KI. 63 c 51.Wynalazek niniejszy dotyczy osadzania walu poprzecznego hamulcowego, stosowa¬ nego w szczególnosci przy hamulcach sa¬ mochodowych.Dla prawidlowego dzialania hamulców samochodowych jest rzecza zasadnicza, aby wal poprzeczny hamulcowy mógl swobod¬ nie wahac sie w swych lozyskach, gdyz za¬ cinanie sie walu moze powodowac dalsze ha¬ mowanie mimo zwolnienia nacisku noznego.Oczywiscie, mozna zaopatrzyc urzadzenie w bardzo silne sprezyny zwrotne w celu skutecznego odciagania hamulców nawet w przypadku zacinania sie walu, jednak taka silna sprezyna zwrotna musi byc urucho¬ miana zapomoca urzadzenia, sluzacego do zastosowania hamulców, czyli nacisku noz¬ nego, 00 stanowi bezwzgledna jej wade.Jest nadzwyczaj wazne wykorzystanie cal¬ kowitego nacisku noznego jedynie w celu spowodowania hamowania, a nie zwalcza¬ nia przeciwdzialania sprezyny zwrotnej tak, aby mozna bylo z latwoscia stosowac hamulce, latwo uruchomiane nawet przez kiercwców-kobiety. Z drugiej strony lozy¬ ska walu poprzecznego powinny byc scisle dopasowane w celu zapobiezenia uderzeniu walu w lozyskach i wybijaniu ich oraz usu¬ niecia mozliwosci przedostawania sie do nich wody i zwiru, a to ze wzgledu na trwa¬ losc walu.Przy stosowaniu zwyklych ram podwo¬ zia nadzwyczaj trudno jest przymocowac do nich pare lozysk, wskutek czego wal po¬ przeczny swobodnie osadza sie obrotowo.Czesc tych trudnosci powstaje z tego po¬ wodu, ze otwory na sruby, przymocowywu- jace lozyska, wierci sie w belce ramy przed zmontowaniem, wskutek czego moze zda¬ rzyc sie, ze w zmontowanej ramie nie znaj-da sie osie dokladnie na jednej linji. Dalej, dolijie krawsedizie belek ramy powinny byc równolegle, o ilel zwykle lozyska maja byc na jednej linji, ustawienie zas prawidlowe belek ramy dla osiagniecia tego wymagane¬ go stopnia dokladnosci jest nader trudne.Powyzsze trudnosci zostaja usuniete przez osadzenie lozysk w kulistych pod¬ trzymywaczach, przymocowanych do belek ramy podwozia. Przy przymocowywaniu tych podtrzymywaczy lozysk do ramy pod¬ wozia nie wymaga sie szczególnej doklad¬ nosci, bowiem mozna dokladnie na jednej linji przymocowac pare lozysk nawet w przypadku, gdy ich podtrzymywacze nie znajduja sie na jednej prostej. Dzieki te¬ mu, mozna stosowac bardzo slabe sprezy¬ ny zwrotne, dostateczne jednak do sprowa¬ dzenia hamulców w polozenie nieczynne.Przy wykluczeniu mozliwosci zacinania sie walu poprzecznego, taka slaba sprezyna dziala stale prawidlowo i niezawodnie, rze¬ czywiscie umozliwiajac zastosowanie cale¬ go nacisku nogi jedynie do hamowania.Oprócz tego wynalazek umozliwia za¬ stosowanie latwo odejmowalnego urzadze¬ nia, sluzacego do odpowiedniego osadzania i przymocowywania lozysk walu poprzecz¬ nego do spodu kazdej bocznej belki ramy, dzieki któremu mozna wal poprzeczny ha¬ mulcowy osadzic w wozie szybko i wlasci¬ wie.Na rysunku fig. 1 przedstawia przekrój srodkowy przez jeden koniec ulepszonego osadzenia poprzecznego walu hamulcowe¬ go, fig. 2 — przekrój wzdluz linji 2—2 o- znaczonej na fig. 1.Na rysunku liczba 10 oznacza ogólnie boczna belke ramy samochodowej, majacej zwykle przekrój korytkowy. Ulepszony wal poprzeczny sklada sie z czesci rurowej 11, zwezonej na koncach 12. Te zwezone konce 12 rury umieszczone sa pod dolnemi krawedziami belek bocznych i nieznacznie wystaja poza zewnetrzne ich scianki, przy- czem ujete sa w lozyska grafitowane, nale¬ zace do rodzaju lozysk bez smaru olejowe¬ go. Kazde lozysko sklada sie z kulistego korpusu 13 o srednicy znacznie wiekszej, niz srednica walu, na którym osadza sie lo¬ zysko. Przestrzen pomiedzy korpusem i od¬ cinkiem 12 o zmniejszonej1 srednicy tworzy pierscieniowa komore o przekroju odcinka kulistego, napelniona grafitowanem uszczel¬ nieniem azbestowem 14, dzieki czemu lozy¬ ska walu nie wymagaja stosowania smarów olejowych. Kuliste czesci korpusu czyli mu¬ szle 13 najpierw wytlacza sie z blachy, a nastepnie od wewnatrz wciska sie w nie grafitowane uszczelnienie i tym sposobem otrzymuje wykonczane lozyska, które na¬ suwa sie na konce 12. Na zewnetrznych odl¬ amkach, konców 12 rury osadzone sa ramio¬ na uruchomiajace 21, przymocowane do nich zapomoca nitów 22, dzieki czemu ob- brót walu umozliwia równomierne hamowa¬ nie przednich i tylnych kól wozu. Stosowa¬ nie kulistej oslony ma na celu wyposazenie wozu w proste urzadzenie do wyrównywa¬ nia niedokladnosci w osadzeniu lozysk, dzieki czemu usuwa sie daznosc walu do zacierania sie.Dolna krawedz 15 kazdej belki bocznej 10 jest zaopatrzona w dwa, odlegle odf sie¬ bie, wywiercone otwory, w które wchodza sruby 16, sluzace do przymocowania lozysk do ramy. Pomiedzy srubami 16 kazdej bel¬ ki kanalu umieszczone sa sprezynowe ta¬ smy stalowe 17, których srodkowe odcinki wyposazone sa w kuliste wglebienia 18, wy¬ cisniete w tasmach. We wglebienia te wcho¬ dza górne powierzchnie muszel 13. Do ra¬ my sa równiez przymocowane zapomoca srub 16 dolne tasmy 19, umieszczone pod tasmami 17. Tasmy 19 posiadaja równiez wglebienia 20 w których mieszcza sie dol¬ ne powierzchnie muszel 13, dzieki czemu muszle 13 sa ujete pomiedzy wglebieniami 18 i 20, przyczem tasma 17 jest dostatecz¬ nie sprezysta tak, ze, gdy sruby 16 sa doci¬ sniete, wówczas muszle sa sztywno przy¬ mocowane pod bocznemi belkami ramy.Latwo mozna wywnioskowac, ze nawet w przypadku, gdy krawedzie 15 belek ramy nie bylyby dokladnie równolegle, to jeszcze i wtedy wal poprzeczny nie bedzie sie zaci¬ nal, poniewaz lozyska moga wyrównac ten blad ustawienia.Dla umocowania opisywanego urzadze¬ nia przytwierdza sie najpierw lozyska kuli¬ ste nad zewnetrznemi koncami 12 rury, po- czem przymocowuje sie do nich ramiona 21, ustawiajac w ten sposób lozyska na wla¬ sciwych miejscach, Otrzymany zespól przy¬ twierdza sie do belek ramy, umocowujac dookola lozysk tasmy 17 i 19. Wreszcie za¬ kreca sie sruby 16, w wyniku czego lozyska sa nieruchomo przymocowane na jednej li- nji, a wal poprzeczny osadzony fest swo¬ bodnie obrotowo.Latwosc osadzania walu poprzecznego w samochodzie wedlug opisanego sposobu czyni konstrukcje te pozadana. PL