Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do wytwarzania laminatu foliowanego metalem do obwodów drukowanych.Laminaty foliwane metalem, przeznaczone na obwody drukowane, wytwarzane sa sposobem nieciaglym przez zgniatanie w prasach wieloplytowych przecietego odpowiednio materialu war¬ stwowego i pokrytego zywica termoutwardzalna, z folia metalowa. Jest to jednak sposób kosz¬ towny, a uzyskiwany laminat ma jakosc pogarszajaca sie ku srodkowiplyt. Stad od dawna istnieje zapotrzebowanie na ciagly sosób wytwarzania takich laminatów.Pewien postep w tym kierunku oznacza brytyjskie zgloszenie patentowe nr 2108 427. Opisany w nim proces wytwarzania laminatu foliowanego metalem polega na zgniataniu w prasie z dwiema pytami grzejnymi przesuwnej miedzy nimi okresowo tasmy tkanej z folia miedziana w czasie, gdy pozostaje ona nieruchoma, i stopniowym usuwaniu produktu. Przy takim sposobie produkcji uzyskuje sie wyrób w odcinkach, których wymiary ograniczone sa wielkoscia plyt grzejnych, przy czym miedzy tymi odcinkami pozostaja nie sprasowane, tj. bezuzyteczne, pasy. Równiez przy tym sposobie wytwarzania laminaty maja niejednakowa na swej dlugosci jakosc, co przy wymaganiu przez odbiorce wysokiej jakosci, prowadzi do duzych odpadów.Znane sa prasy walcowe z dwiema tasmami dociskowymi stosowane do wytwarzania dekora¬ cyjnych materialów warstwowych. W stosunku do takich pras stawiane sa jednakze wymagania odnosnie do zastosowanego nacisku i temperatury.Tosamo odnosi sie do stabilnosci wymiarów i jakosci powierzchni wyrobów uzyskiwanych z prasy. Prasy walcowe z dwiema tasmami docisko¬ wymi sa na przyklad opisane w europejskim zgloszeniu patentowym nr nr 0026396 i 0026401.Celem wynalazku jest opracowanie konstrukcji urzadzenia, zapewniajacego ciaglosc procesu wytwarzania laminatu na obwody drukowane.Zadanie zostalo rozwiazane przez zaprojektowanie urzadzenia do wytwarzania laminatu foliowanego metalem do obwodów drukowanych, majacego postac nagrzewanej prasy walcowej, z2 149 055 dwiema tasmami i z ogrzewana komora w strefie skutecznego zgniatania. Zgodnie z wynalazkiem, urzadzenie zawiera strefe wstepnego nagrzewania usytuowana przed komora ogrzewana, w której to strefie nie stosuje sie docisku, a w strefie skutecznego zgniatania usytuowana jest komora chlodzenia, w której utrzymuje sie nadal nacisk zgniatajacy laminat, a komora chlodzenia przylega do komory ogrzewania.Korzystne jest, gdy w strefie wstepnego nagrzewania zastosowanajest para przegród cieplnych chlodzonych w sposób regulowany oraz przegrody cieplne w strefie nagrzewania wstepnego sa zamocowane przesuwnie w kierunku poziomym.Komora ogrzewania moze byc podzielona na kilka obszarów o róznej niezaleznie regulowanej temperaturze.Korzystne jest, gdy strefa nagrzewania wstepnego jest wyposazona w rozdzielone przestrzen¬ nie zespoly kierujace pasma materialu warstwowego i wstegi folii metalowej, przy czym zespoly kierujace pasma materialu warstwowego i wstegi folii metalowej zawieraja walce podajace i walce wyprowadzajace, a odstep miedzy walcami podajacymi jest wiekszy niz miedzy walcami wyprowadzajacymi.Urzadzenie wedlug wynalazku eliminuje obserwowane przy nieciaglym, lub okresowym spo¬ sobie wytwarzania laminatów foliowanych metalem do obwodów drukowanych róznice wjakosci miedzy czesciami na obrzezu i w srodku poszczególnych plyt, dzieki czemu uzyskiwany laminat wykazuje jednolita wysoka jakosc i moze byc przycinana na plyty o takiej samej jakosci.Jako dalsze istotne korzysci wynikajace z zastosowania urzadzenia wedlug wynalazku uznaje sie: — optymalne wykorzystanie materialu w operacji przycinania ze wzgledu na mozliwosc dowolnego wydluzania ciaglej tasmy wyrobu, — oszczednosc materialu uzyskana dzieki temu, ze obcinanie brzegów wyrobu konieczne jest tylko z dwóch stron, — oszczednosc energii, poniewaz unika sie zabiegu schladzania, a wiec strat energetycznych wystepujacych w sposobie z wykorzystaniem prasy wieloplytowej, — poprawe jakosci laminatu, w szczególnosci stabilizacje jego wymiarów, — zmniejszenie braków dzieki czystej górnej powierzchni folii metalowej.W stosunku do nieciaglego sposobu wytwarzania laminatu w tzw. prasach wieloplytowych wystepuje tu znaczna oszczednosc biegów roboczych, przy cieciu poprzecznym pólwyrobu na sformatowana dlugosc, wstepnym ukladaniu pakietów pólwyrobów, tworzeniu pakietów z lami¬ natu, rozkladaniu tych pakietów, jak tez unika sie kosztownych blach prasowanych i tylko jednokrotne uzywanie papieru wykladzinowego.Wynalazek wyjasniono szczególowo ponizej i pokazano schematycznie na zalaczonym rysunku.Przedstawione na rysunku urzadzenie stanowi prase 1 walcowa z dwiema tasmami docisko¬ wymi, w której wyróznia sie strefe 2 skutecznego zgniatania i znajdujaca sie przed nia strefe 3 wstepnego nagrzewania bez stosowania nacisku. Strefa 2 skutecznego zgniatania dzieli sie na przylegajaca do strefy 3 wstepnego nagrzewania dluzsza komore 4 ogrzewania i nastepujaca po niej, krótsza komore chlodzenia. Pierwsza komora 4 ogrzewania ma trzy, nastepujace po sobie, niezalezne obszary 41, 42, 43 o róznej regulowanej temperaturze.Prasa 1 wyposazona jest przed strefa 2 skutecznego zgniatania w pare walców podajaco- prowadzacych 6, 6' umieszczonych w duzym odstepie wzgledem siebie, a za strefa 2 skutecznego zgniatania w pare, odpowiednio uksztaltowanych walców odbierajaco-prowadzacych 7, 7', roz¬ mieszczonych w malym odstepie wzgledem siebie i wreszcie tuz za walcami podajaco-prowa- dzacymi w pare walków 11, podtrzymujacych tasmy dociskowe prasy 1.W celu utrzymania temperatury na stalym poziomie strefe 3 nagrzewania wstepnego odgrani¬ cza od nagrzewanej przez walce 6 podajace tasmy dociskowej prasy 1 para przegród cieplnych 9,9'.Przegrody cieplne wykonane sa z chlodzonych blach. Do chlodzenia sluzy wezownica chlodzaca, w danym przypadku miedziana, przez która przeplywa czynnik chlodzacy z predkoscia sterowana tak, aby mozna bylo uzyskac dokladna regulacje temperatury. Zamiast wezownicy mozna stoso¬ wac chlodnie kieszeniowa z wymuszonym obiegiem czynnika chlodzacego.149055 3 Wymienione przegrody 9,9' cieplne sa zamocowane przesuwnie w kierunku poziomym, przez co strefa nagrzewania wstepnego o regulowanej temperaturze moze byc przyblizana lub oddalana od strefy 2 skutecznego zgniatania, tzn. moze byc przestawiana takze wzgledem przestrzennego ukladu prasy.Zasada dzialania prasy walcowej z dwiema tasmami dociskowymi polega na tym, ze na przesuwajac sie przez prase w sposób ciagly wstege materialu wywierany jest staly w czasie, równomiernie na cala szerokosc tej wstegi rozlozony nacisk. Nastepuje do przez przenoszenie sil docisku ze znajdujacej sie w prasie (nie pokazanej na rysunku) poduszki dociskowej na stalowe tasmy dociskowe bez konca, które przechodza przez prasa w sposób zsynchronizowany ze wstega materialu, spelniajac jednoczesnie funkcje elementu wykonczeniowego. Najlepiej jest stosowac tasmy dociskowe o stosunkowo duzej masie, np. tasmy stalowe o grubosci ok. 2 mm jakie zapew¬ niaja dobre przewodzenie ciepla.Komora 4 ogrzewania prasy 1 ma dlugosc np. 3 m, przy czym maksymalna dlugosc zabudowy calej prasy 1, tzn. laczna dlugosc strefy zgniatania wynosi 4 m. Strefa 3 nagrzewania wstepnego ma w tym przypadku dlugosc 40 do 100 cm. Komora 5 chlodzenia w przedstawionym, zalecanym wykonaniu prasy ma dlugosc 1 m.Przed prasa umieszczone sa dwie odwijarki wrzecionowe 12,13, majace po dwa wrzeciona 14 —17 na kazda wstege materialu przed zgnieceniem, tzn. na kazde pasmo tkaniny szklanej, tasmy z runa szklanego lub tasmy papierowej, z nalozona zywica i dalsza odwijarka 18 z dwoma wrzecio¬ nami 19,21 do folii metalowej. Miedzy odwijarka 18 i prasa 1 znajduja sie walki kierujace 22,22' do folii miedzianej. Za prasa 1 w kierunku przebiegu procesu znajduje sie przycinarka krawedzi, a za nia przycinarka poprzeczna 24.W toku produkcji z odwijarek wrzecionowych 12,13 rozciagane sa cztery pasma pólwyrobu, tzn. materialu warstwowego z nalozona mieszanka zywicy, utwardzacza i przyspieszacza, utwar¬ dzona wstepnie, które zlozone razem, doprowadzane sa do strefy 3 wstepnego nagrzewania, gdzie czterowarstwowe tworzywo nagrzewane jest bez prasowania do temperatury 80° do 100°C. Jedno¬ czesnie z dwóch wrzecion 19, 21 trzeciej odwijarki 18 rozwijania jest wstega folii metalowej, jaka prowadzona jest niezaleznie od pasm pólwyrobu kazdorazowo miedzy odpowiednia przgroda 9 lub 9' cieplna i tasma dociskowa,a nastepnie doprowadzona bezposrednio przez strefe 2 zgniatania do zetkniecia z wlasciwym pasmem pólwyrobu.Podczas gdy temperatura w strefie wstepnego nagrzewania wynosi, jak podano, do 100°C, to kazdy z walców podajacych musi miec temperture wyzsza, przez co folia metalowa nagrzewa sie bardziej niz pasma pólwyrobu. W trzech kolejnych obszarach 41,42, 43 o róznej temperaturze w komorze 4 ogrzewania strefy 2 bezdociskowej zbiegajace sie warstwy zostaja zgniecione pod cisnieniem ponad 25 barów w temperaturze wzrastajacej od 150° az do 190°C i polaczone przez utwardzenie zdolnej jeszcze do reakcji zywicy.Temperaturapierwszego obszaru 41 ogrzewania jest nizsza od temperatury drugiego obszaru 42, która moze odpowiadac temperaturze trzeciego obszaru jaka wynosi 190° do 200°C. W nastepnej komorze chlodzenia 5 tasma laminatu jest chlodzona w stanie zgniecenia. W tym szczególnym stadium docisku zapobiega sie pogorszeniu jakosci, w szczególnosci deformacji wyrobu. Tasma laminatu opuszcza komore 5 chlodzenia w temperaturze ok. 100°C. W skrawarce krawedzi usuwane sa rozwalcowane krawedzie po obu stronach tasmy laminatu, po czym skrawarka poprzczna 24 odcina elementy o wymaganej dlu¬ gosci. Miedzy komora chlodzenia i skrawarka krawedzi moze byc stworzona strefa wyrównania temperatury do stabilizowania ksztaltu laminatu.Korzystne jest, by opisane urzadzenie pracowalo z takim czasem przebywania prasowanego materialu w komorze 4 ogrzewania, jaki odpowiada predkosci jego posuwu wewnatrz prasy ok. 3 m/min. Wymieniony czas przebywania, wzglednie predkosci przesuwu, materialu w prasie sa zalezne od temperatury utwardzania i predkosci reakcji zastosowanej mieszanki zywicy z utwar¬ dzaczem i przyspieszaczem.Jesli laminat wytwarzany jest foliowany tylko z jednej strony, to w miejsce folii metalowej podrugiej stronie moze wystepowac nawinieta na odpowiednim wrzecionie odporna na cieplo folia rozdzielajaca, wprowadzana dodatkowo do prasy.Jako taka folie rozdzielajaca mozna stosowac na przyklad folie aluminiowa silikonowana lub powleczona teflonem. Moze ona byc po wyjsciu z prasy oddzielana od gotowego laminatu i uzywana ponownie.4 149 055 Chociaz sposób wedlug wynalazku zobrazowany zostal na przykladzie 6-warstwowego lami¬ natu, moze on byc wytwarzany jako zlozony z innej liczby warstw.Podane warunki pracy sa przede wszystkim zalezne od zastosowanej mieszanki zywicy i moga sie stosownie do tego zmieniac.Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do wytwarzania laminatu foliowanego metalem do obwodów drukowanych w postaci nagrzewanej prasy walcowej z dwiema tasmami i z ogrzewana komora w strefie skute¬ cznego zgniatania, znamienne tym, ze zawiera strefe wstepnego nagrzewania (3) usytuowana przed komora ogrzewana (4), w której to strefie nie stosuje sie docisku, a w strefie skutecznego zgniatania usytuowana jest komora chlodzenia (5), w której utrzymuje sie nadal nacisk zgniatajacy laminat, przy czym komora chlodzenia (5) przylega do komory ogrzewania (4). 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze w strefie (3) wstepnego nagrzewania zastosowana jest para przegród cieplnych (9, 9'), chlodzonych w sposób regulowany. 3. Urzadzenie wedlug zastrz. 2, znamienne tym, ze przegrody cieplne (9, 9') sa zamocowane przesuwnie w kierunku poziomym. 4. Urzadzenie wedlug zastrz, 1, znamienne tym, ze komora ogrzewania (4), podzielona jest na kilka obszarów (41, 42, 43) o róznej, niezaleznie regulowanej, temperaturze. 5. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze w strefie nagrzewania wstepnego (3) sa usytuowane rozdzielone przestrzennie zespoly kierujace pasma materialu warstwowego i wstegi folii metalowej. 6. Urzadzenie wedlug zastrz. 5, znamienne tym, ze zespoly kierujace pasma materialu war¬ stwowego i wstegi folii metalowej zawieraja walce podajace (6, 6'), walce wyprowadzajace (7, 7'), przy czym odstep miedzy walcami podajacymi (6,6') jest wiekszy niz miedzy walcami wyprowadza¬ jacymi (7, 7). i -i Pracownia Poligraficzna UP RP. Naklad 100 egz.Cena 1500 zl PL