Prasy hydrauliczne z bezposrednim na¬ pedem zapomoca pompy musza byc zaopa¬ trzone w przyrzad wylaczajacy, któryby sa¬ moczynnie przerywal doplyw wody do pom¬ py w chwili, gdy uzyska sie pozadane ci- snienie w prasie. Przyrzady wylaczajace moga byc w znany sposób zbudowane jako przyrzady hydrauliczne. Tego rodzaju urza¬ dzenia sa zaopatrzone w tlok, przesuwaja¬ cy sie w cylindrze, polaczonym z tlocznym cylindrem prajsy, i obciazony sprezyna ldb dzwignia z ciezarkiem. Skoro w cylindrze prasy uzyska sie pozadane cisnienie wody, wówczas tlok urzadzenia wylaczajacego przezwycieza obciazenie i podnosi zawór o- bsegowego przewodu (nieprzedstawionego na rysunku) tak, ze woda, tloczona przez pompe, powraca do zbiornika. Przyrzad wylaczajacy moze byc równiez uruchomia¬ ny elektrycznie; w tym przypadku wznosza¬ cy sie tlok urzadzenia wylaczajacego otwie¬ ra elektryczny kontakt, przez co zatrzymu¬ je napedowy silnik, a tern samem pompe.Urzadzenie to moze byc równiez wykonane w ten spo:ób, ze zapomoca elektrycznego kontaktu przestawiane jest elektromagne¬ tyczne sprzeglo, które rozlacza pompe od silnika.Pozadane cisnienie wody musi byc tak duze, by odpowiadalo czesto zmieniajacej sie wielkosci powierzchni tlocznej oraz równiez zmniejszajacemu sie pozadanemulsnieniu na jednostke powierzchni tlocznej.Obliczenie cisnienia wody, jakie powinno '^paptfWac w^cylindrzie prasy przy danej po¬ wierzchni tloczenia i przy pozadaneni ci¬ snieniu na jednostke powierzchni w cylin¬ drze prasy, jest bardzo klopotliwe. Dla ob¬ slugi prasy jest bardzo wazne, aby podzial- ka przyrzadu wylaczajacego wskazywala bezposrednio dane wartosci, a wiec wielkosc powierzchni tlocznej oraz cisnienie na jed¬ nostke powierzchni.Niniejszy wynalazek polega na tern, ze na tlok, przesuwajacy sie w cylindrze, po¬ laczonym z tlocznym cylindrem prasy, ci¬ snie urzadzenie obciazajace, nastawiane we¬ dlug dwóch podzialek, odpowiadajacych wspólczynnikom, od których zalezy cisnie¬ nie prasy.Na fig. 1 i 2 uwidocznione sa dwa przy¬ klady wykonania wynalazku, przyczem / jest to przyrzad wylaczajacy o dzialaniu hydraulicznem lub elektrycznem, jak poda¬ no powyzej. Tlok d przesuwa sie w cylin¬ drze, polaczonym z tlocznym cylindrem prasy, i uruchomia przyrzad wylaczajacy (zawór przewodu obiegowego lub kontakt elektryczny). Tlok d jest obciazony dzwi¬ gnia e o srodku obrotu h, obciazona ciezar¬ kiem g. Odleglosc a stanowi ramie ciezarka g, a odleglosc b — ramie dzwigni e wzgle¬ dem tloka d. Skoro staly stosunek przekro¬ ju tloka tlocznego do przekroju tloka wyla¬ czajacego d oznaczy sie przez C, wówczas —i— = C . p . r, przyczem p oznacza cisnie¬ nie na jednostke powierzchni tlocznej, a F — wielkosc tej powierzchni. Jezeli ciezar g jest staly, wówczas powyzsze równanie zostaje spelnione, skoro a jest proporcjo¬ nalne do F, a b — odwrotnie proporcjonal¬ ne do p. Na dzwigni e znajduje sie podzial¬ ka, odpowiadajaca dlugosciom a i wskazu¬ jaca liczbowo wartosci F. Ciezarek g moz¬ na przesuwac zapomoca sruby i oraz recz¬ nego kola k i nastawiac w ten sposób, aby ramie a bylo proporcjonalne do wartosci F< podanej na podzialce.Srodek obrotu h mozna przesuwac w od¬ powiedniej prowadnicy zapomoca sruby / i recznego kola m. Dzwignia e posiada na¬ przeciw srodka obrotu h wskazówke, slizga¬ jaca sie wzdluz podzialki i wskazujaca dlu¬ gosc b oraz odwrotnosci p. Skoro przyrzad ma byc nastawiony na okreslone warunki pracy, wówczas nalezy tak dlugo obracac srube i, az wskazówka ciezarka g wskaze na podzialce wielkosc danej powierzchni tlocz¬ nej. Nastepnie zapomoca sruby / przesuwa sie srodek obrotu h, az jego wskazówka wskaze na podzialce pozadane cisnienie na jednostke powierzchni.Na fig. 1 przedstawiono jeden z przykla¬ dów wykonania urzadzenia, w którem odle¬ glosci a i 6 isa zmienne, jak równiez zmien- nemi moglyby byc g i 6, podczas gdy war¬ tosc a pozostawalaby stalia, lub tez zmienne- mi moga byc g i a, o ile 6 jest stala. Ciezarek g mozna zastapic np. sprezyna, której na¬ piecie wskazuje odpowiednia podzialka. W tym przypadku nie trzeba zmieniac ramie¬ nia a ciezarka, natomiast 6 jest zmienna, lub tez punkt zaczepienia sprezyny mozna prze¬ suwac, tak iz a bedzie zmienne, podczas gdy b pozostaje wartoscia stala.Na fig. 2 przedstawiony jest drugi przy¬ klad wykonania wynalazku. Ramie b oraz ciezarek g sa stale, natomiast ramie a jest zmienne. Pod dzwignia e umieszczony jest obrotowy walek n, na którym jest wyryta pewna ilosc podzialek o rozmaitej dlugosci.Kazda z podzialek odpowiada okreslonemu cisnieniu na jednostke powierzchni. Walek mozna obracac zapomoca krazka o; w pra¬ wem lozysku walka znajduje sie okienko, w którem za kazdym razem pojawia sie liczba, odpowiadajaca cisnieniu na jednost¬ ke powierzchni, a jednoczesnie w okienku ciezarka g pojawia sie podzialka, odpowia¬ dajaca temu cisnieniu.Na fig. 3 przedstawione jest rozwiniecie — 2 —powierzchni walka; odpowiednio do niniej¬ szego cisnienia podzialka staje sie krótsza, a jej odstepy wezsze. Sposób uzycia przyrza¬ du jest nastepujacy. Walek n obraca sie tak dlugo, az w prawem okienku pojawi sie licz¬ ba, wskazujaca pozadane cisnienie na jed¬ nostke powierzchni. Nastepnie zapomoca sruby i przesuwa sie ciezarek g dotad, az je¬ go wskazówka wskaze na podzialce dana wielkosc powierzchni tlocznej.Zaleta urzadzenia wedlug wynalazku po¬ lega na tern, ze bez dokonywania obliczen oraz bez poslugiwania sie tablicami mozna to urzadzenie nastawic na dana wielkosc powierzchni tlocznej oraz nastawic poza¬ dane cisnienie na jednostke powierzchni. PL