Przy znanym ukladzie polaczen urza- Znane uklady mozna jednak stosowac dzen posredniczacych kryteria laczeniowe przy liniach pojedynczych tylko do komu- w torach czteroprzewodowych maja postac nikacji pradem obukierunkowym. stanów pradu o nieograniczonym czasie Wade te usuwa wynalazek dzieki temu, trwania, np. pradu ciaglego przerwowego ze przetwornik wytwarza rózne kryteria lub pradu ciaglego znakowego. Aby tego laczeniowe dla toru dwuprzewodowego do rodzaju kryteria laczeniowe mozna bylo komunikacji przemiennej w postaci impul- przesylac równiez po liniach dwuprzewo- sów jednego rodzaju, lecz róznego czasu dowych, kryteria laczeniowe o nieograni- trwania w ten sposób, ze dla przeslania czonym czasie trwania przetwarza sie w kryteriów przed rozpoczeciem telegrafowa- kryteria o skonczonym, lecz dla poszczegól- nia stany pradu w torze pojedynczym zo- nych z nich róznym czasie trwania. staja tak odwrócone, iz pradowi znakowe-mu w torze czteroprzewodowym odpowia¬ da prad przerwowy w torze dwuprzewo¬ dowym czyli pojedynczym, a pradowi przerwowemu w torze czteroprzewodo- wym — prad znakowy w torze pojedyn¬ czym.Celem wynalazku jest takze nadanie korzystnej postaci przetwornikowi kry¬ teriów, sluzacemu do wykonywania wyzej wymienionych czynnosci, które szczególo¬ wo beda nizej opisane na podstawie fig. 1, 2 i 3 rysunku.Opis fig. 1 rysunku wyjasnia trudnosci, które wystepuja przy stosowaniu znanych ukladów polaczen, podczas gdy fig. 2 i 3 przedstawiaja przyklady wykonania wy¬ nalazku, w których zwykly dalekosiezny tor czteroprzewodowy wspólpracuje z to¬ rem dwuprzewodowym do komunikacji przemiennej. Do telegrafowania przemien¬ nego pradem roboczym wybrano przy tym dla przykladu linie z ziemia jako przewo¬ dem powrotnym.Na fig. 1 uwidoczniono, jak sie laczy normalnie tory czteroprzewodowe z poje¬ dynczym torem dalekosieznym do ruchu przemiennego na pradzie roboczym. Tor pojedynczy do ruchu przemiennego jest na¬ rysowany przy tym jako wlaczony.W stanie pracy (dalekopisy w ruchu) kotwiczki' sn i sn przylaczy abonenckich TAi i TA2 daja prad dodatni (prad przer¬ wowy) przekaznikom nadawczym SR2 i SRs zakonczen FAi i FA2 torów dalekosiez¬ nych. Uzwojenia neutralnych przekaz¬ ników odbiorczych ER2 i ERz sa przylaczo¬ ne poprzez kotwiczki s/"2 i sn przekazników nadawczych do pozbawionego pradu poje¬ dynczego toru dalekosieznego EFL. Kot¬ wiczki en i en przekazników odbiorczych przyciagniete sa przez sprezyny odciago¬ we do swych styków przerwowych tr, wo¬ bec czego prad przerwowy plynie takze do przekazników odbiorczych przylaczy abo¬ nenckich, Transmisja impulsów telegraficznych poprzez tor pojedynczy odbywa sie, jak wiadomo, w ten sposób, ze przy kazdym impulsie znakowym kotwiczka nadawcza sn wzglednie sn odlacza przekaznik od¬ biorczy od toru, wlacza natomiast napiecie telegraficzne.Jako zalozenie dla torów czteroprzewo^ dowych przyjeto przy tym, ze dalekopisy moga byc zdalnie wlaczane i wylaczane przez nastawienie na ciagla przerwe lub ciagly znak.Jednakze zatrzymywanie obu daleko¬ pisów po transmisji wiadomosci przez prze¬ laczenie ich na ciagly znak nie moze byc dokonane w sposób pewny. Jezeli np. po zakonczeniu przesylania wiadomosci prze¬ lozona zostanie po stronie przylacza abo¬ nenckiego TAi kotwiczka sn z polozenia ciaglej przerwy, to znaczy z bieguna +, na polozenie ciaglego znaku, to znaczy na bie¬ gun — fto przez kotwiczke sn przekaznika nadawczego SR2 odlaczony zostanie od to¬ ru przekaznik odbiorczy ER2. Odbiornik dalekopisowy przylaczony do przylacza abonenckiego TA2 zostaje wiec równiez unieruchomiony przez przebiegajacy dalej impuls minusowy. Impuls ten zostaje w zwykly sposób nadany z powrotem z od¬ biornika na przylaczu abonenckim TA2 i równiez przekaznik odbiorczy ERs na za¬ konczeniu FA2 toru dalekosieznego zostaje odlaczony od toru dalekosieznego EFL przez przekaznik SRz. Oba zakonczenia FAi i FA2 torów dalekosieznych zostaja przeto po przerwaniu polaczenia zablokowane prze¬ ciw ponownemu wywolaniu ze stacji prze¬ ciwnej.Dzieki zastosowaniu w mysl wynalazku przetworników SUi, SU2, w miejscach uwi¬ docznionych na fig. 1, unika sie tych nie¬ dogodnosci, jak to zostanie wykazane na podstawie fig. 2. Dla prostoty nie przed¬ stawiono na tej figurze calkowicie wyko¬ nanego polaczenia, lecz tylko zakonczenie pojedynczego toru dalekosieznego EFL. Prze¬ ciwnie niz na fig. 1, na której przedstawio^ — 2 —no urzadzenie w stanie pracy, fig. 2 przed¬ stawia urzadzenie w stanie spoczynku. Dla rozpatrzenia przebiegów na drugiej stacji dalekopisowej nalezy zatem przedstawio¬ ne urzadzenie rozpatrywac jako odbiorcze.Przebiegi polaczen przy przesylaniu wiadomosci sa nastepujace.Abonent dalekopisowy jest przylaczony torem czteroprzewodowym TL o zylach o/i, bh i uh, bh do przetwornika. Do dru¬ giego przetwornika prowadzi dalekosiezny tor pojedynczy EFL z ziemia jako przewo¬ dem powrotnym. Tor ten moze byc wyko¬ rzystywany w obu kierunkach komunikacji tylko na przemian. Zamiast niego moze byc zastosowany takze tor dwuprzewodo¬ wy lub kanal czestotliwosci dzwiekowej.Przekaznik odbiorczy ER2 w stanie spo¬ czynku, podobnie jak na fig. 1, jest gotowy do odbioru poprzez kotwiczke sr2 przekaz¬ nika nadawczego z toru jednoprzewodowe- go EFL.W stanie spoczynku do przetwornika plynie z kotwiczki sn przekaznika nadaw¬ czego SRi abonenta wywolujacego ciagly prad znakowy. Poniewaz kotwiczka sn i drugi koniec uzwojenia przekaznika A sa przylaczone do baterii, przekaznik A jest zwarty. Przez przekaznik SR2 zakoncze¬ nia przeplywa prad pirzerwowy wedlug nastepujacego obwodu: + OB, kontakty 02, 61, przekaznik SR-2, srodek OB.Przekaznik odbiorczy ERi abonenta otrzymuje w stanie spoczynku prad znakowy wedlug nastepujacego obwo¬ du: — OS, kontakt ci, przekaznik ERi, srodek OB. Przekaznik D jest wzbudzony: + OB, er2, przekaznik D, —OB. Przekaz¬ nik C nie jest wzbudzony, poniewaz jest wlaczony przez di, c* na zyle ali i tym sa¬ mym z obu stron na + OB.Jezeli wywolujacy abonent w celu wy¬ wolania zmienia kierunek pradu w petli abonenckiej, to takze przekaznik SRi prze- stawia sie z polozenia znakowego (—) w polozenie przerwowe ( +). Przekaznik A reaguje f+ OB, sn, A, —OB) i zmienia swym kontaktem 02 kierunek pradu w miej¬ scowym obwodzie pradu przekaznika SR* tak, ze kotwiczka sr2 zostaje przesta¬ wiona na baterie telegraficzna TB (— OB, 02, 61, Si?2, srodek OB). W ten sposób nadany zostaje na pojedynczy tor dalekosiezny impuls, którego dlugosc jednak ogranicza przekaznik B. Przy wzbudzeniu sie przekaznika A wzbudzony zostaje mianowicie równoczesnie poprzez kontakt ai przekaznik B. Przy wzbudze¬ niu przekaznika B przestawioiny zostaje kontakt 61 tak* ze równiez przekaznik SR2 zmienia znowu swe polozenie: + OB, sn, 61, SRz, srodek OB. Impuls wlaczajacy, przebiegajacy przez pojedynczy tor dale¬ kosiezny, ma zatem krótki tylko' czas trwa¬ nia, wyznaczony czasem wzbudzania sie przekaznika B.W celu rozpatrzenia przebiegów na sta¬ cji odbierajacej urzadzenie przedstawione na fig. 2 bedzie potraktowane jako odbior¬ cze. Przez tor dalekosiezny EFL nadcho¬ dzi mianowicie do urzadzenia odbiorczego krótki impuls, wobec czego przekaznik neu¬ tralny ER2 zostaje, wzbudzony na krótki czas, a jego kotwiczka er23 która pozosta¬ wala w stanie spoczynku na styku prze- rwowym f+OB), zostaje przestawiana na krótki czas na strone znakowa (-—OB).Wskutek tego wzbudza sie przekaznik C: —OB, en, C2, di, C, +0B. Przekaznik C tworzy sobie obwód podtrzymujacy prze¬ stawiajac kontakt C2 z — OB przez C2, c/i, Cna +05.Obwód miejscowy przetwornika zostaje w czesci odbiorczej przelaczony przez kon¬ takt ci, który przestawia sie i uruchamia odpowiednio do tego maszyne dalekopisom wa u abonenta wywolywanego, który po¬ winien byc przylaczony poprzez tor dale¬ kosiezny TL. W urzadzeniu wywolywane¬ go abonenta zmieniona zostaje bieguno¬ wosc miejscowego obwodu nadawczego at, 62 w celu nadania sygnalu zwrotnego zglo- — 3 —szenia i wskutek tego nadany zostaje z przetwornika impuls na pojedynczy tor dalekosiezny. Impuls ten przebiega w ten sam sposób, jak wyzej opisano dla stacji wywolujacej. Przez to przelaczenie1 urucho¬ miona zostaje takze maszyna dalekopisowa stacji wywolujacej poprzez czesc odbior¬ cza przetwornika u abonenta wywolujace¬ go i zyly ah, bli.Urzadzenie jest gotowe teraz do prze¬ sylania wiadomosci i abonenci moga poro¬ zumiewac sie ze soba telegraficznie; Przy telegrafowaniu przekazniki z opóznionym odpadaniem A i D pozostaja dzieki krót¬ kim impulsom telegraficznym przyciagnie¬ te, wobec czego przetwornik uruchamia tylko przekazniki telegraficzne.Jezeli np. na stacji abonenta wywolu¬ jacego po zakonczeniu przesylania wiado¬ mosci nacisniety zostanie przycisk zakon¬ czenia transmisji, to przekaznik spolaryzo¬ wany SRi wraca na styk —¦, jak to jest przedstawione na fig. 2. Przekaznik SRz przestawia sie i przesyla impuls dalej.Impuls zostaje przeslany do nastepnego abonenta i przetworzony w jego przetwor¬ niku. W przetworniku abonenta wywolu¬ jacego odpada poza tym z opóznieniem przekaznik A i kontakt ai odlacza przekaz- nik B od napiecia. Dzieki ustawieniu kon¬ taktu 61 w polozeniu spoczynku przekaz¬ nik SRz znowu zostaje przylaczony do + OB, wskutek czego dlugosc impulsu od¬ laczajacego zostaje ograniczona przez czas odpadania przekazników A i B.W przetworniku wywolywanego abo¬ nenta przy nadejsciu impulsu odlaczajace¬ go odpada przekaznik D. Kontakt di prze¬ rywa obwód przekaznika C. Kontakt ci nadaje dalej prad znakowy do odbiornika, wobec czego maszyna dalekopisowa zosta- j e unieruchomiona. Gdy impuls odlaczaja- cy przejdzie, przekaznik D znowu wzbudza sie. Kontakt di wlacza znowu przekaznik G w obwód miejscowy do odbioru nastep¬ nego impulsu wywolawczego.W maszynie wywolanego abonenta im¬ puls odlaczajacy zostaje przekazany z po¬ wrotem do przetwornika poprzez tor as, 62.To zgloszenie zwrotne zostaje przekazane z powrotem do abonenta wywolujacego w ten sam sposób, jak to bylo opisane wyzej dla impulsu odlaczajacego, wychodzacego od abonenta wywolujacego. Przez to unie¬ ruchomiona zostaje takze i-maszyna tego abonenta w sposób opisany.Urzadzenie wedlug fig. 2 ma te wade* ze szybkosc reagowania przetwornika dzie¬ ki przekaznikom neutralnym jest za mala, zwlaszcza w wybierakowych urzadzeniach telegraficznych. Na fig. 3 przedstawione jest urzadzenie, które nie ma tej wady wskutek tego, ze przekazniki neutralne okreslaja w nim tylko dlugosc kryteriów laczeniowych, wysylanych z przetwornika, podczas gdy poczatek ich okreslony zosta¬ je przez same przekazniki telegraficzne* Rysunek przedstawia urzadzenie w stanie bezpradowym. Jezeli urzadzenie jest w sta* nie spoczynku, to przekaznik D jest pod pradem. Styki jego znajduja sie wiec w polozeniu odwrotnym do przedstawionego'.Obwód pradu wzbudzajacego przekaznika D ma nastepujacy przebieg: +OB, kotwica er2 neutralnego przekaznika telegraficzne¬ go ER2, przekaznik D, — OB.Jezeli wiec abonent zalaczony do toru TL nacisnie swój przycisk wywolawczy, to wskutek pradu przerwowego (+ TB), nad¬ chodzacego przez tor ah, bh, przekaznik SRi przestawi swoja kotwice sn na +0B.Wskutek tej zmiany kierunku pradu prze¬ stawia sie spolaryzowany przekaznik tele¬ graficzny SR2 na druga strone Y+ 05, ko¬ twiczka sn, 62, S/?2, bi, srodek OBJ, a ko¬ twiczka jego sr2 przekazuje dalej impuls wlaczenia przez pojedynczy tor daleko¬ siezny. Poczatek impulsu wlaczenia jest zatem, zalezny tylko od przekaznika tele¬ graficznego, a jego' zakonczenie okreslone jest przez przekazniki A i B.Przy przestawianiu kotwiczki sri reagu- — 4 —je mianowicie przekaznik A i uruchamia przez swój kontakt ai przekaznik B. Ten znowu zmienia swymi kontaktami 61 i 62 kierunek pradu w przekazniku SR2, wobec czego przywrócony zostaje znów stan po¬ przedni. Dlugosc imptiisu wlaczajacego, przebiegajacego przez tor dalekosiezny EFL, jest okreslona zatem przez czas za¬ reagowania przekazników A i B.Z nadejsciem impulsu wlaczajacego na przeciwna stacje (jako taka rozpatrywac nalezy obecnie urzadzenie przedstawione na fig. 3) wzbudzony zostaje na krótko przekaznik £7?2, tak ze kotwiczka jego en zostaje przestawiona na —OB na przeciag impulsu wlaczajacego. .W ten sposób prze¬ stawiony zostaje spolaryzowany przekaz¬ nik telegraficzny ERi dzieki powstaniu ob¬ wodu nastepujacego: —OB, en, £2, C2, rfs, przekaznik ERi, c?2, ci, ei% srodek OB. Ko¬ twiczka en powoduje nieopóznione wlacze¬ nie wywolywanego aparatu abonenckiego.Przed zakonczeniem impulsu wlaczajacego, to jest przed powrotnym przestawieniem er2 na +0B, reaguje przekaznik C: —OB, er2, przekaznik C, kontakt e\A di, +0B.Wskutek przestawienia kontaktów ci i C2 utrzymany zostaje stan zasilania pradem przekaznika ERit przy czym zostaje on uniezalezniony od nastepujacego przesta¬ wienia styku en. Kontakt C3 przygotowuje obwód pradu dla przekaznika E, który re¬ aguje przy zakonczeniu impulsu wlaczaja¬ cego: + 0B, en, es, ez, przekaznik E, —OB.Przekaznik E zamyka obwód podtrzymu¬ jacy: + 0B, di, e$i przekaznik E, —OB.Kontakt ei przerywa obwód przekaznika C, tak ze ten odpada. Wskutek przestawie¬ nia kontaktów ei i 22 oraz ci i C2 tor tele¬ graficzny zostaje 'przelaczony ostatecznie z en na przekaznik ERi.Maszyna wywolywanego abonenta, któ¬ ra ruszyla wskutek impulsu wlaczajacego, daje z powrotem, jako zgloszenie zwrotne, prad przerwowy przez zyly a/2, 6/2 do przekaznika SRi i zgloszenie to zostaje po przetworzeniu przez przetwornik SUi prze¬ kazane z powrotem przez pojedynczy tor dalekosiezny EFL do abonenta wywoluja¬ cego w taki sam sposób, jak przetworzony impuls wlaczenia, co zreszta bylo wyzej opisane.Po zakonczeniu przesylania wiadomo¬ sci abonent naciska przycisk zakonczenia.Poczatek impulsu odlaczajacego (—OB) jest okreslony przez przestawienie sie ko¬ twiczki sn. Zostaje on bez opóznienia przekazany dalej do przekaznika SR2 i przebiega przez tor dalekosiezny EFL.Przy przestawianiu przekaznika SRi odpa¬ daja z opóznieniem przekazniki A i B.Uzwojenie przekaznika SR2 zmienia przez to znowu biegunowosc i ogranicza impuls odlaczajacy.W przetworniku wspólabonenta zwarty zostaje przez kotwiczke en przekaznik D, który wobec tego odpada. Kontakty c/2 i d% utrzymuja pod pradem w tym samym sta¬ nie przekaznik ERi, tak ze do abonenta wysylany jest ciagly prad znakowy. W za¬ leznosci od D odpada takze przekaznik E, poniewaz jego obwód podtrzymujacy zo¬ staje przerwany. Kontakty ei i et powra¬ caja do stanu spoczynkowego. Przekaznik D po przejeciu impulsu odlaczajacego staje sie znowu czynny i przygotowuje obwód pradu przekaznika C do nowego wywo¬ lania.Po unieruchomieniu maszyny wywola¬ nego abonenta nadchodzi takze poprzez przekaznik SRi prad znakowy i przekaza¬ ny zostaje wyzwalajacy impuls zwrotny do abonenta wywolujacego w ten sam spo¬ sób, jak to bylo wyzej opisane dla wycho¬ dzacego od niego impulsu odlaczajacego. PL