Dotychczas w znanych sposobach roz¬ kladania gazów zapomoca silnego ochla¬ dzania nalezalo unikac wydzielania stalych czastek. Z tego powodu wydziela sie je przed ochladzaniem zapoanoca oddziel¬ nych przebiegów chemicznych lub fizykal¬ nych. Jezeli jednak wydzielanie to nie jest zupelne, przyrzady stosowane do rozkla¬ dania igazów niszcza sie szybko. Przy roz¬ kladaniu gazów otrzymywanych w koksow¬ niach, para wodna, dwutlenek wegla i ace¬ tylen wydzielaja sie w postaci stalych cza¬ stek, a oprócz tego wytwarzaja sie ze skraplanych weglowodorów i tlenków zwiazki lawo rozkladajace sie wzglednie wybuchowe.Wedlug niniejszego wynalazku zbedne jest oczyszczanie gazów ,pr.zed ochladza¬ niem. W tym celu do ochladzania gazów, szczególnie w temperaturach, pnzy których wydzielaja sie stale czastki, stosuje sie odlzysknice, przez które przeplywaja na- przemian swiezy gaz, sprezony do prezno^ sci kiUku amosfer, i produkty rozkladu, z których przenoszenie zimna na swiezy gaz odbywa sie za posrednictwem masy, umie¬ szczonej w ódzyskniicy. Jednoczesnie jed¬ nak produkty rozkladu pochlaniaja pary, wydzielone z gazu swiezego, a poniewaz posiadaja one mniejisiza preznosc niz gaz swiezy a wiec objetosc kilkakrotnie wiek¬ sza niz ten igaz, wydzielone czastki staleprzemieniaja sie w wielkiej ilosci w pare, nawet jezeli temperatura tego przebiegu jest nfe^lt^iz^^OT^rkttura przy wydizie? laniu i jezeli przez odzysknice przeplywa tylko czesc produktów rozkladu. Oprócz tego umozliwione jest zuzytkowywanie zim¬ na wydzielonych produktów.W podobny sposób mozna zuzytkowy- wac cieplo parowania plynnych skroplin, które rozpreza sie po wydzieleniu, o ile nie nalezy je odprowadzac oddzielnie i prze¬ prowadza wra2 z rózprezonemi produkta¬ mi rozkladu przez odzysknice. Skroplmy paruja przytem przy malej preznosci i przenosza iziimno odparowania przy niskiej temperaturze.Po wydzieleniu stalych zanieczyszczen, w odizysknicach skrapla sie glówne sklad¬ niki gazu w wymiennicy przeciwpradowej, w której otrzymuje sie rozmaite frakqje.Na rysutnku uwidoczniony jest przy¬ klad przeprowadzania sposobu.Gaz pieców koksowych lub gaz swietlny, który jest sprezony do 10 atm i z którego nie wydzielono dwutlenek wegla, pary wodnej i innych zanieczyszczen (za wy¬ jatkiem smoly i siatki), doplywa przewo¬ dem / do odzysknicy 2, która sklada sie z walcowego naczynia, w którem umies-zcizo- no gesto wielka ilosc pasków blaszanych.Odzyt^knica ochladza sie przedtem ido ta¬ kiego stopnia, iz podczas jednego okresu przelaczania, trwajacego 1 — 3 min, gaz odplywa o temperaturze, panujacej w dol¬ nej czesci odzysknicy. Równoczesnie przez odzysknice 3 plynie zimny gaz rozlozony.Po uplywie pewnego czasu kierunek stru¬ mieni gazu zmienia ;sie tak, ze przez ochlo¬ dzona odzysknice 3 plyna gazy swieze, a gazy zlimtoe — przez odzysknice 2 nieco o- grzana gazem swiezym. Gaz odplywajacy z odzysknicy 2 o temperaturze w przybli¬ zeniu —120° zostaje w dalszym stopniu o- chlodzony w wymiennicy przeclwpradowej 4 zimnem! produktami rozkladu, przyczem prawie calkowite ilosci metanu zbieraja sie w wydzieiaczu 5 i zostaja odprezone zapo« moca zaworu 6. W wymiennicy 7, w której gaz swiezy zostaje w dalszym stopniu o- chlodzony, wydziela .sie prawie calkowicie dwutlenek wegla i zostaje odprezony za- pomoca zaworu 9 w naczyniu 8.Gazy nieskiroplone, skladajace sie glów¬ nie z wodoru, ogrzewaja sie w wymiennicy przeciwpradowej 7 i doplywaja przewo¬ dem 10 do silnika 11, w którym ochladzaja tak, ze wytwarza sie cieplo konieczne do przeprowadzania sposobu. Odprezone zim¬ ne gazy doplywaja do wymiennicy 7 przewodem 12 i plyna nastepnie przewo¬ dem 13 do wymiennicy 4 wraz z metanem odprezonym zapomoca zaworu 6, poczem dostaja sie one przewodem 14 do odzyskni¬ cy 3 hub 2.Plynny tlenek wegla zostaje odprezo¬ ny zaworem 9 i przeprowadzony oddziel- nemi przewodami przez wymiennice 4 i 7.W celu zuzytkowania temperatury czesci tego gazu, odplywajacego przewodem 15 (lub tez innych czesci odzysknicy) sa u- mieszczone rury o wielkiej powierzchni, w których przeplywajaca czesc gazu styka sie bezposrednio z reszta gazów i ochladza swiezy gaz za posrednictwem masy w od- zystonicach. Ten isam skutek bedzie osia¬ gniety, jezeli odzyizknice podzielone beda na wieksza ilosc komór (lub tez zastoso¬ wana bedzie wieksza ilosc odizysknic, .pola¬ czonych równolegle), tak iz produkty roz¬ kladu plyna przez pojedyncze komory od¬ dzielnie i równolegle, podczas gdy gaz swiezy plynie wspólnie przez wszelkie ko¬ mory. Mozna równiez stosowac trzy od¬ zysknice, które zmieniane sa okresowo w równomiernych odstepach czasu tak, iz po przeplynieciu gazu swiezego czesci gazu jedna za druga przeprowadzane sa przez jedna odzysknice. Przez odzysknice plynie wiec najpierw gaz swiezy, nastepnie pra¬ wie calkowita ilosc pozostalego gazu, a wkoncu czesc tlenku' wegja, która nie na¬ syca sie stalemi czastkami sfcroplonemi z — 2 —gazu swiezego, poniewaz poprzednia czesc przemienila je w pare. Jest to bardzo waz¬ ne np. przy wydzielaniu z gazów azysiejgo wodoru, kiedy przeprowadza sie zamiast czesci tlenku wegla czesci wodoru.Zimno z czesci tlenku wegla mozna równiez przeniesc w dodatkowej wymien- nicy przeciwpradowej na czesc gazów, któ¬ re doprowadza sie ponownie do przyrzadu po ogrzaniu w odzysknicach (pmzewód 16), wzglednie po ggeszczaniu. Po ochlodzeniu (przewód 14) gazy te miesza sie z reszta gazów, przyczem zimno czesci tlenku we- g|la zostaje udzielone swiezemu gaizowL Za¬ tykaniu naczynia przeciwpradowego zapo¬ biega sie, odprowadzajac czesc gazów, do¬ prowadzana w obiegu kolowym do przy¬ rzadu na koncu okresu, w którym paruja wydzielone czastki stale.Przebieg rozkladania odbywa sie wiec w sposób nastepujjacy. Sprezony gaz swietlny, z którego otrzymano benzol za- pomoca ochladzania przeciwpradowego do —50°, ochladza sie w odzysknicach do temperatury —150°. Przy dalszem ochla¬ dzaniu w wymiennicach ciaglych iskrapla sie prawie calkowita ilosc metanu, a mia¬ nowicie zapomoca rektyfikacji w celiu o- trzymania metanu, zawierajacego male ilosci CO. Dalszym stopniem ochladzania wzglednie dodatkowem ochladzaniem za¬ pomoca plynnego azotu wydziela sie tlenek wegla w postaci plynnej. Reszta gazów, która zawiera male ilosci CO i z których te ilosci sa wymyte plynnym azotem, zostaje po ogrzaniu odprezona w rozprezarce, wy¬ dajac prace, i plynie przez wszelkie wy- miennice i odzysknice w kierunku przeciw¬ nym. Plynna czesc metanu odpreza sie w pozadanem miejscu i miesza z gazem pod¬ czas gdy tlenek wegla odprowadza sie przez oddzielne wymiennnice przeciwpra- dowe oraz odzysknice.W celiu mozliwie izupelnego wydziele¬ nia czesci tlenku wegla, czesc metanu skra¬ pla sie przy powrotnym przeplywie skro- piin i wstepujacym pradzie [gazu, przyczem stosuje sie silna rektyfikacje. W tein sposób wydziela sie z plynnego metanu prawie calkowicie rozpuszczony tlenek wegla.Sposób niniejszy mozna przeprowadzic tak, iz otrzymany benzol zawarty w gazie zostal zupelnie wydzielony. W tym celu stosuje sie ochladzanie do —50°, a miano¬ wicie w wymiennicy przeciwpradowej, podczas gdy chlodzenie w odzysknicy sto¬ suje sie po wydzieleniu benzolu, który o- trzymjuje sie po uplywie pewnego czasu, ogrzewajac chlodnice. PL