PL159296B1 - Zespól do regulacji ruchu jalowego serwomotoru wspomagajacego hamowanie PL - Google Patents

Abstract

1 . Z espól do regulacji ruchu ja low ego serw om otoru w spom agajacego ham ow anie, zaw ierajacego oslone zew - netrzna, wydrazony tlok ruchom y o sio w o w tej oslonie, pierwszy elem ent elastyczny do przesuwania tego tloka do spoczynkow ego polozenia tylnego, w którym pow ierz- chnia oporow a tloka styka sie z pow ierzchnia ogranicza- jaca oslon y zewnetrznej, sw orzen sterujacy um ieszczony w osi tloka i wspierajacy nurnik na koncu przednim , drugi elem ent elastyczny do przesuw ania sw orznia steru- jacego do sp oczynkow ego polozenia tylnego, zawór kla- pow y um ieszczony szczelnie wewnatrz w ydrazonego tloka w okól sw orznia sterujacego, trzeci elem ent elasty- czny do przesuw ania zaworu klapow ego do przodu do styku z pierwszym gniazdem zaw orow ym znajdujacym sie na nurniku, gdy sw orzen sterujacy jest w sp oczyn k o- wym polozeniu tylnym i z drugim gniazdem zaw orow ym znajduje sie na tloku, gdy sw orzen sterujacy jest przesu- niety do przodu na odleglosc w ieksza od ruchu jalow ego, staly elem ent ograniczajacy w w ydrazeniu tloka, na któ- rym wspiera sie nurnik gdy sw orzen sterujacy jest przesu- niety do przodu, w ahliwy elem ent ograniczajacy, którego koniec jest przym ocow any do stalego elem entu ograni- czajacego i którego koniec przeciw legly podpiera kali- brow any ogranicznik, przy czym sp oczynk ow e polozenie tylne sw orznia sterujacego jest okreslone przez dojscie do oparcia nurnika na wahliwym elem encie ograniczaja- cym , a kalibrowany ogranicznik jest podparty na w spo- m nianej pow ierzchni ograniczajacej w oslonie, znamien- ny tym , ze posiada podzespól utw orzony przez zam on to- w anie w tloku (20) nurnika (28) wraz z urucham iajacym g o sw orzniem sterujacym (30), zaw oru klapow ego (34), F IG .1 (21 ) Numer zgloszenia: 276498 PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest zespół do regulacji z dużą dokładnością ruchu jałowego s^i^,womotoru wspomagającego hamowanie, przed jego zainstalowaniem w pojeździe.

Zespół taki nadaje się do stosowania we wszystkich pojazdach samochodowych, których układ hamulcowy jest wyposażony w serwomotor. Szczególnie korzystnie można zastosować taki

159 296 zespół tło regulacji ruchu jałowego serwomotoru do wspomagania hamowania, opisanego we francuskim zgłoszeniu patentowym nr 8 605 857, oraz w polskim zgłoszeniu patentowym nr P 274 548, obydwa złożone przez firmę Bendix (Francja).

Serwomotor opisany w tych zgłoszeniach jest typu klasycznego. Posiada on osłonę zewnętrzną, w której komora przednia i komora tylna są utworzone po obydwu stronach ze sprężystej przepony, przymocowanej szczelnie do ruchomego tłoka wydrążonego w osi serwomotoru. Komora przednia jest połączona na stałe ze źródłem próżni, podczas gdy komora tylna łączy się za pośrednictwem dwóch zaworów przez wspólny zawór, bądź z komorą przednią, bądź z atmosferą zewnętrzną. Położenia zajmowane przez te zawory zależą od położenia sworznia sterującego połączonego z pedałem hamulca i umieszczonego w osi serwomotoru, wewnątrz wydrążonego tłoka. O koniec przedni sworznia sterującego opiera się nurnik, który ma wcześniej ustalony luz osiowy wewnątrz tłoka. Ten luzjest taki, że wspólna klapa dwóch zaworów jest szczecie wsparta w gnieździe zaworowym utworzonym na nurniku i zfazowaniu gniazda zaworowego utworzonego na tłoku kiedy sworzeń sterujący zajmuje tylne położenie spoczynkowe. Komora tylna łączy się wtedy z komorą przednią i tłok jest ustawiony naprzeciw tylnej powierzchni ograniczającej utworzonej na osłonie zewnętrznej, pod działaniem sprężyny powrotnej.

Przeciwnie, wspólna klapa dwóch zaworów jest wsparta szczanie w gnieździe zaworu utworzonym na tłoku i odsuniętym od gniazda zaworu utworzonego na nurniku gdy sworzeń sterujący jest przesunięty do przodu w efekcie zadziałania pedału hamulca. Połączenie między komorami przednią i tylną jest wtedy przerwane i ta ostatnia jest połączona z atmosferą zewnętrzną. Tłok serwomotoru przesuwa się więc do przodu w efekcie różnicy ciśnienia w komorach tylnej i przedniej, napędzając swoim ruchem sworzeń wyjściowy serwomotoru, który uruchamia tłok pompy hamulcowej układu hamulcowego. W ten sposób zapewnia się wspomaganie hamowania.

Wyżej wzmiankowany opis wykazuje, że ruch, którym umieszcza się nurnik wewnątrz tłoka serwomotoru kolejno określa, podczas działania pedału hamulca, zamknięcie pierwszego zaworu, przez który, komora przednia i tylna, łączą się ze sobą w spoczynku, następnie otwarcie drugiego zaworu, przez który komora tylna jest połączona z atmosferą zewnętrzną.

W wyżej wymienionym opisie ruch ten jest określony przez dwa elementy ograniczające zamontowane wewnątrz tłoka i umieszczone między dwoma naprzeciwległymi odsadzeniami wykonanymi na nurniku. Jeden z tych elementów ograniczających jest płytką nazywaną kluczem stałym, który jest unieruchamiany w tłoku i określa położenie maksymalne do przodu nurnika wewnątrz, tłoka podczas zadziałania pedału hamulca. Inny element ograniczający jest płytką wahliwą zwaną kluczem wahliwym, którego koniec jest obracany na kluczu stałym i którego koniec przeciwny jest wygięty dla utworzenia ogranicznika zdolnego do oparcia się na powierzchni ograniczającej utworzonej na osłonie zewnętrznej serwomotoru, określając w ten sposób tylne położenie maksymalne nurnika gdy pedał hamulca nie jest uruchomiony.

W takim serwomotorze ruchem jałowym nazywa się przesunięcie do przodu sworznia sterującego, potrzebne do zamknięcia pierwszego zaworu prowadzącego do całkowitego przerwania połączenia między dwiema komorami. Ten ruch jałowy, który odpowiada luzowi istniejącemu w spoczynku między zaworem i gniazdem zaworowym wykonanym na tłoku, zależy od dokładności wymiarów tłoka, nurnika i klucza wahliwego. Biorąc pod uwagę tolerancje fabryczne tych trzech części, ruch jałowy serwomotorów tak pomyślanych może się więc zmieniać w znacznych proporcjach.

Dla stałego zapewnienia dostatecznego ruchu jałowego w stanie spoczynku,ażeby połączyć między sobą komory przednią i tylną serwomotorn, serwomotory wspomagające hamowanie tak wykonane, mają przeważnie ruch jałowy wyraźnie większy od ruchu minimalnego zapewniającego to połączenie. Sytuacja ta nie jest jednakże zadawalająca, ponieważ jest korzystne, aby ruch jałowy każdego serwomotoru był identyczny, a zwłaszcza żeby był on na tyle mały, na ile jest to możliwe, ażeby interwencja serwomotoru była praktycznie natychmiastowa, kiedy kierowca uruchamia pedał. W praktyce, ruch jałowy powinien być mniejszy niż 0,1 mm.

Celem wynalazku jest opracowanie zespołu do regulacji ruchu jałowego serwomotoru, pozwalającego na dokonanie regulacji dostatecznie precyzyjnie tak, ażeby ruch jałowy był bardzo mały (na przykład mniejszy niż 0,1 mm) i praktycznie jednakowy w każdym serwomotorze, przy czym aby ta regulacja mogła być dokonana automatycznie podczas montaży serwomotoru.

159 296

Zespół do regulacji ruchu jałowego serwomotoru wspomagającego hamowanie, zawierającego osłonę zewnętrzną, wydrążony tłok ruchomy osiowo w tej osłonie, pierwszy element elastyczny do przesuwania tego tłoka do spoczynkowego położenia tylnego, w którym powierzchnia oporowa tłoka styka się z powierzchnią ograniczającą osłony zewnętrznej, sworzeń sterujący umieszczony w osi tłoka i wspierający nurnik na końcu przednim, drugi element elastyczny do przesuwania sworznia sterującego do spoczynkowego położenia tylnego, zawór klapowy umieszczony szczelnie wewnątrz wydrążonego tłoka wokół sworznia sterującego, trzeci element elastyczny do przesuwania zaworu klapowego do przodu do styku z pierwszym gniazdem zaworowym znajdującym się na nurniku, gdy sworzeń sterujący jest w spoczynkowym położeniu tylnym i z drugim gniazdem zaworowym znajduje się na tłoku, gdy sworzeń sterujący jest przesunięty do przodu na odległość większą od ruchu jałowego, stały element ograniczający w wydrążeniu tłoka, na którym wspiera się nurnik gdy sworzeń sterujący jest przesunięty do przodu, wahliwy element ograniczający, którego koniec jest przymocowany do stałego elementu ograniczającego i którego koniec przeciwległy podpiera kalibrowany ogranicznik, przy czym spoczynkowe położenie tylne sworznia sterującego jest określone przez dojście do oparcia nurnika na wahliwym elemencie ograniczającym, a kalibrowany ogranicznik jest podparty na wspomnianej powierzchni ograniczającej w osłonie, według wynalazku charakteryzuje się tym, że posiada podzespół utworzony przez zamontowanie w tłoku nurnika wraz z uruchamiającym go sworzniem sterującym, zaworu klapowego, drugiego i trzeciego elementu elastycznego, stałego elementu ograniczającego i wahliwego elementu ograniczającego, który to podzespółjest włożony do tulei ustalającej tak, że powierzchnia oporowa tłoka styka się z powierzchnią odniesienia tulei ustalającej, a ponadto posiada widełki współpracujące z tuleją i neutralizujące działanie drugiego elementu elastycznego na sworzeń sterujący tak, że zawór klapowy jest dopychany do drugiego gniazda zaworowego za pomocą trzeciego elementu elastycznego, przy czym pierwsze gniazdo zaworowe ma możliwość styku z zaworem klapowym, zaś wahliwy element ograniczający ma możliwość styku z powierzchnią odniesienia tulei ustalającej i styku z występem na nurniku, zaś kalibrowany ogranicznik wahliwego elementu ograniczającego ma wymiar równy długości ruchu wahliwego elementu ograniczającego pomiędzy jego miejscami styku z powierzchnią odniesienia tulei ustalającej i występem nurnika pomniejszonej o wartość odpowiadającą pożądanemu ruchowi jałowemu serwomotoru.

Wahliwy element ograniczający korzystnie styka się z czujnikiem położenia dla pomiaru jego ruchu pomiędzy wspomnianymi skrajnymi położeniami.

Koniec drugiego elementu elastycznego normalnie opiera się o występ sterującego sworznia za pośrednictwem podkładki, za którą jest umieszczona tuleja otaczająca ten sworzeń, zaś do tulei ustalającej są włożone widełki stykające się z tuleją dla przykładania obciążenia neutralizującego działanie drugiego elementu elastycznego.

Za pomocą zespołu według wynalazku doprowadza się powierzchnię oporową tłoka do zetknięcia z powierzchnią odniesienia i neutralizuje się działanie dwóch elementów elastycznych na sworzeń sterujący w taki sposób, że zawór klapowy opiera się na drugim gnieździe zaworowym poprzez trzeci element elastyczny. Następnie kalibruje się ogranicznik wahliwego elementu ograniczającego, dając temu ogranicznikowi taki wymiar, że gdy pierwsze gniazdo zaworowe zetknie się z zaworem klapowym, wówczas ogranicznik kalibrowany zetknie się z powierzchnią odniesienia, a wahliwy element ograniczający zetknie się z nurnikiem i nastąpi żądany ruch jałowy między drugim gniazdem zaworowym i zaworem klapowym.

Według wynalazku, wahliwy element ograniczający nie jest początkowo ograniczany, kiedy doprowadza się powierzchnię oporową tłoka do oparcia na powierzchni odniesienia i gdy neutralizuje się działanie drugiego elementu elastycznego na sworzeń sterujący, kalibruje się natomiast ogranicznik po doprowadzeniu pierwszego gniazda zaworowego do styku z zaworem klapowym, a następnie zmienia się przesunięcie wahliwego elementu ograniczającego między dwoma położeniami krańcowymi, w których te elementy są w zestyku odpowiednio z powierzchnią odniesienia i z nurnikiem, ograniczając w tym przesunięciu mierzony ruch jałowy według życzenia.

Korzystnie mierzy się przesunięcie wahliwego elementu ograniczającego przesuwając ten element między wymienionymi położeniami krańcowymi za pomocą czujnika położenia.

Dla dokonania regulacji, wprowadza się początkowo tłok do osłony, na której jest utworzona powierzchnia odniesienia, przykłada się powierzchnię oporową tłoka na tej powierzchni odniesienia działając na tłok pierwszą siłą wyższą od siły działającej na drugi element elastyczny i

159 296 neutralizuje się działanie tej ostatniej na sworzeń sterujący działając na koniec jednego z dwóch elementów elastycznych, normalnie wsparty na sworzniu drugiego, siłą skierowaną w kierunku odwrotnym do pierwszej siły, przy czym ta druga siła jest mniejsza od pierwszej i większa od siły wywieranej przez drugi element elastyczny.

Według wynalazku, końcem drugiego elementu elastycznego normalnie wspartym na odsądzeniu sworznia sterującego za pośrednictwem podkładni, za którą jest umieszczona tuleja otaczająca ten sworzeń, przykłada się drugą siłę na tuleję za pomocą widełek, którymi wprowadza się ją do osłony regulacyjnej.

Można zwłaszcza doprowadzić pierwsze gniazdo zaworowe do styku z zaworem klapowym, działając na nurnik trzecią siłą skierowaną w tym samym kierunku co pierwsza siła, przy czym ta trzecia siła jest mniejsza od siły działającej na zawór przez trzeci element elastyczny.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z boku przekroju podłużnego, przedstawiającego część centralną serwomotoru wspomagającego hamowanie, z regulacją ruchu jałowego, która może być dokonana zgodnie z wynalazkiem, przy czym połowy górna i dolna, przedstawiają odpowiednio położenia zajmowane przez różne części w spoczynku i podczas zadziałania pedału hamulca, fig. 2 - widok w przekroju podłużnym przedstawiający fragment serwomotoru z fig. 1 podczas jego regulacji sposobem według wynalazku, a fig. 3 - widok szczegółu przedstawionego w większej skali części centralnej serwomotoru, po kalibrowaniu ogranicznika klucza wahliwego.

Figura 1 przedstawia część serwomotoru wspomagającego hamowanie, umieszczonego jak zwykle między pedałem hamowania i pompą hamulcową sterującą obiegiem płynu hamulcowego w pojeździe. Przodem serwomotoru określa się część tego ostatniego obróconą ku pompie hamulcowej, zaś tyłem serwomotoru określa się część obróconą ku pedałowi hamulca.

Seewomotor z fig. 1 zawiera osłonę zewnętrzną 10 w kształcie kokili, mającej symetrię obrotową wokół osi A-A. Sama część centralna tyłu tej osłony 10 jest pokazana na fig. 1.

Membrana elastyczna 12 z elastomeru umocowana jest w części centralnej za pomocą metalowej tarczy wsporczej 14 wpasowanej w wewnętrzną przestrzeń wyznaczoną przez osłonę 10 komory przedniej 16 i komory tylnej 18.

Obrzeże zewnętrzne (nie pokazane) membrany 12 jest przymocowane na stałe w sposób szczelny do osłony zewnętrznej 10, podczas gdy obrzeże wewnętrzne tej samej membrany kończy się zgrubieniem 12a umieszczonym szczelnie w rowku pierścieniowym wykonanym na zewnętrznej powierzchni obwodowej wydrążonego tłoka 20 ułożonego w osi A-A serwomotoru. Ten wydrążony tłok 20 przedłuża się ku tyłowi pod postacią części rurowej 20a, która przechodzi w szczelny sposób ścianę tylną osłony 10. Uszczelnienie tego przejścia jest zapewnione przez uszczelniające złącze pierścieniowe 22, które jest mocowane za pośrednictwem pierścienia 24 w rurowej części centralnej lOa przedłużającej do tyłu ścianę tylną osłony 10. Płaska powierzchnia przednia złącza pierścieniowego 22 stanowi powierzchnię 22a, naprzeciw której jest ułożone odsadzenie utworzone na powierzchni zewnętrznej tłoka 20 i stanowiące powierzchnię oporową 20b gdy serwomotor jest w spoczynku.

Zastosowanie powierzchni oporowej 20b naprzeciw powierzchni ograniczającej 22a jest zapewnione przez użycie sprężyny ściskanej 25 włożonej między tłok 20 i ścianę przednią (nie pokazaną) osłony zewnętrznej 10.

W swojej części centralnej umieszczonej między tylną częścią rurową 20a i częścią przednią, w której jest umocowana membrana 12, tłok 20 ma piętrowe przejście 26 zawierające podłużne korytarze 27 cyrkulacji powietrza. Część przednia tego przejścia o mniejszej średnicy przyjmuje z poślizgiem koniec przedni nurnika 28 mającego również symetrię obrotową wokół osi A-A. Nurnik 28 jest przymocowany do przedniego końca sworznia sterującego 30, umieszczonego także w osi A-A. Koniec tylny tego sworznia 30, który tworzy występ od strony końca tylnego części rurowej 20a tłoka 20, jest sterowany bezpośrednio przez pedał hamulca (nie pokazanego).

Przestrzeń pierścieniowa między sworzniem sterującym 30 i częścią rurową 22a tłoka 20 wychodzi na zewnątrz z tyłu sefwomotoru poprzez pierścieniowy filtr powietrza 32. Na przodzie ta sama przestrzeń może łączyć się z komorą tylną 18 poprzez przejście promieniowe 20c wykonane w części centralnej tłoka, przy czym połączenie jest kontrolowane zaworem, który będzie zaraz opisany.

159 296

Zawór ma gniazdo pierścieniowe 28a, utworzone na krańcu powierzchni tylnej nurnika 28 oraz pierścieniowy zawór klapowy 34 zamontowany w części rurowej 20a tłoka. Zawór klapowy 34 jest przymocowany do końca przedniego tłoka o mniejszej średnicy elastyczną złączką 35 z elastomeru, której koniec tylny kończy się zgrubieniem wmontowanym szczelnie w wewnętrzną część rurową 20a. To zgrubienie 35a jest utrzymywane w miejscu przez płytkę metalową 36, na której opiera się ściskana sprężyna 38 dążąca do przesunięcia zaworu klapowego 34 do przodu w celu osadzenia go w szczelny sposób w gnieździe 28a.

Drugie przejście 20d jest wykonane w części centralnej tłoka 20, w przybliżeniu równolegle do jego osi A-A, w celu dokonania połączenia komory przedniej 16 serwomotoru z komorą pierścieniową utworzoną wokół zaworu 34, wewnątrz części rurowej 20a tłoka. Komory, przednia 16 i tylna 18,mogą w ten sposób łączyć się ze sobą poprzez przejścia 20c i 20d pod kontrolą innego zaworu. Zawór ten jest umieszczony między zaworem 34 i gniazdem zaworowym 20e utworzonym na płaszczyźnie krańca tylnej części centralnej tłoka 20.

Sprężyna ściskana 40 opiera się swoim końcem przednim na płycie 36 i swoim końcem tylnym na odsądzeniu utworzonym na sworzniu sterującym 30 poprzez podkładkę 42'. Sprężyna 40 pozwala na wycofanie do tyłu sworznia sterującego 30 podczas zwolnienia pedału hamulca. Po wtóre, utrzymuje się na miejscu zgrubienie 35a złączki elastycznej 35 utrzymującej zawór 34.

Jak to zostało szczegółowo opisane we francuskim zgłoszeniu patentowym nr 8 605 857 złożonym 23 kwietnia 1986 r. przez spółkę BENDIX we Francji, ruch osiowy, który lokuje nurnik 28 wewnątrz części centralnej tłoka 20 jest ograniczany przez dwa elementy ograniczające. Pierwszy z tych elementów ograniczających nazywany kluczem stałym jest utworzony przez płytę 44 zamontowaną prostopadle do osi A-A, w przejściu 26 wykonanym w części centralnej tłoka 20. Płyta 44 może być utrzymywana zwłaszcza w prowadnicach leżących naprzeciw siebie (nie pokazanych) wykonanych wewnątrz tłoka 20 i zatrzymywana na miejscu zakrzywionymi końcami sprężyny 46 zamontowanej w rowku pierścieniowym wykonanym w tłoku.

Klucz stały 44 jest umieszczony naprzeciwko odsądzenia 48 obróconego ku przodowi, wykonanego na nurniku 28.

W przypadku osłabienia wspomagania, odsądzenie 48 dąży do wsparcia się na kluczu 44 celem mechanicznego przekazania na tłok 20 siły hamowania wywieranej na sworzeń 30. Elementy ograniczające zamontowane w części centralnej tłoka 20 zawierają również wahliwy element ograniczający, nazywany kluczem wahliwym 50, utworzonym przez płytkę, której jeden koniec jest umieszczony obrotowo w miejscu 52 na kluczu stałym 44 i której koniec przeciwny tworzy promieniowy występ w przejściu 20c. Zgodnie z wynalazkiem, ten ostatni koniec klucza wahliwego ma ogranicznik kalibrowany 54 przystosowany do wsparcia się na powierzchni ograniczającej 22a.

W tych warunkach, jak to przedstawia fig. 1, klucz wahliwy 50 tworzy pewien kąt z kluczem stałym 44, a ten, stanowi ogranicznik, na którym może się oprzeć odsądzenie 56 utworzone na nurniku 28 i obrócone do tyłu w sposób tworzący płaszczyznę na odsądzeniu 48.

Tarcza reakcyjna 58 z elastomeru styka się z płaszczyzną przednią części centralnej tłoka 20 poprzez miseczkę metalową 60. Miseczka 60 jest przymocowana do końca tylnego sworznia wyjściowego 62 serwomotoru, którego koniec przedni uruchamia tłok pompy hamulcowej (nie pokazanej).

Kiedy właśnie opisany serwomotor jest zainstalowany w pojeździe, komora przednia 16 łączy się na stałe ze źródłem próżni.

Kiedy pedał hamulca nie jest uruchomiony, poszczególne elementy serwomotoru zajmują położenia przedstawione w górnej połowie fig. 1. Sprężyna powrotna 40 utrzymuje, zwłaszcza sworzeń sterujący 30 i nurnik 28 w krańcowym położeniu tylnym, w którym odsądzenie 56 nurnika podpiera klucz wahliwy 50, przy czym ogranicznik kalibrowany 54 podtrzymywany przez ten ostatni, opiera się na powierzchni ograniczającej 22a. W tych warunkach, gniazdo zaworowe 28a nurnika opiera się szczelnie i przylega szczelnie do zaworu klapowego 34 z tym, że ten ostatni jest odsunięty od gniazda zaworowego 20e tłoka na odległość odpowiadającą ruchowi jałowemu serwomotoru.

Komory, przednia 16 i tylna 18 łączą się wtedy między sobą przez przejście 20d, luz utworzony między gniazdem 20e i zaworem klapowym 34 oraz przez przejście 20c. Natomiast zawór sterujący połączeniem komory tylnej 18 z atmosferą zewnętrzną jest zamknięty. Obydwie komory 16 i 18 są

159 296 7 więc pod próżnią, a położenie tłoka 20 jest określane przez działanie sprężyny ściskanej 25, która układa powierzchnię oporową 20b tłoka na powierzchni ograniczającej 22a.

Kiedy kierowca pojazdu uruchamia pedał hamulca, sworzeń sterujący 30 i nurnik 28 przesuwają się do przodu. To przesunięcie nie ma wpływu na tłok 2Qpodczas gdy ruch jałowy istniejący w spoczynku między zaworem klapowym 34 i gniazdem zaworowym 20e jest nie do zniwelowania. Następnie zawór 34 dochodzi do szczelnego wsparcia w gnieździe zaworowym 20e, przerywając w ten sposób połączenie między komorami 16 i 18 serwomotoru.

Przesunięcie do przodu nurnika 28 w tłoku 20 postępuje aż do lekkiego odsunięcia zaworu klapowego 34 od gniazda zaworowego 28a. Komora tylna 18 serwomotoru jest wtedy połączona z atmosferą zewnętrzną przez przejście 20c, utworzone między gniazdem 28a i zaworem klapowym 34 oraz przez przestrzeń pierścieniową między częścią rurową 20a tłoka i sworzniem sterującym 30. Różnica ciśnień jaka występuje wtedy między komorą tylną 18 i komorą przednią 16, wciąż pod próżnią, przesuwa tłok 20 do przodu, co pozwala na to, że pomimo postępującego przesuwania się sworznia sterującego do przodu, towarzyszy temu możliwość uruchomienia pneumatycznie hamulca mechanicznego.

Przesunięcie sworznia 62 sterującego pompą hamulcową jest więc zapewnione przez przesunięcie tłoka 20 serwomotoru.

Kiedy pedał hamulca jest zwolniony, różne elementy tworzące serwomotor wracają do położeń przedstawionych w górnej połowie fig. 1, zwłaszcza pod działaniem sprężyn 40 i 26.

Zgodnie z wynalazkiem, ruch jałowy występujący w spoczynku między zaworem 34 i gniazdem zaworowym 20e utworzonym na tłoku 20 jest nastawiany w fabryce, korzystnie automatycznie podczas składania serwomotoru. Ta regulacja pozwala na zagwarantowanie ujednolicenia ruchu jałowego w różnych serwomotorach pomimo różnic wymiarowych, które mogą występować również w tłoku 20 i nurniku 28 z racji tolerancji fabrycznych tych dwóch części. Regulacja ta pozwala również na nadanie ruchowi jałowemu wartości bardzo małej, gwarantującej bardzo szybką interwencję wspomagającą hamowanie.

Jak to przedstawiono na fig. 2, regulacji ruchu jałowego dokonuje się po tym, jak podzespół 68 zawierający tłok 20, sworzeń sterujący 30, nurnik 28, zawór klapowy 34, sprężyny 38 i 40 oraz klucze 44 i 50 zostaną zamontowane. Z drugiej strony trzeba odnotować, że ta regulacja jest wykonywana przed montażem ogranicznika kalibrowanego 54 na końcu klucza 50. Dla dokonania tej regulacji, określony podzespół jest wprowadzany do osłony regulacyjnej 70, której średnica wewnętrzna jest nieco większa od średnicy zewnętrznej części rurowej 20a tłoka 20. W konsekwencji, tylko ta część rurowa 20a tłoka wchodzi do wewnątrz osłony 70.

Za pomocą stosownego elementu takiego, jak dźwignik 71, przykłada się na końcu przednim tłoka 20 siłę osiową Fl dużo większą od siły wywieranej przez sprężynę 40. Siła Fl pozwala na utrzymanie, podczas następnych czynności, powierzchni oporowej 20b tłoka 20 na płaskiej powierzchni odniesienia 70a utworzonej na końcu osłony 70.

Wprowadza się następnie, promieniowo w stosunku do wspólnej osi podzespołu 68 i osłony 70, widełki 72 przez otwór 70b wykonany w osłonie. Ten otwór wpada od strony końca części rurowej 20a tłoka 20. Koniec widełek 72 może być w ten sposób wsparty na powierzchni tylnej tulei 74 otaczającej z pewnym luzem osiowym część dużej średnicy sworznia sterującego 30, umieszczonego z tyłu.odsądzenia, na którym opiera się podkładka 42. Wywierając na tuleję 74 za pomocą widełek 72 siłę osiową F2 skierowaną do przodu, neutralizuje się działanie sprężyny 40 na sworzeń sterujący 30. W wyniku tego, siła F2 przyłożona do widełek 72 jest większa od nacisku miejscowego sprężyny 40. Gdy działanie sprężyny 40 na sworzeń sterujący 30 jest zniwelowane, zawór klapowy 34 wspiera się na gnieździe zaworowym 20e wykonanym na tłoku (fig. 3), pod działaniem sprężyny 38.

W celu zakończenia przygotowań potrzebnych do regulacji, na koniec przedni nurnika 28 przykłada się siłę osiową F3 przy użyciu stosownych urządzeń na przykład dźwignika. Siła F3 ma na celu utrzymanie gniazda zaworowego 28a utworzonego na nurniku w kontakcie z zaworem klapowym 34 (fig. 3). Ta siła F3 powinna jednakże być mniejsza od minimalnego nacisku miejscowego sprężyny 38 po to, aby zawór 34 był również wsparty w gnieździe 20e utworzonym na tłoku. W praktyce, siła ta jest zawarta między około 0,7-0,8 daN.

159 296

Kiedy różne elementy stanowiące podzespół 68, uprzednio zmontowane, zajmują położenia, które zostały wskazane, regulacja ruchu jałowego może być dokonana w następujący sposób. Klucz wahliwy 50, który występuje wtedy pod postacią prostej płytki płaskiej, jest najpierw doprowadzony do oparcia na powierzchni odniesienia 70a osłony. Czujnik położenia 75 wyposażony w rejestrator przesunięcia jest następnie doprowadzony do oparcia na płaszczyźnie klucza wahliwego 50 położonego na powierzchni odniesienia 70a na końcu tego klucza. Przesuwając czujnik położenia 75 do przodu począwszy od powierzchni odniesienia 70a, uruchamia się klucz wahliwy aż do jego zetknięcia z odsądzeniem 56 (fig. 3) utworzonym na nurniku 28. To zetknięcie jest wykryte przez czujnik położenia 76 ustawiony na przednim końcu nurnika 48. Jak tylko zetknięcie klucza wahliwego 50 z nurnikiem 28 zostanie wykryte przez czujnik położenia 76, zostaje wyłączony czi^unik 75.

Wartość Δ przesunięcia klucza wahliwego 50 mierzonego przez czujnik 75 jest następnie użyta do ustawienia ogranicznika 54 (fig. 3) przed jego nałożeniem na klucz wahliwy.

W praktyce, długość ogranicznika kalibrowanego 54 obracanego ku powierzchni odniesienia 70a zaczynając od powierzchni klucza wahliwego 50, jest równa mierzonemu przesunięciu Δ, zmniejszonemu o wartość c (fig. 3) odpowiadającą ruchowi jałowemu, który chce się osiągnąć w serwomotorze. Ta wartość c jest bliska 0,2 mm, jeżeli potrzebny ruch jałowy jest mniejszy od 0,1 mm biorąc pod uwagę różne ramiona dźwigni na poziomie ogranicznika 56 klucza wahliwego 50, w stosunku do jego zawiasy 52.

Chociaż wymienione poprzednio czynności mogłyby być wykonane ręcznie, są one korzystnie zautomatyzowane w ramach sposobu montowania i regulacji serii serwomotorów.

Kiedy ogranicznik kalibrowany 54 jest przymocowany do końca klucza wahliwego 50, montaż serwomotoru odbywa się w sposób klasyczny.

W odmianie, należ.y zaznaczyć, że nastawianie ogranicznika może się zacząć od podzespołu identycznego z podzespołem 68, ale w którym klucz wahliwy 50 ma na swoim końcu ogranicznik 54 początkowo nie kalibrowany.

Ogranicznik 54 jest wtedy pomyślany w sposób umożliwiający jego deformację przez spłaszczenie pod działaniem siły przyłożonej bezpośrednio na końcu klucza wahliwego 50 i spłaszczającej go na powierzchni odniesienia utworzonej na końcu osłony regulacyjnej.

W tym przypadku, siły FI i F2 są przyłożone w taki sam sposób jak został opisany z powołaniem się na fig. 2, jak również siła F3, której efektem działania jest umieszczenie ogranicznika na powierzchni odniesienia, podczas gdy gniazdo zaworowe 28a utworzone na nurniku 28 zostaje odsunięte od zaworu klapowego 34. Przygniata się następnie progresywnie ogranicznik 54, działając na koniec klucza wahliwego siłą wystarczającą do wspomagania dźwigni. To dogniatanie trwa aż do momentu, gdy za pomocą czujnika wykryje się dojście do styku gniazda zaworowego 28a wykonanego na nurniku, z zaworem klapowym 34. Ażeby osiągnąć wymagany ruch jałowy, dogniatanie to jest doprowadzone na odległość pozwalającą na osiągnięcie tego biegu jałowego między gniazdem 20e i zaworem klapowym 34.

W poprzednio opisanym przykładzie wykonania z powołaniem się na fig. 2, jak również w odmianie, która została właśnie powołana zauważono, że skasowanie działania sprężyny 40 na sworzeń sterujący 30 może nie być osiągnięte przy pomocy widełek, takich jak widełki 72 na fig. 2, ale dzięki powierzchni oporowej przewidzianej wewnątrz osłony regulacyjnej i oddziaływującej na tylny koniec tulei 74 w celu automatycznego wydobycia podkładki 42 z odsądzenia utworzonego na sworzniu sterującym gdy tłok 20 jest dosunięty do powierzchni odniesienia 70a osłony z siłą FI.

Nie wyjdzie się poza ramy niniejszego wynalazku stosując wyżej opisany sposób regulacji do serwomotorów innych niż te, które są przedstawione na rysunkach. Na przykład, sposób ten stosuje się do serwomotorów opisanych we francuskich zgłoszeniach patentowych nr 2 469 589 i nr 8 604 975 złożonego 8 kwietnia 1986 r. przez zgłaszającego.

Niezbędne adaptacje mogą być wykonane bez trudności przez fachowca. Na przykład, co się tyczy serwomotoru ze zgłoszenia FR-A-2 469 589, wystarczy przewidzieć dwa kalibrowane ograniczniki, umieszczone każdy na jednym z końców ramion klucza.

FIG.3

159 296

Zakład Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.

Cena 10 000 zł

Claims (3)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Zespół do regulacji ruchu jałowego serwomotoru wspomagającego hamowanie, zawierającego osłonę zewnętrzną, wydrążony tłok ruchomy osiowo w tej osłonie, pierwszy element elastyczny do przesuwania tego tłoka do spoczynkowego położenia tylnego, w którym powierzchnia oporowa tłoka styka się z powierzchnią ograniczającą osłony ze'wnętrznej, sworzeń sterujący umieszczony w osi tłoka i wspierający nurnik na końcu przednim, drugi element elastyczny do przesuwania sworznia sterującego do spoczynkowego położenia tylnego, zawór klapowy umieszczony szczecie wewnątrz wydrążonego tłoka wokół sworznia sterującego, trzeci element elastyczny do przesuwania zaworu klapowego do przodu do styku z pierwszym gniazdem zaworowym znajdującym się na nurniku, gdy sworzeń sterujący jest w spoczynkowym położeniu tylnym i z drugim gniazdem zaworowym znajduje się na tłoku, gdy sworzeń sterujący jest przesunięty do przodu na odległość większą od ruchu jałowego, stały element ograniczający w wydrążeniu tłoka, na którym wspiera się nurnik gdy sworzeń sterujący jest przesunięty do przodu, wahliwy element ograniczający, którego koniec jest przymocowany do stałego elementu ograniczającego i którego koniec przeciwległy podpiera kalibrowany ogranicznik, przy czym spoczynkowe położenie tylne sworznia sterującego jest określone przez dojście do oparcia nurnika na wahliwym elemencie ograniczającym, a kalibrowany ogranicznik jest podparty na wspomnianej powierzchni ograniczającej w osłonie, znamienny tym, że posiada podzespół utworzony przez zamontowanie w tłoku (20) nurnika (28) wraz z uruchamiającym go sworzniem sterującym (30), zaworu klapowego (34), drugiego (40) i trzeciego (38) elementu elastycznego, stałego elementu ograniczającego (44) i wahliwego elementu ograniczającego (50), który to podzespół jest włożony do tulei ustalającej (70) tak, że powierzchnia oporowa (20b) tłoka (20) styka się z powierzchnią odniesienia (70a) tulei ustalającej (70), a ponadto posiada widełki (72) współpracujące z tuleją (74) i neutralizujące działanie drugiego elementu elastycznego (40) na sworzeń sterujący (30) tak, że zawór klapowy (34) jest dopychany do drugiego gniazda zaworowego (20e) za pomocą trzeciego elementu elastycznego (38), przy czym pierwsze gniazdo zaworowe (28a) ma możliwość styku z zaworem klapowym (34), zaś wahliwy element ograniczający (50) ma możliwość styku z powierzchnią odniesienia (70a) tulei ustalającej (70) i styku z występem (56) na nurniku (28), zaś kalibrowany ogranicznik (54) wahliwego elementu ograniczającego (50) ma wymiar równy długości ruchu wahliwego elementu ograniczającego (50) pomiędzy jego miejscami styku z powierzchnią odniesienia (70a) tulei ustalającej (70) i występem (56) nurnika (28) pomniejszonej o wartość odpowiadającą pożądanemu ruchowi jałowemu serwomotoru.
2. 2. Zespół według zastrz. 1, znamienny tym, że wahliwy element ograniczający (50) styka się z czujnikiem położenia (75) dla pomiaru jego ruchu pomiędzy wspomnianymi skrajnymi położeniami.
3. 3. Zespół według zastrz. 1, .znamienny tym, że koniec drugiego elementu elastycznego (40) opiera się o występ sterującego sworznia (30) za pośrednictwem podkładki (42), za którą jest umieszczona tuleja (74) otaczająca ten sworzeń (30), zaś do tulei ustalającej (70) są włożone widełki (72) stykające się z tuleją (74) dla przykładania obciążenia neutralizującego działanie drugiego elementu elastycznego (40).