Najdluzszy czas trwania patentu do dn. 10 stycznia 1943 r.Stwierdzono, iz otrzymuje sie warto¬ sciowe niebieskie do fijolkowych barwniki kwasne szeregu fenonaftosafraniny, jeze¬ li wzmiankowane w patentach Nr Nr 8265, 9881, Nr 9882 i Nr 11118, jako produkty wyjsciowe, izorozinduliny, posiadajace przy 5 wartosciowym, tak zwanym, azocie mezoazyny reszte arylowa, zastapi sie te¬ go rodzaju pochodnemi fenonaftoazonio- wemi, które zamiast reszty arylowej za¬ wieraja alkyl, albo alkyl podstawiony, we¬ dlug ogólnego wzoru 8 10 SO»H / N.N CH».R \i ?/sn' CH.2.R- alkyl lub podstawiany alkylprzyczem we wzorze tym, jak i w calym opisie, R i R' oznaczaja uypdór, alkyl lub aryl, X--^ reszte kwasowa/ a polozenia 1, 2, 8, 9, 10 z&fete byc moga sulfogrupa al¬ bo jednowartosciowym rodnikiem, jak hy¬ droksyl, alkyloksyl, metyl, acydylamino al¬ bo chlorowiec.W powyzszych barwnikach 6-sulfogru- w których jedna sulfogrupa znajduje sie w polozeniu 16. Takie same barwniki otrzy- mfuje sie, jezeli w wymienianych w paten¬ tach Nr 9881 i Nr 9883 barwniki fenonafto- safraniny z mezo-grupami arylowemi za¬ stapi sie analogicznemi barwnikami z gru¬ pami mezoalkylowemi.Nadspodziewanie okazalo sie, ze znako¬ mite wlasnosci barwników, które opisane sa w wspomnianych patentach, uwydatnia¬ ja sie równiez w powyzszym szeregu barw¬ ników, gdyz zmiana zasadowosci, powsta¬ la przez zastapienie stosowanych do wy¬ tworzenia izorozindulin monoarylo-2-naf- tylamin o wiele silniejszemi zasadowemi monoalkyllowanemi 2-naftyloaminami, mo¬ glaby silnie oddzialywac na charakter barwników.Duze znaczenie posiada okolicznosc, iz w powyzszy sposób mozna wytwarzac od¬ porne na dzialanie alkaljów i swiatla pe podstawia sie takiemi asymetrycznie N- alkylowanemi p-fenyleno-dwuamino-sulfo- kwasami, w których jedna sulfogrupa znaj¬ duje sie w polozeniu orto wzgledem pierw- szorzedowej grupy aminowej. Wskutek te¬ go tworza sie barwniki fenonaftosafraniny o ogólnym wzorze: barwniki do welny, dajace barwy od nie¬ bieskiej do fijolkowej, zapomoca asyme¬ trycznie alkylopodstawianych p-pochod- nych lenylenodwuaminy, podczas gdy od¬ powiednie barwniki otrzymane wedlug wponmianych patentów daja zabarwienia zielonawo-niebieskie do niebieskich.Stosowane jako materjaly wyjsciowe sulfokwasy-6-mezoalkyloizorOiZiinduliny wy¬ twarza sie z monoalkylowanych 2-naftylo- amin wzglednie ich pochodnych podlug znanych syntez azyny przy dodatkowem traktowaniu siarczynami wedlug patentu niemieckiego Nr 102458. Przez alkylopod- stawiane 2-naftyloaminy rozumie sie: ester metylowy kwasu 2-naftyloamino-octowego i jego homologi, oksyetylo-2-naftyloamine i jej homologi, monoalkylo-2-naftyloaminy.Zamiast powyzszych zasad stosowane byc moga tez 6- lub 7-sulfokwasy.Przyklad L Barwnik o wzorze: 9 8 101 .N./\/\N/\/^/ CH2.R N R.CHo \ 19 18 16 17 \ CH2.R' N ** alkyl lub podstawiany alkyl SO»H — 2 —CHs^/\yN 19 18 16 C2H6.NH/\y^SOsH C2#5 SO*H \N/C*H* '\ CJii 2" 5 otrzymuje sie w sposób nastepujacy. 32 czesci sulfokwasu azyny, otrzymanego przez (kondensacje monoetylo-2-naftyloa- miny i azobarwnika kwasu 2,5 dwuchlora- nilino-azodwuetylometanilowego, o wzorze: SO»H N ' I i i i C2ff5 N{ przeprowadza sie w -./.6-dWsulfokwas we¬ dlug patentu niemieckiego Nr 102458 i na¬ stepnie kondensuje sie z 23 czesciami kwa¬ su 7-metylo-2-etyloamino-5-amino-benze- no-4-sulfonowego, rozpuszczonego w teo¬ retycznej ilosci sody, ogrzewajac pod chlodnica zwrotna. Korzystnem jest doda¬ nie 20 czesci octanu sodiu. Po dokonanej przemianie powstaly barwnik straca sie sola kuchenna, oddziela od lugu macierzy¬ stego i suszy. Jest to ciemny proszek, któ¬ ry w wodzie rozpuszcza sie w kolorze nie- biesko-fioletowym, w stezonym kwasie siar¬ kowym w kolorze zielonym i w kapieli kwa¬ snej barwi wlókno zwierzece w odcieniach czerwonawo-niebieskich, bardzo odpornych na dzialanie swiatla i alkaljów.Przyklad II. Barwnik o wzorze: CH..NH SO»H Co//. 2" 5 C9H 2" 5 otrzymuje sie, jezeli w przykladzie I mo- wazna iloscia oksyetylo-2-naiftyloaminy, noetylo-2-naftyloamine zastapic równo- poczem otrzymany w analogiczny sposób — 3 —kwas azyno-J,6-dwusulfonowy kondensuje sie z 21,6 czesciami kwasu /-metylo-2-me- tyloamino-5-aminobenzeno-4 - sulfonowego w postaci soli sodowej w wrzacym rozczy- nie wodnym. Otrzymany barwnik przedsta¬ wia ciemny proszek krystaliczny, rozpu¬ szcza sie w wodzie w kolorze niebieskim, w kwasie siarkowym w kolorze zielonym, a z kapieli kwasnej barwnik ten barwi wel¬ ne w pieknych niebieskich kolorach, które wyrózniaja sie dobra odpornoscia na swia¬ tlo i doskonala trwaloscia na dzialanie al- kaljów.Zastepujac w powyzszym przykladzie oksyetylo-2-naftyloamine estrem etylowym kwasu 2-naftyloamino octowego, powstaje podobny barwnik o odcieniu cokolwiek czerwienszym.Przyklad IIL Barwnik, otrzymany we¬ dlug przykladu I, mozna równiez otrzy¬ mac, jezeli barwnik safraninowy o wzorze: CH »\ otrzymany wedlug patentu polskiego Nr 10385 w dalszym ciagu siarkuje sie az do otrzymania dwusulfokwasii. W tym celu 1 czesc barwnika wprowadza sie do 4 czesci oleum 20% -owego przy temperaturze 30°C i ogrzewa przez kilka godzin do tempera¬ tury 70° — 90*C, az uwolniona od nadmier¬ nego kwasu siarkowego próbka w rozcien¬ cz 2" 5 SO»H ,^\/\w/\/^ I t/9/lR '2" 5 czonym rozczynie sody latwo sie rozpusci.Powstaly plyn ciemno zielony wlewa sie na lód i wode slona, poczem go filtruje, plócze i nastepnie wytwarza sól sodowa.Otrzymany barwnik posiada wlasnosci po¬ dane w przykladzie I.Przyklad IV. Barwnik o wzorze: — 4 —otrzymuje sie w sposób nastepujacy. 35 czesci barwnika o charakterze izorozin- duliny, otrzymanego z nitrozoetylobenzy- loaniliny i monoetylo-2-naftyloaminy we¬ dlug patentu niemieckiego Nr 102456, prze¬ prowadza sie w kwas -6-sullfonowy, poczern produkt trudnorozpuszczalny izoluje sie i kondensuje w rozcienczonym rozczynie alkoholowym z sola sodowa 20,5 czesci kwasu /-metylo-2-oksy-5-amino-beiizeno-4- sulfonowego ogrzewa sie pod chlodnica zwrotna, dodajac 10 czesci octanu sodu.Alkohol oddestylowuje sie i trudnorozpu¬ szczalny w wodzie produkt dobrze sie pló- cze. 1 czesc suchego otrzymanego produk¬ tu poddaje sie dzialaniu 5-krotnej ilosci oleum 30%-owego, poczem powstala mase wylewa sie na lód, wydzielony kwas dwu- sulfonowy barwnika rozpuszcza sie z soda i straca sola. Otrzymany barwnik przed¬ stawia ciemny proszek krystaliczny, który w wodzie rozpuszcza sie fioletowo, w ste¬ zonym kwasie siarkowym zielono, oraz barwi wlókna zwierzece w odcieniach fio¬ letowych, odpornych na swiatlo i bardzo odpornych na dzialanie alkaljów. PL PL