Wynalazek niniejszy dotyczy przede- wszysitkiem isamoczynnego odbioru sygnalu alarmowego, nadawanego przez okrety. Sy¬ gnal ten od pewnego czasu nadawano (jak wiadomo, w celu ulatwienia odbioru samo¬ czynnego) w postaci trzech, nastepujacych po sobie i trwajacych okreslony przeciag czasu kresek, oddzielonych od siebie prze¬ rwami, trwajacemi równiez okreslony prze¬ ciag czasu.Wedlug wynalazku stosuje sie w miejscu odbiorczem rytmiczne kontaktowe urzadze¬ nie elektryczne, sluzace do kontrolowania prawidlowosci czasu trwania kresek i przerw. To rytmiczne kontaktowe urzadze¬ nie elektryczne steruje instalacje sygnalo¬ wa w ten sposób, ze tylko przy koncu pra¬ widlowego sygnalu (to jest isygnalu, które¬ go wszystkie czesci skladowe, któremi sa kreski i przerwy, posiadaja zgóry okreslony czas trwania) wylacza urzadzenie alarmo¬ we. Gdy natomiast kreska lub przerwa sy¬ gnalu trwa dluzej niz normalnie, to cale urzadzenie alarmowe powraca natychmiast samoczynnie do< polozenia wyjsciowego.Zaleta powyzszego urzadzenia polega glównie na tern, ze aparat sygnalowy pra¬ cuje w sposób czysto elektryczny i umozli¬ wia zastosowanie normalnych przekazni¬ ków, uzywanych w technice telefonicznej,"a zatem pozwala uniknac koniecznosci sto¬ nowania specjalnych drogich konstrukcyj * m^ohaniciartych.* f W szczególnosci to urza¬ dzenie sygnalowe czyni zbednem stosowa¬ nie mechanizmów zegarowych, sluzacych do kontrolowania czasu, wzglednie stosowania przekazników z opóznionem dzialaniem lufo mechanizmu zegarowego, poruszajacego kotwice.Przekaznik, sterowany przez rytmiczne elektryczne urzadzenie kontaktowe, zaopa¬ trzony jiest w znane w technice telefonicznej lacznice samoczynne i w bardzo rozpo¬ wszechnione wybieracze skokowe. Uklad najlepiej wykonac w ten sposób, aby ramie lacznikowe wybieracza skokowego przygo¬ towalo odpowiednia zmiane ukladu pola¬ czen dopiero przy nacisnieciu kontaktu x, odpowiadajacego najmniejszemu czasowi, potrzebnemu do powstania prawidlowej kre¬ ski sygnalowej. Dzieki tej zmianie polaczen umozliwione jest wylaczenie sygnalu przy koncu sygnalu prawidlowego. Nastepnie ra¬ mie lacznikowe tego lub innego skokowego mechanizmu wylacznikowego, winno natra¬ fiac (przy zbyt dlugim czasie trwania kre¬ ski, przekraczajacym maksymalny czas, do¬ puszczalny do powstania prawidlowej kre¬ ski sygnalowi) na okreslony kontakt y, aby doprowadzic cala instalacje do polo¬ zenia wyjsciowego. Niezaleznie od tego wy¬ laczajacy mechanizm skokowy winien rea¬ gowac w odpowiedni sposób na czas trwa¬ nia przerw, t. j. np. w razie przekroczenia przepisanego maksymum przerwy, mecha¬ nizm ten winien zamknac odpowiedni kon¬ takt u i spowodowac przez to powrót insta¬ lacji do polozenia wyjsciowego.Zamiast zwyklych skokowych mecha¬ nizmów wylaczajacych, uzywanych za¬ zwyczaj w technice samoczynnego wlacza¬ nia, mozna zastosowac jakiekolwiek po¬ dobnie pracujace walce kontaktowe, nape¬ dzane zapomoca rytmicznego, kontaktowe¬ go urzadzenia elektrycznego, które to wal¬ ce reaguja w wyzej podany sposób na rózny czas trwania nadsylanych kresek i przerw.Nalezy jeszcze tutaj zaznaczyc, ze sy¬ gnalowe urzadzenie odbiorcze wedlug wy¬ nalazku nie ogranicza sie, przy zastosowa¬ niu samoczynnego wylaczenia sygnalowe¬ go, specjalnie tylko do wyzej wspomniane¬ go rodzaju sygnalów (trzy kreski o jedna¬ kowym czasie trwania), lecz moze byc prócz tego zastosowane w odpowiednim ukladzie polaczen, przystosowanym do inaczej ulo¬ zonych sygnalów wywolawczych, skladaja¬ cych sie np. z pojedynczych impulsów pra¬ du o róznym czasie trwania.Istota urzadzenia wedlug wynalazku jest nizej blizej wyjasniona w zwiazku z przykladem wykonania wynalazku (przed¬ stawionym na rysunku) w przypadku, kie¬ dy czas trwania kresek i przerw kontrolo¬ wany jest zapomoca róznych mechanizmów skokowych. W tym przykladzie wykonania zaklada sie, ze nadchodzace sygnaly (w da¬ nym przypadku alarmujace wezwania okre¬ tów) skladaja sie z trzech zblizonych do siebie, jednakowych kresek, przyczem czas trwania kazdej z nich nie powinien prze¬ kraczac przepisowego czasu trwania impul¬ su (ponad pewna okreslona granica tole¬ rancji, np. o + 3 sek zarówno w kierunku plusa jak i minusa, czyli winien np. wyno¬ sic od 3,7 sek do 4,3 sek). Oprócz tego kre¬ ski te oddzielone sa od siebie dwiema krót- szemi przerwami o ograniczonym czasie trwania, który nie moze byc przekraczany.W celu uczynienia schematu polaczen bardziej przejrzystym, uzwojenia przekaz¬ ników oznaczono duzemi literami, kotwice zas tych przekazników — odpowiedniemi malemi literami. Jezeli przekaznik posiada kilka uzwojen, umieszczonych na wspólnym rdzeniu, to zaznaczone sa one przez doda¬ nie do tych samych duzych liter, odpowied¬ nich indeksów górnych. W podobny sposób odrózniane sa rózne kotwice, nalezace do tego samego przekaznika, t. (. przez doda¬ nie do malych liter odpowiednich dolnych — 2 —indeksów. Przy takim sposobie oznaczania mozna odrazu zauwazyc przynaleznosc da¬ nej kotwicy do odpowiedniego przekaznika.Na pdstawie rysunku mozna odrazu stwier¬ dzic, czy odnosna kotwica jest w polozeniu roboczem (to jest, czy znajduje sie na kon¬ takcie roboczym po wzbudzeniu danego przekaznika), czy tez w polozeniu spoczyn¬ ku (to jest, czy znajduje sie na kontakcie spoczynku przy niewzibudzonym przekazni¬ ku). Wszystkie kontakty robocze przedsta¬ wione sa na rysunku w polozeniu otwarcia, wszystikie zas kontakty spoczynkowe, z wy¬ jatkiem kontaktu spoczynkowego r, — w po¬ lozeniu zamkniecia. Tak samo kotwice prze¬ lacznikowe, jak np. st1$ qlf k± i L d. przed¬ stawione sa w polozeniu spoczynku, odpo¬ wiadajacemu przekaznikowi niewzbudzone- mu.Uklad przekaznikowy, uwidoczniony w ukladzie polaczen, przedstawionym tytulem przykladu, pracuje w zaleznosci od prze¬ kaznika •/, przylaczonego do odbiornika E.Przekaznik J odtwarza dokladne kreski i przerwy sygnalu.Przekaznik J, uruchomiajacy na kon¬ takcie roboczym i2 uklad przekazników, mozna w razie zyczenia, wykonac jako przekaznik, dzialajacy z pewnem malem o- póznieniem, a to w tym celu, aby w razie innych krótkich znaków telegraficznych, obcych sygnalowi wywolawczemu, aparatu¬ ra przekaznikowa nie rozpoczynala kontro¬ lowania tych znaków telegraficznych.Z posród czesci rytmicznego, kontakto¬ wego urzadzenia elekrycznego, przewidzia¬ nego w miejscu odbiorczem, przedstawione sa tylko jego synchronicznie pracujace ko¬ twice s1 i s2. Urzadzenie S, napedzajace te kotwice nie jest uwidocznione na rysunku.Jest rzecza obojetna w jaki sposób to ryt¬ miczne urzadzenie napedowe uruchomia kotwice sx i s2, w szczególnosci czy pracuje ono stale (w miejscu odbiorczem), czy tez zaczyna ono pracowac dopiero na poczatku kazdego sygnalu, a po ukonczeniu sygnalu przestaje dzialac. Nie jest wazne czy urza¬ dzenie napedowe (rytmicznego urzadzenia kontaktowego) uruchomia kotwice sx i s2 poprzez przekaznik, czy tez poprzez lan¬ cuch przekazników, pracujacych jeden po drugim. Zasadnicza czesc napedowa urzar dzenia S utworzona jest w postaci przery¬ wacza samoczynnego. Rytmiczne urzadze¬ nie kontaktowe moze byc napedzane zapo- moca sprezyny. W kazdym jednak razie wazne jest to, zeby kotwice s± i s2 porusza¬ ly sie mozliwie synchronicznie. Najmniej¬ sza liczba zamykan lub otwieran kotwic slf s2, odbywajacych sie w jednostke czasu, o- kreslona jest czasem tolerancyjnym, dopu¬ szczanym w odchyleniach w czasie trwania kresek, wzglednie przerw. Jezeli np. czas trwania kresek zawiera + 0,3 sek tolerancji odchylenia w kierunku plusa lub minusa od wartosci przepisowej, to celowe jest tak do¬ brac rytmiczne urzadzenie kontaktowe, aby uskutecznialo ono przynajmniej trzy zamy¬ kania kontaktowe na sekunde.Zapomoca kotwicy sx rytmicznego urza¬ dzenia kontaktowego sterowany jest elek¬ tromagnes napedowy B, który przesuwa w taki sposób ramie 6 skokowego mechanizmu wylacznikowego, czuwajacego nad czasem przerw, iz ramie to natrafia na okreslony wycinek kontaktowy u wtedy, kiedy prze¬ rwa miedzy dwiema kreskami sygnalu prze¬ kracza dopuszczalny maksymalny czas trwania. Gdy to nastapilo, wtedy uzwoje¬ nie P2 przekaznika zaklócen P, polaczone szeregowo z tern ramieniem, otrzymuje prad i, w sposób podany ponizej, doprowa¬ dza instalacje sygnalowa do stanu wyjscio¬ wego. Poddbnie kotwica s2 steruje elektro¬ magnes A, napedzajacy inny skokowy me¬ chanizm wylacznikowy, sluzacy do nadzo¬ rowania czasu trwania kreski. Mechanizm ten posiada w danym przykladzie wykona- nia dwa, jednoczesnie poruszajace sie ra¬ miona lacznikowe alf a2. W razie minimal¬ nego czasu trwania, dopuszczanego dla kre¬ ski sygnalowej, ramie lacznikowe a2 prze- — 3 —suwa sie na okreslony kontakt x. Ramie zas ax trafia na okreslony kontakt y, za.T3uz po przekroczeniu maksymalnego czasu trwa¬ nia, dopuszczanego dla kreski. Jednocze¬ snie z ramionami a1$ a2 moze byc oprócz tego napedzane jeszcze ramie a3. Ramie a3 niekoniecznie winno byc wykonane w po¬ staci czesci skokowego mechanizmu wy¬ lacznikowego, lecz moze byc wytworzone jako zwykly wylacznik. Wazne jest tylko to, aby ramie as wtedy zamykalo obwód pradu uzwojenia R przekaznika, kiedy ra¬ miona alf a2 znajduja sie w polozeniu spo¬ czynku, przerywalo zas ten obwód wów¬ czas, gdy ramiona 1 i 2 opuszczaja to po¬ lozenie ispoczynku. Wszystkie skokowe mechanizmy (wylacznikowe winny byc wy¬ konane w taki sposób, aby mogly zatrzy¬ mywac sie na stale tylko w polozeniu spo¬ czynku, natomiast we wszystkich innych polozeniach, to jest, gdy skokowy mecha¬ nizm wylacznikowy a19 a^ znajduje sie w momencie ukonczenia kreski, skokowy zas mechanizm wylacznikowy 6 — przy koncu pauzy =— musza jaknajiszybciej powracac samoczynnie do polozenia poczatkowego.Do tego celu mozna stosowac znane w tech¬ nice telefonicznej zwykle urzadzenie, np, do skokowego mechanizmu wylaczajacego, nadzorujacego nad czasem trwania kreski, mozna zastosowac mechanizm odryglowu- jacy zapadki, a uruchomiany w koncu kre¬ ski przez przerwanie pradu w przekazniku J, dzieki czemu umozliwione zostaje szyb¬ kie odciagniecie skokowego mechanizmu wylacznikowego, zapomoca sprezyny od¬ ciagajacej, W skokowym mechanizmie wy- lacznikowym (ramie wylacznikowe b), do¬ zorujacym nad przerwa odryglowywanie zapadki musi wtedy nastepowac w koncu przerwy, to jest dzieki powstaniu pradu w przekazniku J.Sposób dzialania sygnalowego urzadze¬ nia kontrolujacego jest nastepujacy.Wzbudzony przy nadchodzacej kresce sygnalu przekaznik J zamyka swój kontakt roboczy i2f wskutek czego kotwica s2, be¬ daca pod dzialamiem rytmicznego urzadze¬ nia kontaktowego wlacza i wylacza okreso¬ wo elektromagnes napedowy A skokowego mechanizmu wylacznikowego, nadzoruja¬ cego nad czasem trwania kreski. Wszyst¬ kie ramiona wylacznikowe alf a2, a3 opu¬ szczaja swe polozenie spoczynku. Jezeli odnosna kreska byla za krótka (a zatem nie zostala wywolana przez sygnal alarmo¬ wy) to ramie a2 nie bedzie mialo czasu dojsc do kontaktu x; kontakt i2 zostaje przytem ponownie otworzony. Naped skokowego mechanizmu wylacznikowego zostanie od¬ stawiony i mechanizm powróci do swego polozenia poczatkowego. Ramie a3 równiez powróci do swego polozenia poczatkowego, w którem przekaznik R jest wzbudzony, zas kontakt spoczynkowy r — otwarty.Jezeli zas pierwsza kreska nie jest za krótka, czyli osiaga przynajmniej mini¬ malny dopuszczany czas trwania, to ramie wylacznikowe a2 przesunie sie na kontakt x. Uzwojenie zas St1 przekaznika St zo¬ stanie wlaczone w nastepujacy obwód pra¬ du plus baterji, uzwojenie St19 kontakt x, opornosc W, kontakt spoczynkowy kotwicy przelacznikowej k2, kontakt roboczy i2 i mi¬ nus baterji. Przekaznik St oddzialywa na swe kotwice st2 i st^ Kotwica s/2 sluzy do wlaczenia przytrzymujacego uzwojenie Sl2 przekaznika St w nastepujacy obwód pra¬ du plus baterji, uzwojenie St2, kontakt spoczynkowy kotwicy Z2, kontakt roboczy kotwicy S/2, kontakt spoczynkowy kotwi¬ cy r i minus baterji. Na kotwicy stlf w jej polozeniu roboczem, przygotowywa sie ob¬ wód elektromagnesu B, napedzajacego sko¬ kowy mechanizm wylacznikowy, sluzacy do kontrolowania przerw. Jednoczesnie na tejze kotwicy zostaje przygotowany obwód uzwojenia K± przekaznika K, w celu kon¬ trolowania przerwy nastepnej. Jezeli nato¬ miast pierwsza kreska posiada przepisowy czas trwania (nieprzekraczajacy przepisa¬ nego maksymum), to po jej przejsciu kon- — 4 —takt spoczynkowy i± zamyka sie jeszcze przed dojsciem ramienia at do kontaktu y.Równoczesnie otwiera sie kontakt i2. Wsku¬ tek tego skokowy mechanizm wylaczniko- wy, kontrolujacy kreski zostaje odstawio¬ ny, a wlaczony natomiast skokowy mecha¬ nizm wylacznikowy, kontrolujacy przerwy.Ramiona ax — a3 powracaja szybko do swych polozen spoczynkowych, ramie zas wylacznikowe b rozpoczyna obliczanie przerwy. Jednoczesnie poprzez kontakt i\, kotwice przelacznikowa slx, przelaczona do polozenia roboczego, oraz poprzez kotwice przelacznikowa ql9 znajdujaca sie w polo¬ zeniu spoczynku, zostaje wlaczone uzwoje¬ nie K1 przekaznika K. Przekaznik K uru¬ chomia swe kontakty k1 — k4. Przelacze¬ nie kotwicy &4 do jej polozenia roboczego powoduje to, ze przekaznik K zostaje teraz wzbudzony takze poprzez swe uzwojenie Ks, czyli moze pozostawac takze w tym sta¬ nie po wylaczeniu uzwojenia K1.Jezeli teraz przerwa trwa zbyt dlugo, to, po przesunieciu sie ramienia wylaczni- kowego b na kontakt u, zostaje wzbudzony przekaznik zaklócen i cala instalacja wsku¬ tek tego powraca do swego polozenia po¬ czatkowego. Jezeli zas druga kreska naste¬ puje we wlasciwym czasie (a zatem je¬ szcze przed dojsciem ramienia b do kontak¬ tu u) to (przez otworzenie kontaktu it) skokowe urzadzenie wylacznikowe przerw zostaje wylaczone (odstawione), natomiast na kontakcie zamknietym i2 zostaje znów wlaczany skokowy mechanizm wylaczniko¬ wy kresek. Jednoczesnie, w momencie przejscia od przerwy do kreski, kontakt i8 otwiera sie tuz przed zamknieciem kontak¬ tu r, wskutek czego prad zatrzymujacy zo¬ staje przerwany przy pomocy uzwojenia Sl2 przekaznika Sl. Otwiera sie przytem kontakt st2, kontakt zas slx przelozony zo¬ staje w lewo do swego polozenia spoczyn¬ ku. Wskutek przerwania kontaktu kotwicy zatrzymujacej sl2, przekaznik Sl pozostaje na poczatku drugiej kreski (takze i przy zamknieciu kontaktu r, nastepujacem na* tychmiast po rozmagnesowaniu sie prze¬ kaznika R) w stanie niewzbudzonym dopó¬ ty, dopóki ramie a2 nie przesunie sie na kontakt x.Jezeli druga kreska jest za krótka, wskutek czego konczy sie ona przed mo¬ mentem dojscia ramienia a2 do kontaktu x, to (po rozmagnesowaniu sie przekaznika J) na kontakcie spoczynkowym i\ wlacza sie uzwojenie P1 przekaznika P w nastepujacy obwód pradu: plus baterji, uzwojenie P, zamkniety kontakt kle kotwica Sl (na kon¬ takcie spoczynkowym), kontakt ^ i minus ba¬ terji. Wzbudzony przekaznik P otwiera kon¬ takt spoczynkowy p i wywolywa tern samem przerwanie pradu zatrzymujacego w uzwo¬ jeniu przekaznikowem KB, wskutek czego wszystkie kontakty, sterowane przez ten przekaznik powracaja teraz do swego po¬ lozenia spoczynkowego, jako tez cala in¬ stalacja wraca znów do swego stanu po¬ czatkowego.Jezeli jednak druga kreska nie jest za krótka, to ramie wylacznikowe a2 (w chwi¬ li, kiedy kreska osiagnela minimalny czas trwania) przesuwa sie na kontakt x, a po¬ niewaz kotwiczka przelacznikowa k2 u- trzymywana jest na kontakcie roboczym (od chwili nastapienia przerwy, przekaz¬ nik K, jest w stanie niewzbudzonym) prze¬ to przekaznik St moze sie znowu wzbudzic, gdyz jego uzwojenie Sl1 zostanie wlaczone w nastepujacy obwód pradu: plus baterji, uzwojenie Sl1, ramie lacznikowe a2, kon¬ takt x, uzwojenie O1 przekaznika Q, kotwi¬ ca przelacznikowa llf znajdujaca sie w po¬ lozeniu spoczynku, kotwica przelaczniko¬ wa K2, znajdujaca sie w polozeniu robo- czem, kontakt i2, i minus baterji. Kotwice slt i sl2 znowu zostaja przelozone, wskutek czego przekaznik Sl znów sie wzbudza (po¬ przez kohvice sl2 i uzwojenie Sl2). Równo¬ czesnie przekaznik Q, wzbudzony przez swe uzwojenie Qlf przeklada swe kotwice q± i q2. Na kotwicy q2 wlacza sie uzwojenie — 5 —O2, utrzymujace przekaznik Q w stanie wzbudzonym. Obwód uzwojenia O2 jest na¬ stepujacy: plus baterji, uzwojenie Q2, ko¬ twica q2, kontakt spoczynkowy p, kotwica przelacznikowa k±, znajdujaca sie w polo¬ zeniu roboczeni (polozenie lewe) i minus baterji, wskutek czego przekaznik Q moze pozostac w stanie wzbudzonym takze przy pózniejszem wylaczeniu uzwojenia O1. Ko¬ twica przelacznikowa qlt przelozona do swego polozenia roboczego (polozenie le¬ we) przygotowywa obwód przekaznika T, który to przekaznik ma byc wzbudzony po rozpoczeciu nastepnej przerwy (zamknie¬ cie kontaktu ix). Ten przekaznik T sluzy, jak to bedzie dalej wykazane, do przygoto¬ wania obwodu przekaznika Z, który to przekaznik wzbudza sie przy nadejsciu trzeciej kreski prawidlowej. Jezeli druga kreska trwa w ciagu przepisowego okresu czasu (czyli, ze ramie lacznikowe ax nie mialo jeszcze czasu dojsc do kontaktu y przed ukonczeniemi kreski i wzbudzic prze¬ kaznik P, doprowadzajacy cala instalacje do stanu poczatkowego), to w czasie roz¬ poczecia drugiej przerwy stan poszczegól¬ nych przekazników jest nastepujacy.Przekazniki St, Q i K sa wzbudzone po¬ przez uzwojenia St2, Q2, wzglednie K3.Przekaznik T wzbudza sie, (wskutek za¬ mkniecia kontaktu i\ w czasie rozpoczecia przerwy) w nastepujacym obwodzie pradu: plus baterji, uzwojenie T1 kotwica prze¬ lacznikowa qlf przelozona do polozenia ro¬ boczego (polozenie lewe), kotwica prze¬ lacznikowa S/x (polozenie prawe) i minus baterji. Na kontakcie t3 zostaje wlaczone u- zwojenie T2, utrzymujace przekaznik T w stanie wzbudzonym nawet po przerwaniu drogi pradu, prowadzacej poprze qlt stl9 iv Przekaznik T, oprócz przelozenia kotwicy /3, przeklada jeszcze kotwice t2 i t±. Druga przerwa jest kontrolowana przez* skokowy mechanizm wylaczajacy pauz w taki sam sposób, w jaki byla kontrolowana przerwa pierwsza. Jezeli nie byla ona zbyt dluga, to wszystkie polaczenia przekaznikowe, ist¬ niejace w czasie jej rozpoczecia pozostaja i nadal az do jej konca; przy przejsciu zas do trzeciej kredki, przekaznik St zostaje pozbawiony pradu w taki sam sposób, jak to bylo w koncu przerwy pierwszej. Teraz zaczyna znów dzialac skokowy mechanizm wylacznikowy kreskowy.Jezeli trzecia kreska jest za krótka, to instalacja zostaje przestawiona zapomoca przekaznika zaklócen B zpowrotem do sta¬ nu poczatkowego w ten sam sposób, jak to bylo opisane w przypadku zbyt krótkiej kreski, a mianowicie wskutek wzbudzenia sie uzwojenia P1 poprzez kotwice k19 st19 i\.Jezeli zas trzecia kreska nie jest za krótka, to, po przesunieciu sie ramienia lacznikowego a2 na kontakt x, wzbudza sie zarówno przekaznik St jak i przekaznik Z, a mianowicie poprzez uzwojenie St1, ramie lacznikowe cr2, kontakt x, uzwojenie Z1, kotwice przelacznikowe tt i k2, znajdujace sie w swoich polozeniach roboczych (polo¬ zenie lewe) oraz poprzez kotwice i2. Zosta¬ ja przytem przelozone kotwice zx — z3. Na kotwicy Z3, poprzez kotwice P i if4, wla¬ cza sie uzwojenie Z2, utrzymujace w stanie wzbudzonym przekaznik Z. Jezeli teraz takze i trzecia kreska posiada prawidlowy czas trwania, to skonczy sie ona przedtem, nim ramie lacznikowe ax zdazy przesunac sie na kontakt y, nastepuje wiec powrót ca¬ lej instalacji do polozenia spoczynkowego w sposób, uprzednio opisany. Po przejsciu tej trzeciej kreski prawidlowej odbywa sie nastepujace przelaczenie: uzwojenie K2 przekaznika K jest wlaczone w nastepuja¬ cy obwód pradu; plus baterji, uzwojenie K2, kotwica z1 (na kontakcie roboczym), prze¬ lozona kotwica S*! (polozenie prawe), ko¬ twica ilf (zamykajaca sie po przejsciu kre¬ dki) i minus baterji. Poniewaz uzwojenie K2 jest nawiniete w przeciwnym kierunku do nawiniecia uzwojenia Ks, przeto prze¬ kaznik K rozmagnesowuje sie, a wiec prze¬ kaznik ten przestawia swoje kotwice do po- — 6 —lozenia spoczynkowego (miedzy niemi tak¬ ze i kotwice k). Wskutek tego wlaczone zo¬ staje urzadzenie alarmowe C. Równocze¬ snie zostaja rozmagnesowane wszystkie przekazniki — za wyjatkiem przekaznika T — (to jest przekazniki K, Z, Q i St) ich zas kotwice przestawione do polozenia spo¬ czynku. Przekazniki K i Q zostaja rozma¬ gnesowane wskutek przelozenia kotwicy £4, lezacej w obwodzie pradu uzwojen Kó, wzglednie O1. Przekaznik St jest rozmagne¬ sowany wskutek tego, ze kontakt k3 zostaje przerwany wczesniej anizeli zamkniety kontakt Z2.Przy wylaczeniu (odstawieniu) urzadze¬ nia alarmowego C mozna jednoczesnie, np. zapomoca zastosowania odpowiedniego gu¬ zika przyciskowego (nieprzedstawionego na rysunku) przerwac takze prad, utrzymu¬ jacy przekaznik T w stanie wzbudzonym, przyczem instalacja sygnalowa wraca do swego stanu poczatkowego.Powyzej opisany uklad polaczen jest jedynie przykladem wykonania wynalazku.Uklad ten mozna róznie modyfikowac.Mozna, np. tak zmienic uklad polaczen, ze zarówno dopuszczany (jeszcze) maksymal¬ ny jak i minimalny czas trwania kreski be¬ dzie kontrolowany zapomoca jednego i tego samego ramienia lacznikowego, slizgajace¬ go sie od minimum do maksimum po nie¬ przerwanym mostku kontaktowym. Mozna nastepnie uklad polaczen wykonac w taki sposób, by zapomoca jednego tylko skoko¬ wego mechanizmu wylacznikowego mozna bylo kontrolowac kolejno zarówno czas trwania kreski jak i czas trwania przerwy, gdyz polozenie wybieracza po przejsciu kreski staje sie polozeniem wyjsciowem do liczenia przerw. Zmiany calego ukladu polaczen, potrzebne do uskutecznienia po¬ wyzszych przelaczen moga nie byc brane w rachube, poniewaz te odmiany mozliwe nie stanowia zasadniczo nic nowego w porówna¬ niu z opisanemi przykladami wykonania wynalazku.Odnosnie napedu kontaktowego urza¬ dzenia rytmicznego nalezy zaznaczyc co na¬ stepuje.Powyzej bylo wspomniane, ze moze byc pozadane, aby ten naped nie pracowal nie¬ przerwanie, lecz byl kazdorazowo wlacza¬ ny na poczatku kontroli sygtnalu i wylaczo¬ ny przy koncu tegoz. Otóz w tym celu prze¬ kaznik, pozostajacy pod dzialaniem prze¬ kaznika J i przylaczajacy urzadzenie na¬ pedzajace kontaktowe urzadzenie rytmicz¬ ne, (wykonane np. w postaci znanego prze¬ rywacza samoczynnego) do zródla pradu, winien odpowiadac nastepujacym warun¬ kom.Przekaznik ten winien wzbudzac sie wskutek nadejscia sygnalu, podlegajacego kontroli, a zatem musi zawierac w swym ob¬ wodzie pradu kontakt roboczy, sterowany zapomoca przekaznika J. Nastepnie winien on pracowac dalej przy powstaniu przerwy, czyli musi posiadac kontakt zatrzymujacy, samoczynnie przezen sterowany, i zalaczo¬ ny równoleigle do poprzednio wymienio¬ nego kontaktu. Winien on, przy rozpocze¬ ciu pracy przez przekaznik zaklócen P, od¬ laczyc (odstawic) takze rytmiczne urzadze¬ nie kontaktowe; musi on zatem zawierac jeszcze jeden, szeregowo polaczony ze wspomnianemi kontaktami, kontakt spo¬ czynkowy, sterowany przez przekaznik P.Nastepnie przekaznik ten, po prawidlowym przebiegu sygnalu, moze byc przerwany po ^ukonczeniu trzeciej kreski, ale nie wcze¬ sniej, dlatego tez sa potrzebne jeszcze dwa, równolegle wzgledem siebie lezace kontak¬ ty, polaczone szeregowo z wyzej wspomnia¬ nemi kontaktami, np. kontakt roboczy, ste¬ rowany przez przekaznik K oraz konrtakt spoczynkowy, sterowany przez przekaznik Z. Jezeli postawiony jest warunek, aby rytmiczne urzadzenie kontaktowe, po swem odlaczeniu, (po ukonczeniu prawidlowego sygnalu) nie moglo byc znowu uruchomia¬ ne wczesniej anizeli urzadzenie alarmowe C, to najlepiej jest zamiast, wymienionej — 7 —wyzej pary kontaktów zastosowac kontakt spoczynkowy, uzalezniony od przekaznika, umieszczonego w obwodzie pradu urzadze¬ nia alarmowego. PL