PL147685B1 - Insecticide - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek147 685 3 owadobójczy, w sklad którego wchodzi substancja czynna i nosnik. Sposób zwalczania owadów w miejscu ich wystepowania polega na traktowaniu tego miejsca srodkiem wedlug wynalazku.Miejscem tym moze byc na przyklad pole uprawne lub przechowywane produkty rolnicze. Skute¬ czna dawka bedzie oczywiscie zalezna od sposobu zamierzonego zastosowania lecz zwykle odpo¬ wiednia jest dawka od 0,0001% do 2% wagowych zwiazku aktywnego w stosunku do calkowitej wagi kompozycji.Nosnikiem w srodku wedlug wynalazku moze tyc dowolna substancja, z która zestawia sie skladnik aktywny w celu ulatwienia stosowania w miejscu, które ma byc traktowane na przyklad roslina, ziarno lub gleba lub/dla ulatwienia przechowywania, transportu lub obslu¬ giwania. Nosnik moze byc staly lub ciekly, wlacznie z materialem, który zwykle wystepuje w postaci gazu lecz moze byc sprezony do formy cieczy. Moga byc stosowane dowolne nosniki, które zwykle stosuje sie w srodkach chwastobójczych. Korzystnie srodek wedlug wynalazku za¬ wiera 0,5 do 35fo wagowych skladnika aktywnego. „ Do odpowiednich stalych nosników naleza naturalne i 'syntetyczne glinki i krzemiany, na przyklad naturalne krzemionki takie jak ziemie okrzemkowe, krzemiany magnezu, na przy - klad talki, glinokrzemiany magnezu, na przyklad atapulgity i wermikulity, krzemiany glinu, na przyklad kaolinity, montmórylooity i miki, weglan wapnia, siarczan wapnia, siarczan amonu, syntetyczne uwodnione tlenki krzemu i syntetyczne krzemiany wapnia i glinu, pierwia¬ stki takie jak wegiel i siarka, naturalne i syntetyczne zywice, na* przyklad zywice kumaro¬ nowe, polichlorek winylu i polimery i kopolimery styrenu, polichlorofenole, bitumy, woski i stale nawozy sztuczne takie jak superfosfaty.Do odpowiednich cieklych nosników nalezy woda, alkohole, na przyklad izopropanol i glikole, ketony, na przyklad aceton, keton metylowoetylowy, keton metylowoizobutylowy i cykloheksanon, etery, aromatyczne lub alifatyczne weglowodory, na przyklad benzen, toluen i ksylen, frakcje ropy naftowej, na przyklad nafta i lekkie oleje mineralne, chlorowane we¬ glowodory, na przyklad czterochlorek wegla, nadchloroetylen i trójchloroetan. Czesto dogo¬ dne sa mieszaniny róznych cieczy.Srodki do stosowania w rolnictwie sa czesto zestawiane i transportowane w postaci kon¬ centratów, które sa zasadniczo rozcienczane przez uzytkowanika bezposrednio przed stosowa¬ niem. Obecnosc malych ilosci nosnika, który jest srodkiem powierzchniowo czynnym ulatwia proces rozcienczania. Tak wiec korzystnie co najmniej jeden nosnik w srodku wedlug wynala¬ zku jest srodkiem powierzchniowo czynny*. Na przyklad srodek moze zawierac co najmniej dwa nosniki, z których co najmniej jeden jest srodkiem powierzchniowo czynnym.Srodek powierzchniowo czynny moze byc srodkiem emulgujacym, dyspergujacym lub zwilza¬ jacym. Moze on byc niejonowy lub jonowy. Przykladami odpowiednich srodków powierzchniowo- czynnych sa sole wapieowe lub sodowe polikwasów akrylowych i kwasów lignosulfonowych, pro¬ dukty kondensacji kwasów tluszczowych lub alifatycznych amin lub amidów zawierajacych co najmniej 12 atomów wegla w czasteczce z tlenkiem etylenu i/lub tlenkiem propylenu, estry gliceryny, sorbitu, sacharozy lub pentaerytrytu'z kwasem tluszczowym, produkty kondensacji tych estrów z tlenkiem etylenu i/lub tlenkiem propylenu, produkty kondensacji alkoholi tluszczowych lub alkilofenoli, na przyklad p-oktylofenolu lub p-oktylokrezolu z tlenkiem etylenu i/lub tlenkiem propylenu, siarczany lub sulfoniany tych produktów kondensacji, sole metali ziem alkalicznych, korzystnie sole sodowe estrów kwasu siarkowego lub sulfono¬ wego zawierajacych co najmniej 10 atomów wegla w czasteczce, na przyklad laurylosiarczan sodu, Il-rzed.-alkilosiarczany sodu, sole sodowe sulfonowanego oleju racznikowego i sole sodowe alkiloerylosulfonianów takich jak dodecylobenzenosulfonian oraz polimery tlenku etylenu i kopolimery tlenku etylenu i tlenku propylenu.Srodki wedlug wynalazku moga byc na przyklad zestawiane jako proszki zwilzalne, py¬ ly, granulaty, roztwory, koncentraty do emulgowania, emulsje, koncentraty zawiesinowe i aerozole, broszki zwilzalne zwykle zawieraja 25, 50 lub 15% wagowych skladnika aktyw¬ nego i oprócz stalego obojetnego nosnika zawieraja 3 - 10* wagowych.srodka dyspergujacego4 147 685 i w razie potrzeby 0-10% wagowych stabilizatora lub stabilizatorów i/lub innych dodat¬ ków takich jak srodki ulatwiajace przenikanie lub srodki zwiekszajace przylepnosc.Proszki do opylania zwykle sa sporzadzane w postaci koncentratów proszkowych o skladzie podobnym do proszków zwilzalnych lecz bez srodków dyspergujacych i sa rozcienczane w. po¬ lu dalsza iloscia stalego nosnika dla uzyskania kompozycji zawierajacej* zwykle 0,5 - 10% wagowych skladnika aktywnego. Granulaty zwykle maja czastki o wielkosci 10 - 100 BS mesh /1,676 - 0,152 mm/ i moga byó wytwarzane technika aglomeracji lub impregnacji.Zwykle granulaty zawieraja 0,5 - 75% wagowych skladnika aktywnego i 0 - 10% wagowych do¬ datków takich jak stabilizatory, srodki powierzchniowoczynne, srodki opózniajace dziala¬ nie i srodki wiazace. Tak zwane "suche plynne proszki" stanowia stosunkowo male granulki o stosunkwo duzej zawartosci skladnika aktywnego. Szczególnie interesujace w obecnej pra¬ ktyce sa granulowane preparaty nadajace sie do dyspergowania w wodzie. Sa one sporzadza¬ ne w postaci suchych, twardych granulek, które zasadniczo nie zawieraja pylu i sa odpo¬ rne na scieranie podczas manipulowania nimi, co zmniejsza tworzenie sie pylu. W kontakcie z woda granulki latwo rozpadaja sie do postaci trwalej zawiesiny czastek substancji akty¬ wnej. Takie kompozycje zawieraja 90% wagowych lub wiecej subtelnie rozdrobnionego materia¬ lu aktywnego, 3-7% wagowych mieszanki srodków powierzchniowoczynnych, które sa srodkami zwilzajacymi, dyspergujacymi, zawiesinowymi i 1 - 3% wagowych subtelnie rozdrobnionego nosnika, który dziala jak srodek rezawiesinowy. Koncentraty do emulgowania zwykle zawiera¬ ja poza rozpuszczalnikiem i w razie potrzeby ko-rozpuszczalnikiem 10-50% wag./obj. sklad¬ nika aktywnego, 2-20% wag./obj. emulgatorów i 0-20% wag./obj. innych dodatków takich jak stabilizatory, srodki ulatwiajace przenikanie i inhibitory korozji. Koncentraty zawiesi - nowe zwykle sa zestawiane tak, aby otrzymac trwale, nie sedymentujace plynne produkty i zwykle zawieraja 10-75% wagowych skladnika aktywnego, 0,5 - 15% wagowych srodków dysper¬ gujacych, 0,1-10% wagowych srodków zawiesinowych takich jak koloidy ochronne i srodki tik- sotropowe, 0-10% wagowych innych dodatków takich jak srodki przeciw pienieniu, inhibitory korozji, stabilizatory, srodki ulatwiajace przenikanie i srodki zwiekszajace przylepnosc oraz wode lub inna ciecz organiczna, w której skladnik aktywny jest zasadniczo nierozpusz¬ czalny. Moga byc obecne stale substancje organiczne lub sole nieorganiczne rozpuszczone w kompozycji aby zapobiegac sedymentacji lub jako srodki zapobiegajace zamarzaniu wody.Wodne dyspersje i emulsje, na przyklad kompozycje otrzymane przez rozcienczenie pro¬ szków zwilzalnych lub koncentratów wedlug wynalazku woda równiez wchodza w zakres wynala¬ zku. Te emulsje moga byc typu woda w oleju lub olej w wodzie i moga miec gestosc podobna do majonezu.Srodki wedlug.wynalazku moga równiez zawierac inne skladniki, na przyklad inne zwia¬ zki o wlasnosciach chwastobójczych, owadobójczych lub grzybobójczych.Wynalazek jest blizej zilustrowany w przykladach. Tozsamosc zwiazków potwierdzono przez analize elementarna, analize w podczerwieni i analize NMR.Przyklad I. Sposób wytwarzania ÓC - /hydroksy/2,6-difluorofenylo/ metyleno/-4-/1,1-dimetylopropylo/-1,3-tiazolo-2-acetonitrylu Mieszany roztwór 3,5 g tiazolu, 0,2 g 4-dimetyloaminopirydyny i 3 ml trietyloaminy w 100 ml benzenu w temperaturze otoczenia traktowano po kropli 3,17 g chlorku 2,6-difluo- robenzoilu. Mieszanine reakcyjna mieszano przez noc w temperaturze pokojowej, rozcienczo¬ no chlorkiem metylenu, przemyto woda, wysuszono siarczanem magnezu i odpedzono otrzymujac 9,50 g brazowego oleju. Po szybkiej chromatografii z zastosowaniem chlorku metylenu na zelu krzemionkowym a nastepnie rozterciu z eterem etylowym otrzymano 0,43 g zadanego pro¬ duktu w postaci zóltych krysztalów o temperaturze topnienia 195 - 196,5°C.Przyklad II. Sposób wytwarzania oC.-/hydroksy/2,6-difluorofenylo/metyleno /4-/1,1 -dimetylocetylo/-1,3-tiazolo-2-acetonitrylu A/ Acylowanie nadmiarem chlorku kwasowego Do mieszaniny 4,0 g tiazolu, 5 ml trietyloaminy i 0,2 g 4-dimetyloaminopirydyny w 100 ml toluenu wkroplono 15,8 g chlorku 2,6-difluorobenzoilu. Po mieszaniu przez noc w temperaturze pokojowej mieszanine rozcienczono eterem etylowym i przemyto woda. Po usu-147 685 5 nieciu rozpuszczalnika otrzymano wieloskladnikowa mieszanine jako czarny olej. Po przepro¬ wadzeniu chromatografii na kolumnie wypelnionej zelem krzemionkowym z uzyciem mieszaniny heksanu i eteru etylowego w stosunku objetosciowym 70:30 jako eluenta otrzymano 1,8 g bia¬ lej substancji, która zidentyfikowano jako bezwodnik kwasu 2,6-difluorobenzoesowego.Nastepnie .kolumne odpedzono chlorkiem metylenu. Eluent po odpedzeniu i roztarciu z eterem etylowym dal 1,0 g zadanego produktu w postaci zóltawo-brunatnego proszku o temperaturze topnienia 207 - 209°C B/ Acylowanie jednym równowaznikiem chlorku kwasowego Mieszanine 2,0 g tiazolu i 2,1 ml trietyloaminy w 25 ml benzenu traktowano 2,0 g chlorku 2,6-difluorobenzoilu. Po mieszaniu przez noc w temperaturze pokojowej z wylaczeniem otaczjacej atmosfery, dodano katalityczna ilosc 0,2 g 4-dimetyloaminopirydyny i mieszanie kontynuowano przez dalsze 24 godziny. Nastepnie mieszanine rozcienczono do 100 ml chlorkiem metylenu i przemyto woda. Warstwe organiczna wysuszono nad siarczanem magnezu i zatezono.Otrzymany brazowy olej umieszczono w 100 ml metanolu, potraktowano 2 kroplami stezonego kwasu siarkowego i ogrzewano pod chlodnica zwrotna przez 5 godzin* Gdy roztwór ochlodzono i wylano do 200 ml wody, produkt krystalizowal. Po przesaczeniu otrzymano 2,9 g zadanego pro¬ duktu o temperaturze topnienia 207 - 208,5°C.Przyklady III - VI. Postepujac w sposób opisany w Przykladzie I i II otrzyma¬ no nastepujace zwiazki o wzorze ogólnym 1.Tablica I iPrzyklad i ! iii ! i ^ S i v i i VI i i i R w zwiazku o wzorze 1 o - tolil grupa o wzorze 5 fenyl C/CH3/2CH2C1 | temp.topnienia °C j 192 - 19.3 | 205 - 207 j 205 - 207 | 183 - 186 Przyklad VII. Aktywnosc owadobójcza Aktywnosc zwiazków w stosunku do owadów oznaczono nastepujaco: Larwy slonecznicy orezówki w trzecim stadium rozwoju miedzy wylinkami badano oprysku¬ jac rosliny bobu acetonowym roztworem badanego zwiazku w wodzie zawierajacej emulgator.Bezposrednio po opryskaniu, 5 larw przenoszono na rosliny i utrzymywano przez 44 - 46 godzin, liczac w tym czasie martwe i umierajace larwy. Próby przeprowadzano stosujac kilka róznych dawek kazdego badanego zwiazku. W kazdej próbie dla porównania przeprowe - dzano badanie z zastosowaniem Parathionu. • W kazdym przypadku toksycznosc badanego zwiazku porównywano z Parathionem, wyraza¬ jac wzgledna toksycznosc badanego zwiazku jako stosunek ilosci badanego zwiazku i ilosci standardowego pestycydu koniecznego do uzyskania takiej samej procentowej /50#/ smiertel¬ nosci badanych owadów. Oznaczajac standardowy pestycyd w okreslonej dawce za 100, toksy¬ cznosc badanego zwiazku wyrazano jako wskaznik toksycznosci, który porównuje toksycznosc badanego zwiazku z toksycznoscia pestycydu standardowego. W ten sposób badany zwiazek majacy wskaznik toksycznosci 50 powinien byc o polowe mniej aktywny a zwiazek majacy wska¬ znik toksycznosci 200 powinien byc dwa razy bardziej aktywny niz standardowy pestycyd.Wyniki prób przedstawiono w tablicy II.Porównawczy Parathion jest to 0,0-dietylo 0-4-nitrofenylofosforotionian.147 685 Tablica II Przyklad I II III IV V VI nr i„.Wsk aznik toksycznosci i 219 | 329 J 128 ! 65 | 40 i 41 j Przyklad VII. Proszek zwilzalny, 95% substancji czynnej Zwiazek otrzymany wedlug przykladu II /95 g/ miesza sie w mlynie mlotowym z czynni¬ kiem dyspergujacym /polimetakrylan sodowy, 3 g/ i czynnikiem zwilzajacym /dioktylosulfo- bursztynian sodowy, 2g/. Otrzymana mieszanine obrabia sie w mlynie powietrznym uzyskujac produkt koncowy.Przyklad VIII. Proszek zwilzalny, 50% substancji czynnej Zwiazek otrzymany wedlug przykladu I /100 g/ miesza sie w mlynie mlotowym z czynni¬ kiem zwilzajacym /laurylosiarczan sodowy /20 g/ i kopolimerem diizobutylen- bezwodnik male¬ inowy, sól sodowa /30 g/ ~/, stabilizatorem /mocznik/ /10 g/ i kaolinem /40 g/. Uzyskany produkt obrabia sie w mlynie powietrznym uzyskujac produkt koncowy.Przyklad IX. Koncentrat zawiesiny, 25% substancji czynnej Zwiazek otrzymany wedlug przykladu III /250 g/ miesza sie ze srodkiem dyspergujacym /"kopolimer diizobutylen - bezwodnik maleinowy, sol sodowa /30 g/ J7 , emulsyfikatorem £~ mieszanina dodecylosiarczanu wapnia i nonylofenoloetoksylanu /30 g/J7 syntetyczna glin /30 g / i olejem mineralnym /660 g/ Przyklad X. Pyl, 0,2% substancji czynnej Zwiazek otrzymany wedlug przykladu II /2 g/ miesza sie z kaolinem /20 g/ w mlynie mlotowym. Uzyskany produkt miesza sie nastepnie z nowa porcja kaolinu /do 1 kg/ i uzysku¬ je produkt koncowy.Zastrzezenia patentowe 1• Srodek owadobójczy, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawie¬ ra zwiazek o ogólnym wzorze 1 i/lub Jego tautomer albo tautomery, w którym R oznacza gru¬ pe alkilowa zawierajaca 2-6 atomów wegla ewentualnie podstawiona jednym lub wieksza ilo¬ scia atomów chlorowca, grupe cyklopropylowa ewentualnie podstawiona jedna lub wieksza ilo¬ scia grup metylowych lub grupe fenylowa ewentualnie podstawiona jedna lub wieksza iloscia grup metylowych oraz nosnik. 2. Srodek wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera zwiazek o ogólnym wzorze 1, w którym R oznacza grupe alkilowa o rozgalezionym lan¬ cuchu. 3. Srodek wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera zwiazek o ogólnym wzorze 1, w którym R oznacza trzeciorzedowa grupe butylowa lub grupe 1,1-dimetylopropylowa.U7 685 S N S N f S NH WZÓR 2 WZ0R 1 WZÓR 3 S N /' r-r S N CH2CN WZÓR 4 R CH: WZÓR 5 WZC)R 1 PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. • Srodek owadobójczy, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawie¬ ra zwiazek o ogólnym wzorze 1 i/lub Jego tautomer albo tautomery, w którym R oznacza gru¬ pe alkilowa zawierajaca 2-6 atomów wegla ewentualnie podstawiona jednym lub wieksza ilo¬ scia atomów chlorowca, grupe cyklopropylowa ewentualnie podstawiona jedna lub wieksza ilo¬ scia grup metylowych lub grupe fenylowa ewentualnie podstawiona jedna lub wieksza iloscia grup metylowych oraz nosnik.
2. 2. Srodek wedlug zastrz. 1,znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera zwiazek o ogólnym wzorze 1, w którym R oznacza grupe alkilowa o rozgalezionym lan¬ cuchu.
3. 3. Srodek wedlug zastrz. 2, znamienny tym, ze jako substancje czynna zawiera zwiazek o ogólnym wzorze 1, w którym R oznacza trzeciorzedowa grupe butylowa lub grupe 1,1-dimetylopropylowa.U7 685 S N S N f S NH WZÓR 2 WZ0R 1 WZÓR 3 S N /' r-r S N CH2CN WZÓR 4 R CH: WZÓR 5 WZC)R 1 PL