mola) (Z)-3,7-dimetylo-4-okten-l-alu w 80 ml alkoholu metylowego dodaje się 7,6 g (0,11 mola) chlorowodorku hydroksyloaminy oraz 16 g krystalicznego octanu sodu, w postaci roztartej w moździerzu pasty. Mieszaninę ogrzewa się pod chłodnicą zwrotną przez 1,5 godziny, a następnie rozcieńcza się wodą i produkt ekstrahuje eterem etylowym. Roztwór etylowy przemywa się nasyconym roztworem węglanu sodu i suszy bezwodnym siarczanem magnezu. Po odparowaniu rozpuszczalnika otrzymuje się 7,6 g surowego oksymu w postaci oleistej cieczy. Tak otrzymany oksym dodaje się do 80 ml świeżo destylowanego bezwodnika kwasu octowego zawierającego 0,5 g bezwodnego octanu sodu i mieszaninę tę ogrzewa się pod chłodnicą zwrotną przez 3 godziny. Następnie mieszaninę reakcyjną wlewa się do 100 g lodu w 300 ml wody i produkt ekstrahuje się eterem etylowym. Ekstrakt eterowy przemywa się nasyconym roztworem węglanu sodu i solanką, po czym suszy się bezwodnym siarczanem magnezu z dodatkiem bezwodnego węglanu sodowego. Suchy produkt, otrzymany po odparowaniu rozpuszczalników, poddaje się destylacji pod obniżonym ciśnieniem. Otrzymuje się 4,4 g czystego (Z)-1-cyjano-2,6-dimetylo-3-heptenu, co stanowi 57% wydajności teoretycznej, w przeliczeniu na ilość zużytego aldehydu. Otrzymany związek posiada następujące stałe fizyczne i spektralne:

temperatura wrzenia 85-86°C [6,665 · 10'¹ kPa (5 mm Hg)];

Ή NMR (CDCl₃ TMS) 5: 0,9 (d, J=6,5 Hz, 6H, -CH/CH3/2), 1,13 (d, J=6,5Hz, 3H, -CH/CH3/-), 1,96 (m, 2H, -CIUCHU), 2,3 (d, J=6,5 Hz, 2H, -CH2CN), 2,63-3,03 (m, 1H, -CH2/CH3/-), 5,11-5,55 (m, 2H, -CH=CH-)·

IR (cm-¹), 2250 (m), 1656 (m), 736 (s).

Przykład II. Do roztworu 5 g (0,032 mola) (Z)-3,7-dimetylo-4-okten-1-alu w 100 ml bezwodnego alkoholu etylowego dodaje się 5 g (0,075 mola) chlorowodorku hydroksyloaminy oraz 1,5 g p-toluenosulfonianu pirydyny i tę mieszaninę ogrzewa się do wrzenia pod chłodnicą zwrotną przez 6 godzin. Po tym czasie odparowuje się etanol, a do pozosta167 389 łości dodaje się 150 ml eteru etylowego. Roztwór etylowy przemywa się kolejno: 5% roztworem kwasu solnego, 10%o roztworem węglanu sodu i solanką, po czym produkt suszy się bezwodnym siarczanem magnezu. Pozostałość, po odparowaniu rozpuszczalnika, destyluje się pod zmniejszonymciśnieniem. Otrzymuje się 3,3 g czystego (Z)-1-cyjano-2,6-dimetylo-3-heptenu, co stanowi 67% wydajności teoretycznej, w przeliczeniu na ilość aldehydu użytego w tym procesie.

Otrzymany związek posiada takie same własności jak otrzymany w przykładzie I.

167 389

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.

Cena 1,50 zł

Claims (2)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób wytwarzania nowego (Z)-1-cyjano-2,6-dimetylo-3-heptenu, o wzorze przedstawionym na rysunku, znamienny tym, że (Z)-3.7-dimetylo-4-okten-1-al przeprowadza się znanymi metodami, przy udziale katalizatora kwasowego, w oksym, który następnie poddaje się odwadnianiu do nitrylu, również w obecności katalizatora kwasowego.
2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako katalizator kwasowy stosuje się p-toluenosulfonian pirydyny.