PL158472B1 - Sposób wydzielania tionaftenu PL PL PL - Google Patents

Abstract

14 Sposób wydzielania tionaftenu z naftalenu technicznego przez etapowe, krystalizacyjne wzbogacanie, w tym krystalizacje z selektywnego rozpuszczalnika, zwlaszcza monoetanoloa- miny, z frakcji zawierajacej 10-20% masowych tionaftenu, 70-85% masowych natfalenu oraz skladniki ciekle takie, jak inden, metyloindeny, metylonaftaleny, fenole i zasady organiczne, z nastepnym rozdzielaniem faz po krystalizycji i wydzielaniem tionaftenu z roztworu selektyw- nego rozpuszczalnika, znamienny tym, ze w pierwszym etapie skladniki ciekle usuwa sie droga krystalizacji stopionego naftalenu bez rozpuszczalnika przez ochladzanie z predkoscia 5°C/mi- nute do temperatury 20°C i prasowanie pod cisnieniem okolo 10MPa, a w drugim etapie faze krystaliczna, wydzielona w pierwszym etapie, zawierajaca lacznie co najmniej 99,5% masowych, korzystnie 99,9% masowych naftalenu, w tym 8-15% masowych tionaftenu, krystalizuje sie z selektywnego rozpuszczalnika, korzystnie monoetanoloaminy, przy stosunku masowym rozpuszczalnika do fazy krystalicznej, jak 1-2:1, a z fazy cieklej wydziela sie koncentrat, zawierajacy 55-60% masowych tionaftenu, z którego otrzymuje sie tionaften znanymi metodami. PL PL PL

Description

RZECZPOSPOLITA

POLSKA

@ OPIS PATENTOWY @ PL © 158472 © BI

Numer zgłoszenia: 276494

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Data zgłoszema: ^15.12.1988

3) IntCl⁵:

C07C 15/24 C07C 7/14

CZYTELNIA ogólna

Sposób wydzielania tionaftenu

Zgłoszenie ogłoszono:

25.06.1990 BUP 13/90

O udzieleniu patentu ogłoszono;

30.09.1992 WUP 09/92

Uprawniony z patentu: łnst^^^;tut Ciężkiej Syntezy Organicznej

Blachownia”, Kędzierzyn-Koźle, PL

Twórcy wynalazku:

Stanisław Bal, Gliwice, PL Henryk · Iwa, Kędzierzyn-Koźle, PL Józef Kołt, Zabrze, PL Adam Mazur, Kędzierzyn-Koźle, PL Zenona Siwek, Kędzierzyn-Koźle, PL Zbigniew Swiderski, Kędzierzyn-Koźle, PL Lucjan Wróbel, Kędzierzyn-Koźle, PL Eugeniusz Zając, Kędzierzyn-Koźle, PL

PL 158472 BI ¹ Sposób wydzielania tionaftenu z naftalenu technicznego przez etapowe, krystalizacyjne wzbogacanie, w tym krystalizację z selektywnego rozpuszczalnika, zwłaszcza monoetanoloaminy, z frakcji zawierającej 10-20% masowych tionaftenu, 70-85% masowych natfalenu oraz składniki ciekłe takie, jak inden, metyloindeny, metylonaftaleny, fenole i zasady organiczne, z następnym rozdzielaniem faz po krystalizycji i wydzielaniem tionaftenu z roztworu selektywnego rozpuszczalnika, znamienny tym, że w pierwszym etapie składniki ciekłe usuwa się drogą krystalizacji stopionego naftalenu bez rozpuszczalnika przez ochładzanie z prędkością 5°C/minutę do temperatury 20°C i prasowanie pod ciśnieniem około lOMPa, a w drugim etapie fazę krystaliczną, wydzieloną w pierwszym etapie, zawierającą łącznie co najmniej 99,5% masowych, korzystnie 99,9% masowych naftalenu, w tym 8-15% masowych tionaftenu, krystalizuje się z selektywnego rozpuszczalnika, korzystnie monoetanoloaminy, przy stosunku masowym rozpuszczalnika do fazy krystalicznej, jak 1-2:1, a z fazy ciekłej wydziela się koncentrat, zawierający 55-60% masowych tionaftenu, z którego otrzymuje się tionaften znanymi metodami.

SPOSÓB WYDZIELANIA TIONAFTENU

Claims (1)

1. SPOSÓB WYDZIELANIA TIONAFTENU

   Zastrzeżenie patentowe

   Sposób wydzielania tionaftenu z naftalenu technicznego przez etaptoe, krystalizacyjne wzbogacanie, o tym krystalizację z selekyywnego rozpuszczalnika, zwłaszcza monnotanoloaminy, z frakcji zawierającej 10 - 20¾ masowych tionaftenu, 70 - 85¾ masowych naftaeenu oraz składniki ciekłe, takie jak inden, metyloindeny, me tylonaftaleny, fenole i zasady organiczne, z następnym rozdzie1aneem faz po krystalizacji i wydzielaneem ti.onaftou z roztworu selektywnego rozpuszczalnika, z n a m i e η n y t y m, że w piewwszym etapie składniki ciekłe usuwa się drogę krystalizacji stopi.onego naftalenu bez rozpuszczalnika przez ochładzanie z prędkością 5’C/minutę do temperatury 20'C i prasowanie pod ciśntentem około 10 MPa, a w drugim etapie fazę krystaliczną, wydzieloną w piewwszym etapie, zawierającą łącznie co najmniej 99,5¾ masowych, korzystnie 99,9¾ masowych naftalenu, w tym 8 - 15¾ masowycn tionafeenu krystalizuje się z selekyownego rozpuszczaanika, korzystnie moonolanoooaminy, przy stosunku masowym rozpuszczalnika do fazy krystalicznej, jak 1-2:1, a z fazy ciekłej wydziela się koncentrat, zawierający 55 - 60¾ masowych ti.onaftenu, z którego otrzymuje się tionaften znanymi metodami.

   Pnedmif^^m wynalazku jest sposób wydzielania ttonaflenu z kαrbochemlcliych frakcji nafta^nowych przez krystalizację. Tionaften wydziela się z karbochemicznych produktów nafta^nowych, wykorzystując zazwyczaj jako surowce frakcje odpadowe z krysta1 izacji naftalenu o zawaatości toonafeenu od kilku do kilkunastu procent. Przykładowo, w procesie produkcji naftalenu do syntez przez krystalizację destyowwanego naftalenu technicznego z metanolu powstaje frakcja odpadowa, zawierająca 11 - 12¾ toonafeenu i około 80¾ naftalenu, którą można wykorzystać w zespolonym procesie produkcji ttonαflenu.

   Znane są sposoby wydzlelaiia tionafbenu z produktów nαftatioowych przez krystalizację z różnych rozpuszczalników. Opisano metodę, w której z naftalenu technicznego o zawaatości 2¾ tionafeenu przez trzykrotną krystalizację z roztworu, zawierającego 90¾ i 10¾ wody wydziela się olej, zawierający 27¾ to onaftenu. Z oleju tego usuwa się chemicznie fenole l zasady, a następnie poddaje selektywnej rektyfikacji. Opisano także stosowanie innych rozpuszczalników, takich jak węglowodory a lifa tyczne i aromatyczne, alkohole, ketony, etery, amidy, ltaioloaeiny, glikole, sullotleiki₎ pochodne furanu, N-mltytopίΓolidon i ich mieszaiint. Wspólną cechą tych sposobów jest to, że surowcami do wydzielania ^οηθί^ηυ są przesącza wzbogacane w ten składnik w kolejnych stopniach kΓtstaliαlcji. Rówwnoegle z tym podwyższa się koncentracja węglowodorów ciekłych, takich jak inden, melyloiπdeiy i me^lona! taleny oraz fenoli i zasad organicznych, na skutek czego, po osiągnięciu stężenia 25 - 35¾ Ιιοηβ^βnu, przesącz po oddestylowaniu rozpuszczalnika jest w temperaturze otoczenia cieczą i nie nadaje się do dalszego wzbogacania przez krystalizację. Zmusza to do poddawania selektywnej rektyfikacji wsadów o stosunkowo niskim stężeniu składnika wydzielanego, co jest niekorzystne pod względem energetycznym. Ponadto, przed rek tyfikacją konieczne jest odkwaszenie, zwykle lugeem sodowym i odzasadowienie kwasem siakowwym surowca, komelikujące technologię i powodujące powstawanie trudnych do zagospodarowania odpadów. Przyczyną tych trudności jest poddawanie wzbogacaniu w kolejnych stopniach krystalizacji przesączów, które charakteryzują się wyższymi koncentracjami tionaHenu, a odrzucanie frakcji krystalcennych o mniejszych stężeniach tionafeenu.

   Istota procesu według wynalazku poega na tym, że proces wydzże1ania tionafeenu prowadzi się w dwóch etapach. W pieowszye etapie z frakcji zawierającej 10 - 20¾ masowych tu^nafbsnu, 70 - 05¾ masp(iw^yh iaftatenu i składniki ciekłe, takie jak inden, meeyloindeny, melylonaftaleny, fenole i zasady organiczne, usuwa się składniki ciekłe przez krystalizację naftatenu

   158 472 bez rozpuszczalnika przez ochładzanie z prędkością 5°C/minutę do temperatury 20”C i prasowanie pod ciśnienimm około 10 MPa, a w drugim etapie fazę krystaliczną, wydzieloną w pierwszym etapie, zawierającą łącznie co najmniej 99,5¾ masowych, korzystnie 99,9% masowych naftalenu i tionaftenu, w tym 8 - 15% masowych tionafeenu, krystalizuje się z selektywnego rozpuszczalnika, korzystnie moonelanoloaminy, przy stosunku masowym rozpuszczalnika do fazy krystalicznej jak (1-2):1 przez schładzanie do temperatury 20”C z szybkością 5°C/minutę, a z fazy ciekłej wydziela się koncentrat, zawierający 55 - 60% masowych tionafeenu, z którego otrzymuje się tionaften znanymi metodami. Badania wykazały, że o ile jeden ze stopni krysta1 izacji, korzystnie po osiągnięciu stężenia tionafeenu 10 - 20%. wykona się bez rozpuszczalnika lub z jego niewielkim dodatkeem i dokładnie rozdzieli fazy, korzystnie przez prasowanie, albo przez wrowanie i/lub przemywanie metanolem, to uzyskuje się fazę krystaliczną, w której suma stężeń nafl^ab^r^u i tionafeenu wynosi 99,9%, a stężenie toonaf^ηυ 8 - 15%. zależnie od surowca oraz fazę ciekłą o stężeniu tionafeenu 25 - 30% zawierającą węglowodory ciekłe, fenole i zasady. Nieoczekiwanie okazało się, że właściwym surowcem do dalszego wzbogacania w tionaften jest frakcja krystalćczna, mimo niższego stężenia tionafeenu, ponieważ na skutek upradniej eliminacji składników ciekłych można z niej uzyskać przez dwukrotną krystalizację rozpuszczalnikową koncentrat o stężeniu ti.onafeenu około 60%. który jest korzys^ym wsadem do selektywnej rektyfikacji. Zbędne jest chemiczne odizolowanie i odzasadowanie. Fazę ciekłą zagospodarowuje się jako dodatek do olejów technicznych np. oleju impregnacyjnego.

   Przykład I. Frakcję przemysłową, zawierającą 75,0% masowych naftalenu, 12,5% masowych tionafeenu i 12,5% masowych składników ciekłych roztopiono i poddano krystalizacji przez ochłodzenie do temperatury 20°C z szybkością 5'C na minutę, po czym oddzielono kryształy od oleju przez prasowanie pod ^έπ^η^ηι 10 MPa. Otrzymano kryształy o zawartości tionaftenu 9,1% masowych, naftaeenu 90,8% masowych i innych składników 0,1% masowego. W drugłm etapie kryształy te rozpuszczono na gorąco w monnolanoloaminie w stosunku wagowym 1 : 1 i krysta iioawano przez ochłodzenie do temperatury 20“C z szybkością 5'C na minutę, po czym sączono i prasowano. Z przesączu wydzielono koncennrat, zawierający 55% masowych tionafeenu, 44,5% masowych naftalenu i 0,5% masowego innych składników. W doświadczeniu porównawczym, w ki^^yym krystalizo.wano z monoolaπoloαmity frakcję przemysłową w tych samych warunkach, jak w przykładzie I bez wstępnego oddzielenia składników ciekłych, wydzielono z przesączu olej, zawierający 35% masowych tóonaf!enu, 30% masowych naftalenu i 35% masowych innych składników, ciekły w tempera turze pokojowej i nie poddający się wzbogacaniu przez krystalizację. Z roztworu tionafeenu w montelanoloαminil wydziela się tionaften znanymi mtodami.

   Przykład II. Krystalizację naftalenu z frakcji przemysłowej prowadzono, jak w przykładzie I. Kryształy otzzymane po pieowszym etapie, jak w przykładzie I, poddano w drugim etapie dwustopniowej krystalizacji z moπootanoloamint w stosunku wagowym aminy do kryształu 2 : 1. Z przesączu wydzielono koncen^a^ zawierający 61% masowych tionafeenu.

   Z koncentratu tego wydziela się tionaften znanymi metodami.