PL163737B1

PL163737B1 - Sposób wytwarzania mieszaniny nowych fosforanów alkilofenylo-2,3-dwuchlorowco propylo-/2-chlorowco-3-alkoksy/propylowych

Info

Publication number: PL163737B1
Application number: PL28621690A
Authority: PL
Inventors: Marian Dul; Aleksy Pasternak; Piotr Krol; Stanislaw Makarski; Jerzy Mroz
Original assignee: Politechnika Wroclawska
Priority date: 1990-07-24
Filing date: 1990-07-24
Publication date: 1994-04-29
Also published as: PL286216A1

Abstract

Sposób wytwarzania mieszaniny nowych fosforanów alkilofenylo-2,3-dwuchlorowcopropylo-{2-c:hlorowco3-alkoksy)propylowych o wzorze ogólnym 1, w którym R1, R2 oznaczają wodór albo prosty lub rozgałęziony rodnik alkilowy zawierający, od 1 do 12 atomów węgla R3 oznacza prosty lub rozgałęziony rodnik alkilowy zawierający 1 do 14 atomów węgla, X oznacza chlorowięc, m, n, p oznaczają liczby całkowite lub ułamkowe zawarte w granicach od 0,05 do 2,9, przy czym m + n + p = 3, znamienny tym, że na alkilofenylochlorofosforan o wzorze ogólnym 2, w którym R1, R2, X oraz m mają wyżej podane znaczenie, działa się od 0,05 do 2,9 molami epichlorohydryny propylenowej w temperaturze powyżej 333 K, najkorzystniej od 353 do 423 K, pod normalnym lub obniżonym ciśnieniem, przy czym proces estryfikacji prowadzi się aż do całkowitego przereagowania epichlorohydryny propylenowej, następnie na tak wytworzoną mieszaninę alkilofenylo-2,3-dwuchlorowcopropylo-chlorowcofosforanów o wzorze ogólnym 3, w którym R1, R2, X orazm, n mają wyżej podane znaczenie, działa się od 0,05 do 2,9 molami l -alkoksy-2,3-epoksypropanu o wz.orze ogólnym 4, w którym R3 ma wyżej podane z.naczenie, w temperaturze powyżej 333 K, najkorzystniej od 373 do 423 K, aż do uzyskania pH mieszaniny reakcyjnej 7.

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania mieszanin nowych fosforanów alkilofenylo2,3-dwuchlorowcopropylo-(2-chlorowco-3-alkoksy)propylowych o wzorze ogólnym 1, w którym R1 i R2 oznaczają wodór albo prosty lub rozgałęziony rodnik alkilowy zawierający od 1 do 12 atomów węgla, X oznacza chlorowiec, natomiast m, n, p są to liczby całkowite lub ułamkowe zawarte w granicach od 0,05 do 2,9, przy czym m + n + p = 3.

Mieszaniny nowych związków wytworzone sposobem według wynalazku nie są opisane w piśmiennictwie chemicznym. Wykazują one zdolność emulgowania mieszanin wodno-organicznych.

Według wynalazaku sposób wytwarzania mieszanin nowych fosforanów alkilofenylo-2,3dwuchlorowcopropylo-2-chlorowco-3-alkoksypropylowych o wzorze ogólnym 1, w którym R1 i R2 oznaczają wodór albo prosty lub rozgałęziony rodnik alkilowy zawierający od 1 do 12 atomów węgla, R3 oznacza prosty lub rozgałęziony rodnik alkilowy zawierający od 1 do 14 atomów węgla, X oznacza chlorowiec, m, n, p oznaczają liczby całkowite lub ułamkowe zawarte w granicach od 0,05 do 2,9, przy czym m + n + p = 3, polega na tym, że na alkilochlorowcofosforan o wzorze ogólnym 2, w którym R1, R2, X oraz m mają wyżej podane znaczenie, działa się od 0,05 do 2,90 molami epichlorowcohydryny propylenowej, w temperaturze powyżej 333 K, najkorzystniej od 353 do 423 K, pod normalnym lub obniżonym ciśnieniem, przy czym proces estryfikacji prowadzi się aż do całkowitego przereagowania epichlorowcohydryny propylenowej, następnie na wytworzoną mieszaninę alkilofenylo-2,3-dwuchlorowco-propylochlorowcofosforanów o wzorze ogólnym 3, w którym R1, R2, X oraz m, n mają wyżej podane znaczenie, działa się od 0,05 do 2,90 molami l-alkoksy-2,3-epoksypropanu, o wzorze ogólnym 4, w którym R3 ma wyżej podane znaczenie w temperaturze powyżej 333 K, najkorzystniej od 273 do 423 K, aż do uzyskania pH mieszaniny reakcyjnej 7.

Zasadniczą korzyścią wynikającą ze stosowania sposobu według wynalazku jest wytworzenie mieszaniny nowych fosforanów alkilofenylo-2,3-dwuchlorowco-(2-chlorowco-3-alkoksy)propylowych, które posiadają zdolność emulgowania mieszanin wodno-organicznych oraz charakteryzują się niską lepkością, wysoką zaś stabilnością termiczną i chemiczną w obecności wody. Zaletą propowanego sposobu jest możliwość ilościowego otrzymania finalnego produktu, bez konieczności stosowania nadmiaru związku epoksydowego i bez dodatkowego oczyszczania go.

Przedmiot wynalazku przedstawiony jest w przykładach wykonania.

163 737

Przykład I. Do 1 mola mieszaniny fenylobromofosforanów, w której m = 2,9 o liczbie kwasowej 17 dozuje się 5,85 g (0,05 mola) 2,3-epoksybromopropanu w temperaturze 373 K przez 0,9 ks i prowadzi reakcję w temperaturze 403 K aż do uzyskania liczby kwasowej 8,5, a następnie do tej mieszaniny dozuje się 13,9 g (0,05 mola) tetradecyloksy-2,3-epoksypropanu w ciągu 0,9 ks i miesza się dalej w temperaturze 403 K aż do uzyskania pH mieszaniny równej 7. Otrzymuje się w ten sposób 332 g mieszaniny fosforanów fenylo-2,3-dwubromopropylo-2-bromo-3-tetradecyloksypropylowych o następujących właściwościach: liczba kwasowa 0,75, lepkość /725 = 56,8 cP, zawartość fosforu 9,3% wagowych, zawartość bromu 48% wagowych. Wyniki analizy elementarnej: zawartość fosforu 9,01% (wyliczona 8,99%), zawartość bromu 3,45% (wyliczona 3,48%), zawartość węgla 64,05% (wyliczona 63,99%), zawartość wodoru 4,68% (wyliczona 4,77%). Analiza spektralna w podczerwieni wykazała obecność: wiązania ;P — O (drgania walencyjne 1260 cm ), P-OCar (drgania walencyjne 1160 cm^-1), P-OCal. I-rz. (drgania walencyjne 1950 cm^-1). Własność emulgujące otrzymanego produktu dla mieszaniny 50% wody i 50% ksylenu zawierającego 1% mieszaniny fosforanów fenylo-2,3-dwubromopropylo-2-bromo-2-tetradecyIoksypropylowych oznacza się następująco: 50 g wody umieszcza się w homogenizatorze i przy silnym mieszaniu (4000 obr/min) wkrapla się w ciągu 1,2 ks 50 g ksylenu zawierającego 1% mieszaniny fosforanów fenylo-2,3-dwubromopropylo-(2-bromo-3-tetradecyloksy)propylowych, po czym wyłącza się mieszanie, a zawartość homogenizatora przenosi się do próbek i mierzy czas rozdzielenia warstw. Rozwarstwienie następuje po upływie 302,5 ks, podczas gdy rozwarstwienie mieszaniny wodaksylen bez dodatku mieszaniny fosforanów następuje po upływie 3,6 ks.

Przykład II. Do 1 mola mieszaniny dodecylofenylo-chlorofosforanów, w której m = 0,l o liczbie kwasowej 900 wprowadza się 4,6 g (0,05 mola) epichlorohydryny propylenowej w temperaturze 383 K do 388 K w ciągu 0,9 ks po czym kontynuuje się reakcję estryfikacji aż do uzyskania liczby kwasowej 880. Następnie do tej mieszaniny wkrapla się w ciągu 7,2 ks 165,3 g (2,85 mola)

2,3-epoksymetoksypropanu w temperaturze 413 K i prowadzi reakcję estryfikacji aż do uzyskania pH mieszaniny reakcyjnej równej 7. Otrzymuje się w ten sposób 306 g mieszaniny fosforanów dodecylo-fenylo-2,3-dwuchloropropylo-2-chloro-3-metoksypropylowych o następujących własnościach: liczba kwasowa 0,57, lepkość η = 47,1 cP. Wyniki analizy elementarnej: zawartość fosforu 7,25% (wyliczona 7,18%), zawartość chloru 24,25% (wyliczona 24,27%), zawartość węgla 37,10% (wyliczona 37,13%), zawartość wodoru 5,95% (wyliczona 6,01%). Analiza spektralna w podczerwieni wykazała obecność wiązania^P = O (drgania walencyjne 1260 cm ¹), P-OCar (drgania walencyjne ll60cm’¹), P-OCal. I-rz. (drgania walencyjne 1950cm ¹).

Rozwarstwienie mieszaniny woda-ksylen przy użyciu 1% otrzymanej mieszaniny fosforanów dodecylofenylo-2,3-dwuchloropropylo-2-chloro-3-metoksypropylowych następuje po upływie 200 ks.

Przykład III. Do 1 mola równomolowej mieszaniny nonylofenylo-fenylochlorofosforanów, w której m = 2, o liczbie kwasowej 142 w temperaturze 403 K wkrapla się 46,5 g (0,5 mola) epichlorohydryny propylenowej w czasie 3,6 ks, a następnie kontynuuje się reakcję aż do uzyskania liczby kwasowej 629, po czym do tej mieszaniny dozuje się 128g (0.5 mola) równomolowej mieszaniny 2,3-epoksytetradecyloksypropanu oraz 2,3-epoksydodecyloksypropanu. W ciągu 0,9 ks po czym prowadzi się dalej reakcję estryfikacji aż do uzyskania pH mieszaniny reakcyjnej równe 7. Otrzymuje się w ten sposób 521 g mieszaniny fosforanów nonylofenylo-2,3-dwuchloropropy!o-2-chIoro-3-tetradecyloksy-dodecyIoksypropylowych o następujących własnościach: liczba kwasowa 0,42, lepkość z7 = 58,9cP.

Rozwarstwienie mieszaniny woda-ksylen przy użyciu 1% otrzymanej mieszaniny fosforanów nonylofenylo-fenylo-2,3-dwuchloropropylo-2-chloro-3-tetradecyloksy-dodecyloksypropylowych wynosi 350 ks.

Przykład IV. Do 1 mola mieszaniny ksyleno-chlorofosforanów, w której m = 0,l o liczbie kwasowej 1000 w temperaturze 393 K wkraplano 263,6 g (2,85 mola) epichlorohydryny propylenowej w ciągu 5,4 ks, po czym prowadzono dalej proces estryfikacji aż do uzyskania stałej liczby kwasowej 6,5. Następnie do otrzymanej mieszaniny dozuje się w temperaturze 413 K 9,3 g (0,05 mola) 2,3-epoksy-2-etyloksypropanu w czasie 0,5 ks, po czym miesza dalej zawartość reaktora aż do uzyskania pH mieszaniny fosforanów ksyIenylo-2,3-dwuchloropropylo-2-chloro-3-(2-etyloheksylo)propylowych o następujących własnościach: liczba kwasowa 0,47, lepkość z/25 = 53,7 cP.

163 737

Rozwarstwienie mieszaniny woda-ksylen przy użyciu 1% wagowych otrzymanej mieszaniny fosforanów ksylenylo-2,3-dwuchloropropylo-2-chloro-3-(2-etyloheksylo)propylowych następuje po 250 ks.

Przykład V. Do 1 mola mieszaniny fenylo-2-terc-butylo-4-metylofenylo-bromofosforanów, w której m = 2 o liczbie kwasowej 150 dozuje się 9,2 g (0,1 mola) epichlorohydryny propylenowej w ciągu 0,9 ks i miesza się zawartość reaktora w temperaturze 403 K aż do uzyskania liczby kwasowej 125. Następnie do otrzymanej mieszaniny wprowadza się 117 g (0,9 mola) 2,3-epoksy-tbutyloksypropanu w czasie 3,6 ks w temperaturze 413 K i kontynuuje się reakcję estryfikacji aż do uzyskania pH mieszaniny reakcyjnej równe 7. Otrzymuje się w ten sposób 507,5 g mieszaniny fosforanów fenylo-2-t-butylo-4-metylofenylo-2-chloro-3-bromopropylo-2-bromo-3-t-butyloksypropylowych o następujących własnościach: liczba kwasowa 0,50, lepkość /725 = 75,5 cP.

Rozwarstwienie mieszaniny woda-ksylen przy użyciu 1 %. Otrzymanie mieszaniny fosforanów fenylo-2-t-butylo-4-metylofenylo-2-chloro-3-bromopropylo-2-bromo-3-t-butyloksypropylowych następuje po 120 ks.

m o-ch₂-ch-ch₂-o-r₃

Wzór 1 (3 - m)

Ri

Rz

Wzór 2

Ri

Rz

X [3-(rrun,]

Wzór 3

R₃-O-CH₂-CH-CH₂\ / o

Wzór 4

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 10 000 z,

Claims

Zastrzeżenie patentowe

Sposób wytwarzania mieszaniny nowych fosforanów alkilofenylo-2,3-dwuchlorowcopropylo-(2-chlorowco-3-alkoksy)propylowych o wzorze ogólnym 1, w którym R1, R2 oznaczają wodór albo prosty lub rozgałęziony rodnik alkilowy zawierający, od 1 do 12 atomów węgla R3 oznacza prosty lub rozgałęziony rodnik alkilowy zawierający 1 do 14 atomów węgla, X oznacza chlorowiec, m, n, p oznaczają liczby całkowite lub ułamkowe zawarte w granicach od 0,05 do 2,9, przy czym m + n + p = 3, znamienny tym, że na alkilofenylochlorofosforan o wzorze ogólnym 2, w którym R1, R2, X oraz m mają wyżej podane znaczenie, działa się od 0,05 do 2,9 molami epichlorohydryny propylenowej w temperaturze powyżej 333 K, najkorzystniej od 353 do 423 K, pod normalnym lub obniżonym ciśnieniem, przy czym proces estryfikacji prowadzi się aż do całkowitego przereagowania epichlorohydryny propylenowej, następnie na tak wytworzoną mieszaninę alkilofenylo-2,3-dwuchlorowcopropylo-chlorowcofosforanów o wzorze ogólnym 3, w którym R1, R2, X oraz m, n mają wyżej podane znaczenie, działa się od 0,05 do 2,9 molami l-alkoksy-2,3-epoksypropanu o wzorze ogólnym 4, w którym R3 ma wyżej podane znaczenie, w temperaturze powyżej 333 K, najkorzystniej od 373 do 423 K, aż do uzyskania pH mieszaniny reakcyjnej 7.