PL162995B1

PL162995B1 - Nawóz płynny I sposób Jego otrzymywania

Info

Publication number: PL162995B1
Application number: PL28385490A
Authority: PL
Inventors: Maria Dankiewicz; Jozef Sas; Zbigniew Malczewski; Teresa Wasala; Maria Gierasinska; Adam Fiedor; Jerzy Galczynski; Andrzej Bernat; Roman Czuba
Original assignee: Inst Nawozow Sztucznych; Lubelskie Przed Przemyslowo Ha
Priority date: 1990-02-16
Filing date: 1990-02-16
Publication date: 1994-01-31
Also published as: PL283854A1

Abstract

Nawóz płynny zawierający mikroelementy i ewentualnie: azot w postaci mocznika £7) i/lub saletry amonowej, potasowej, sodowej, i/lub potas w postaci azotanu i/lub siarczanu, i/lub fosfór w postaci fosforanu amonowego, sodowego, potasowego, i/lub magnez w postaci rozpuszczalnej w wodzie soli, korzystnie siarczanu, i/lub wapń w postaci azotanu i/lub chlorku, znamienny tym, że zawiera jeden lub kilka mikroelementów: Fe, Cu, Zn, Mn, Mo, B, Co w formie skompleksowanej za pomocą kwasu hydroksyetybdenodwufosfonowego lub za pomocą tego kwasu połączeniu z solą sodową kwasu etylenodwuaminoczterooctowego, lub w połączeniu z kwasem cytrynowym i/lub jego solami sodową, potasową, amonową, lub w połączeniu z kwasami ligninosulfonowymi. 4. Sposób otrzymywania nawozu płynnego zawierającego mikroelementy i ewentualnie: azot i/lub potas, i/lub fosfór-, i/lub magnez, i/lub wapń, znamienny tym, że w środowisku wodnym na 1 część wagową sumy pierwiastków mikroelementowych działa się 0,1-4 częściami wagowymi kwasu hydroksyetylidenodwufosfonowego, przy czym na wstępie, lub w trakcie reakcji kompleksowania, lub po jej zakończeniu dodaje się ewentualnie pozostałe żądane składniki, jak: saletrę potasową i/lub siarczan potasowy, mocznik i/lub saletrę amonową, sól magnezową rozpuszczalną w wodzie, fosforan amonowy i/lub potasowy i/lub sodowy, ewentualnie azotan i/lub chlorek wapnia, całość mieszając i ogrzewając do temperatury 30-50°C aż do rozpuszczenia wszystkich składników.

Description

Przedmiotem wynalazku jest nawóz płynny zawierający jeden lub kilka mikroelementów i ewentualnie: azot, i/lub potas, i/lub fosfór, i/lub magnez, i/lub wapń w postaci łatwo rozpuszczalnych w wodzie związków oraz sposób otrzymywania tego nawozu.

Znane są mikroelementowe i wieloskładnikowe nawozy płynne z mikroelementami zawierające związki posiadające własności kompleksujące. Do najczęściej stosowanych kompleksonów należą: kwas etylenodwuaminoczterooctowy (EDTA) oraz inne związki z tego szeregu np. kwas dwuetylenotrójaminopięciooctowy (DTPA), kwas hydroksyetylenodwuaminotrójoctowy (HEDTA) i inne, względne ich sole sodowe, oraz kwas cytrynowy i jego sole: sodowa, potasowa i amonowa. Stosuje się również dodatek dwóch a nawet kilku związków o własnościach kompleksujących w celu uzyskania bardziej stabilnych i stężonych roztworów nawozów.

162 995

Nawozem o bardzo dobrej przyswajalności przez rośliny, klarownym, zawierającym wysokie stężenie składników mikroelementowych jest również nawóz według wynalazku. Nawóz ten zawierający mikroelementy i ewentualnie: azot w postaci mocznika i/lub saletry amonowej, potasowej, sodowej, i/lub potas w postaci azotanu i/lub siarczanu, i/lub fosfór w postaci fosforanu amonowego, sodowego, potasowego, i/lub magnez w postaci rozpuszczalnej w wodzie soli, korzystnie siarczanu, i/lub wapń w postaci azotanu i/lub chlorku, charakteryzuje się tym, że zawiera jeden lub kilka mikroelementów: Fe, Cu, Zn, Mn, B, Co, w formie skompleksowanej za pomocą kwasu hydroksyetylidenodwufosfonowego lub za pomocą tego kwasu w połączeniu z solą sodową kwasu etylenodwuaminoczterooctowego, lub w połączeniu z kwasem cytrynowym i/lub jego solami sodową, potasową, amonową, lub w połączeniu z kwasami ligninosulfonowymi.

Komlekson w postaci kwasu hydroksyetylidenodwufosfonowego (HEDF) pozwala, nawet przy użyciu bardzo niewielkich jego ilości, na silne związanie kationów mikroelementowych w trwałe kompleksy charakteryzujące się łatwą rozpuszczalnością w wodzie i w wodnych roztworach związków zawierających makroskładniki. Kwas hydroksyetylidenodwufosfonowy jest substancją bardzo dobrze rozpuszczającą się w wodzie i może być również stosowany w połączeniu z innymi związkami kompleksującymi mikroelementy.

Nawóz według wynalazku zawiera kwas hydroksyetylidenodwufosfonowy wprowadzony korzystnie w ilości 0,1-4 części wagowych na 1 część wagową sumy mikroelementów. Nawóz może zawierać o 10-70% kwasu hydroksyetylidenodwufosfonowego mniej, jeżeli zawiera go w połączeniu z solą sodową kwasu etylenodwuaminoczterooctowego, albo w połączeniu z kwasem cytrynowym i/lub jego solami, sodową, potasową, amonową, albo w połączeniu z kwasami ligninosulfonowymi. W takim nawozie nie obserwuje się pogorszenia jego jakości. Odpowiedni dobór stężenia kompleksonów do składu nawozu pozwala na regulowanie kosztu jego wytworzenia.

Nawóz według wynalazku może mieć różny skład w zależności od potrzeb i gatunku uprawianej rośliny.

Sposób otrzymywania nawozu płynnego według wynalazku polega na tym, że w środowisku wodnym na 1 część wagową sumy pierwiastków mikroelementowych działa się korzystnie 0,1-4 częściami wagowymi kwasu hydroksyetylidenodwufosfonowego, przy czym na wstępie lub w trakcie reakcji kompleksowania, lub po jej zakończeniu dodaje się ewentualnie: saletrę potasową i/lub magnezową rozpuszczalną w wodzie, fosforan amonowy i/lub potasowy i/lub sodowy, ewentualnie azotan i/lub chlorek wapnia, całość mieszając i ogrzewając do temperatury 30-50°C aż do rozpuszczenia wszystkich składników.

Dla obniżenia kosztu wytwarzania nawozu zaleca się na wstępie reakcji kompleksowania wprowadzić sól sodową kwasu etylenodwuaminoczterooctowego, lub kwas cytrynowy względnie jego sole: amonową, sodową, potasową, lub kwasy ligninosulfonowe i równocześnie obniżyć dodatek kwasu hydroksyetylidenodwufosfonowego o 10-70%.

Mikroelementy: Fe, Cu, Zn, Mn wprowadza się korzystnie do nawozu w postaci siarczanów, Mo w postaci molibdenianu amonowego, B w formie kwasu borowego, a Co w formie azotanu. W zależności od wprowadzanych maki o- i mikroskładników otrzymuje się nawozy o różnych składach.

Sposób według wynalazku jest prosty w realizacji i pozwala na otrzymanie nawozu trwałego dobrze mieszającego się z wodą, całkowicie klarownego po rozcieńczeniu. Wynalazek objaśnia się bliżej w oparciu o przykłady:

Przykład I. Sporządzono roztwory:

Roztwór (1) - W 55 kg wody rozpuszczano 13 kg NH4H2PO4, 13 kg KNO3, 0,0572 kg H3BO3, 0.00092 kg (ΝΗ4)βΜθ7θ24· 4H₂O, 1,016 kg MgSO4 ·7Η₂Ο, 2,1 kg NH4NO3 i 8,8 kg CO(NH2)2 lekko całość ogrzewając do około 40°C i mieszając roztwór aż do rozpuszczenia surowców.

Roztwór (2) - W 6.69888 kg wody rozpuszczano 0,15 kg kwasu hydroksyetylidenodwufosforowego, 0,0498 kg FeSO4 ’7H₂0,0,0439 kg MnSO4 · 5H₂0,0,0393 kg CuSO4 5H₂0,0,044 kg 2nSO4 · 7H2O, całość mieszając aż do rozpuszczenia się wszystkich składników. Operację rozpuszczania przyśpieszono przez ogrzanie roztworu do 40°C.

162 995

Po schłodzeniu roztworów do temperatury pokojowej, wlano powoli przy silnym mieszaniu roztwór (2) do roztworu (1). Otrzymano 100 kg nawozu płynnego o zawartości 8% N, 8% P₂O5, 6% K₂O, 0,1% Mg, 0,01% Fe, 0,01% Mn, 0,01% Cu, 0,01% Zn, 0,01% B i 0,0005% Mo.

Przykład II. W 44,97 kg wody rozpuszczano 4,5 kg KNC3, 20,3 kg MgSOz» · 7H₂O, 1,73 kg H3BC3, 0,006 kg (NFU)ćM07Ch4 · 4H₂O oraz 28 kg CO(NH₂)2 mieszając roztwór i podgrzewając roztwór do temperatury 40°C. Po rozpuszczeniu wszystkich sldadników do roztworu dodano 0,14 kg kwasu hydroksyetylidenodwufosfonowego i nadal mieszano aż do rozpuszczenia, po czym wprowadzono kolejno 0,0996 kg FeSC4 · 7H₂O, 0,0878 kg MnSO4 5H₂O, 0,0786 kg CUSO4 -5H₂O, 0,088 kg ZnSOą· 7H2O, całość mieszając aż do rozpuszczenia.

Otrzymano nawóz płynny o zawartości 13% N, 2% K₂O, 2% Mg, 0,3% B, 0,003% Mo, 0,02% Zn, 0,02% Cu, 0,02% Mn, 0,02% Fe.

Przykład ΠΙ. W 40,4 kg wody podczas mieszania i podgrzewania roztworu do około 40°C rozpuszczono 20,3 kg MgSC4 -7H₂0,0,6 kg H3BC3,0,02 kg (NHjJćMcyC^· 4H₂O i 30,15 kg CO(NH2)2. Następnie dodano 1 kg kwasu hydroksyetylidenodwufosfonowego i dalej mieszano aż do jego rozpuszczenia. Z kolei do roztworu dodano 2,87 kg MnSO4H₂O, 3,87 kg ZnSO4 -7H₂O, 0,79 kg CuSO4· 5H₂O i mieszano aż do rozpuszczenia składników.

Otrzymano nawóz płynny o zawartości: 14% N, 2% Mg, 0,1% B, 0,01% Mo, 0,65% Mn, 0,85% Zn, 0,2% Cu.

Przykład IV. Do 53,585 kg wody dodano 25,37 kg MgSO4.-7H₂O, 0,6 kg H3BO3, 0,02 kg (ΝΉ4)6·Μθ7θ24··4Η₂Ο całość mieszając i lekko ogrzewając do 30°C. Po rozpuszczeniu składników dodano 1,3 kg kwasu hydroksyetylidenodwufosfonowego i mieszano aż do jego rozpuszczenia, dodano 2 kg FeSO4.7H₂O i dalej mieszano aż do rozpuszczenia, potem dodano 7,1 kg MnSO4- H₂O, 7,8 kg ZnSO4· 7H₂O, 2,2 kg CuSO4’5H₂O i 0,025 kg Co(NCb )₂-6H₂O mieszając roztwór bez przerwy i utrzymując temperaturę około 30°C. Po rozpuszczeniu się wszystkich surowców otrzymano nawóz płynny zawierający 2,5% Mg, 2,3% Mn, 1,77% Zn, 0,55% Cu, 0,4% Fe, 0,1% B, 0,01% Mo 0,008% Co.

Przykład V. Do 41,55 kg wody dodano 6,88 kg CaCl₂,42,38 kg MgCh i mieszano roztwór lekko podgrzewając go do temperatury około 30°C. Po rozpuszczeniu składników dodano 1,2 kg kwasu hydroksyetylidenodufosfonowego i mieszano całość aż do rozpuszczenia się kwasu. Potem dodano 7,21 kg MnCl₂ i 0,781g dalej mieszając aż do rozpuszczenia surowców i utrzymując temperaturę około 30°C. Otrzymano nawóz płynny o zawartości 5% Mg, 2,5% Ca, 2% Mn, 0,5% Cu.

Przykład VI. Sporządzono roztwory:

Roztwór (1) - do 69,32848 kg wody dodano 13 kg KNO3, 6,5 kg NH4H₂PO4, 1,016 kg MgSO4.7H₂O i 3,1 kg CO(NH₂)₂, całość mieszając i podgrzewając roztwór do temperatury 30-40°C aż do rozpuszczenia składników.

Roztwór (2) - do 6,68552 kg dodano 0,1 kg hydroksyetylidenodwufosfonowego kwasu i mieszano aż do rozpuszczenia. Następnie dodano 0,27 kg ZnSO4.7H₂O i mieszano aż do rozpuszczenia.

Oba roztwory połączono ze sobą wlewając roztwór (2) powoli do roztworu (1) przy intensywnym mieszaniu roztworu (1). Otrzymano nawóz płynny zawierający 4% N, 4% P₂Os, 6% K₂O, 0,1% Mg i 0,06% Zn.

Przykład VII. Sporządzono roztwory:

Roztwór (1) - do 69,22848 kg wody dodano 13 kg KNO3, 6,5 kg NH4H₂PO4, 0,0286 H3BO3, 0,00092 kg (NH4)₆Mo7 Ομ·4Η₂Ο, 1,016 kg MgSO4-7H₂O oraz 3,1 kg CO(NH2)2 całość mieszając aż do rozpuszczenia i podgrzewając do temperatury 30-40°C.

Roztwór (2) - w 6,679 kg wody rozpuszczono przy ciągłym mieszaniu 0,07 kg kwasu hydroksyetylidenodwufosfonowego i 0,2 kg kwasu cytrynowego. Następnie dodano 0,0498 kg FeSOi -7H₂O, mieszano aż do rozpuszczenia i wprowadzono 0,0439 kg MnSC>4· 5H2O, 0,0393 kg OuSO^’SH₂O oraz 0,044 kg ZnSO4 -7H₂O, całość mieszając aż do rozpuszczenia surowców i utrzymując temperaturę roztworu około 30°C. Po ochłodzeniu roztworów do temperatury pokojowej wlano roztwór (2) do roztworu (1) przy intensywnym mieszaniu roztworu (1).

162 995

Otrzymano nawóz płynny o zawartości 4% N, 4% P2O5, 6% K2O, 0,1% Mg, 0,01% Fe, 0,01% Mn, 0,01% Zn, 0,01% Cu, 0,01% B, 0,0005% Mo.

Przykład VIII. Sporządzono roztwory:

Roztwór (1) - 58,42848 kg wody rozpuszczono 10,9 kg KNO3, 3,9 kg NaFhPOą Ή2Ο, 0,0286kgH3BQ),0,00092kg (NH^MChą ·4Η₂Ο, l,016kgMgSO4-7H₂O,18,5kgCO(NH₂)2 oraz 0,2 kg EDTA, mieszając i ogrzewając roztwór do temperatury około 40°C.

Roztwór (2) - w 6,779 kg wody rozpuszczono 0,07 kg kwasu hydroksyetylidenodwufosfonowego, następnie 0,0498 kg FeSO4-7H2O, 0,0439 kg MnSO4 SH2O, 0,0393 kg CuSO4 5H20,0,044 kg ZnSO4 -7H2O, całość mieszając i równocześnie utrzymując temperaturę 30°C.

Po schłodzeniu roztworów do temperatury pokojowej zmieszano oba roztwory ze sobą wlewając powoli roztwór (2) do roztworu (1) przy intensywnym mieszaniu.

Otrzymano nawóz płynny o składzie: 10% N, 2% P2O5, 5% K2O, 0,1% Mg, 0,01% Fe, 0,01% Mn, 0,01% Zn, 0,01% Cu, 0,01% B, 0,0005% Mo.

Przykład IX. W 57,6794 kg wody rozpuszczono podczas mieszania 10 kg ługu posulfitowego o zawartości 60% substancji suchej oraz 0,5 kg kwasu hydroksyetylidenodwufosfonowego. Następnie podgrzewając roztwór do temperatury około 50°C dodano do niego 2 kg FeSO4 · 7H2O, 7,1 kg MnSO4 ‘ H2O, 0,0286 kg H3BO3, 0,002kg (NH4)Mo₇024'4H20, 7,8 kg ZnSO4‘7H₂O, 2,2 kg CuSO4 5H₂O oraz 12,69 kg MgSO4 7H2O mieszając całość aż do rozpuszczenia wszystkich surowców. Otrzymano nawóz płynny o składzie: 1,25% Mg, 0,4% Fe, 2,3% Mn, 1,77% Zn, 0,55% Cu, 0,01% B, 0,001% Mn.

162 995

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz .

Cena 10 000 zł

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Nawóz płynny zawierający mikroelementy i ewentualnie: azot w postaci mocznika i/lub saletry amonowej, potasowej, sodowej, i/lub potas w postaci azotanu i/lub siarczanu, i/lub fosfór w postaci fosforanu amonowego, sodowego, potasowego, i/lub magnez w postaci rozpuszczalnej w wodzie soli, korzystnie siarczanu, i/lub wapń w postaci azotanu i/lub chlorku, znamienny tym, że zawiera jeden lub kilka mikroelementów: Fe, Cu, Zn, Mn, Mo, B, Co w formie skompleksowanej za pomocą kwasu hydroksyetylidenodwufosfonowego lub za pomocą tego kwasu połączeniu z solą sodową kwasu etylenodwuaminoczterooctowego, lub w połączeniu z kwasem cytrynowym ΐ/lub jego solami sodową, potasową, amonową, lub w połączeniu z kwasami ligninosulfonowymi.
2. Nawóz według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera kwas hydroksyetylidenodwufosfonowy wprowadzony korzystnie w ilości 0,1-4 części wagowych na 1 część wagową sumy mikroelementów.
3. Nawóz według zastrz. 2, znamienny tym, że zawiera kwasu hydroksyetylinodwufosfonowego o 10-70% mniej, jeżeli zawiera go w połączeniu z solą sodową kwasu etylenodwuaminoczterooctowego, albo w połączeniu z kwasem cytrynowym i/lub jego solami: sodową, potasową, amonową, albo w połączeniu z kwasami ligninosulfonowymi.
4. Sposób otrzymywania nawozu płynnego zawierającego mikroelementy i ewentualnie: azot i/lub potas, i/lub fosfór, i/lub magnez, i/lub wapń, znamienny tym, że w środowisku wodnym na 1 część wagową sumy pierwiastków mikroelementowych działa się 0,1-4 częściami wagowymi kwasu hydroksyetylidenodwufosfonowego, przy czym na wstępie, lub w trakcie reakcji kompleksowania, lub po jej zakończeniu dodaje się ewentualnie pozostałe żądane składniki, jak: saletrę potasową i/lub siarczan potasowy, mocznik i/lub saletrę amonową, sól magnezową rozpuszczalną w wodzie, fosforan amonowy i/lub potasowy i/lub sodowy, ewentualnie azotan i/lub chlorek wapnia, całość mieszając i ogrzewając do temperatury 30-50°C aż do rozpuszczenia wszystkich składników.
5. Sposób według zastrz. 4, znamienny tym, że na wstępie reakcji kompleksowania wprowadza się korzystnie sól sodową kwasu etylenodwuaminoczterooctowego, lub kwas cytrynowy i/lub jego sole amonową, sodową, potasową, lub kwasy ligninosulfonowe i równocześnie obniża się dodatek kwasu hydroksyetylidenodwufosfonowego o 10-70%.
6. Sposób według zastrz. 4, znamienny tym, że Fe, Cu, Zn, Mn wprowadza się korzystnie w postaci siarczanów, Mo w postaci molibdenianu amonu, B w formie kwasu borowego a Co w formie azotanu.