PL174920B1

PL174920B1 - Sposób otrzymywania stałego, bezchlorkowego nawozu wieloskładnikowego oraz nawóz stały, bezchlorkowy, wieloskładnikowy

Info

Publication number: PL174920B1
Application number: PL94305575A
Authority: PL
Inventors: Irena Łysakowska; Andrzej Machnikowski
Original assignee: Andrzej Machnikowski
Priority date: 1994-10-22
Filing date: 1994-10-22
Publication date: 1998-10-30
Also published as: PL305575A1

Abstract

1. Sposób otrzymywania stałego, bezchlorkowego nawozu wieloskładnikowego, zawierającego składniki makro, to jest N, P, K i Mg i mikroelementy, to jest Fe, Cu, Zn, Mn, Mo i Co, B całkowicie rozpuszczalnego w wodzie, dostosowanego do dokarmiania roślin dolistnie, doglebowo oraz przydatnego do upraw hydroponicznych i w systemie kropelkowego nawożenia roślin, znamienny tym, że mieszaninę mikroelementów Fe, Cu, Zn, Mn, Mo i Co sporządza się w postaci pseudoroztworu, powstałegoprzez wprowadzenie do nasyconego roztworu cytrynianu amonowego jako kompleksonu siarczanów lub azotanów Fe, Cu, Zn, Mn, Co i Mo w postaci molibdenianu amonowego korygując pH mieszaniny za pomocą amoniaku lub wody amoniakalnej do wielkości 3,5-4,5 a następnie wprowadza się bor w postaci kwasu borowego lub czteroboranu sodu i całość miesza się do uzyskaniajednorodnej mieszaniny. 3. Nawóz stały, bezchlorkowy, wieloskładnikowy, całkowicierozpuszczalny w wodzie, znamienny tym, że posiada zestaw makroskładników wyrażający się w następujących ilościach wagowych: azot 5-34%,fosfor 7-57%, potas 9-26%, magnez 0,025-6% oraz zawiera mikroelementy: Fe 0,075-0,325%, Cu 0,004-0,075%, Zn 0,006-0,075%, Mn 0,025- 0,15%, Mo 0,0025-0,0075%, B 0,01-0,03%, Co 0,001-0,003% wyrażone w % wagowych, przy czym mikroelementy Fe, Cu, Zn, Mn, Mo, Mo i Co są schelatowane cytrynianem amonowym a jako sole makroskładników stanowiące źródło fosforu i potasu używany jest korzystnie fosforan jednopotasowy.

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania stałego, bezchlorkowego nawozu wieloskładnikowego, zawierającego składniki makro i mikroelementy w komplecie, rozpuszczalnego całkowicie w wodzie oraz nawóz otrzymywany tym sposobem. Powyższy nawóz jest przeznaczony do upraw ogrodniczych i warzywnych dla dokarmiania określonych grup roślin. Nawóz ma szerokie zastosowanie, gdyż można go używać dolistnie, doglebowo a przede wszystkim do upraw hydroponicznych i w systemie kropelkowego nawożenia roślin w całym okresie ich wegetacji.

Znany jest z polskiego opisu patentowego 163 089 sposób wytwarzania nawozów wieloskładnikowych, posiadających postać stałą z surowca fosforowego i siarczanu amonowego. Polega on na tym, że surowiec fosforowy miesza się z siarczanem amonu w odpowiednim stosunku masowym, a uzyskaną mieszaninę poddaje się reakcji rozkładu z mineralnym surowcem magnezowym podczas mielenia na sucho, przy czym ilość użytego surowca magnezowego wynosi do 25% wprowadzonej mieszaniny fosforytu i siarczanu amonowego. W czasie procesu mielenia wprowadza się mikroelementy takie, jak miedź, cynk, bor, mangan, molibden, kobalt i żelazo w ilości do 1% mielonej masy oraz chlorek potasowy lub siarczan potasowy. Mikroelementy wprowadza się w postaci odpowiednich soli a jako mineralny surowiec magnezowy stosuje się dolomit.

Polski opis patentowy 122 038 przedstawia sposób wytwarzania nawozów mikroelementowych w formie skompleksowanej, który charakteryzuje się tym, że jako czynnik kompleksujący stosuje się produkt pirolizy fosforanu mocznika przez jego ogrzewanie do temperatury 140-220°C a mikroelementy w formie tlenków lub wodorotlenków ewentualnie soli dodaje się do fosforanu mocznika w trakcie jego pirolizy lub do gotowego produktu pirolizy.

W opisie zgłoszenia patentowego P-28090O opisany jest sposób otrzymywania płynnego nawozu mikroelementowego, polegający na tym, że na 1 część wagową sumy pierwiastków mikroelementów działa się w środowisku wodnym 0,2-500 częściami wagowymi odcieku po filtracji cytrynianu wapnia. Do nawozu na wstępie lub w czasie reakcji kompleksowania dodaje się składnik azotowy i/lub magnez, całość mieszając i ogrzewając do 20-40°C, a po rozpuszczeniu wszystkich składników wprowadza się ewentualnie sól potasu.

Przedstawione sposoby wytwarzania wieloskładnikowych nawozów mineralnych charakteryzują się skomplikowanym i energochłonnym procesem technologicznym i nie zapewniają wszystkich niezbędnych właściwości produktu, jakie powinien posiadać wieloskładnikowy nawóz do upraw hydroponicznych i do nawadniania roślin z jednoczesnym nawożeniem.

Znany jest nawóz stały przeznaczony do upraw hydroponicznych oraz do nawożenia z nawadnianiem, opisany w polskim opisie patentowym 150 752 o nazwie The Murphy folier feed, który jest całkowicie rozpuszczalny w wodzie i zawiera 22% azotu, 8 % fosforu i 14%o potasu oraz mikroelementy. Inny nawóz opisany w tym patencie o nazwie Stimurol folier feed zawiera 22% azotu, 5% potasu, 6 % fosforu i mikroelementy, a nawóz Ferty green No 60 -15% azotu, 6 % potasu, 12 % fosforu, magnez i mikroelementy. Żaden z wymienionych w tej grupie nawozów nie jest nawozem o pełnym składzie mineralnym i nie posiada zrównoważonego względem potrzeb roślin stosunku składników pokarmowych.

W publikacji książkowej Nawożenie Wydanie II, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1986, str. 207-210 opisane są wieloskładnikowe nawozy ogrodnicze, mające postać stałą, sypką i drobnokrystaliczną, zawierające w różnych ilościach wagowych makroskładniki i mikroelementy o nazwach Fructus 1, Fructus 2, Mikro, Azofoska. Wymienione nawozy nie są kompletne w stosunku do potrzeb pokarmowych roślin, nie są całkowicie rozpuszczalne w wodzie, nie są dostosowane do upraw hydroponicznych oraz do nawożenia z jednoczesnym nawadnianiem. Są wytwarzane przez zwykłe mieszanie w odpowiednich proporcjach wagowych surowców wyjściowych w postaci stałych soli składników NPK i pierwiastków mikroelementów.

Opisane niedogodności usuwa rozwiązanie będące przedmiotem wynalazku. Sposób otrzy mywania nawozu zgodnie z wynalazkiem polega na tym, że mieszaninę mikroelementów Fe, Cu, Zn, Mn, Mo i Co sporządza się w postaci pseudoroztworu, powstałego przez wprowadzenie do nasyconego roztworu cytrynianu amonowego jako kompleksonu siarczanów lub azotanów Fe, Cu, Zn, Mn, Co i Mo w postaci molibdenianu amonowego, korygując pH mieszaniny za pomocą amoniaku lub wody amoniakalnej do wielkości 3,5-4,5 a następnie wprowadza się bor w postaci kwasu borowego lub czteroboranu sodu i całość miesza się do uzyskania jednorodnej mieszaniny. Mieszaninę mikroelementów, po jej sporządzeniu chłodzi się do temperatury poniżej 25°C, korzystnie do 18°C i wprowadza się ją do uprzednio przygotowanej w znany sposób mieszanki makroskładników całość mieszając do uzyskania jednorodnej krystalicznej masy.

Nawóz zgodnie z wynalazkiem, charakteryzuje się tym, że posiada makroskładniki NPKMg w następujących ilościach wagowych: azot 5-34%, fosfor 7-57%, potas 9-26%, magnez 0,025-6% oraz zawiera mikroelementy w składzie i ilościach wagowych: Fe 0,075-0,325%, Cu 0,004-0,075%, Zn 0,006-0,075%, Mn 0,025-0,15%, Mo 0,0025-0,0075%, B 0,01-0,03%, Co 0,001-0,003%.

Mikroelementy Fe, Cu, Zn, Mn, Mo i Co są schelatowane cytrynianem amonowym, natomiast jako źródło fosforu i potasu zastosowano dobrze rozpuszczalny w wodzie fosforan jednopotasowy.

Przedstawiony nawóz posiada odmiany, dostosowane i przeznaczone do dokarmiania określonych roślin lub grup roślin w czasie różnych okresów ich wegetacji.

Odmiana nawozu zawierająca makroskładniki NPKMg w składzie i ilościach wagowych: azot 10 ± 0,6%, fosfor 55 ± 2,0%, potas 10 ± 0,6%, magnez 0,05 ± 0,25% oraz mikroelementy w składzie i ilościach wagowych: Fe 0,15 ± 0,075%, Cu 0,05 ±0,025%, Zn 0,05 ± 0,025%, Mn 0,05 ± 0,025%, Mo 0,005 ± 0,025%, B 0,02 ± 0,01% jest przeznaczona szczególnie do nawożenia przedwegetacyjnego podłoża, do podlewania roślin w pierwszej fazie wzrostu i do opryskiwania ich przed i w początkach kwitnienia na pąk.

Odmiana nawozu zawierającego mikroskładniki NPKMg w składzie i ilościach wagowych: azot 20 ± 1,0%, fosfor 20 ± 1,0%, potas 20 ±1,0%, magnez 0,05 ± 0,025% i mikroelementy w składzie i ilościach wagowych: Fe 0,15% ± 0,075%, Cu 0,05 ± 0,025%, Zn 0,05 ± 0,025%, Mn 0,05 ± 0,025%, Mo 0,005 ± 0,0025%, B 0,02 ± 0,01% jest szczególnie zalecana do podlewania lub nawożenia dolistnego wszystkich roślin warzywnych w fazie od dobrego przyjęcia się do dwóch tygodni przed zbiorem oraz w fazie po przekwitnięciu roślin sadowniczych i ozdobnych.

Odmiana nawozu zawierającego makroskładniki NPKMg w składzie i ilościach wagowych: azot 32 ± 1,5%, fosfor 10 ±0,6%, potas 10± 0,6%, magnez 0,05 ±0,025% i mikroelementy w składzie i ilościach wagowych: Fe 0,15 ± 0,075%, Cu 0,05 ±0,025%, Zn 0,05 ± 0,025%, Mn 0,05 ± 0,025%, Mo 0,005 ± 0,0025%, B 0,02 ± 0,01% jest szczególnie dostosowana do podlewania lub nawożenia dolistnego różnych roślin ozdobnych w fazie intensywnego wzrostu oraz do systematycznego nawożenia trawników.

Odmiana nawozu zawierającego makroskładniki NPKMg w składzie i ilościach wagowych: azot 14 ± 0,6%, fosfor 10 ± 0,6%, potas 25 ± 1,0%, magnez 2,8 ± 0,1% i mikroelementy w składzie i ilościach wagowych: Fe 0,25 ± 0,125%, Cu 0,008 ± 0,004%, Zn 0,012 ± 0,006%, Mn 0,1+ 0,05%, Mo 0,005±0,025%, Co 0,002± 0,001%, B 0,02 ± 0,01% jest zalecana do nawożenia szczególnie kwiatów i warzyw na podłożach obfitujących w wapń w różnych okresach wegetacji roślin.

Odmiana nawozu zawierającego makroskładniki NPKMg w składzie i ilościach wagowych: azot 7 ± 0,6%, fosfor 9 ± 0,6%, potas 25 ± 1,0%, magnez 5,7 ± 0,6% i mikroelementy w składzie i ilościach wagowych: Fe 0,25 ± 0,125%, Cu 0,008 ± 0,004%, Zn 0,012 ± 0,006%, Mn 0,1 ± 0,05%, Mo 0,005 ± 0,0025%, Co 0,002 ± 0,001%, B 0,02 ± 0,01% nadaje się szczególnie do nawożenia przez podlewanie i dolistnie w uprawach szklarniowych kwiatów i warzyw takich jak pomidory i papryka.

Poniżej przedstawiono wybrane odmiany nawozu otrzymane sposobem według wynalazku.

Przykład I. Nawóz charakteryzujący się zawartością:

Makroskładniki: N-20%, P₂O₅-20%, K2O-20%, Mg-0,05%

Mikroelementy: Fe-0,15%, Cu-0,05%, Zn-0,05%, Mn-0,05%, Mo-0,005%, B-0,02%

1. Odważyć makrosldadniki: 3N4 g zmielonego mocznika, 382 g KH2P O4, 146 g KNO3. Wymieszać.

174 920

2. Sporządzić nasycony roztwór cytrynianu amonowego: do 35 g kwasu cytrynowego dodać ok. 30 ml 25% wody amoniakalnej tak, aby pH było 3,5-4. Do gorącego roztworu wprowadzać kolejno mikroelementy - 2,2 g ZnSOą · 7H2O, 2 g CuSOą · 5H2O, 1,5 g MnSOą · IH2O, 7,4 g FeSOą · 7H20, 0,1 g (NHąEMoOH, 1,1 g H3BO3, 5 g MgSOą · 7H2O. Skorygować pH do wielkości 3,5-4. Mieszać do uzyskania jednorodnej zawiesiny, wychłodzić do temperatury 20°C.

3. Do mieszanki makroskładników, przy ciągłym mieszaniu, wprowadzić pseudoroztwór mikroelementów i mieszać kilka minut do uzyskania jednorodnej i jednobarwnej mieszaniny krystalicznej. Produkt nie wymaga suszenia.

Przykład II. Nawóz charakteryzujący się zawartością:

Makroskładniki: N-7%, P₂O₅-9,4%, KsO-25%, MgO-5,7%

Mikroelementy: Fe-0,25%, Cu-O,o08%, Zn-0,012%, Mn-0,05%, Mo-0,005%,

B-0,02%, Co-0,002%

1. Odważyć makroskładniki: KH2PO4-179,5 g, KNO₃-405 g, NH4NOs(zmielona)-40 g. Całość wymieszać.

2. Sporządzić pseudoroztwór schelatowanych mikroelementów: do 50 g kwasu cytrynowego dodać ok. 45 Ml 25% wody amoniakalnej, tak aby uzyskać pH roztworu w granicach 3,5-4 i do gorącego roztworu wprowadzać kolejno: 0,52 g ZnSO4 · 7H2O, 0,32 g CUSO4 · 5H2O, 2,6 g MnSO4 · H2O, 12 g FeSO4 · 7H20, 0,092 g(NH4)2MgO4, 0,008 g CoSO4, 1,2 g H3BO3 i skorygować pH do wartości 3,5-4, mieszać do wychłodzenia do temperatury 20°C.

3. Wysuszyć 348 g MgSO4 · 7 H 2O w temp. ok. 100°C tak, by ubytek masy wyniósł ok. 20% (ok. 270 g podsuszonego kryształu).

4. Do mieszanki makroskładników wprowadzić, przy ciągłym mieszaniu zawiesinę mikroelementów, mieszać kilka minut do uzyskaniajednobarwnej mieszaniny krystalicznej, następnie dodać do niej podsuszony MgSO4 i całość wymieszać. Produkt nie wymaga suszenia.

174 920

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 2,00 zł

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Sposób otrzymywania stałego, bezchlorkowego nawozu wieloskładnikowego, zawierającego składniki makro, to jest N, Ρ, K i Mg i mikroelementy, to jest Fe, Cu, Zn, Mn, Mo i Co, B całkowicie rozpuszczalnego w wodzie, dostosowanego do dokarmiania roślin dolistnie, doglebowo oraz przydatnego do upraw hydroponicznych i w systemie kropelkowego nawożenia roślin, znamienny tym, że mieszaninę mikroelementów Fe, Cu, Zn, Mn, Mo i Co sporządza się w postaci pseudoroztworu, powstałego przez wprowadzenie do nasyconego roztworu cytrynianu amonowego jako kompleksonu siarczanów lub azotanów Fe, Cu, Zn, Mn, Co i Mo w postaci molibdenianu amonowego korygując pH mieszaniny za pomocą amoniaku lub wody amoniakalnej do wielkości 3,5-4,5 a następnie wprowadza się bor w postaci kwasu borowego lub czteroboranu sodu i całość miesza się do uzyskania jednorodnej mieszaniny.
2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że mieszaninę mikroelementów, po jej sporządzeniu, chłodzi się do temperatury poniżej 25°C korzystnie do 18°C i wprowadza się do uprzednio przygotowanej w znany sposób mieszanki makroskładników, całość mieszając do uzyskania jednorodnej krystalicznej masy.
3. Nawóz stały, bezchlorkowy, wieloskładnikowy, całkowicie rozpuszczalny w wodzie, znamienny tym, że posiada zestaw makroskładników wyrażający się w następujących ilościach wagowych: azot 5-34%, fosfor 7-57%, potas 9-26%, magnez 0,025-6% oraz zawiera mikroelementy: Fe 0,075-0,325%, Cu 0,004-0,075%, Zn 0,006-0,075%, Mn 0,025-0,15%, Mo 0,0025-0,0075%, B 0,01-0,03%, Co 0,001-0,003% wyrażone w % wagowych, przy czym mikroelementy Fe, Cu, Zn, Mn, Mo, Mo i Co są schelatowane cytrynianem amonowym a jako sole makroskładników stanowiące źródło fosforu i potasu używany jest korzystnie fosforan jednopotasowy.
4. Nawóz według zastrz. 3, znamienny tym, że zawiera w swoim składzie makroskładniki

N, Ρ, K, Mg w procentach wagowych: azot 10 ± 0,6, fosfor 55 ± 2,0, potas 10 ± 0,6, magnez

O, 05 ± 0,025 i mikroelementy w procentach wagowych: Fe 0,15 ± 0,075, Cu 0,05 ± 0,025, Zn 0,05 ± 0,025, Mn 0,05 ± 0,025, Mo 0,005 ± 0,0025, B 0,02 ± 0,01.
5. Nawóz według zastrz. 3, znamienny tym, że zawiera w swoim składzie makroskładniki

N, Ρ, K, Mg w procentach wagowych: azot 20 ± 1,0, fosfor 20 ± 1,0, potas 20 ± 1,0, magnez

O, 05 ± 0,025 i mikroelementy w procentach wagowych: Fe 0,15 ± 0,075, Cu 0,05 ± 0,025, Zn 0,05 ± 0,025, Mn 0,05 ± 0,025, Mo 0,005 ± 0,0025, B 0,02 ± 0,01.
6. Nawóz według zastrz. 3, znamienny tym, że zawiera w swoim składzie makroskładniki NPKMg w procentach wagowych: azot 32 ± 1,5, fosfor 10 ±0,6, potas 10 ± 0,6, magnez 0,05 ± 0,025 i mikroelementy w procentach wagowych: Fe 0,15 ± 0,075, Cu 0,05 ± 0,025, Zn 0,05 ± 0,025, Mn 0,05 ± 0,025, Mo 0,005 ± 0,0025, B 0,02 ± 0,01.
7. Nawóz według zastrz. 3, znamienny tym, że zawiera w swoim składzie makroskładniki w procentach wagowych: azot 14 ± 0,6, fosfor 10 ± 0,6, potas 25 ± 1,0, magnez 2,8 ± 0,1 i mikroelementy w procentach wagowych: Fe 0,25 ± 0,125, Cu 0,008 ± 0,004, Zn 0,012 ± 0,006, Mn 0,1 ± 0,05, Mo 0,005 ± 0,0025, Co 0,002 ± 0,001, B 0,02 ± 0,01.
8. Nawóz według zastrz. 3, znamienny tym, że zawiera w swoim składzie makroskładniki NPKMg w procentach wagowych: azot 7 ± 0,6, fosfor 9 ± 0,6, potas 25 ± 1,0, magnez 5,7 ± 0,6 i mikroelementy w procentach wagowych: Fe 0,25 ± 0,125, Cu 0,008 ± 0,004, Zn 0,012 ± 0,006, Mn 0,1 ± 0,05, Mo 0,005 ± 0,0025, Co 0,002 ± 0,001, B 0,02 ± 0,01.

* * *

174 920