PL150398B2 - Sposób wytwarzania rodanku sodowego specjalnie czystego i siarczku żelazowego - Google Patents

Description

RZECZPOSPOLITA POLSKA	OPIS PATENTOWY PATENTU TYMCZASOWEGO	150 398
	Patent tymczasowy dodatkowy	Int. Cl.5 C01C 3/20
	do patentu nr-----	C01G 49/12
Wip	Zgłoszono: 88 06 21 (P. 273263)
	Pierwszeństwo---	czytelnia
URZĄD
PATENTOWY	Zgłoszenie ogłoszono: 89 04 17	• ' t”
RP	Opis patentowy opublikowano: 1990 08 31

Twórcy wynalazku: Romuald Bogoczek, Joanna Surowiec, Janusz Krawczyk

Uprawniony z patentu tymczasowego: Akademia Ekonomiczna im. Oskara Langego, Wrocław (Polska)

Sposób wytwarzania rodanku sodowego specjalnie czystego i siarczku żelazowego

Wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania rodanku sodowego specjalnie czystego i siarczku żelazowego z roztworu produkcyjnego otrzymanego w reakcji cyjanku sodowego i polisiarczku sodowego.

Roztwór produkcyjny będący surowcem w sposobie według wynalazku składa się głównie z rodanku sodowego, mrówczanu sodowego i siarczku bądź dwusiarczku sodowego.

Znany jest sposób otrzymywania rodanku sodowego z wymienionego roztworu polegający na rozkładzie siarczku i dwusiarczku kwasem siarkowym, następnie zatężaniu roztworu i frakcjonowanym wydzielaniu NaSCN. W sposobie tym do atmosfery przedostaje się siarkowodór, a skład chemiczny pozostałych składników roztworu ulega niekorzystnym zmianom, które utrudniają wytwarzanie rodanku sodowego z wysoką wydajnością.

Sposób według wynalazku polega na tym, że roztwór o zawartości od 300 do 650g-dm~³ NaSCN; 30 do 125g-dm³ mrówczanu sodu i od 3 do 25g-dm~³ siarczków sodu, zadaje się, mieszając, roztworem rozpuszczalnej w wodzie soli żelazowej, tj. chlorkiem lub siarczanem, a najlepiej rodankiem żelazowym o stężeniu w zakresie od 5 do 20% do prawie całkowitego wytrącenia siarczków z roztworu, tj. do poziomu w zakresie 0-1 g · dm^-3 w zakresie temperatur od 40 do 75°C, po czym odsącza się wydzielony osad siarczków żelaza, a rodanek sodowy specjalnie czysty wydziela się z roztworu przez zatężanie i krystalizację w znany sposób.

Zaletą sposobu według wynalazku jest nie tylko ochrona środowiska i wyższa wydajność rodanku sodowego przy mniejszej pracochłonności lecz także fakt, że wytwarza się użyteczny odpad siarczków żelaza. Szczególnie korzystnie jest stosować rodanek żelazowy jako czynnik strącający siarczki, gdyż w takim przypadku nie wprowadza się do roztworu produkcyjnego żadnych obcych anionów, a przeciwnie - zwiększa się w nim stężenie rodanku sodowego. W przypadku stosowania siarczanu bądź chlorku żelaza w roztworze znajdują się obce jony, które można usunąć w znany i dotychczas stosowany spsoób.

Dozowanie roztworu soli żelazowej kontroluje się bądź to na drodze konwencjonalnych metod analizy jakościowej i ilościowej lub na drodze elektrochemicznej stosując czy to elektrodę platynową i kalomelową czy elektrodę jonoselektywną czułą na siarczki. Charakterystyczny skok

150 398 potencjału, łatwy do wcześniejszego określenia na drodze eksperymentalnej, wskazuje na zanik siarczków w roztworze.

Bardziej szczegółowo przedstawiony jest sposób wytwarzania rodanku sodowego specjalnie czystego i siarczków żelaza w poniższym przykładzie.

Przykład. W zlewce o pojemności 2 dm³, wyposażonej w mieszadło i parę elektrod pomiarowych Pt-Kal podłączonych do elektrometru pomiarowego, umieszczono 1 dm³ roztworu produkcyjnego otrzymanego w drodze reakcji roztworu cyjanku sodowego z dwusiarczkiem sodowym w obecności siarki elementarnej. Roztwór ten zawierał 512g*dm³ NaSCN, 106g-dm^-3 mrówczanu sodu i 11,7 g · dm^-3 siarczków sodu. Roztwór ogrzewano do temperatury 55°C, przy czym różnica potencjałów na wymienionej parze elektrod wynosiła -250 mV. Do mieszanego rozworu dozowano powoli 7% roztwór wodny rodanku żelazowego zawierającego dodatkowo 3% rodanku sodowego obserwując wskazania potencjometru. Początkowo, z chwilą gdy zaczął wytrącać się czarny osad, potencjał nieco się obniżał do -380 mV, potem zaś stopniowo wzrastał. Z chwilą dodania do roztworu 395 cm³ roztworu rodanku żelazowego potencjał wzrósł do wartości -50 mV, a następnie miał tendencję szybkiego wzrostu do ok. +400 mV. Właściwość ta była odwracalna. Z chwilą dodania zbyt dużej ilości jonów żelaza potencjał wzrastał, a roztwór stawał się czerwony. W takim przypadku dodawano nieco świeżego pierwotnego roztworu produkcyjnego i potencjał spadał, a roztwór odbarwiał się. Ostatecznie dozowanie roztworów zakończono przy potencjale -170 mV. Mieszanie przerwano pozwalając osiąść czarnemu osadowi, co trwało krótko i odsączono osad. Czarny osad, przemyty wodą i wysuszony okazał się być mieszaniną siarczków żelaza o wzorze FeS_x. Przesącz natomiast nie wykazywał obecności jonów żelaza i był koloru słomkowego. Zawartość siarczków w przeliczeniu na Na2S2 wynosiła 0,07 g · dm^-3. Zatężony pod zmniejszonym ciśnieniem do zawartości 69% NaSCN i ochłodzony do 45°C wydzielił osad, który odwirowano i wysuszono otrzymując 390 g produktu o zawartości 96% NaSCN oraz 0,01% Na2S2 oznaczonej na podstawie reakcji z jodem. Filtrat kolejno zatężany pozwolił uzyskiwać jeszcze dalsze ilości NaSCN.

Sposób według wynalazku daje więc dość nieoczekiwane korzystne wyniki. Nie było bowiem spodziewane zjawisko ilościowego wytrącania się osadu siarczku żelazowego z tak stężonego roztworu mieszaniny soli. Ponadto znane kompleksotwórcze własności jonu rodankowego względem żelaza przy tak dużym stężeniu rodanu również czyniły mało prawdopodobnym wynik uzyskany sposobem według wynalazku. Parametry zachowane w tyrn sposobie zapewniają jednak uzskanie przedstawionych wyżej wyników.

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Sposób wytwarzania rodanku sodowego specjalnie czystego i siarczku żelazowego z roztworu uzyskanego przez reakcję cyjanku i polisiarczku sodowego, znamienny tym, że roztwór o zawartości od 300 do 650g-dm³ NaSCN, od 30 do 125g-dm³ mrówczanu sodu i od 3 do 25g-dm³ siarczków sodu zadaje się mieszając, w zakresie temperatur od 40 do 75°C, wodnym roztworem soli żelazowej, tj. chlorkiem, siarczanem, lecz najkorzystniej rodankiem żelazowym o stężeniu w zakresie do 5 do 20% do prawie całkowitego wytrącenia siarczków, tj. do poziomu 0-1 g · dm^-3, po czym odsącza się wydzielony osad siarczku żelazowego, przemywa wodą i suszy, a roztwór zatęża się do stanu wysycenia rodankiem sodowym i ochładzając wydziela się krystaliczny rodanek sodowy w znany, frakcjonowany sposób.

   Pracownia Poligraficzna UP RP. Nakład 100 egz.

   Cena 1500 zł