Do przesylania energji elektrycznej o wysokiem napieciu stosuje sie zazwyczaj linki o duzej srednicy, które moga ibyc rów¬ niez uksztaltowane jako linki wydrazone.Aby o ile moznosci uniknac strat energji przez promieniowanie, nadaje sie linkom zarówno pelnym, jak i wydrazonym po¬ wierzchnie mozliwie gladka w taki sposób, ze przynajmniej zewnetrzna warstwa linki jest wykonana z tasm o profilu specjalnym.Wskutek stosowania duzych srednic i mniej gladkich tasm profilowych linki te sa z na¬ tury rzeczy znacznie sztywniejsze, niz sto¬ sowane ogólnie do nizszych napiec linki, u- tworzone ze splecionych drutów okraglych.Mniemano dotad, ze równiez linkom, uzy¬ wanym na przewody wysokiego napiecia, nalezy nadawac mozliwie znaczna gietkosc i starano sie w przypadkach, gdy zewnetrz¬ na warstwa lub plaszcz linki byly wykona¬ ne w zwykly sposób przez splecenie, osia¬ gnac ten cel w taki sposób, ze do wykona¬ nia warstwy zewnetrznej stosowano mozli¬ wie wielka liczbe tasm. Tak np. linki pelne o srednicy zewnetrznej okolo 32 mm (linki stalowo-glinowe) posiadaly warstwe ze¬ wnetrzna, skladajaca sie z duzej liczby dru¬ tów, dochodzacej do 48, stosowane zas w Niemczech linki wydrazone zaopatrywano przy srednicy zewnetrznej 42 mm w war¬ stwe o conajmniej 24 drutach.Stwierdzono, ze linki te posiadaja liczne wady, wplywajace nader ujemnie na ich trwalosc. Zwlaszcza powsta ja w tych lin-kach sily skrecajace, wywolane przy roz¬ ciaganiu ich przez skret, wynikajacy przy spl^laJiiu/^Sil^Jferi^^-uja, wskutek cia¬ glego zginania, znaczne naprezenia w prze¬ wodach bezposrednio przed miejscami za- mocowywania ich w zaciskach podtrzymuja¬ cych i odciagowych, czemu mozna bylo do¬ tychczas zapobiec w niedostatecznej jedynie mierze przez wzmocnienie narzadów odcia¬ gowych. Podobnie szkodliwy wplyw wywie¬ raja drgania, dajace sie zauwazyc na odcin¬ kach odciagowych, zwlaszcza przy przewo¬ dach napowietrznych o znacznych przekro¬ jach czynnych, wywolane parciem wiatru lub podobna przyczyna. W tym przypadku jest narazony szczególnie materjal izolato¬ rów lancuchowych przez raptowne napreze¬ nia rozciagajace, spowodowane wspomnia¬ nemu drganiami.Stwierdzono, ze przy uzyciu na przewo¬ dy linek, wykonanych z jednej warstwy tasm plaskich z bocznemi powierzchniami, zaopatrzonemi w zlobek i wpust, mozna cal¬ kowicie usunac sily skrecajace, wystepuja¬ ce w przewodach napowietrznych i czescio¬ wo szkodliwy i^plyw drgan przewodów, za- pomoca nader prostych zabiegów. Koniecz¬ ne jest jedynie, by tasmy, skladajace sie na zewnetrzna warstwe, byly dostatecznie sze¬ rokie. Szerokosc plaskich tasm zewnetrznej warstwy w tego rodzaju linkach dobiera sie wedlug wynalazku w taki sposób, by stosu¬ nek srednicy linki D w milimetrach do licz¬ by Z tasm plaszcza byl wiekszy od 2, a wiec by —2. Szczególnie korzystne okazalo sie Li nadanie stosunkowi — wartosci w przybli- zeniu 4. Pod nazwa „linki na przewody wy¬ sokiego napiecia" nalezy wedlug wynalazku rozumiec linki o srednicy ponad 20 mm.Wbrew przewidywaniom stwierdzono, ze wieksza sztywnosc linek wedlug wyna¬ lazku nie wplywa w wiekszym stopniu u- jemnie na ich przewóz i zakladanie. Linki te mozna z latwoscia nawijac na odpowiednie bebny transportowe. Mozna równiez calko¬ wicie uniknac szkodliwego rozstepowania sie poszczególnych tasm warstwy zewnetrz¬ nej, zwlaszcza, .gdy przez odpowiednie u- ksztaltowanie profilu tasm warstwy ze¬ wnetrznej — np. zapomoca zaopatrzenia bocznych powierzchni tasmy w zlobek i wpustke — zapobiegnie sie wzajemnemu rozsuwaniu sie tasm w kierunku promieni.Zwiekszona sztywnosc linek wedlug wy¬ nalazku powoduje, ze drgania, wystepujace na odcinkach odciagowych, zostaja w znacz¬ nym stopniu stlumione. Oczywiscie, po¬ wierzchnia linek staje sie równiez znacznie gladsza wskutek mniejszej liczby szczelin miedzy tasmami, dzieki czemu straty, wywo¬ lane promieniowaniem, sa nieznaczne. Dal¬ sza zalete stanowi to, ze wytwarzanie linek jest tansze wskutek znacznie mniejszej licz¬ by tasm profilowych, tworzacych linke.Rysunek wyjasnia blizej istote wynalaz¬ ku. Fig. 1 przedstawia przekrój linki pelnej, o srednicy zewnetrznej 25 mm, na której warstwe zewnetrzna c uzyto wedlug wyna¬ lazku szesc tasm profilowych. Na fig. 2 przedstawiono linke o srednicy 32 mm i o- smiu tasmach profilowych d.Fig. 3 i 4 przedstawiaja moment wy¬ trzymalosciowy przekroju tasmy wzgledem jej osi glównych. Jak z podanych figur wy¬ nika, moment wytrzymalosciowy, odniesio¬ ny do osi x—x (fig. 3), stanowi wielokrot¬ nosc momentu, odniesionego do osi y—y (fig. 4).Sily rozciagajace dzialaja w naprezonym przewodzie, skreconym w line, w taki spo¬ sób, ze daza do wyprostowania drutów lin¬ ki, przebiegajacych wskutek skrecenia w przyblizeniu wzdluz linji srubowej o znacz¬ nym skoku.Poniewaz wiec tasmy linki sa narazone na giecie wskutek sil skrecajacych, wywola¬ nych przez rozciaganie linki, odpowiednio do momentu wytrzymalosciowego przekro¬ ju, odniesionego do osi x—x, mozna wedlug wynalazku przez zwiekszenie wymiaru qzwiekszyc moment wytrzymalosciowy dru¬ tów do tego stopnia, ze sily skrecajace zo¬ stana wyrównane w znacznej mierze lub, praktycznie biorac, calkowicie.Pod nazwa ,,linki na przewody wysokie¬ go napiecia" nalezy tu rozumiec przede- wszystkiem linki, stosowane do napiec robo¬ czych 150 K V i wyzej i posiadajace sredni¬ ce zewnetrzna co najmniej 20 mm. W tych warunkach pracujaca linka wydrazona we¬ dlug wynalazku okazala sie szczególnie ko¬ rzystna. PL