Najdluzszy czas trwania patentu do 18 maja 1943 r.Patent Nr 8928 dotyczy sposobu roz¬ kladania mieszanin gazowych, zwlaszcza powietrza, przyczem wymiana zimina odby¬ wa sie nie w przeciwpradowej wymiennicy zimna, dzialajacej w sposób ciagly, przez która przeplywa gaz jednoczesnie przezna¬ czony do oziebiania, i w którym wymiana zimna odbywa sie przez scianke metalowa, lecz w przelaczanych zasobnikach zimna, tak iz gaz, przeznaczony do ogrzania, od¬ daje swe ziinno jednemu lub dwom za¬ sobnikom zimna, gaz zas, przeznaczony do oziebiania, pobiera zimno z innych zasob¬ ników, w których uprzednio zostalo ono nagromadzone. Stosowanie przelaczania zasobników zimna przy wymianie zimna podczas rozkladania mieszanin gazowych utrudnione jest do pewnego stopnia, ponie¬ waz podczas przelaczania rozdzielone skladniki zawsze mieszaja sie z nowa mie¬ szanina gazu w zasobnikach zimna i skut¬ kiem tego nie mozna ich otrzymac w stanie zupelnie czystym. Jesli zas mieszanie to powoduje zanieczyisziczenie od 2 do 3%, to w takich przypadkach, tam gdzie chodzi o czystosc rozidzieilonych skladników, nip. je¬ sli dotyczy to wytwarzania tlenu handlo¬ wego, mozna zastrzec mozliwosc stosowa¬ nia rozdzialu, opartego na przelaczaniu zasobników zimna. Prócz tego pozadanejest uproszczenie urzadzenia w ten sposób, aby zarnie d^óch par zasobników zimna (jednej pafpiia mfciB&afiine gazowa i latwo wrzace sklaidnikirrozdzielone, a drugiej pa¬ ry na trudno wrzace skladniki rozdzielo¬ ne), stosowac tylko jedna pare takich za¬ sobników.Przedmiotem wynalazku jest sposób, umozliwiajacy otrzymywanie w postaci niezmieszanej wyzej wrzacych skladników rozdzielonych, a wiec tlenu z powietrza, nawet przy stosowaniu sposobu, opartego na przelaczaniu zasobników zimna, oraz umozliwiajacy zastosowanie tylko jednej pary zasobników zimna.W tym celu zastosowano tu przelacze¬ nie zasobników zimna oraz ciagla wymia¬ ne zimna.Urzadzenie do wykonywania niniejsze¬ go sposobu sklada sie z dwóch zasobników zimna na nizej wrzace skladniki mieszani¬ ny gazowej oraz z rurowej przeciwprado- wej wymiennicy zimna na wyzej wrzace skladniki mieszaniny gazowej.Glówna czesc mieszaniny gazowej (a wiec w przypadku powietrza %) i caly ni- skowrzacy skladnik mieszaniny (przy roz¬ kladaniu powietrza — azot) obraca sie w zasobnikach zimna a, a", podczas zas przelaczania mniejsiza czesc (%) i wyzej wrzacy skladnik (tlen) — w stale dziala¬ jacych przyrzadach przeciwpradowych.Dzialajaca w sposób ciagly przeciw- pradowa wymiennica zimna, jak wiadomo, posiada te wade, ze zbiera sie w niej szron z pary wodnej oraz dwutlenku wegla, za¬ wartych w mieszaninie gazowej, natomiast nie zdarza sie to, w przelaczanych zasob¬ nikach zimna, poniewaz tu szron zostaje zpowrotem porwany przez rozlozone skladniki droga sublimacji.Aby usunac te niedogodnosc, starano sie wprowadzic przelaczanie rur w prze- ciwpradowej wymiennicy zimna tak, zeby mieszanine gazowa prowadzic kolejno na- przemiain przez przestrzen urzadzenia przeciwpradowego, w której znajdowal sie przedtem ,jeden z rozlozonych skladników.W ten sposób równiez w rurach, dzia¬ lajacych w przeciwpradzie, szron przenosi sie z mieszaniny gazowej do skladników rozlozonych zapomoca sublimacji.Zasadnicza cecha wynalazku jest to, ze zastosowanie przelaczania zasobników zi¬ mna, w celu wymiany zimna miedzy wiek¬ sza czescia mieszaniny gazowej, a lzej wrzacym skladnikiem, polaczone jest ze stala wymiana zimna miedzy wyzej wrza¬ cym skladnikiem, a mniejsza czescia mie¬ szaniny gazowej zarówno przy silnem sprezaniu cieklego tlenu jak i stosowaniu niskiej preznosci i w obu przypadkach u- sktiteczmia sie to w znany sposób zapomo¬ ca przelaczania w przeciwpradzie, aby za¬ równo wysokowrzacy skladnik byl otrzy¬ mywany w etanie czystym, nie 'wylaczajac przelaczania zasobników zimna i unikajac zbierania sie szronu w przyrzadach prze¬ ciwpradowych.Na rysunku jest przedstawiony w za¬ rysie przyklad urzadzenia do wykonywa¬ nia sposobu wedlug wynalazku.Urzadzenie sklada sie z dwóch zasob¬ ników zimna a, a", przeznaczonych do wy¬ miany zimna miedzy wieksza iloscia mie¬ szaniny gazowej a niskowrzacym skladni¬ kiem, z rozdzielacza d, przelaczalnej prze- ciwpradowej wymiennicy / o niskiej prez¬ nosci oraz z przeciwpradowego zbiornika g o wysokiej preznosci.Oba te zbiorniki mozna stosowac na- przemian dowolnie jeden o niskiej prezno¬ sci, a drugi o wysokiej preznosci.Wieksza czesc mieszaniny gazowej przepuszcza sie przez zawór przelaczany K w przewodzie k' do zasobnika zimna a, w którym mieszanina pochlania zimno z zawartego w nim lodu i przewodem 1 pro¬ wadzona jest do rozdzielacza d, gdzie roz¬ klada sie na glówne skladniki, poczem ni- skowrzacy skladnik przewodem 4 prowa¬ dzi sie przez zasobnik zimna a" i przez za- — 2 —wór przelaczany h" odbiera sie przewodem m" po oddaniu zimna zasobnikowi zimna a", m" po oddaniu zimna zasobnikowi zimna a Po kilku minutach kierunek gazów zo¬ staje przelaczony i dana czesc mieszaniny gazowej wprowadza sie przewodem k" do zasobnika a", gdzie mieszanina pobiera zimno, odd&ne uprzednio lodowi zasobni¬ ka zimna przez niskowrzacy skladnik i na¬ stepnie zostaje odprowadzona przewodem 3 do rozdzielacza, tam rozklada sie, a ni¬ skowrzacy skladnik przewodem 2 zostaje usuniety przez zasobnik zimna a oraz za¬ wór przelaczany K przewodu m', gdy skladnik ten odda zawarte w nim zimino zasobnikowi zimna a.Mniejsza czesc mieszaniny gazowej do¬ prowadza sie przy preznosci 3 do 4 atm do zbiornika przeciwpradbwego /, przez który plynie przez -spiralne rury s od góry do dolu i przewodem 5 doprowadzona zosta¬ je do rozdzielacza d, gdzie sie -rozklada.Wysokowrzacy skladnik rozlozony w stanie cieklym zostaje doprowadzony prze¬ wodem 6 do przeciwpradowej wymienni- cy /, w której zostaje odparowany, a na¬ stepnie w postaci gazowej prowadzi sie go nazewnatrz rur s od góry do dolu i wypu¬ szcza przewodem t.Raz na dobe przeciwpradowa wymien- nica jest przelaczana zapomoca zaworu Y, a nastepnie w ciagu jednego dnia dopro¬ wadza sie mieszanine przewodem o i pro¬ wadzi isie ja nazewnatrz spiralnych rur s od góry do dolu przez wymiennice prze- ciwpradowe oraz przewodem 7 do roz¬ dzielacza d, a jednoczesnie wysokowrzacy skladnik wypuszcza sie z rozdzielacza d przewodem 8 do zbiornika przeciwprado- wego, prowadzi wewnatrz spiralnych rur s zdolu do góry i usuwa przewodem /.Jezeli trudno-wrzacy skladnik, jak np. silnie sprezony tlen hamdlowy sprzedaje sie w butlach stalowych, to zamiast zbior¬ ników przeciwpradowych o niskiej prez¬ nosci stosuje sie wysokoprezny zbiornik przelciwpradowy g z podwójnemi rurami i przewodem 5' tlen, prowadzony w stanie cieklym do rozdzielacza d, wtlacza sie za¬ pomoca pompy p ido zbiornika przeciwpra- dowego g. Jednoczesnie czesc mieszaniny gazowej, przeznaczonej do rozlozenia, spireza sie do tej samej preznosci, przepro¬ wadza sie przewodem o* do zbiornika przeciwpradowego, i do jedfrej z dwóch spiralnych rur z* zgóry nadól, przyczem ciekly tlen ulega odparowaniu, a sprezone powietrze zostaje skroplone i przewodem 6* dostaje sie do rozdzielacza.Ten wysokoprezny zbiornik przeciw- pradowy przystosowany jest równiez do dziennego przelaczania, jak to podano przy ruchu z niskopreznym zbiornikiem prze- ciwpradowym. Naleza tu jeszcze przewo¬ dy T i 8' oraz zawór y. PL