Wynalazek niniejszy dotyczy takich u- kladów sygnalowych i telefonicznych, w któ¬ rych wieksza liczba aparatów abonentów lub stacyj bocznych jest przylaczona do wspól¬ nej linji dwuprzewodowej, przyczem wywo¬ lywanie wybranej stacji uskutecznia sie za- pomoca mechanizmów lacznikowych na sta¬ cjach bocznych, W ukladach tego rodzaju jest rzecza po¬ zadana stosowanie dwóch odrebnych zródel pradu, a mianowicie jednego do wywoly¬ wania i nadawania impulsów z tarczy nume¬ rowej, a drugiego do uruchomiania mecha¬ nizmów lacznikowych. W ten sposób unika sie pozostawiania nieczynnej linji pod na¬ pieciem o takiej wartosci, jaka jest potrzeb¬ na do uruchomienia kilku mechanizmów lacznikowych, rozlozonych wzdluz linji, W znanych urzadzeniach tego rodzaju stwarza sie dodatkowy obwód pradu poprzez uzie¬ mianie aparatów lub tez stosuje sie dwa róz¬ ne rodzaje pradu, a mianowicie prad zmien¬ ny i prad staly. Uziemianie aparatów jest rzecza niebezpieczna, zwlaszcza w telefonji kolejowej na kolejach elektrycznych, a to ze wzgledu na niebezpieczenstwo powsta¬ wania przepiec wzgledem ziemi. Ponadto stosowanie dwóch róznych rodzajów pradów nastrecza znaczne trudnosci w nastawianiu mechanizmów lacznikowych, z koniecznoscibowiem trzeba stosowac wówczas rejestry.Wynalazek niniejszy umozliwia stosowanie dwóch zródel pradu stalego bez uziemiania aparatów i bez uzycia rejestrów.Wedlug wynalazku niniejszego jest to mozliwe dzieki temu, ze obwody impulsów nadawczych i odbiorczych sa w danej stacji niezalezne od siebie, jednakze sa przylaczo¬ ne do linji dwuprzewodowej równolegle wzgledem siebie, a w szereg z przyrzadami lacznikowemi, blokujacemi prad, tworzac poprzez linje dwuprzewodowa obwody pra¬ du stalego razem z przyrzadami laczniko¬ wemi urzadzenia sterujacego, wspólnego dla tej linji.Na rysunku przedstawiono przyklad wy¬ konania wynalazku. Fig. 1 przedstawia za¬ sadniczy uklad polaczen kilku stacyj bocz¬ nych, przylaczonych do wspólnej linji, a fig. 2 — uklad polaczen stacji bocznej.W ukladzie wedlug fig. 1 wzdluz wspól¬ nej linji GL sa rozmieszczone stacje boczne A1 — A9. Do dokonywania polaczen tele¬ fonicznych sluzy zespól przekazników Rx — R3, wspólny dla wszystkich stacyj bocz¬ nych. Kazda stacja boczna posiada elektro¬ magnes napedowy SM mechanizmu laczni¬ kowego i tarcze numerowa F, przylaczone równolegle do wspólnej linji GL. Oprócz te¬ go elektromagnes napedowy SM i tarcza nu¬ merowa F sa polaczone jeszcze w szereg z prostownikami L19 L2, np. prostownikami miedziowemi. Prostowniki te blokuja prady, plynace w przeciwnych kierunkach w sto¬ sunku do linji. Elektromagnes napedowy SM jest przylaczony stale do linji GL poprzez prostownik Llt który jest wlaczony w ten sposób, by przy normalnym stanie napiecia linji GL nie przepuszczal wcale pradu. W galezi obwodu, zawierajacej tarcze numero¬ wa, nie moze wcale plynac prad, gdyz ga¬ laz ta jest przerwana zapomoca kontaktu 1 przelacznika widelkowego KL aparatu tele¬ fonicznego. Mechanizmy lacznikowe moga byc wykonane np. tak, aby ich ramiona kon¬ taktowe przelaczaly sie oj eden skok za kaz¬ dym impulsem pradu. Do wspólnej linji GL mozna oczywiscie przylaczyc dowolna licz¬ be stacyj: bocznych A. W przykladzie, przed¬ stawionym na rysunku, przyjmuje sie, ze do linji GL przylaczono dziewiec stacyj bocz¬ nych, kazdej stacji zas odpowiada jedno z polozen mechanizmu lacznikowego. Gdy linja GL jest przylaczona do centrali tele¬ fonicznej, wówczas w mechanizmach laczni¬ kowych jest przewidziane dodatkowe jedno polozenie kontaktowe, sluzace do wywoly¬ wania" centrali, w której równiez jest przy¬ laczony mechanizm lacznikowy do linji GL.Polaczenie telefoniczne miedzy dwiema stacjami bocznemi A1 i A9, przylaczonemi do linji GL, odbywa sie w sposób nastepu¬ jacy.Gdy abonent A1 zdejmie mikrotelefon, przelacznik widelkowy KL zamyka kontakt 1, zamykajac tern samem obwód poprzez tarcze numerowa F i dwa uzwojenia RLX i RL2 przekaznika R± zespolu przekazników.Przekaznik Rx wzbudza sie i na kontakcie 3 zamyka obwód przekaznika R2, który zamy¬ ka zkolei obwód'-przekaznika Rs. Przekaz¬ nik i?3, wzbudzajac sie, przerywa zapomoca kontaktu 4 obwód przekaznika i?2, ale jed¬ noczesnie zamyka wlasny obwód wzbudza¬ nia na kontakcie 5. W ciagu krótkiego okre¬ su czasu, kiedy przekaznik R2 jest wzbudzo¬ ny, przekaznik ten przerywa obwód 2 i przy¬ lacza zapomoca kontaktów 6, 7 zródlo pra¬ du stalego do linji GL w taki sposób, aby kierunek napiecia linji zostal odwrócony.Dzieki temu zostaja uruchomione impulsem pradu elektromagnesy napedowe SM wszyst¬ kich przylaczonych mechanizmów laczniko¬ wych lak, iz ich ramiona kontaktowe zostaja wyprowadzone z polozenia wyjsciowego i posuniete o jeden skok naprzód. Zródlo pra¬ du stalego, przylaczone do linji GL zapo¬ moca przekaznika R2, winno posiadac, jak wspomniano, dostatecznie duze napiecie, aby uruchomic mechanizmy lacznikowe. W pew¬ nych okolicznosciach napiecie takiego zró¬ dla pradu moze byc równe napieciu zródla, — 2 —dolaczonego do linji GL poprzez przekaznik Rt. Gdy przekaznik R2 wzbudza sie, a ob¬ wód 2 jest zamkniety, wówczas przekaznik /?! utrzymuje kotwiczke przyciagnieta, po¬ niewaz jego uzwojenie RLX jest wlaczone w obwód, przebiegajacy poprzez opornik r i kontakt 6 przekaznika R2. Dzieki przesunie¬ ciu sie ramion kontaktowych mechanizmów lacznikowych wskutek wywolywania na stacjach abonentów moze byc uruchomione w znany sposób mechaniczne urzadzenie za- jetosci. Abonent Alf wybierajac zadany nu¬ mer zapomoca swej tarczy numerowej F, po* woduje tern samem pewna liczbe przerw w obwodzie 2. Przy kazdej przerwie przekaz¬ nik Rx otwiera na krótki czas kontakt 3, po¬ wodujac przerwe w obwodzie przekaznika R3, który rozmagnesowuje sie bezposrednio.Przekaznik R19 zamykajac po chwili znów kontakt 3, zamyka w opisany wyzej sposób obwód przekaznika R2, który zamyka zkolei obwód przekaznika R3. Ten ostatni przekaz¬ nik otrzymuje wlasne wzbudzenie i przery¬ wa obwód przekaznika R2. Przekaznik R2 nadal tymczasem impuls na linje GL, wsku¬ tek czego zostaly uruchomione wszystkie e- lektromagnesy napedowe SM, przylaczone do linji GL. Kazda przerwa w obwodzie 2 powoduje wiec przelaczenie sie ramion kon¬ taktowych odpowiednich mechanizmów lacz¬ nikowych o jeden skok naprzód, W zalozeniu, ze abonent A1 nakreca na tarczy Nr 9, powodujac dziewiec przerw pradu, ramiona kontaktowe wykonaja dzie¬ wiec skoków. W znany sposób zostaje uru¬ chomiony przytem sygnal dzwonkowy u któregokolwiek z przylaczonych abonentów, np. u abonenta AQ. Gdy abonent zdejmie mi¬ krotelefon, wówczas polaczenie telefoniczne zostanie nawiazane.Impulsy pradu, wyslane na linje GL za¬ pomoca przekaznika R2, posiadaja dlu¬ gosc, zalezna wylacznie od dzialania prze¬ kazników R2 i R3 i niezalezna od stosunku impulsów tarczy numerowej. W ten sposób zapomoca prostego urzadzenia odbywa sie korygowanie impulsów, co jest rzecza wazna, zwlaszcza w ruchu miedzy róznemi urza¬ dzeniami.W opisanym przebiegu laczenia impulsy pradów sa wysylane zapomoca przekaznika, skoro tylko przekaznik Rt przyciagnie ko¬ twiczke wskutek zamkniecia obwodu 2. O- czywiscie, w znany sposób mozna zastoso¬ wac takie urzadzenia, aby impulsy byly wy¬ sylane na linje GL zapomoca przekaznika R2, gdy przekaznik Rt zwolni swa kotwicz¬ ke wskutek przerwy obwodu 2 zapomoca tarczy numerowej F. Mozna to osiagnac la¬ two np. w ten sposób, ze kontakt 3 przekaz¬ nika R1 wykona sie jako kontakt spoczyn^ kowy. Poniewaz obwód pradu, biegnacy przez tarcze numerowa F aparatu wywolu¬ jacego, jest przerwany podczas nadawania impulsów do elektromagnesów napedowych SM, przeto w tym przypadku prostownik L2 staje sie zbyteczny.Gdy abonent A1 wzywa stacje boczna, nie przylaczona do wspólnej linji GL, wów¬ czas nadaje najpierw okreslona liczbe im¬ pulsów np. 10, wskutek czego zostaje wy¬ wolana w znany sposób centrala, do któ¬ rej jest przylaczona linja GL. Abonent At wybiera wówczas zadany numer, polaczenie zas telefoniczne jest uskuteczniane tak sa¬ mo, jakgdyby abonent Ar byl zwyklym a- bonentem danej centrali.Gdy abonent wywolujacy At odlozy mi¬ nie przylaczona do wspólnej linji GL, wów¬ czas zostanie przerwany obwód 2 na kon¬ takcie /, przyczem przekaznik Rx oraz prze¬ kaznik R3 zostana rozmagnesowane. Po u- konczeniu rozmowy wszystkie mechanizmy lacznikowe wracaja do polozenia wyjscio¬ wego. Mozna fo osiagnac w znany sposób badz mechanicznie zapomoca sprezyny, badz tez w ten sposób, ze mechanizm lacz¬ nikowy bedzie dzialal dopóty jako wybie¬ rak skokowy o wlasnym napedzie, dopóki nie osiagnie polozenia wyjsciowego. Dzieki wlaczeniu prostownika równolegle do elek¬ tromagnesów napedowych, mechanizmy te — 3 —Jiioz-na cofnac w prosty sposób zapomoea hnjpulsdw, wyslanych na linje GL. Odpo¬ wiedni uklad jest przedstawiony na: fig. 2, dotyczacej koaslrufceji aparatów.W aparacie abonenta wedlug fig. 2 mi¬ krofon Jest zasilany z baterj* miejscowej.Zasilanie z baterji centralnej moze ulegac bardzo znacznym wahaniom wskutek bar¬ dzo róznych opornosci linfowyeh, istnieja¬ cych miedzy centrala a stacjami bocznerai wzdluz linji. Sluchawka T, podobnie jak i mikrofon M, jest przylaczona indukcyjnie do wspólnej linji GL za posrednictwem cew¬ ki indukcyjnej IR o trzech uzwojeniach.Kazdy aparat posiada jeszcze tarcze nume¬ rowa F normalnej konstrukcji, przelacznik widelkowy KL i dzwonek B oraz zespól me¬ chanizmu lacznikowego, skladajacy sie z mechanizmu lacznikowego S z elektroma¬ gnesami napeclowemi SM i trzema pro¬ stownikami Llf L2, L3. Mechanizm laczniko¬ wy S posiada dwa ramiona kontaktowe Klt K2. Jedno ramie kontaktowe Kx usku¬ tecznia wlaczanie dzwonka B w obwód miejscowy poprzez przelacznik widelkowy KL, a drugie ramie kontaktowe K2 wlacza w tern ostatniem polozeniu prostownik £3 równolegle do elektromagnesu napedowego SM, który dzieki temu dziala- opóznieniem.Te mechanizmy lacznikowe zostaja odsta¬ wiane wzdluz linji GL w znany sposób za¬ pomoea serji impulsów, nadanej w linji GL, przyczem ramiona mechanizmu lacznikowe¬ go zostaja posuniete skokami najpierw do ostatniego polozenia kontaktowego, w któ-, rem pozostaja az do konca serji impulsów, poczem zostaja nastawione w pierwsze po¬ lozenie.Uklad z prostownikiem, laczonym rów¬ nolegle w ostatniem polozeniu z elektro¬ magnesem napedowym, umozliwia wiec wy¬ sylanie przy kazdym sygnale rozlaczeni©- wym serji impulsów, zawierajacych stala liczbe impulsów. Liczbe impulsów obiera sie tak, aby wszystkie mechanizmy laczni¬ kowe byly odstawiane niezawodnie do po¬ lozenia wyjsciowego nawet i w tym przy¬ padku, gdyby pewne impulsy pradów nie uruchomily jakiegos mechanizmu laczniko¬ wego, lub tez gdyby ramiona kontaktowe mechanizmów lacznikowych nie ustawily sie z jakichkolwiek badz powodów na po¬ czatku rozlaczania w tern samem polozeniu.W opisanej konstrukcji aparatu abonen¬ ta dzwonek B jest wlaczony zapomoea ra¬ mienia kontaktowego Kx czesciowo poprzez polozenie kontaktowe 8, odpowiadajace nu¬ merowi aparatu, a czesciowo poprzez dru¬ gie polozenie kontaktowe 9, które jest wspólne dla wszystkich aparatów i stosuje sie przy jednoczesnem wywolywaniu apara¬ tów wzdluz linji GL. W przykladzie, uwi¬ docznionym na rysunku, elektromagnesy SM sa polaczone w szereg z prostownikami L, które uniemozliwiaja przeplyw pradu przez elektromagnesy napedowe, gdy stan napiecia linji miedzy odgalezieniami linji GL jest normalny. W zalozeniu, ze do uru¬ chomienia mechanizmów lacznikowych sto¬ suje sie napiecie, wyzsze od normalnego, prostowniki te mozna zastapic lampkami swietlacemi, które dobiera sie wówczas tak, aby nie przepuszczaly zadnego pradu przy napieciu, stosowanem do wywolywania i na¬ dawania impulsów zapomoea tarczy nume¬ rowej. Skoro tylko przy nadawaniu impul¬ sów pradu do elektromagnesów napedowych napiecie zwiekszy sie, wówczas lampy swie- tlace beda przepuszczaly prad, a elektro¬ magnesy napedowe zostana uruchomione.Poniewaz kierunek napiecia miedzy odga¬ lezieniami jest w tym ostatnim przypadku odwrotny, przeto przez tarcze numerowa nie przeplynie zaden prad. PL